Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Μορφολογικά στοιχεία νωδής στοματικής κοιλότητας (σελ. 25) – ΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ Β-Γ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Μορφολογικά στοιχεία νωδής στοματικής κοιλότητας (σελ. 25)
Απαντήσεις στις 19 ερωτήσεις του βιβλίου.
Προσθετική
Ερώτηση: 1. Τι είναι η προσθετική;
Απάντηση:
- Είναι η επιστήμη που ασχολείται με την αποκατάσταση ιστών ή οργάνων που λείπουν από το ανθρώπινο σώμα (εκ γενετής ή από τραυματισμό), με τεχνητά αβλαβή υποκατάστατα (προσθέσεις), διατηρώντας τη λειτουργία & την αισθητική.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η επιστήμη που αποκαθιστά ιστούς/όργανα που λείπουν με τεχνητά υποκατάστατα (προσθέσεις).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αποκατάσταση ιστών/οργάνων με προσθέσεις.
Προσθετική vs οδοντική
Ερώτηση: 2. Τι διαφέρει η προσθετική από την οδοντική προσθετική;
Απάντηση:
- Η προσθετική είναι η γενική επιστήμη αποκατάστασης ιστών/οργάνων όλου του σώματος· η οδοντική προσθετική είναι ο οδοντιατρικός κλάδος της που ασχολείται ειδικά με την αποκατάσταση ανατομικών στοιχείων του στόματος (δόντια & περιβάλλοντες ιστοί).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η προσθετική αφορά όλο το σώμα· η οδοντική προσθετική ειδικά το στόμα/δόντια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: γενική vs οδοντιατρική εφαρμογή.
Κινητή vs ακίνητη
Ερώτηση: 3. Τι εξετάζει η κινητή & τι η ακίνητη προσθετική;
Απάντηση:
- Κινητή: κατασκευή προσθέσεων που ο ασθενής τοποθετεί & αφαιρεί μόνος του (ολικές/μερικές/άμεσες οδοντοστοιχίες).
- Ακίνητη: κατασκευή & τοποθέτηση στεφανών, γεφυρών, ένθετων που τοποθετούνται μόνιμα & σταθερά από τον οδοντίατρο πάνω στα φυσικά δόντια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κινητή = αφαιρούμενες οδοντοστοιχίες· ακίνητη = μόνιμες στεφάνες/γέφυρες στα φυσικά δόντια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αφαιρούμενες vs μόνιμες.
Μεταβολές φατνιακών αποφύσεων
Ερώτηση: 4. Τι μεταβολές παθαίνουν οι φατνιακές αποφύσεις μετά την εξαγωγή των δοντιών;
Απάντηση:
- Απορροφώνται βαθμιαία (γίνονται φατνιακή ακρολοφία). Η άνω απορροφάται κεντρομόλα (το τόξο μικραίνει) & η κάτω φυγόκεντρα (μεγαλώνει στην πίσω περιοχή)· η απορρόφηση της κάτω είναι έξι φορές μεγαλύτερη από της άνω.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απορροφώνται βαθμιαία (άνω κεντρομόλα, κάτω φυγόκεντρα — 6× μεγαλύτερη).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: απορρόφηση + η διαφορά άνω/κάτω.
Ελευθέρωση χαλινών
Ερώτηση: 5. Γιατί πρέπει να ελευθερώνουμε τους χαλινούς κατά την κατασκευή ολικής οδοντοστοιχίας;
Απάντηση:
- Οι χαλινοί είναι ευκίνητες πτυχές του βλεννογόνου. Στην οδοντοστοιχία δημιουργούμε εντομές κατάλληλων διαστάσεων ώστε οι χαλινοί να κινούνται ελεύθερα, χωρίς να τραυματίζονται & χωρίς να ελαττώνεται η συγκράτηση (ή να εκτοπίζεται) της οδοντοστοιχίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να κινούνται ελεύθερα χωρίς τραυματισμό & χωρίς απώλεια της συγκράτησης της οδοντοστοιχίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ελεύθερη κίνηση + συγκράτηση.
Υπερώια βοθρία
Ερώτηση: 6. Τι είναι τα μικρά υπερώια βοθρία, πού βρίσκονται & ποιος ο ρόλος τους;
Απάντηση:
- Είναι δύο μικρά εντυπώματα που βρίσκονται συνήθως στη μαλακή υπερώα (στους Έλληνες σε ποσοστό 38%). Μαζί με τις αγκιστρογναθικές εντομές βοηθούν στον καθορισμό του πίσω ορίου της άνω ολικής οδοντοστοιχίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δύο εντυπώματα της μαλακής υπερώας· βοηθούν στον καθορισμό του πίσω ορίου της άνω οδοντοστοιχίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση (μαλακή υπερώα) + ρόλος (πίσω όριο).
