Λύσεις — Κεφάλαιο 4 · Ατομικά δισκάρια (σελ. 58) – ΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ Β-Γ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 4 · Ατομικά δισκάρια (σελ. 58)
Απαντήσεις στις 14 ερωτήσεις του βιβλίου.
Εμπορίου ΚΑΙ ατομικό
Ερώτηση: 1. Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ ενός δισκαρίου του εμπορίου και ενός ατομικού δισκαρίου;
Απάντηση:
- Το του εμπορίου είναι έτοιμο (μεταλλικό/πλαστικό, σε μεγέθη) και χρησιμεύει για το αρχικό αποτύπωμα. Το ατομικό είναι εργαστηριακή κατασκευή για συγκεκριμένο ασθενή (πάνω στο εκμαγείο) και χρησιμεύει για το τελικό αποτύπωμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εμπορίου = έτοιμο, για αρχικό αποτύπωμα· ατομικό = εργαστηριακό ανά ασθενή, για τελικό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διάκριση + για ποιο αποτύπωμα.
Διάτρητα δισκάρια
Ερώτηση: 2. Πώς κατασκευάζονται τα διάτρητα δισκάρια και ποιος ο ρόλος των οπών που έχουν;
Απάντηση:
- Οι οπές ανοίγονται με στρογγυλή φρέζα No 8, σε απόσταση 5–6 mm μεταξύ τους. Ρόλος τους: να συγκρατείται καλύτερα το αποτυπωτικό υλικό πάνω στο δισκάριο (μηχανική αγκίστρωση).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οπές με φρέζα No 8, ανά 5–6 mm· βοηθούν στη συγκράτηση του αποτυπωτικού υλικού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: φρέζα/απόσταση + ρόλος.
Κοντύτερα όρια
Ερώτηση: 3. Γιατί τα ατομικά δισκάρια κατασκευάζονται κοντύτερα από τις βασικές πλάκες των ολικών οδοντοστοιχιών;
Απάντηση:
- Τα όρια του ατομικού δισκαρίου είναι σε όλο το μήκος των πτερυγίων 2–3 mm κοντύτερα από εκείνα της βασικής πλάκας (μόνο στα πίσω όρια ταυτίζονται). Έτσι υπάρχει χώρος όπου θα τοποθετηθεί το αποτυπωτικό υλικό, ώστε ο οδοντίατρος, με τμηματική θέρμανση, να αποτυπώσει καλύτερα το βάθος και πλάτος των φατνιοχειλικών και φατνιοπαρειακών αυλακών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να μείνει χώρος για το αποτυπωτικό υλικό και την τμηματική θέρμανση των αυλακών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: χώρος για αποτυπωτικό/τμηματική θέρμανση.
Stoppers
Ερώτηση: 4. Γιατί στα ατομικά δισκάρια χώρου δημιουργούμε πάντα περιοχές αναχαίτισης (stoppers);
Απάντηση:
- Γιατί αποτρέπουν την είσοδο του δισκαρίου σε μεγαλύτερο βάθος από το επιθυμητό κατά τη λήψη του αποτυπώματος, διατηρώντας σταθερό το πάχος του αποτυπωτικού υλικού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να μη βυθιστεί το δισκάριο βαθύτερα από το επιθυμητό (σταθερό πάχος υλικού).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: έλεγχος βάθους.
Χώρου ΚΑΙ επαφής
Ερώτηση: 5. Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ ατομικού δισκαρίου χώρου και ατομικού δισκαρίου επαφής;
Απάντηση:
- Επαφής: εφάπτεται σε όλη του την έκταση στο εκμαγείο (σαν βασική πλάκα). Χώρου: αφήνει κενό 5–10 mm (με φύλλο κεριού) για το αποτυπωτικό υλικό και έχει stoppers.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επαφής = εφάπτεται παντού· χώρου = αφήνει κενό (φύλλο κεριού + stoppers).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η ύπαρξη κενού χώρου.
Χώρου άνω ΚΑΙ κάτω
Ερώτηση: 6. Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ ατομικού δισκαρίου χώρου άνω και κάτω γνάθου;
Απάντηση:
- Διαφέρουν στα stoppers: στην άνω είναι τρία κυκλικά (διαμ. 6 mm — ένα στην τομική θηλή και δύο στα υπερώια τρήματα)· στην κάτω είναι παραλληλόγραμμα (στους κυνόδοντες και στους πρώτους γομφίους). Επίσης διαφέρει το σχήμα (τραπεζοειδές άνω / πεταλοειδές κάτω) και η θέση/κατεύθυνση της λαβής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Διαφορετικά stoppers (άνω κυκλικά, κάτω παραλληλόγραμμα) και σχήμα/λαβή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διαφορά στα stoppers.
Πίσω όρια άνω
Ερώτηση: 7. Πώς καθορίζονται τα πίσω όρια του ατομικού δισκαρίου της άνω γνάθου;
Απάντηση:
- Το πίσω όριο ταυτίζεται με το πίσω όριο της βασικής πλάκας: ενώνει τις δύο αγκιστρογναθικές εντομές, περνώντας 2 mm πίσω από τα μικρά υπερώια βοθρία (σε αντίθεση με το υπόλοιπο δισκάριο που είναι κοντύτερο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ταυτίζονται με της βασικής πλάκας: ένωση αγκιστρογναθικών εντομών, 2 mm πίσω από τα υπερώια βοθρία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: πίσω όριο = της βασικής πλάκας.
