Λύσεις — Κεφάλαιο 8 · Σύνταξη τεχνητών δοντιών ΚΑΙ λείες επιφάνειες (σελ. 108) – ΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ Β-Γ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 8 · Σύνταξη τεχνητών δοντιών ΚΑΙ λείες επιφάνειες (σελ. 108)
Απαντήσεις στις 20 ερωτήσεις του βιβλίου.
Χωρισμός δοντιών
Ερώτηση: 1. Πώς χωρίζουμε τα τεχνητά δόντια ανάλογα με τη μορφολογία & το υλικό;
Απάντηση:
- Μορφολογία: ανατομικά (πλήρες σχήμα μύλης — νεαρά άτομα), λειτουργικά (μηχανικές/φυσιολογικές απαιτήσεις — ηλικιωμένα) & ημιανατομικά (ενδιάμεσα). Υλικό: πορσελάνη & ακρυλική ρητίνη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μορφολογία: ανατομικά/λειτουργικά/ημιανατομικά· υλικό: πορσελάνη/ακρυλική ρητίνη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι δύο διακρίσεις.
Πλεον./μειον. πορσελάνης
Ερώτηση: 2. Ποια τα πλεονεκτήματα & μειονεκτήματα των δοντιών από πορσελάνη;
Απάντηση:
- Πλεονεκτήματα: άριστη αισθητική, μεγάλη αντοχή στη φθορά, δεν αποχρωματίζονται.
- Μειονεκτήματα: εύθραυστα, καμία χημική συγγένεια με τη βάση (χρειάζονται καρφίδες/κοιλότητες), δύσκολη σύνταξη/γυάλισμα & βαριά (μειώνουν τη συγκράτηση της άνω).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπέρ: αισθητική/αντοχή φθοράς/χρώμα. Κατά: εύθραυστα, χωρίς χημική συγγένεια, δύσκολα, βαριά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 2+ πλεον. & 2+ μειον.
Πορσελάνη vs ακρυλικά
Ερώτηση: 3. Ποιες οι διαφορές δοντιών πορσελάνης & ακρυλικής ρητίνης;
Απάντηση:
- Η πορσελάνη υπερτερεί σε αισθητική/αντοχή φθοράς αλλά είναι εύθραυστη, βαριά & χωρίς χημικό δεσμό. Η ακρυλική ρητίνη δεν σπάει, είναι ελαφριά, ενώνεται χημικά & συντάσσεται/γυαλίζεται εύκολα, αλλά φθείρεται & αποχρωματίζεται ευκολότερα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πορσελάνη = αισθητική/αντοχή αλλά εύθραυστη/βαριά· ακρυλικά = ελαφριά/χημικός δεσμός αλλά φθορά/αποχρωματισμός.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αντιπαραβολή.
Επιλογή μεγέθους
Ερώτηση: 4. Πώς γίνεται η επιλογή του μεγέθους των τεχνητών δοντιών;
Απάντηση:
- Κυρίως με βάση τις γραμμές προσανατολισμού & το μασητικό επίπεδο: η απόσταση μεταξύ των κυνοδοντικών γραμμών δείχνει το πλάτος των τεσσάρων τομέων & ενός κυνόδοντα, & η απόσταση μασητικού επιπέδου – γραμμής γέλιου το μήκος (ύψος) του κεντρικού τομέα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από τις γραμμές προσανατολισμού: κυνοδοντικές → πλάτος, μασητικό/γέλιου → ύψος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: χρήση των γραμμών.
Είδη σύνταξης
Ερώτηση: 5. Ποια τα είδη σύνταξης & πότε χρησιμοποιείται καθένα;
Απάντηση:
- Φυσιολογική (φυσιολογική σχέση φυμάτων), σταυροειδής/αντίστροφη (μεγάλη απορρόφηση — τα κάτω παρειακά φύματα έξω από τα άνω), χιαστή (πολύ μεγάλη απορρόφηση — χιάζουμε τους γομφίους) & μεικτή (φυσιολογική στη μια πλευρά, σταυροειδής στην άλλη).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Φυσιολογική, σταυροειδής (μεγάλη απορρόφηση), χιαστή (πολύ μεγάλη) & μεικτή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα 4 είδη + πότε.
Επίπεδα πρόσθιων
Ερώτηση: 6. Με ποιες κατευθύνσεις ταυτίζεται το μετωπιαίο & το οβελιαίο επίπεδο στα πρόσθια δόντια;
Απάντηση:
- Στα πρόσθια δόντια: το μετωπιαίο (κατακόρυφο) επίπεδο ταυτίζεται με την εγγύς-άπω κατεύθυνση & το οβελιαίο με τη χειλεοϋπερώια κατεύθυνση. (Στα οπίσθια αντιστρέφονται.)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόσθια: μετωπιαίο = εγγύς-άπω· οβελιαίο = χειλεοϋπερώια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι δύο αντιστοιχίες.
