Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Μορφολογικά στοιχεία νωδής στοματικής κοιλότητας (σελ. 25) – ΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ Β-Γ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Μορφολογικά στοιχεία νωδής στοματικής κοιλότητας (σελ. 25)
Απαντήσεις στις 19 ερωτήσεις του βιβλίου.
Προσθετική
Ερώτηση: 1. Τι είναι η προσθετική;
Απάντηση:
- Είναι η επιστήμη που ασχολείται με την αποκατάσταση ιστών ή οργάνων που λείπουν από το ανθρώπινο σώμα (εκ γενετής ή από τραυματισμό), με τεχνητά αβλαβή υποκατάστατα (προσθέσεις), διατηρώντας τη λειτουργία και την αισθητική.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η επιστήμη που αποκαθιστά ιστούς/όργανα που λείπουν με τεχνητά υποκατάστατα (προσθέσεις).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αποκατάσταση ιστών/οργάνων με προσθέσεις.
Προσθετική έναντι οδοντική
Ερώτηση: 2. Τι διαφέρει η προσθετική από την οδοντική προσθετική;
Απάντηση:
- Η προσθετική είναι η γενική επιστήμη αποκατάστασης ιστών/οργάνων όλου του σώματος· η οδοντική προσθετική είναι ο οδοντιατρικός κλάδος της που ασχολείται ειδικά με την αποκατάσταση ανατομικών στοιχείων του στόματος (δόντια και περιβάλλοντες ιστοί).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η προσθετική αφορά όλο το σώμα· η οδοντική προσθετική ειδικά το στόμα/δόντια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: γενική έναντι οδοντιατρική εφαρμογή.
Κινητή έναντι ακίνητη
Ερώτηση: 3. Τι εξετάζει η κινητή και τι η ακίνητη προσθετική;
Απάντηση:
- Κινητή: κατασκευή κινητών προσθέσεων που ο ίδιος ο ασθενής τοποθετεί και αφαιρεί από το στόμα: ολικές, επένθετες, άμεσες και μερικές οδοντοστοιχίες, καθώς και ειδικές προσθέσεις για την απόφραξη ελλειμμάτων στην υπερώα.
- Ακίνητη: κατασκευή και τοποθέτηση στεφανών, γεφυρών, ένθετων και άλλων οδοντικών προσθέσεων που τοποθετούνται μόνιμα και σταθερά από τον οδοντίατρο πάνω στα φυσικά δόντια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κινητή = αφαιρούμενες οδοντοστοιχίες· ακίνητη = μόνιμες στεφάνες/γέφυρες στα φυσικά δόντια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αφαιρούμενες έναντι μόνιμες.
Μεταβολές φατνιακών αποφύσεων
Ερώτηση: 4. Τι μεταβολές παθαίνουν οι φατνιακές αποφύσεις μετά την εξαγωγή των δοντιών;
Απάντηση:
- Απορροφώνται βαθμιαία (η υπολειμματική νωδή φατνιακή απόφυση ονομάζεται φατνιακό τόξο ή φατνιακή ακρολοφία). Η άνω απορροφάται με κεντρομόλο κατεύθυνση (το τόξο δείχνει να μικραίνει) και η κάτω με φυγόκεντρο, κυρίως στην περιοχή των γομφίων (το τόξο δείχνει να μεγαλώνει στην πίσω περιοχή)· η απορρόφηση της κάτω είναι έξι φορές μεγαλύτερη από της άνω.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απορροφώνται βαθμιαία (άνω κεντρομόλα, κάτω φυγόκεντρα — 6× μεγαλύτερη).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: απορρόφηση + η διαφορά άνω/κάτω.
Ελευθέρωση χαλινών
Ερώτηση: 5. Γιατί θα πρέπει να ελευθερώνουμε τους χαλινούς κατά την κατασκευή μιας ολικής οδοντοστοιχίας;
Απάντηση:
- Οι χαλινοί είναι ευκίνητες πτυχές του βλεννογόνου. Στην οδοντοστοιχία δημιουργούμε εντομές κατάλληλων διαστάσεων ώστε οι χαλινοί να κινούνται ελεύθερα, χωρίς να τραυματίζονται και χωρίς να ελαττώνεται η συγκράτηση (ή να εκτοπίζεται) της οδοντοστοιχίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να κινούνται ελεύθερα χωρίς τραυματισμό και χωρίς απώλεια της συγκράτησης της οδοντοστοιχίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ελεύθερη κίνηση + συγκράτηση.
Υπερώια βοθρία
Ερώτηση: 6. Τι είναι τα μικρά υπερώια βοθρία, πού βρίσκονται και ποιος ο ρόλος τους στη διαμόρφωση των πίσω ορίων της άνω ολικής οδοντοστοιχίας;
Απάντηση:
- Είναι δύο μικρά εντυπώματα που βρίσκονται συνήθως στη μαλακή υπερώα (στους Έλληνες σε ποσοστό 38%). Μαζί με τις αγκιστρογναθικές εντομές βοηθούν στον καθορισμό του πίσω ορίου της άνω ολικής οδοντοστοιχίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δύο εντυπώματα της μαλακής υπερώας· βοηθούν στον καθορισμό του πίσω ορίου της άνω οδοντοστοιχίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση (μαλακή υπερώα) + ρόλος (πίσω όριο).
