Λύσεις — Κεφάλαιο 6 · Κέρινα ύψη (σελ. 78) – ΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ Β-Γ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 6 · Κέρινα ύψη (σελ. 78)
Απαντήσεις στις 15 ερωτήσεις του βιβλίου.
Ορισμός ΚΑΙ σκοπός
Ερώτηση: 1. Τι ονομάζουμε κέρινα ύψη και ποιος είναι ο σκοπός τους;
Απάντηση:
- Είναι η ορισμένου μήκους και πάχους συμπαγής κέρινη μάζα που τοποθετείται πάνω στη βασική πλάκα. Σκοπός: να χρησιμεύσουν για τις καταγραφές των σχέσεων των γνάθων και τον προσδιορισμό του μασητικού επιπέδου, ώστε να γίνει σωστά η σύνταξη των δοντιών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η κέρινη μάζα πάνω στη βασική πλάκα· χρησιμεύει για τις καταγραφές και τον προσδιορισμό του μασητικού επιπέδου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + σκοπός (καταγραφές).
Τι καταγράφει
Ερώτηση: 2. Τι καταγράφει ο οδοντίατρος πάνω στα κέρινα ύψη;
Απάντηση:
- Τις σχέσεις των γνάθων (κατακόρυφη διάσταση, κεντρική σχέση, έκκεντρες σχέσεις), το μασητικό επίπεδο και χαράζει τις γραμμές προσανατολισμού (μέση, κυνοδοντικές, γραμμή γέλιου).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τις σχέσεις των γνάθων, το μασητικό επίπεδο και τις γραμμές προσανατολισμού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα 3 στοιχεία.
Μήτρα αλουμινίου
Ερώτηση: 3. Πώς κατασκευάζουμε το κέρινο ύψος με τη βοήθεια της μήτρας αλουμινίου;
Απάντηση:
- Επαλείφουμε τη μήτρα (πεταλοειδής, δύο τμήματα) με διαχωριστικό, την τοποθετούμε σε λεία επιφάνεια (π.χ. εργαλείο μασητικού επιπέδου), στάζουμε λιωμένο κερί μέχρι να γεμίσει, και μόλις κρυώσει ανοίγουμε τα δύο τμήματα και αφαιρούμε το κέρινο ύψος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επάλειψη μήτρας με διαχωριστικό, στάξιμο λιωμένου κεριού, πήξη και αφαίρεση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα βήματα με τη μήτρα.
Πλεονέκτημα μήτρας
Ερώτηση: 4. Γιατί τα κέρινα ύψη που κατασκευάζονται με τη μήτρα αλουμινίου πλεονεκτούν απέναντι σε αυτά που κατασκευάζονται με μαλακωμένο κερί που το αναδιπλώνουμε;
Απάντηση:
- Γιατί είναι πιο συμπαγή, άρα πιο ανθεκτικά κατά το δύσκολο στάδιο των καταγραφών μέσα στο στόμα (η αναδίπλωση δίνει μη συμπαγή ύψη).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι πιο συμπαγή και ανθεκτικά στις καταγραφές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: συμπαγή/ανθεκτικά.
Τοποθέτηση
Ερώτηση: 5. Πώς τοποθετούνται τα κέρινα ύψη πάνω στις βασικές πλάκες στην άνω και κάτω γνάθο;
Απάντηση:
- Πρώτα σημειώνουμε στο τελικό εκμαγείο τις γραμμές κατεύθυνσης (κουκκίδα στη θέση των κυνοδόντων και των δεύτερων γομφίων, ένωση με ευθεία και προέκταση στη βάση του εκμαγείου) και τις αναπαράγουμε στην εξωτερική επιφάνεια της βασικής πλάκας.
- Άνω γνάθος: πάχος 6–7 mm στην πρόσθια περιοχή (συμμετρικό τόξο από κυνόδοντα σε κυνόδοντα) και 8 mm στην πίσω περιοχή, όπου διχοτομούνται από τη γραμμή κατεύθυνσης· η χειλική επιφάνεια απέχει περίπου 8 mm από το άκρο της τομικής θηλής με απόκλιση 70°–80°· συνολικό ύψος 22 mm (από το βαθύτερο σημείο της φατνιοχειλικής αύλακας μεταξύ κεντρικού και πλάγιου χαλινού)· οι παρειακές επιφάνειες έχουν ελαφρά παρειακή απόκλιση περίπου 5°· το πίσω όριο βρίσκεται σε απόσταση 8–10 mm από το πίσω όριο της βασικής πλάκας.
