Λύσεις — Κεφάλαιο 3 · Αρχικά αποτυπώματα ΚΑΙ αρχικό εκμαγείο (σελ. 45)
Απαντήσεις στις 14 ερωτήσεις του βιβλίου.
Αποτύπωμα ΚΑΙ αποτύπωση
Ερώτηση: 1. Τι ονομάζεται αποτύπωμα στην κινητή προσθετική και τι είναι η αποτύπωση;
Απάντηση:
- Αποτύπωμα: η αρνητική αναπαράσταση της επιφάνειας του στόματος όπου θα τοποθετηθεί η πρόσθεση. Αποτύπωση: η κλινική διαδικασία (από τον οδοντίατρο, με δισκάρια και αποτυπωτικά υλικά) που δημιουργεί το αποτύπωμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αποτύπωμα = το αρνητικό ομοίωμα του στόματος· αποτύπωση = η κλινική διαδικασία λήψης του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: και οι δύο ορισμοί.
Αρχικό αποτύπωμα
Ερώτηση: 2. Τι ονομάζεται αρχικό αποτύπωμα;
Απάντηση:
- Το αποτύπωμα που παίρνει ο οδοντίατρος στο πρώτο κλινικό στάδιο, με δισκάριο του εμπορίου και κατάλληλο αποτυπωτικό υλικό, και από το οποίο ο οδοντοτεχνίτης θα φτιάξει το αρχικό εκμαγείο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πρώτο αποτύπωμα, με δισκάριο του εμπορίου, από το οποίο γίνεται το αρχικό εκμαγείο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: πρώτο στάδιο + δισκάριο εμπορίου.
Εκμαγείο
Ερώτηση: 3. Τι ονομάζεται εκμαγείο;
Απάντηση:
- Η θετική αναπαράσταση των ιστών του στόματος, που κατασκευάζεται με τοποθέτηση ειδικής γύψου μέσα στο αποτύπωμα και αποτελεί τη βάση της εργασίας χωρίς την παρουσία του ασθενούς.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η θετική αναπαράσταση των ιστών, από γύψο μέσα στο αποτύπωμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θετική αναπαράσταση + γύψος.
Καλό εκμαγείο
Ερώτηση: 4. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός καλού εκμαγείου;
Απάντηση:
- Να αναπαράγει πιστά τις ανατομικές λεπτομέρειες, να είναι συμπαγές και ανθεκτικό, να μην έχει πόρους (λείες επιφάνειες) και η βάση του να έχει πάχος 8–10 mm.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πιστή αναπαραγωγή, συμπαγές/ανθεκτικό, χωρίς πόρους, βάση 8–10 mm.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 3 χαρακτηριστικά.
Εγκιβωτισμός
Ερώτηση: 5. Τι είναι ο εγκιβωτισμός;
Απάντηση:
- Η διαδικασία κατά την οποία περιβάλλουμε το αποτύπωμα κάθετα με φύλλο κεριού, ώστε να σχηματιστεί ένα κιβώτιο ανοιχτό προς τα πάνω.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κάθετο περίβλημα του αποτυπώματος με κερί, σε σχήμα ανοιχτού κιβωτίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: περίβλημα με κερί → κιβώτιο.
Σκοπός εγκιβωτισμού
Ερώτηση: 6. Ποιος είναι ο σκοπός του εγκιβωτισμού;
Απάντηση:
- Να αποφύγουμε τη ροή της σκληρής γύψου έξω από τα όρια του αποτυπώματος και να διαφυλάξουμε το πλάτος και το βάθος των αυλακών των γνάθων, παίρνοντας έτσι καλύτερης ποιότητας εκμαγεία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Να μη ρέει η γύψος έξω και να διατηρηθούν οι αύλακες (καλύτερα εκμαγεία).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: και οι δύο λόγοι.
Κέρινο κορδόνι
Ερώτηση: 7. Πώς τοποθετείται το κέρινο κορδόνι πάνω στο αποτύπωμα;
Απάντηση:
- Κολλάμε οριζόντια ένα κορδόνι κεριού διαμέτρου 4–5 mm, κάτω από τα ελεύθερα άκρα των ορίων και σε απόσταση 3 mm (εξαίρεση η μαλακή υπερώα άνω και η φατνιογλωσσική αύλακα κάτω). Κάθετα προς αυτό κολλάμε φύλλο κεριού που εξέχει 1,5 cm πάνω από το ψηλότερο σημείο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οριζόντιο κορδόνι 4–5 mm, 3 mm κάτω από τα όρια, και κάθετο φύλλο κεριού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση/διαστάσεις κορδονιού.
