Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 17 (σελ. 238) – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗΝ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 17
Αναλυτικές απαντήσεις και στις 5 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 17 «Επιλογή εκτοξευτήρων», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου, τους πίνακες απόδοσης ακροφυσίων σε μορφή ASCII και επισήμανση των λαθών και ασυνεπειών του βιβλίου.
Οι πληροφορίες που προηγούνται της επιλογής
Ερώτηση: Ποιες πληροφορίες κρίνονται απαραίτητες να συλλεχθούν και να αξιολογηθούν, ώστε να οδηγηθούμε στην επιλογή των κατάλληλων εκτοξευτήρων;
Απάντηση:
- ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (σελ. 231): «Η άρδευση στα κηποτεχνικά έργα γίνεται ανάλογα με το είδος των φυτών που θέλουμε να αρδεύσουμε. Έτσι, λοιπόν, αρδεύονται με τεχνητή βροχή όλα τα είδη των χλοοταπήτων και με στάγδην άρδευση όλα τα είδη των δένδρων και θάμνων.» ➜ «Ο πιο σημαντικός παράγοντας, για ένα αποδοτικό και οικονομικό στην κατανάλωση νερού αρδευτικό δίκτυο για χλοοτάπητα, είναι η επιλογή των κατάλληλων εκτοξευτήρων και η σωστή τοποθέτησή τους.»
- ΟΙ ΟΚΤΩ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ — «απαιτείται προηγουμένως η συλλογή και η αξιολόγηση βασικών πληροφοριών, που αφορούν»:
α) το ΣΧΕΔΙΟ ΦΥΤΕΥΣΗΣ β) τους ΕΠΙΚΡΑΤΟΥΝΤΕΣ ΑΝΕΜΟΥΣ γ) τα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΞΑΤΜΙΣΟΔΙΑΠΝΟΗΣ (ΕΤ) ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ δ) τα ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ (ΔΟΜΗ, ΣΥΣΤΑΣΗ, ΚΛΙΣΗ κτλ.) ε) την ΠΗΓΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ στ) τη ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ ΠΙΕΣΗ ζ) ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ η) τη ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ - ΓΙΑΤΙ ΤΙΣ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ — ΤΙ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ Η ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ (αυτούσια):
α) την ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ, ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΦΥΤΑ, ΣΕ ΝΕΡΟ β) τη ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ γ) τη ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΡΔΕΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ δ) την ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΑΡΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ε) τη ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ➜ Κάθε πληροφορία «δένει» με ένα από τα οφέλη: το σχέδιο φύτευσης δίνει τη μέθοδο (τεχνητή βροχή ή στάγδην), οι άνεμοι και η εξατμισοδιαπνοή τη γωνία εκτόξευσης και τις αποστάσεις, το έδαφος την επιτρεπόμενη ταχύτητα εφαρμογής, η πηγή και η πίεση την παροχή λειτουργίας.