Φύραμα ρητίνης
Ερώτηση: 8. Πώς παρασκευάζουμε το φύραμα αυτοπολυμεριζόμενης ακρυλικής ρητίνης;
Απάντηση:
- Σε γυάλινο δοχείο βάζουμε τις ακριβείς αναλογίες του κατασκευαστή (πρώτα το μονομερές, μετά το πολυμερές — αναλογία ~1/2 μονομερούς προς πολυμερές κατά βάρος), αναμειγνύουμε με σπάθη και σκεπάζουμε (να μην εξατμιστεί το μονομερές) μέχρι σύσταση ζύμης που δεν κολλά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρώτα το μονομερές, μετά το πολυμερές (~1/2 κατά βάρος), ανάμειξη μέχρι σύσταση ζύμης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: σειρά και αναλογία.
Διαχωριστικό
Ερώτηση: 9. Γιατί τοποθετούμε διαχωριστικό πάνω στο εκμαγείο πριν την τοποθέτηση της ακρυλικής ρητίνης;
Απάντηση:
- Για να μπορέσουμε να αφαιρέσουμε εύκολα την ακρυλική ρητίνη από το εκμαγείο μετά τον πολυμερισμό της (να μην κολλήσει η ρητίνη στη γύψο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να αφαιρείται εύκολα η ρητίνη από το εκμαγείο μετά τον πολυμερισμό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: εύκολος αποχωρισμός.
Πάχος ορίων
Ερώτηση: 10. Τι πάχος πρέπει να έχουν τα όρια ενός ατομικού δισκαρίου της άνω και της κάτω γνάθου;
Απάντηση:
- 2 mm σε όλη την έκταση, εκτός από: την πρόσθια περιοχή του γλωσσικού πτερυγίου του κάτω (3 mm σε έκταση 1,5 cm εκατέρωθεν), τα πίσω όρια (λεπταίνουν σε 1 mm) και την περιοχή των χαλινών (λεπταίνει σε 1 mm).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γενικά 2 mm· πίσω όρια και χαλινοί 1 mm· πρόσθιο γλωσσικό πτερύγιο κάτω 3 mm.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 2 mm + οι εξαιρέσεις.
Φωτοπολυμεριζόμενη
Ερώτηση: 11. Γιατί πλεονεκτούν τα ατομικά δισκάρια που κατασκευάζονται από φωτοπολυμεριζόμενη ακρυλική ρητίνη σε σχέση με εκείνα που κατασκευάζονται από αυτοπολυμεριζόμενη ακρυλική ρητίνη;
Απάντηση:
- Γιατί κατασκευάζονται πιο γρήγορα και εύκολα, αφού στο τέλος δεν χρειάζεται διαμόρφωση/λείανση των ορίων με τροχόλιθο (απαιτείται όμως ειδικό μηχάνημα φωτοπολυμερισμού).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ταχύτερη και ευκολότερη κατασκευή, χωρίς τελική διαμόρφωση με τροχόλιθο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ταχύτητα + χωρίς τελική διαμόρφωση.
Λαβή κάτω
Ερώτηση: 12. Πώς κατασκευάζεται η λαβή ενός ατομικού δισκαρίου της κάτω γνάθου;
Απάντηση:
- Είναι κάθετη στο δισκάριο και έχει τις ίδιες διαστάσεις με της άνω: ύψος 15 mm, πλάτος 10 mm και πάχος 2 mm (η άνω έχει επιπλέον χειλική απόκλιση 70°). Βοηθά τον οδοντίατρο στην αφαίρεση από το στόμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάθετη στο δισκάριο, ύψος 15 mm, πλάτος 10 mm, πάχος 2 mm.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση και διαστάσεις.
Μήτρα
Ερώτηση: 13. Τι πετυχαίνουμε με το να τοποθετήσουμε το φύραμα της αυτοπολυμεριζόμενης ακρυλικής ρητίνης μέσα σε ειδική μήτρα πριν την τοποθέτησή της πάνω στο εκμαγείο;
Απάντηση:
- Η ρητίνη παίρνει το κατάλληλο σχήμα (τραπεζοειδές για την άνω, πεταλοειδές για την κάτω) και το σωστό πάχος (2–3 mm) ομοιόμορφα, ώστε το δισκάριο να έχει σταθερές διαστάσεις.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό σχήμα (τραπεζοειδές/πεταλοειδές) και ομοιόμορφο πάχος (2–3 mm).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: σχήμα και ομοιόμορφο πάχος.
Πίεση κατά τον πολυμερισμό
Ερώτηση: 14. Γιατί δεν πρέπει να πιέζουμε υπερβολικά την ακρυλική ρητίνη με τα δάκτυλά μας πάνω στο εκμαγείο κατά τη διάρκεια που αυτή πολυμερίζεται;
Απάντηση:
- Γιατί υπάρχει κίνδυνος να αλλοιώσουμε τις διαστάσεις (το πάχος) του ατομικού δισκαρίου. (Επιπλέον, ο πολυμερισμός είναι εξώθερμος και αναπτύσσεται θερμοκρασία με κίνδυνο στρέβλωσης.)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να μην αλλοιωθεί το πάχος/οι διαστάσεις του δισκαρίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αποφυγή αλλοίωσης διαστάσεων.