Φατνιακές αύλακες
Ερώτηση: 7. Τι είναι οι φατνιακές αύλακες; Πόσα είδη & πού βρίσκεται καθεμία;
Απάντηση:
- Είναι περιοχές ανακάμψεως του βλεννογόνου προς τη φατνιακή απόφυση. Άνω: φατνιοχειλικές (2, μεταξύ προσθίου & πλάγιων παρειακών χαλινών) & φατνιοπαρειακές (2, μεταξύ παρειακών χαλινών & αγκιστρογναθικής εντομής). Κάτω: φατνιοχειλικές (2), φατνιοπαρειακές (2) & η φατνιογλωσσική αύλακα (προς τη γλωσσική επιφάνεια).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανακάμψεις του βλεννογόνου· άνω: φατνιοχειλικές & φατνιοπαρειακές· κάτω: & η φατνιογλωσσική.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + τα είδη ανά γνάθο.
Τομική θηλή
Ερώτηση: 8. Γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τη θέση της τομικής θηλής;
Απάντηση:
- Η τομική θηλή (έπαρμα στο πρόσθιο μέρος της σκληρής υπερώας, στη μέση γραμμή) χρησιμεύει ως οδηγό σημείο για τη διαμόρφωση της χειλικής επιφάνειας των άνω κέρινων υψών & για τη σύνταξη των άνω τομέων & κυνοδόντων.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι οδηγό σημείο για τη διαμόρφωση των κέρινων υψών & τη σύνταξη των άνω πρόσθιων δοντιών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οδηγό σημείο για σύνταξη πρόσθιων δοντιών.
Έσω λοξή γραμμή
Ερώτηση: 9. Πού βρίσκεται η έσω λοξή γραμμή & σε τι μας βοηθά;
Απάντηση:
- Είναι ένα έπαρμα στην εσωτερική επιφάνεια του οστού της κάτω γνάθου (ξεκινά χαμηλά από τον πλάγιο τομέα & ανεβαίνει έως τον τρίτο γομφίο). Πρέπει να καλύπτεται από το γλωσσικό πτερύγιο της κάτω οδοντοστοιχίας (καθορίζει το γλωσσικό όριό της).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Έπαρμα στην έσω επιφάνεια της κάτω γνάθου· καθορίζει το γλωσσικό όριο (καλύπτεται από το γλωσσικό πτερύγιο).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση + κάλυψη από γλωσσικό πτερύγιο.
Κάτω γλωσσικός χαλινός
Ερώτηση: 10. Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τον κάτω γλωσσικό χαλινό;
Απάντηση:
- Είναι πτυχή του βλεννογόνου του εδάφους της στοματικής κοιλότητας, που εκφύεται από τη γλωσσική άκανθα & καταφύεται στο πρόσθιο τμήμα της γλώσσας. Όπως όλοι οι χαλινοί, πρέπει να ελευθερώνεται με εντομή στην οδοντοστοιχία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πτυχή του βλεννογόνου (γλωσσική άκανθα→γλώσσα)· πρέπει να ελευθερώνεται με εντομή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση + ελευθέρωση.
Πίσω όρια οδοντοστοιχιών
Ερώτηση: 11. Πού θα πρέπει να καταλήγει το πίσω όριο της άνω & της κάτω ολικής οδοντοστοιχίας;
Απάντηση:
- Άνω: το πίσω όριο καθορίζεται από τα μικρά υπερώια βοθρία & τις αγκιστρογναθικές εντομές. Κάτω: το πίσω όριο πρέπει να καλύπτει το οπισθογόμφιο έπαρμα (προσκεφάλαιο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Άνω: στα υπερώια βοθρία/αγκιστρογναθικές εντομές· κάτω: να καλύπτει το οπισθογόμφιο έπαρμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & τα δύο όρια.
Στοιχεία διάρθρωσης
Ερώτηση: 12. Ποια οστά & μαλακά μόρια συμμετέχουν στην κροταφογναθική διάρθρωση;
Απάντηση:
- Η αρθρική επιφάνεια της κροταφικής γλήνης (με το αρθρικό φύμα), ο κόνδυλος της κάτω γνάθου, ο διάρθριος δίσκος, ο αρθρικός θύλακας & οι σύνδεσμοι.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κροταφική γλήνη, κόνδυλος κάτω γνάθου, διάρθριος δίσκος, αρθρικός θύλακας & σύνδεσμοι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 4 στοιχεία.