- ⚠️ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
· Και στις δύο μεθόδους άρδευσης «ΟΛΑ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ (ΣΩΛΗΝΕΣ, ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΕΣ, ΥΛΙΚΑ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑΣ, ΦΙΛΤΡΑ κτλ.) ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΑ» — αλλάζει ΜΟΝΟ το όργανο εφαρμογής. · Στη σελ. 232 το βιβλίο τυπώνει «παροχή λειτουρ γίας» ΜΕ ΚΕΝΟ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΛΕΞΗ — τυπογραφικό της στοιχειοθεσίας. · Το «ΕΤ» δίνεται χωρίς επεξήγηση: είναι το διεθνές σύμβολο της εξατμισοδιαπνοής (evapotranspiration).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να οδηγηθούμε στην επιλογή των κατάλληλων εκτοξευτήρων απαιτείται προηγουμένως η συλλογή και η αξιολόγηση βασικών πληροφοριών, που αφορούν το σχέδιο φύτευσης, τους επικρατούντες ανέμους, τα στατιστικά στοιχεία εξατμισοδιαπνοής της περιοχής, τα χαρακτηριστικά του εδάφους, δηλαδή τη δομή, τη σύσταση, την κλίση και άλλα, την πηγή του νερού, τη διαθέσιμη πίεση, πρόσθετα τοπογραφικά σχέδια και τη δυνατότητα συντήρησης. Οι πληροφορίες αυτές είναι απαραίτητες γιατί ο πιο σημαντικός παράγοντας για ένα αποδοτικό και οικονομικό στην κατανάλωση νερού αρδευτικό δίκτυο χλοοτάπητα είναι η επιλογή των κατάλληλων εκτοξευτήρων και η σωστή τοποθέτησή τους. Η σωστή επιλογή εξασφαλίζει την ομοιόμορφη κάλυψη των αναγκών που έχουν τα φυτά σε νερό, τη μείωση του κόστους κατανάλωσης του νερού, τη μείωση του κόστους συντήρησης του αρδευτικού δικτύου, την αύξηση της διάρκειας ζωής του αρδευτικού εξοπλισμού και τη σωστή διαχείριση του νερού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η ακτίνα διαβροχής του εκτοξευτήρα
Ερώτηση: Τι καλείται ακτίνα διαβροχής του εκτοξευτήρα;
Απάντηση:
-
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (§17.2, σελ. 232), αυτούσιος: «Ακτίνα διαβροχής του εκτοξευτήρα καλείται η οριζόντια απόσταση από τη βάση του εκτοξευτήρα μέχρι το πιο απομακρυσμένο σημείο, όπου φτάνουν οι σταγόνες του νερού.»
ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΑΣ ▼ ~~~~~~~~~~~~~ │ ~~~ ~~~ │ ~~ ~~ ═══════════╧═══════════════════════════════● ◄───────── ΑΚΤΙΝΑ ΔΙΑΒΡΟΧΗΣ ────► ΒΑΣΗ ΠΙΟ ΑΠΟΜΑΚΡΥΣΜΕΝΟ ΣΗΜΕΙΟ ΟΠΟΥ ΦΤΑΝΟΥΝ ΟΙ ΣΤΑΓΟΝΕΣ ⚠️ ΕΙΝΑΙ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΑΠΟΣΤΑΣΗ — ΟΧΙ Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΣΤΑΓΟΝΑΣ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ -
ΑΠΟ ΤΙ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ — αυτούσια: «Η ακτίνα διαβροχής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως είναι η πίεση λειτουργίας και η διάμετρος του ακροφύσιου, η παροχή του εκτοξευτήρα και η κλίση του σε σχέση με το οριζόντιο επίπεδο.»
ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ① ΠΙΕΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ② ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΤΟΥ ΑΚΡΟΦΥΣΙΟΥ ③ ΠΑΡΟΧΗ ΤΟΥ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΑ ④ ΚΛΙΣΗ ΤΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΟΡΙΖΟΝΤΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (γωνία εκτόξευσης) -
Η ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
① ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ — Εικ. 17.3 (K-Rain), ακροφύσιο #4 2,04 Atm → 13,1 m 3,41 Atm → 14,3 m 2,72 Atm → 13,7 m 4,08 Atm → 15,8 m ➜ ΟΣΟ ΑΥΞΑΝΕΙ Η ΠΙΕΣΗ, ΑΥΞΑΝΕΙ Η ΑΚΤΙΝΑ ② ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΓΩΝΙΑΣ (ΚΛΙΣΗΣ) — Εικ. 17.2 (Toro), ακροφύσιο 3,0 ΠΙΕΣΗ 2,0 Bar: 25° → 11,8 m 15° → 10,3 m 7° → 6,9 m (η ΠΑΡΟΧΗ μένει 9,9 LPM ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΓΩΝΙΕΣ) ➜ ΟΣΟ ΜΙΚΡΑΙΝΕΙ Η ΓΩΝΙΑ, ΜΙΚΡΑΙΝΕΙ Η ΑΚΤΙΝΑ ③ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΑΚΡΟΦΥΣΙΟΥ — Εικ. 17.3 στα 2,04 Atm #1 → 10,0 m #2 → 11,5 m #3 → 12,5 m #4 → 13,1 m -
Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ (§17.5): «Η βασική (εμπειρική) κατάταξη των εκτοξευτήρων προδιαγράφεται από τις ακτίνες διαβροχής.»