Φατνιακές αύλακες
Ερώτηση: 7. Τι είναι οι φατνιακές αύλακες; Αριθμήστε πόσα είδη υπάρχουν και πού βρίσκεται η καθεμιά από αυτές.
Απάντηση:
- Είναι περιοχές ανακάμψεως του βλεννογόνου προς τη φατνιακή απόφυση. Άνω: φατνιοχειλικές (2, μεταξύ προσθίου και πλάγιων παρειακών χαλινών) και φατνιοπαρειακές (2, μεταξύ παρειακών χαλινών και αγκιστρογναθικής εντομής). Κάτω: φατνιοχειλικές (2), φατνιοπαρειακές (2) και η φατνιογλωσσική αύλακα (προς τη γλωσσική επιφάνεια).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανακάμψεις του βλεννογόνου· άνω: φατνιοχειλικές και φατνιοπαρειακές· κάτω: και η φατνιογλωσσική.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + τα είδη ανά γνάθο.
Τομική θηλή
Ερώτηση: 8. Γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την ακριβή θέση της τομικής θηλής στην άνω γνάθο;
Απάντηση:
- Η τομική θηλή (έπαρμα στο πρόσθιο μέρος της σκληρής υπερώας, στη μέση γραμμή) χρησιμεύει ως οδηγό σημείο για τη διαμόρφωση της χειλικής επιφάνειας των άνω κέρινων υψών και για τη σύνταξη των άνω τομέων και κυνοδόντων.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι οδηγό σημείο για τη διαμόρφωση των κέρινων υψών και τη σύνταξη των άνω πρόσθιων δοντιών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οδηγό σημείο για σύνταξη πρόσθιων δοντιών.
Έσω λοξή γραμμή
Ερώτηση: 9. Πού βρίσκεται η έσω λοξή γραμμή και σε τι μας βοηθά;
Απάντηση:
- Είναι ένα έπαρμα στην εσωτερική επιφάνεια του οστού της κάτω γνάθου (ξεκινά χαμηλά από τον πλάγιο τομέα και ανεβαίνει έως τον τρίτο γομφίο). Πρέπει να καλύπτεται από το γλωσσικό πτερύγιο της κάτω οδοντοστοιχίας (καθορίζει το γλωσσικό όριό της).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Έπαρμα στην έσω επιφάνεια της κάτω γνάθου· καθορίζει το γλωσσικό όριο (καλύπτεται από το γλωσσικό πτερύγιο).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση + κάλυψη από γλωσσικό πτερύγιο.
Κάτω γλωσσικός χαλινός
Ερώτηση: 10. Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τον κάτω γλωσσικό χαλινό;
Απάντηση:
- Είναι πτυχή του βλεννογόνου του εδάφους της στοματικής κοιλότητας, που εκφύεται από τη γλωσσική άκανθα και καταφύεται στο πρόσθιο τμήμα της γλώσσας. Όπως όλοι οι χαλινοί, πρέπει να ελευθερώνεται με εντομή στην οδοντοστοιχία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πτυχή του βλεννογόνου (γλωσσική άκανθα→γλώσσα)· πρέπει να ελευθερώνεται με εντομή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση + ελευθέρωση.
Πίσω όρια οδοντοστοιχιών
Ερώτηση: 11. Πού θα πρέπει να καταλήγει το πίσω όριο της άνω και της κάτω ολικής οδοντοστοιχίας;
Απάντηση:
- Άνω: το πίσω όριο καθορίζεται από τα μικρά υπερώια βοθρία και τις αγκιστρογναθικές εντομές. Κάτω: το πίσω όριο πρέπει να καλύπτει το οπισθογόμφιο έπαρμα (προσκεφάλαιο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Άνω: στα υπερώια βοθρία/αγκιστρογναθικές εντομές· κάτω: να καλύπτει το οπισθογόμφιο έπαρμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: και τα δύο όρια.
Στοιχεία διάρθρωσης
Ερώτηση: 12. Ποια είναι τα οστά και τα μαλακά μόρια που συμμετέχουν στην κροταφογναθική διάρθρωση;
Απάντηση:
- Η αρθρική επιφάνεια της κροταφικής γλήνης (με το αρθρικό φύμα), ο κόνδυλος της κάτω γνάθου, ο διάρθριος δίσκος, ο αρθρικός θύλακας και οι σύνδεσμοι.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κροταφική γλήνη, κόνδυλος κάτω γνάθου, διάρθριος δίσκος, αρθρικός θύλακας και σύνδεσμοι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 4 στοιχεία.