- Κάτω γνάθος: πάχος 6–7 mm πρόσθια και 8 mm πίσω, όπου διχοτομούνται από τη γραμμή κατεύθυνσης· η χειλική επιφάνεια είναι κάθετη και εφαπτόμενη στο όριο του χειλικού πτερυγίου της βασικής πλάκας· συνολικό ύψος 22 mm· οι παρειακές επιφάνειες έχουν μικρή γλωσσική απόκλιση περίπου 5°· το πίσω όριο καταλήγει ομαλά προς την ανάκαμψη της βασικής πλάκας στο οπισθογόμφιο έπαρμα.
- Η διαμόρφωση γίνεται με μαχαιράκι κεριού, με το εργαλείο του μασητικού επιπέδου (τετράγωνη σπάθη) και με φλόγα λυχνίας· στο τέλος τα κέρινα ύψη λειαίνονται και στιλβώνονται με φλόγα και με βαμβάκι εμποτισμένο με καθαρή βενζίνη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με οδηγό τις γραμμές κατεύθυνσης. Άνω και κάτω: πάχος 6–7 mm πρόσθια και 8 mm πίσω, ύψος 22 mm. Άνω: χειλική επιφάνεια περίπου 8 mm από την τομική θηλή (70°–80°), παρειακή απόκλιση 5°, πίσω όριο 8–10 mm από το όριο της βασικής πλάκας. Κάτω: χειλική επιφάνεια κάθετη και εφαπτόμενη στο χειλικό πτερύγιο, γλωσσική απόκλιση 5°, πίσω όριο ομαλά προς το οπισθογόμφιο έπαρμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: γραμμή κατεύθυνσης και οι προδιαγραφές διαμόρφωσης και για τις δύο γνάθους (άνω και κάτω).
Πίσω όρια άνω
Ερώτηση: 6. Πώς καθορίζονται τα πίσω όρια της άνω ολικής οδοντοστοιχίας;
Απάντηση:
- Το πίσω όριο των κέρινων υψών της άνω γνάθου βρίσκεται σε απόσταση 8–10 mm από το αντίστοιχο πίσω όριο της βασικής πλάκας (το οποίο ενώνει τις αγκιστρογναθικές εντομές, 2 mm πίσω από τα υπερώια βοθρία).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πίσω όριο του κέρινου ύψους απέχει 8–10 mm από το πίσω όριο της βασικής πλάκας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 8–10 mm από την πλάκα.
Γραμμές κατεύθυνσης
Ερώτηση: 7. Πώς βρίσκουμε τις γραμμές κατεύθυνσης;
Απάντηση:
- Σημειώνουμε στο εκμαγείο με μια κουκκίδα τη θέση των κυνοδόντων (πρόσθια) και με μια δεύτερη τη θέση των δεύτερων γομφίων (πίσω) — δηλαδή τα ψηλότερα σημεία των φατνιακών ακρολοφιών — και τις ενώνουμε με ευθεία, προεκτείνοντάς την εμπρός και πίσω.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενώνοντας με ευθεία τα ψηλότερα σημεία της ακρολοφίας (κυνόδοντες και δεύτεροι γομφίοι).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ένωση κυνοδόντων-γομφίων.
Χρησιμότητα γραμμών κατεύθυνσης
Ερώτηση: 8. Σε τι μας βοηθούν οι γραμμές κατεύθυνσης;
Απάντηση:
- Δείχνουν τα ψηλότερα σημεία των ακρολοφιών στην περιοχή των οπισθίων δοντιών και χρησιμεύουν ως οδηγός για την τοποθέτηση των κέρινων υψών (διχοτόμηση) και αργότερα για τη σύνταξη των οπισθίων δοντιών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως οδηγός για τη σωστή τοποθέτηση των κέρινων υψών (και σύνταξη οπισθίων).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οδηγός τοποθέτησης.
Πάχος υψών
Ερώτηση: 9. Ποιο είναι το πάχος των κέρινων υψών στην πρόσθια και οπίσθια περιοχή;
Απάντηση:
- Στην πρόσθια περιοχή 6–7 mm (συμμετρικό τόξο κυνόδοντα-κυνόδοντα) και στην οπίσθια περιοχή 8 mm (διχοτομούμενα από τη γραμμή κατεύθυνσης).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόσθια 6–7 mm· οπίσθια 8 mm.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: και τα δύο πάχη.