Σκοπός διάρθριου δίσκου
Ερώτηση: 13. Ποιος ο σκοπός του διάρθριου δίσκου;
Απάντηση:
- Είναι ινώδης χόνδρος που παρεμβάλλεται & έχει σκοπό να μην έρχονται σε άμεση επαφή ο κόνδυλος της κάτω γνάθου με την αρθρική επιφάνεια της κροταφικής γλήνης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Να μην έρχεται σε άμεση επαφή ο κόνδυλος με την κροταφική γλήνη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αποφυγή άμεσης επαφής κονδύλου-γλήνης.
Σκοπός αρθρικού υγρού
Ερώτηση: 14. Ποιος ο σκοπός του αρθρικού υγρού μέσα στον αρθρικό θύλακα;
Απάντηση:
- Να βοηθά στη λειτουργία των οστών της κροταφογναθικής άρθρωσης απαλύνοντας τις τριβές που αναπτύσσονται μεταξύ τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Να μειώνει (απαλύνει) τις τριβές μεταξύ των οστών της άρθρωσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μείωση τριβών.
Επίπεδα κίνησης
Ερώτηση: 15. Ορίστε τα επίπεδα στα οποία μπορεί να κινείται η κάτω γνάθος.
Απάντηση:
- Στο κατακόρυφο (μετωπιαίο) επίπεδο (διέρχεται από το μέτωπο), στο οβελιαίο (κάθετο στο μετωπιαίο, χωρίζει το κεφάλι σε δεξί/αριστερό) & στο εγκάρσιο (οριζόντιο) επίπεδο (παράλληλο στο έδαφος) — & σε συνδυασμούς τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατακόρυφο/μετωπιαίο, οβελιαίο & εγκάρσιο/οριζόντιο (& συνδυασμούς).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & τα 3 επίπεδα.
Αντίθετες κινήσεις
Ερώτηση: 16. Αναφέρετε δύο ζεύγη αντίθετων κινήσεων της κάτω γνάθου.
Απάντηση:
- Κατάσπαση – Ανάσπαση (άνοιγμα – κλείσιμο του στόματος) & Προσθιολίσθηση – Οπισθιολίσθηση (κίνηση προς τα εμπρός – επιστροφή πίσω).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατάσπαση-Ανάσπαση & Προσθιολίσθηση-Οπισθιολίσθηση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: δύο ζεύγη αντίθετων κινήσεων.
Οπισθιολίσθηση vs οπισθόδρομη
Ερώτηση: 17. Σε τι διαφέρει η οπισθιολίσθηση από την οπισθόδρομη κίνηση;
Απάντηση:
- Οπισθιολίσθηση: η επιστροφή της κάτω γνάθου από τη θέση της προσθιολίσθησης πίσω στην κεντρική σύγκλειση.
- Οπισθόδρομη κίνηση: μια πολύ μικρή κίνηση κατά την οποία η κάτω γνάθος από την κεντρική σύγκλειση κινείται προς τα πίσω (προς το ινίο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οπισθιολίσθηση = επιστροφή από την προσθιολίσθηση· οπισθόδρομη = μικρή κίνηση από την κεντρική σύγκλειση προς τα πίσω.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διαφορά αφετηρίας/φύσης.
Σύγκλειση vs κεντρική
Ερώτηση: 18. Ποια η διαφορά σύγκλεισης & κεντρικής σύγκλεισης;
Απάντηση:
- Σύγκλειση: η σχέση επαφής μεταξύ των κοπτικών & μασητικών επιφανειών των δοντιών άνω & κάτω γνάθου.
- Κεντρική σύγκλειση: η σχέση κατά την οποία σημειώνεται ο μεγαλύτερος αριθμός επαφών μεταξύ των δοντιών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύγκλειση = οποιαδήποτε επαφή των δοντιών· κεντρική σύγκλειση = η σχέση με τις περισσότερες επαφές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διάκριση (μέγιστος αριθμός επαφών).
Μασητικό επίπεδο
Ερώτηση: 19. Ποια η διαφορά του μασητικού επιπέδου μεταξύ νωδού ατόμου & ατόμου με δόντια;
Απάντηση:
- Σε άτομο με φυσικά δόντια το μασητικό επίπεδο είναι το νοητό (καμπύλο) επίπεδο που διαμορφώνεται από τις κοπτικές & μασητικές επιφάνειες των δοντιών.
- Σε νωδό άτομο προσδιορίζεται από τον οδοντίατρο, με βάση ανατομικά σημεία, ώστε να πλησιάζει το φυσικό & χρησιμεύει ως οδηγό επίπεδο για τη σύνταξη των τεχνητών δοντιών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με δόντια = ορίζεται από τις επιφάνειες των δοντιών· νωδό = το ορίζει ο οδοντίατρος ως οδηγό για τη σύνταξη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διαφορά προσδιορισμού.