ΜΙΚΡΗΣ ΑΚΤΙΝΑΣ 1 - 5 m ΜΕΣΗΣ ΑΚΤΙΝΑΣ 4 - 9 m ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΤΙΝΑΣ 7 - 15 m⚠️ Οι κυκλικές καλύψεις έχουν «ποικίλες ακτίνες, από 1 m έως πάνω από 30 m» (Εικ. 17.1, Πηγή: Rainbird). ⚠️ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: οι τρεις κατηγορίες επικαλύπτονται στα 4-5 m και στα 7-9 m, οπότε ένας εκτοξευτήρας ακτίνας 4,5 m μπορεί να χαρακτηριστεί και «μικρής» και «μέσης» ακτίνας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ακτίνα διαβροχής του εκτοξευτήρα καλείται η οριζόντια απόσταση από τη βάση του εκτοξευτήρα μέχρι το πιο απομακρυσμένο σημείο όπου φτάνουν οι σταγόνες του νερού. Πρόκειται δηλαδή για οριζόντια και όχι για κεκλιμένη απόσταση. Η ακτίνα διαβροχής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως είναι η πίεση λειτουργίας και η διάμετρος του ακροφυσίου, η παροχή του εκτοξευτήρα και η κλίση του σε σχέση με το οριζόντιο επίπεδο. Οι πίνακες απόδοσης του βιβλίου το επιβεβαιώνουν: για το ίδιο ακροφύσιο, όσο αυξάνει η πίεση αυξάνει και η ακτίνα, ενώ όσο μικραίνει η γωνία εκτόξευσης μικραίνει η ακτίνα, με την παροχή να παραμένει η ίδια. Οι κυκλικές καλύψεις έχουν ποικίλες ακτίνες, από ένα μέτρο έως πάνω από τριάντα μέτρα, και πάνω στην ακτίνα διαβροχής στηρίζεται η βασική, εμπειρική κατάταξη των εκτοξευτήρων σε μικρής, μέσης και μεγάλης ακτίνας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η επιφάνεια διαβροχής του εκτοξευτήρα
Ερώτηση: Τι καλείται επιφάνεια διαβροχής του εκτοξευτήρα;
Απάντηση:
-
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (§17.3, σελ. 233), αυτούσιος: «Επιφάνεια διαβροχής του εκτοξευτήρα καλείται η επιφάνεια που καλύπτεται με νερό που εκτοξεύει ο ίδιος εκτοξευτήρας.»
ΤΑ ΔΥΟ ΣΧΗΜΑΤΑ — ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΣΤΑΤΙΚΟΥΣ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ ΚΥΚΛΙΚΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ╭───────╮ ┌─────────────────────┐ ╱ ╲ │░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░│ │ ● │ └─────────────────────┘ ╲ ╱ ╰───────╯ -
ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΙΔΑΝΙΚΟ ΤΟ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΟ ΣΧΗΜΑ — αυτούσια: είναι «ιδανική, όταν πρόκειται να αρδεύσουμε π.χ. διαζώματα λεωφόρων ή στενόμακρες λωρίδες μεταξύ των πεζοδρομίων και των άκρων τους». ➜ Δηλαδή σε στενόμακρες εκτάσεις, όπου ένας κυκλικός τομέας θα έριχνε νερό στην άσφαλτο ή στο πεζοδρόμιο.
