Λύσεις — Κεφάλαιο 4 · Ατομικά δισκάρια (σελ. 58)
Απαντήσεις στις 14 ερωτήσεις του βιβλίου.
Εμπορίου vs ατομικό
Ερώτηση: 1. Ποιες οι διαφορές δισκαρίου εμπορίου & ατομικού δισκαρίου;
Απάντηση:
- Το του εμπορίου είναι έτοιμο (μεταλλικό/πλαστικό, σε μεγέθη) & χρησιμεύει για το αρχικό αποτύπωμα. Το ατομικό είναι εργαστηριακή κατασκευή για συγκεκριμένο ασθενή (πάνω στο εκμαγείο) & χρησιμεύει για το τελικό αποτύπωμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εμπορίου = έτοιμο, για αρχικό αποτύπωμα· ατομικό = εργαστηριακό ανά ασθενή, για τελικό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διάκριση + για ποιο αποτύπωμα.
Διάτρητα δισκάρια
Ερώτηση: 2. Πώς κατασκευάζονται τα διάτρητα δισκάρια & ποιος ο ρόλος των οπών;
Απάντηση:
- Οι οπές ανοίγονται με στρογγυλή φρέζα No 8, σε απόσταση 5–6 mm μεταξύ τους. Ρόλος τους: να συγκρατείται καλύτερα το αποτυπωτικό υλικό πάνω στο δισκάριο (μηχανική αγκίστρωση).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οπές με φρέζα No 8, ανά 5–6 mm· βοηθούν στη συγκράτηση του αποτυπωτικού υλικού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: φρέζα/απόσταση + ρόλος.
Κοντύτερα όρια
Ερώτηση: 3. Γιατί τα ατομικά δισκάρια κατασκευάζονται κοντύτερα από τις βασικές πλάκες;
Απάντηση:
- Για να υπάρχει χώρος όπου θα τοποθετηθεί το αποτυπωτικό υλικό, ώστε ο οδοντίατρος, με τμηματική θέρμανση, να αποτυπώσει καλύτερα το βάθος & πλάτος των φατνιοχειλικών & φατνιοπαρειακών αυλακών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να μείνει χώρος για το αποτυπωτικό υλικό & την τμηματική θέρμανση των αυλακών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: χώρος για αποτυπωτικό/τμηματική θέρμανση.
Stoppers
Ερώτηση: 4. Γιατί στα δισκάρια χώρου δημιουργούμε πάντα περιοχές αναχαίτισης (stoppers);
Απάντηση:
- Γιατί αποτρέπουν την είσοδο του δισκαρίου σε μεγαλύτερο βάθος από το επιθυμητό κατά τη λήψη του αποτυπώματος, διατηρώντας σταθερό το πάχος του αποτυπωτικού υλικού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να μη βυθιστεί το δισκάριο βαθύτερα από το επιθυμητό (σταθερό πάχος υλικού).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: έλεγχος βάθους.
Χώρου vs επαφής
Ερώτηση: 5. Ποιες οι διαφορές ατομικού δισκαρίου χώρου & επαφής;
Απάντηση:
- Επαφής: εφάπτεται σε όλη του την έκταση στο εκμαγείο (σαν βασική πλάκα). Χώρου: αφήνει κενό 5–10 mm (με φύλλο κεριού) για το αποτυπωτικό υλικό & έχει stoppers.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επαφής = εφάπτεται παντού· χώρου = αφήνει κενό (φύλλο κεριού + stoppers).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η ύπαρξη κενού χώρου.
Χώρου άνω vs κάτω
Ερώτηση: 6. Ποιες οι διαφορές δισκαρίου χώρου άνω & κάτω γνάθου;
Απάντηση:
- Διαφέρουν στα stoppers: στην άνω είναι τρία κυκλικά (διαμ. 6 mm — ένα στην τομική θηλή & δύο στα υπερώια τρήματα)· στην κάτω είναι παραλληλόγραμμα (στους κυνόδοντες & στους πρώτους γομφίους). Επίσης διαφέρει το σχήμα (τραπεζοειδές άνω / πεταλοειδές κάτω) & η θέση/κατεύθυνση της λαβής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Διαφορετικά stoppers (άνω κυκλικά, κάτω παραλληλόγραμμα) & σχήμα/λαβή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διαφορά στα stoppers.
Πίσω όρια άνω
Ερώτηση: 7. Πώς καθορίζονται τα πίσω όρια του ατομικού δισκαρίου της άνω γνάθου;
Απάντηση:
- Το πίσω όριο ταυτίζεται με το πίσω όριο της βασικής πλάκας: ενώνει τις δύο αγκιστρογναθικές εντομές, περνώντας 2 mm πίσω από τα μικρά υπερώια βοθρία (σε αντίθεση με το υπόλοιπο δισκάριο που είναι κοντύτερο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ταυτίζονται με της βασικής πλάκας: ένωση αγκιστρογναθικών εντομών, 2 mm πίσω από τα υπερώια βοθρία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: πίσω όριο = της βασικής πλάκας.