Ανατομικά σημεία
Ερώτηση: 10. Ποια είναι τα ανατομικά στοιχεία της άνω και κάτω γνάθου που μας βοηθούν να διαμορφώσουμε τα κέρινα ύψη;
Απάντηση:
- Άνω: το κέντρο της τομικής θηλής, οι γραμμές κατεύθυνσης και το πίσω όριο της βασικής πλάκας. Κάτω: το οπισθογόμφιο έπαρμα και το πρόσθιο τμήμα της κάτω ακρολοφίας μαζί με το όριο του χειλικού πτερυγίου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Άνω: τομική θηλή, γραμμές κατεύθυνσης, πίσω όριο· κάτω: οπισθογόμφιο έπαρμα και πρόσθια ακρολοφία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα οδηγά σημεία άνω/κάτω.
Γραμμές προσανατολισμού
Ερώτηση: 11. Σε τι βοηθούν τον οδοντοτεχνίτη οι γραμμές προσανατολισμού;
Απάντηση:
- Στην επιλογή και τη σύνταξη των τεχνητών δοντιών: η μέση γραμμή για τον προσανατολισμό, η κυνοδοντική για το εύρος/θέση των προσθίων και η γραμμή γέλιου για το ύψος των άνω προσθίων.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην επιλογή και σύνταξη των τεχνητών δοντιών (θέση/εύρος/ύψος).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: βοήθεια στη σύνταξη/επιλογή.
Αναγκαιότητα γραμμών
Ερώτηση: 12. Γιατί ο οδοντοτεχνίτης δεν μπορεί να συντάξει τα τεχνητά δόντια, αν ο οδοντίατρος δεν έχει χαράξει τις γραμμές προσανατολισμού πάνω στα κέρινα ύψη;
Απάντηση:
- Γιατί ειδικά η μέση γραμμή δεν ταυτίζεται πάντα με τον πρόσθιο χαλινό και ο οδοντοτεχνίτης δεν έχει άλλα βοηθητικά στοιχεία για να προσανατολιστεί ώστε να συντάξει σωστά (συμμετρικά και αισθητικά) τα δόντια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί χωρίς αυτές (ιδίως τη μέση γραμμή) δεν έχει αναφορά για σωστή/συμμετρική σύνταξη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: έλλειψη αναφοράς σύνταξης.
Σκοπός γραμμής γέλιου
Ερώτηση: 13. Ποιος είναι ο σκοπός της γραμμής γέλιου;
Απάντηση:
- Δείχνει τη θέση του άνω χείλους (σε σχέση με το κέρινο ύψος) στο αβίαστο γέλιο, βοηθώντας στην επιλογή του ύψους των άνω προσθίων δοντιών (ώστε να φαίνονται τα δόντια και όχι το χειλικό πτερύγιο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δείχνει τη θέση του άνω χείλους στο γέλιο → επιλογή ύψους άνω προσθίων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ύψος άνω προσθίων.
Σχέση κολλημένων υψών
Ερώτηση: 14. Σε ποια σχέση βρίσκονται τα κέρινα ύψη, όταν είναι κολλημένα μεταξύ τους από τον οδοντίατρο;
Απάντηση:
- Βρίσκονται στην κεντρική σχέση της κάτω γνάθου: κολλώντας τα, ο οδοντίατρος σταθεροποιεί τη σχέση που κατέγραψε, ώστε — τοποθετούμενα στα εκμαγεία — να αναπαράγουν τη σχέση των γνάθων κατά την καταγραφή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην κεντρική σχέση της κάτω γνάθου (όπως καταγράφηκε).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: κεντρική σχέση.
Επιστροφή στο εργαστήριο
Ερώτηση: 15. Όταν τελειώσει το κλινικό στάδιο των καταγραφών, τι στέλνει ο οδοντίατρος στο εργαστήριο;
Απάντηση:
- Τα εκμαγεία με τις βασικές πλάκες και τα κέρινα ύψη κολλημένα μεταξύ τους (στην κεντρική σχέση), με χαραγμένες τις γραμμές προσανατολισμού και την επιλογή χρώματος των τεχνητών δοντιών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα εκμαγεία με τα κολλημένα κέρινα ύψη, τις γραμμές προσανατολισμού και το χρώμα δοντιών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: κολλημένα ύψη + γραμμές + χρώμα.