-
ΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΔΙΑΒΡΟΧΗΣ
ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΓΩΝΙΕΣ ΚΑΛΥΨΗΣ 90° · 120° · 180° · 220° · 270° · 360° ΡΥΘΜΙΖΟΜΕΝΟΙ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ «μηχανισμοί ρύθμισης των τομέων διαβροχής, με ΕΥΡΟΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΑΠΟ 10° ΜΕΧΡΙ 360°» 360° ΠΛΗΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ 180° ΗΜΙΚΥΚΛΙΟ 90° ΤΕΤΑΡΤΗΜΟΡΙΟ ╭───────╮ ╭───────╮ ╭──── │ ● │ │ ● │ │ ● ╰───────╯ ───────── ──── -
Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ (§17.6): στην τετράγωνη περιοχή πλευράς 4 m (Εικ. 17.5) «τοποθετούμε εκτοξευτήρες (κατηγορίας μικρής ακτίνας) στις τέσσερις γωνίες της συγκεκριμένης έκτασης, διαβροχής ενός τεταρτημορίου του κύκλου».
¼ ───────────── ¼ │ │ 4 m │ │ ¼ ───────────── ¼ 4 m ➜ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΤΟΜΕΙΣ 90° ΣΥΝΘΕΤΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟΥ⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: ο περιορισμός «μόνο για στατικούς εκτοξευτήρες» αφορά το σχήμα (κυκλικό ή ευθύγραμμο)· οι περιστροφικοί δίνουν πάντοτε κυκλικό τομέα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επιφάνεια διαβροχής του εκτοξευτήρα καλείται η επιφάνεια που καλύπτεται με νερό το οποίο εκτοξεύει ο ίδιος εκτοξευτήρας. Μόνο για τους στατικούς εκτοξευτήρες η επιφάνεια αυτή μπορεί να είναι είτε κυκλικού είτε ευθύγραμμου σχήματος. Το ευθύγραμμο σχήμα είναι ιδανικό όταν πρόκειται να αρδεύσουμε, για παράδειγμα, διαζώματα λεωφόρων ή στενόμακρες λωρίδες μεταξύ των πεζοδρομίων και των άκρων τους. Η επιφάνεια διαβροχής μπορεί να είναι ολόκληρος κύκλος ή τμήμα κύκλου: υπάρχουν εκτοξευτήρες με σταθερές γωνίες κάλυψης ενενήντα, εκατόν είκοσι, εκατόν ογδόντα, διακοσίων είκοσι, διακοσίων εβδομήντα και τριακοσίων εξήντα μοιρών, καθώς και εκτοξευτήρες με μηχανισμούς ρύθμισης των τομέων διαβροχής, με εύρος ρύθμισης από δέκα μέχρι τριακόσιες εξήντα μοίρες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η γωνία εκτόξευσης του νερού
Ερώτηση: Τι καλείται γωνία εκτόξευσης του νερού;
Απάντηση:
-
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (§17.4, σελ. 233), αυτούσιος: «Γωνία εκτόξευσης του νερού καλείται η γωνία που σχηματίζει το νερό, όταν εξέρχεται από τον εκτοξευτήρα, σε σχέση με το οριζόντιο επίπεδο.»