Σκοπός διάρθριου δίσκου
Ερώτηση: 13. Ποιος είναι ο σκοπός του διάρθριου δίσκου;
Απάντηση:
- Είναι ινώδης χόνδρος που παρεμβάλλεται και έχει σκοπό να μην έρχονται σε άμεση επαφή ο κόνδυλος της κάτω γνάθου με την αρθρική επιφάνεια της κροταφικής γλήνης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Να μην έρχεται σε άμεση επαφή ο κόνδυλος με την κροταφική γλήνη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αποφυγή άμεσης επαφής κονδύλου-γλήνης.
Σκοπός αρθρικού υγρού
Ερώτηση: 14. Ποιος είναι ο σκοπός του αρθρικού υγρού που υπάρχει μέσα στον αρθρικό θύλακα;
Απάντηση:
- Να βοηθά στη λειτουργία των οστών της κροταφογναθικής άρθρωσης απαλύνοντας τις τριβές που αναπτύσσονται μεταξύ τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Να μειώνει (απαλύνει) τις τριβές μεταξύ των οστών της άρθρωσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μείωση τριβών.
Επίπεδα κίνησης
Ερώτηση: 15. Ορίστε τα επίπεδα στα οποία μπορεί να κινείται η κάτω γνάθος.
Απάντηση:
- Στο κατακόρυφο (μετωπιαίο) επίπεδο (διέρχεται από το μέτωπο), στο οβελιαίο (κάθετο στο μετωπιαίο, χωρίζει το κεφάλι σε δεξί/αριστερό) και στο εγκάρσιο (οριζόντιο) επίπεδο (παράλληλο στο έδαφος) — και σε συνδυασμούς τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατακόρυφο/μετωπιαίο, οβελιαίο και εγκάρσιο/οριζόντιο (και συνδυασμούς).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: και τα 3 επίπεδα.
Αντίθετες κινήσεις
Ερώτηση: 16. Αναφέρετε δύο ζεύγη αντίθετων κινήσεων της κάτω γνάθου.
Απάντηση:
- Κατάσπαση – Ανάσπαση (άνοιγμα – κλείσιμο του στόματος) και Προσθιολίσθηση – Οπισθιολίσθηση (κίνηση προς τα εμπρός – επιστροφή πίσω).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατάσπαση-Ανάσπαση και Προσθιολίσθηση-Οπισθιολίσθηση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: δύο ζεύγη αντίθετων κινήσεων.
Οπισθιολίσθηση έναντι οπισθόδρομη
Ερώτηση: 17. Σε τι διαφέρει η οπισθιολίσθηση από την οπισθόδρομη κίνηση της κάτω γνάθου;
Απάντηση:
- Οπισθιολίσθηση: η επιστροφή της κάτω γνάθου από τη θέση της προσθιολίσθησης πίσω στην κεντρική σύγκλειση.
- Οπισθόδρομη κίνηση: μια πολύ μικρή κίνηση κατά την οποία η κάτω γνάθος από την κεντρική σύγκλειση κινείται προς τα πίσω (προς το ινίο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οπισθιολίσθηση = επιστροφή από την προσθιολίσθηση· οπισθόδρομη = μικρή κίνηση από την κεντρική σύγκλειση προς τα πίσω.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διαφορά αφετηρίας/φύσης.
Σύγκλειση έναντι κεντρική
Ερώτηση: 18. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ της σύγκλεισης και της κεντρικής σύγκλεισης;
Απάντηση:
- Σύγκλειση: η σχέση επαφής μεταξύ των κοπτικών και μασητικών επιφανειών των δοντιών άνω και κάτω γνάθου.
- Κεντρική σύγκλειση: η σχέση κατά την οποία σημειώνεται ο μεγαλύτερος αριθμός επαφών μεταξύ των δοντιών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύγκλειση = οποιαδήποτε επαφή των δοντιών· κεντρική σύγκλειση = η σχέση με τις περισσότερες επαφές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διάκριση (μέγιστος αριθμός επαφών).
Μασητικό επίπεδο
Ερώτηση: 19. Ποια είναι η διαφορά του μασητικού επιπέδου μεταξύ νωδού ατόμου και ατόμου που έχει δόντια;
Απάντηση:
- Σε άτομο με φυσικά δόντια το μασητικό επίπεδο είναι το νοητό (καμπύλο) επίπεδο που διαμορφώνεται από τις κοπτικές και μασητικές επιφάνειες των δοντιών.
- Σε νωδό άτομο προσδιορίζεται από τον οδοντίατρο, με βάση ανατομικά σημεία, ώστε να πλησιάζει το φυσικό και χρησιμεύει ως οδηγό επίπεδο για τη σύνταξη των τεχνητών δοντιών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με δόντια = ορίζεται από τις επιφάνειες των δοντιών· νωδό = το ορίζει ο οδοντίατρος ως οδηγό για τη σύνταξη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διαφορά προσδιορισμού.