Φύραμα ρητίνης
Ερώτηση: 8. Πώς παρασκευάζουμε το φύραμα αυτοπολυμεριζόμενης ρητίνης;
Απάντηση:
- Σε γυάλινο δοχείο βάζουμε τις ακριβείς αναλογίες του κατασκευαστή (πρώτα το μονομερές, μετά το πολυμερές — αναλογία ~1/2 μονομερούς προς πολυμερές κατά βάρος), αναμειγνύουμε με σπάθη & σκεπάζουμε (να μην εξατμιστεί το μονομερές) μέχρι σύσταση ζύμης που δεν κολλά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρώτα το μονομερές, μετά το πολυμερές (~1/2 κατά βάρος), ανάμειξη μέχρι σύσταση ζύμης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: σειρά & αναλογία.
Διαχωριστικό
Ερώτηση: 9. Γιατί τοποθετούμε διαχωριστικό στο εκμαγείο πριν τη ρητίνη;
Απάντηση:
- Για να μπορέσουμε να αφαιρέσουμε εύκολα την ακρυλική ρητίνη από το εκμαγείο μετά τον πολυμερισμό της (να μην κολλήσει η ρητίνη στη γύψο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να αφαιρείται εύκολα η ρητίνη από το εκμαγείο μετά τον πολυμερισμό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: εύκολος αποχωρισμός.
Πάχος ορίων
Ερώτηση: 10. Τι πάχος πρέπει να έχουν τα όρια ενός ατομικού δισκαρίου;
Απάντηση:
- 2 mm σε όλη την έκταση, εκτός από: την πρόσθια περιοχή του γλωσσικού πτερυγίου του κάτω (3 mm σε έκταση 1,5 cm εκατέρωθεν), τα πίσω όρια (λεπταίνουν σε 1 mm) & την περιοχή των χαλινών (λεπταίνει σε 1 mm).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γενικά 2 mm· πίσω όρια & χαλινοί 1 mm· πρόσθιο γλωσσικό πτερύγιο κάτω 3 mm.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 2 mm + οι εξαιρέσεις.
Φωτοπολυμεριζόμενη
Ερώτηση: 11. Γιατί πλεονεκτούν τα δισκάρια από φωτοπολυμεριζόμενη ρητίνη;
Απάντηση:
- Γιατί κατασκευάζονται πιο γρήγορα & εύκολα, αφού στο τέλος δεν χρειάζεται διαμόρφωση/λείανση των ορίων με τροχόλιθο (απαιτείται όμως ειδικό μηχάνημα φωτοπολυμερισμού).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ταχύτερη & ευκολότερη κατασκευή, χωρίς τελική διαμόρφωση με τροχόλιθο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ταχύτητα + χωρίς τελική διαμόρφωση.
Λαβή κάτω
Ερώτηση: 12. Πώς κατασκευάζεται η λαβή ενός ατομικού δισκαρίου της κάτω γνάθου;
Απάντηση:
- Είναι κάθετη στο δισκάριο & έχει τις ίδιες διαστάσεις με της άνω: ύψος 15 mm, πλάτος 10 mm & πάχος 2 mm (η άνω έχει επιπλέον χειλική απόκλιση 70°). Βοηθά τον οδοντίατρο στην αφαίρεση από το στόμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάθετη στο δισκάριο, ύψος 15 mm, πλάτος 10 mm, πάχος 2 mm.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση & διαστάσεις.
Μήτρα
Ερώτηση: 13. Τι πετυχαίνουμε τοποθετώντας το φύραμα της ρητίνης σε ειδική μήτρα πριν το εκμαγείο;
Απάντηση:
- Η ρητίνη παίρνει το κατάλληλο σχήμα (τραπεζοειδές για την άνω, πεταλοειδές για την κάτω) & το σωστό πάχος (2–3 mm) ομοιόμορφα, ώστε το δισκάριο να έχει σταθερές διαστάσεις.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό σχήμα (τραπεζοειδές/πεταλοειδές) & ομοιόμορφο πάχος (2–3 mm).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: σχήμα & ομοιόμορφο πάχος.
Πίεση κατά τον πολυμερισμό
Ερώτηση: 14. Γιατί δεν πρέπει να πιέζουμε υπερβολικά τη ρητίνη κατά τον πολυμερισμό της;
Απάντηση:
- Γιατί υπάρχει κίνδυνος να αλλοιώσουμε τις διαστάσεις (το πάχος) του ατομικού δισκαρίου. (Επιπλέον, ο πολυμερισμός είναι εξώθερμος & αναπτύσσεται θερμοκρασία με κίνδυνο στρέβλωσης.)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να μην αλλοιωθεί το πάχος/οι διαστάσεις του δισκαρίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αποφυγή αλλοίωσης διαστάσεων.