╱ 25°-28° ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΓΩΝΙΑ (η συνηθέστερη) ╱ ╱ ─ 7°-15° ΧΑΜΗΛΗ ΓΩΝΙΑ (ανεμόπληκτες περιοχές) ╱──── 0°-7° ΕΠΙΠΕΔΗ ΓΩΝΙΑ (κορυφές λόφων) ══●══════════════ ΟΡΙΖΟΝΤΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ -
ΟΙ ΓΩΝΙΕΣ ΠΟΥ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ — αυτούσια:
0° - 7° «Χρησιμοποιούνται για την ΑΡΔΕΥΣΗ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΑ ΣΤΙΣ ΚΟΡΥΦΕΣ ΛΟΦΩΔΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» 7° - 15° «Χρησιμοποιούνται για την ΑΡΔΕΥΣΗ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΟΥΝ ΑΝΕΜΟΙ» 25° - 28° «Είναι οι ΠΙΟ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΕΣ ΓΩΝΙΕΣ ΕΚΤΟΞΕΥΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΓΙΑ ΑΡΔΕΥΣΗ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΑ»➜ Η ΛΟΓΙΚΗ: όσο χαμηλότερα ταξιδεύει το νερό, τόσο λιγότερο το παρασύρει ο άνεμος — γι᾽ αυτό στις ανεμόπληκτες περιοχές και στις εκτεθειμένες κορυφές των λόφων επιλέγονται οι μικρές γωνίες.
-
ΤΙ ΚΟΣΤΙΖΕΙ Η ΜΙΚΡΗ ΓΩΝΙΑ — Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΗΣ ΕΙΚ. 17.2 (Πηγή: Toro), ακροφύσιο 3,0 (γκρι):
Bar 25° ΚΑΝΟΝΙΚΗΣ 15° ΧΑΜΗΛΗΣ 7° ΕΠΙΠΕΔΗΣ ΑΚΤΙΝΑ ΠΑΡΟΧΗ ΑΚΤΙΝΑ ΠΑΡΟΧΗ ΑΚΤΙΝΑ ΠΑΡΟΧΗ 1,5 11,4 m 8,4 LPM 9,9 m 8,4 LPM 6,5 m 8,4 LPM 2,0 11,8 m 9,9 LPM 10,3 m 9,9 LPM 6,9 m 9,9 LPM 3,0 12,7 m 12,3 LPM 11,5 m 12,3 LPM 8,1 m 12,3 LPM 4,0 13,6 m 14,4 LPM 12,4 m 14,4 LPM 9,0 m 14,4 LPM ➜ Η ΠΑΡΟΧΗ ΕΙΝΑΙ Η ΙΔΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΓΩΝΙΕΣ — ΑΛΛΑΖΕΙ Η ΑΚΤΙΝΑ ➜ ΑΡΑ ΤΟ ΙΔΙΟ ΝΕΡΟ ΠΕΦΤΕΙ ΣΕ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ, ΟΠΟΤΕ ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ (mm/h) -
⚠️ ΤΟ ΚΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΓΩΝΙΩΝ
0° 7° 15° 25° 28° ├─────┤ ├───────┤ ├──────┤ ΕΠΙΠΕΔΗ ΧΑΜΗΛΗ ;;; ΚΑΝΟΝΙΚΗ ◄─── ΚΕΝΟ 15°-25° ───► ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΝ ΔΙΝΕΙ ΚΑΜΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ 15° ΕΩΣ 25°, ΠΑΡΟΛΟ ΠΟΥ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΩΣ ΠΛΗΡΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ.⚠️ Η γωνία εκτόξευσης είναι ταυτόχρονα ένας από τους τέσσερις παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η ακτίνα διαβροχής («η κλίση του σε σχέση με το οριζόντιο επίπεδο», §17.2) — τα δύο μεγέθη είναι άμεσα συνδεδεμένα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γωνία εκτόξευσης του νερού καλείται η γωνία που σχηματίζει το νερό, όταν εξέρχεται από τον εκτοξευτήρα, σε σχέση με το οριζόντιο επίπεδο. Στους εκτοξευτήρες