Φύλλο κεριού κάτω
Ερώτηση: 8. Γιατί τοποθετείται στην κάτω γνάθο γλωσσικά ένα φύλλο κεριού αντίστοιχα στην περιοχή της γλώσσας;
Απάντηση:
- Για να δημιουργηθεί ένα τεχνητό έδαφος στόματος, ώστε το εκμαγείο να έχει μεγαλύτερη έκταση και να είναι πιο ανθεκτικό.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να σχηματιστεί τεχνητό έδαφος στόματος — μεγαλύτερο και ανθεκτικότερο εκμαγείο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τεχνητό έδαφος → αντοχή.
Έλεγχος εγκιβωτισμού
Ερώτηση: 9. Πώς ελέγχουμε αν έχει γίνει σωστά ο εγκιβωτισμός;
Απάντηση:
- Ελέγχουμε τη στεγανότητα του κιβωτίου τοποθετώντας μέσα σε αυτό νερό — αν δεν διαρρέει, οι συγκολλήσεις των κεριών (και με το αποτύπωμα) είναι σωστές.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τοποθετώντας νερό στο κιβώτιο και ελέγχοντας τη στεγανότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: έλεγχος στεγανότητας με νερό.
Υδροκολλοειδή
Ερώτηση: 10. Γιατί δε συνιστάται να κάνουμε εγκιβωτισμό σε υδροκολλοειδή αποτυπώματα;
Απάντηση:
- Γιατί το κερί δεν συγκολλάται στο αλγινικό (το υλικό των υδροκολλοειδών), οπότε δεν μπορεί να σχηματιστεί στεγανό κιβώτιο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί το κερί δεν κολλά στο αλγινικό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μη συγκόλληση κεριού-αλγινικού.
Ανάμειξη με κύπελλο
Ερώτηση: 11. Πώς γίνεται η ανάμειξη της γύψου με λαστιχένιο κύπελλο και ανοξείδωτη μεταλλική σπάθη;
Απάντηση:
- Κρατάμε το ελαστικό κύπελλο πλάγια στην παλάμη και με τη σπάθη ανακατεύουμε με έντονες κινήσεις τη γύψο με το νερό πάνω στα τοιχώματα του κυπέλλου — έτσι επιτυγχάνεται καλή ανάμειξη και αποφεύγεται ο εγκλωβισμός φυσαλίδων.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλάγιο κράτημα του κυπέλλου και έντονη ανάδευση στα τοιχώματα, χωρίς φυσαλίδες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τεχνική ανάδευσης.
Μηχανικός αναδευτήρας
Ερώτηση: 12. Γιατί πλεονεκτεί η ανάμειξη της γύψου με μηχανικό αναδευτήρα;
Απάντηση:
- Γιατί γίνεται με ταυτόχρονη απορρόφηση του αέρα (vacuum), δίνοντας ομοιογενές φύραμα απαλλαγμένο από φυσαλίδες — καλύτερη ποιότητα και πλήρης απομάκρυνση του αέρα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δίνει ομοιογενές φύραμα χωρίς φυσαλίδες (απορρόφηση αέρα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: vacuum → χωρίς φυσαλίδες.
Αφαίρεση εκμαγείου
Ερώτηση: 13. Πώς γίνεται η αφαίρεση του αρχικού εκμαγείου από το αποτύπωμα;
Απάντηση:
- Μετά ~1 ώρα (αφού κρυώσει η γύψος — η αντίδραση πήξης είναι εξώθερμη), ανασηκώνουμε με μαχαιράκι τα άκρα του αποτυπωτικού υλικού και κρατώντας γερά εκμαγείο και δισκάριο ασκούμε απότομη δύναμη για να τα χωρίσουμε. Αν είναι θερμοπλαστικό (Stent), το βυθίζουμε πρώτα σε υδατόλουτρο 60°C για 5 min.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μετά ~1 ώρα (αφού κρυώσει), με απότομη δύναμη· θερμοπλαστικό → 60°C/5 min πρώτα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: χρόνος + απότομη δύναμη.
Διαμόρφωση στο trimmer
Ερώτηση: 14. Πώς γίνεται η διαμόρφωση του τελικού εκμαγείου στο trimmer μετά την αφαίρεσή του από το αποτύπωμα;
Απάντηση:
- Η βάση διαμορφώνεται παράλληλη προς τη φατνιακή ακρολοφία και κάθετη προς τις πλάγιες επιφάνειες. Κόβοντας τις πλάγιες επιφάνειες προσέχουμε να μείνουν ανέπαφες οι φατνιακές αύλακες, γιατί αυτές παριστάνουν τα όρια των πτερυγίων της οδοντοστοιχίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βάση παράλληλη στην ακρολοφία και κάθετη στις πλάγιες, χωρίς να πειραχτούν οι αύλακες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: παραλληλία βάσης + διατήρηση αυλακών.