συμπεριλαμβάνονται γωνίες από μηδέν έως επτά μοίρες, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την άρδευση χλοοτάπητα στις κορυφές λοφωδών περιοχών, γωνίες από επτά έως δεκαπέντε μοίρες, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την άρδευση χλοοτάπητα σε περιοχές όπου επικρατούν άνεμοι, και γωνίες από είκοσι πέντε έως είκοσι οκτώ μοίρες, που είναι οι πιο συνηθισμένες γωνίες εκτόξευσης νερού για άρδευση χλοοτάπητα. Η λογική είναι ότι όσο χαμηλότερα ταξιδεύει το νερό τόσο λιγότερο το παρασύρει ο άνεμος, γι᾽ αυτό και στις ανεμόπληκτες περιοχές επιλέγονται οι μικρότερες γωνίες. Το τίμημα φαίνεται στους πίνακες απόδοσης: για το ίδιο ακροφύσιο και την ίδια πίεση η παροχή παραμένει αμετάβλητη, αλλά η ακτίνα διαβροχής μικραίνει όσο μικραίνει η γωνία, οπότε το ίδιο νερό πέφτει σε μικρότερη επιφάνεια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι τρόποι διάταξης των εκτοξευτήρων
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι συνηθισμένοι τρόποι διάταξης των εκτοξευτήρων στην κηποτεχνία;
Απάντηση:
-
ΓΙΑΤΙ ΜΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ Η ΔΙΑΤΑΞΗ (§17.6, σελ. 235): «Το κυριότερο πρόβλημα, που καλείται να λυθεί με τη χωροθέτηση των εκτοξευτήρων, είναι να τοποθετηθούν αυτοί κατά τέτοιο τρόπο, ώστε το νερό να διανέμεται ομοιόμορφα, όπως συμβαίνει και με τη φυσική βροχόπτωση. Σε περίπτωση λανθασμένης χωροθέτησης παρατηρούνται προβλήματα μη σωστής άρδευσης (εμφάνιση πολύ υγρών περιοχών σε εναλλαγή με ξηρές περιοχές).»
-
ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΤΑ ΔΟΧΕΙΑ (Εικ. 17.4): «τα δοχεία που βρίσκονται κοντά στον εκτοξευτήρα θα συγκεντρώσουν το περισσότερο νερό, σε αντίθεση με αυτά που βρίσκονται μακρύτερα… Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι ο εκτοξευτήρας δε διανέμει ίση ποσότητα νερού από το σημείο στο οποίο βρίσκεται μέχρι και την περίμετρο του χώρου κάλυψης.»
ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ ████ ████████ ████████████ ████████████████ ───────●───────────────────────► ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΑ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΑΣ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ ΚΑΛΥΨΗΣ ➜ Η ΛΥΣΗ: «οι ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ ΝΑ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΔΙΑΒΡΟΧΗΣ» «Έτσι θα εξασφαλίσουμε ΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΔΟΧΕΙΑ.» -
ΟΙ ΔΥΟ ΤΡΟΠΟΙ — αυτούσια: «Οι συνήθεις τρόποι διάταξης των εκτοξευτήρων, στην κηποτεχνία, είναι δύο: η τετραγωνική και η τριγωνική διάταξη.»
ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΗΣ ΔΙΑΜΕΤΡΟΥ ΔΙΑΒΡΟΧΗΣ ΑΝΑ ΔΙΑΤΑΞΗ ΚΑΙ ΑΝΕΜΟ ΑΠΝΟΙΑ ΑΝΕΜΟΣ 15 km/h ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΗ 50% 40 - 45% ΤΡΙΓΩΝΙΚΗ 60% 45 - 50% ➜ «(δηλαδή, ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΠΙΟ ΠΥΚΝΑ)» όταν φυσάει άνεμος ⚠️ Η ΑΚΡΙΒΗΣ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ «γίνεται ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ ΠΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ» ΠΟΥ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ Η ΚΑΘΕΜΙΑ ΤΡΙΓΩΝΙΚΗ «ΠΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΓΙΑ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΑΚΑΝΟΝΙΣΤΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ» ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΗ «ΙΔΑΝΙΚΗ ΓΙΑ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ» -
ΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
① ΤΕΤΡΑΓΩΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΛΕΥΡΑΣ 4 m (Εικ. 17.5) ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ ΜΙΚΡΗΣ ΑΚΤΙΝΑΣ ΣΤΙΣ ΓΩΝΙΕΣ, ΤΕΤΑΡΤΗΜΟΡΙΟΥ ΠΕΤΥΧΑΙΝΟΥΜΕ «τη ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΡΔΕΥΣΗΣ καθώς και την ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ» ② ΟΡΘΟΓΩΝΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ 16 m x 8 m — ΔΥΟ ΙΣΟΔΥΝΑΜΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Εικ. 17.6: 15 ΣΤΑΤΙΚΟΙ ΑΥΤΟΑΝΥΨΟΥΜΕΝΟΙ (POP-UP), ΑΚΤΙΝΑ 4 m Εικ. 17.7: 6 ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΜΕΣΗΣ ΑΚΤΙΝΑΣ, ΑΚΤΙΝΑ 8 m «Η συγκεκριμένη διάταξη θα ήταν ΤΟ ΙΔΙΟ ΑΠΟΔΟΤΙΚΗ» και «είναι ΠΙΘΑΝΟ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ» ➜ Ο ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ (σελ. 237): «η ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΟΣΟ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΝ ΛΙΓΟΤΕΡΟΥΣ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ» ➜ Η ΕΞΑΙΡΕΣΗ: όταν καθοριστικός είναι ο «ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΓΙΑ ΑΡΔΕΥΣΗ», προτείνεται «ΧΡΗΣΗ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΩΝ ΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΜΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΙΕΣΗ, ΨΕΚΑΖΟΝΤΑΣ ΝΕΡΟ ΜΕ ΓΡΗΓΟΡΟΤΕΡΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ»⚠️ ΔΥΟ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ: η εκφώνηση λέει «συνηθισμένοι τρόποι», ενώ το κείμενο γράφει «συνήθεις τρόποι». Επίσης, το §17.6 δίνει την ταχύτητα του ανέμου σε km/h (15 km/h), ενώ το κεφάλαιο 21 δίνει τα αντίστοιχα ποσοστά σε κόμβους (4 και 8 κόμβων) — οι δύο πίνακες δεν συγκρίνονται άμεσα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι συνήθεις τρόποι διάταξης των εκτοξευτήρων στην κηποτεχνία είναι δύο, η τετραγωνική και η τριγωνική διάταξη. Η ανάγκη για συγκεκριμένη διάταξη προκύπτει από το ότι ο εκτοξευτήρας δεν διανέμει ίση ποσότητα νερού από το σημείο στο οποίο βρίσκεται μέχρι και την περίμετρο του χώρου κάλυψης, όπως αποδεικνύουν οι δοκιμές με δοχεία, οπότε οι εκτοξευτήρες πρέπει να τοποθετούνται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να γίνεται επικάλυψη των κύκλων διαβροχής. Στην τετραγωνική διάταξη οι εκτοξευτήρες τοποθετούνται, σε συνθήκες άπνοιας, στο 50% της διαμέτρου διαβροχής τους και, με άνεμο δεκαπέντε χιλιομέτρων την ώρα, στο 40 έως 45%. Στην τριγωνική διάταξη τοποθετούνται, σε άπνοια, στο 60% της διαμέτρου διαβροχής και, με τον ίδιο άνεμο, στο 45 έως 50%, δηλαδή και στις δύο περιπτώσεις πιο πυκνά όταν φυσάει άνεμος. Η τριγωνική διάταξη είναι πιο αποτελεσματική για την άρδευση μεγάλων εκτάσεων ακανόνιστου σχήματος, ενώ η τετραγωνική είναι ιδανική για εκτάσεις γεωμετρικών σχημάτων. Σε κάθε περίπτωση, ο αντικειμενικός σκοπός είναι η επίτευξη της ομοιόμορφης κατανομής του νερού με όσο το δυνατόν λιγότερους εκτοξευτήρες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