Πρόταξη
Ερώτηση: 7. Τι είναι η οριζόντια & η κάθετη πρόταξη;
Απάντηση:
- Κάθετη πρόταξη: η απόσταση μεταξύ των κοπτικών χειλών άνω & κάτω κεντρικού τομέα ως προς το κάθετο επίπεδο (~1 mm). Οριζόντια πρόταξη: η αντίστοιχη απόσταση ως προς το οριζόντιο επίπεδο (1–6 mm).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάθετη = απόσταση κοπτικών χειλών κατακόρυφα (~1 mm)· οριζόντια = οριζόντια (1–6 mm).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι δύο ορισμοί.
Καμπύλες αντισταθμίσεως
Ερώτηση: 8. Τι είναι η μετωπιαία & η οβελιαία καμπύλη αντισταθμίσεως;
Απάντηση:
- Οβελιαία καμπύλη αντισταθμίσεως: η καμπύλη των μασητικών επιφανειών των οπισθίων ως προς την εγγύς-άπω κατεύθυνση (αντιστοιχεί στην καμπύλη του Spee). Μετωπιαία: ως προς την παρειογλωσσική κατεύθυνση (αντιστοιχεί στην καμπύλη του Monson). Δίνουν ισορροπημένη σύγκλειση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οβελιαία (Spee, εγγύς-άπω) & μετωπιαία (Monson, παρειογλωσσική) καμπύλη — ισορροπημένη σύγκλειση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι δύο + Spee/Monson.
Κεντρικός ΚΑΙ πλάγιος τομέας άνω
Ερώτηση: 9. Πώς συντάσσονται ο κεντρικός & ο πλάγιος τομέας της άνω γνάθου;
Απάντηση:
- Κεντρικός: κοπτικό χείλος στο μασητικό επίπεδο, εγγύς επιφάνεια στη μέση γραμμή, άξονας ~80° με το μασητικό επίπεδο. Πλάγιος: κοπτικό χείλος ~1 mm πάνω από το μασητικό επίπεδο, με άπω αυχενική απόκλιση & ο αυχένας πιο μέσα από του κεντρικού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κεντρικός: κοπτικό στο μασητικό επίπεδο, ~80°· πλάγιος: κοπτικό ~1 mm πάνω, άπω απόκλιση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι δύο συντάξεις.
Προσοχή στον κυνόδοντα
Ερώτηση: 10. Γιατί πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στη σύνταξη του κυνόδοντα της άνω γνάθου;
Απάντηση:
- Γιατί ο κυνόδοντας συντάσσεται στη γωνία του στόματος: η εγγύς χειλική του επιφάνεια πρέπει να αποτελεί συνέχεια των τομέων & η άπω συνέχεια των προγομφίων — καθορίζει δηλαδή τη μετάβαση πρόσθιας/οπίσθιας περιοχής & την αισθητική.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί βρίσκεται στη γωνία του στόματος & ενώνει αισθητικά τους τομείς με τους προγομφίους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση στη γωνία + αισθητική συνέχεια.
Άξονες κάτω προσθίων
Ερώτηση: 11. Πώς τοποθετούνται οι επιμήκεις άξονες των κάτω προσθίων ως προς το μασητικό επίπεδο;
Απάντηση:
- Σχηματίζουν με το μασητικό επίπεδο γωνία 80°–82° (ο κεντρικός & ο πλάγιος τομέας κάθετοι/σχεδόν κάθετοι, με δημιουργία της οριζόντιας & κάθετης πρόταξης).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σχηματίζουν γωνία 80°–82° με το μασητικό επίπεδο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 80°–82°.
Σχέση φυμάτων-αυλακών
Ερώτηση: 12. Ποια σχέση υπάρχει μεταξύ φυμάτων & οβελιαίων αυλακών άνω/κάτω οπισθίων;
Απάντηση:
- Στη φυσιολογική σύνταξη: τα παρειακά φύματα των κάτω εφάπτονται στις οβελιαίες αύλακες των άνω & τα υπερώια φύματα των άνω στις οβελιαίες αύλακες των κάτω — έτσι τα παρειακά φύματα των άνω βρίσκονται πιο έξω από των κάτω.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάτω παρειακά → οβελιαίες αύλακες άνω· άνω υπερώια → οβελιαίες αύλακες κάτω.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η αμφίδρομη σχέση φυμάτων-αυλακών.
Βοηθητικές γραμμές
Ερώτηση: 13. Ποιες βοηθητικές γραμμές βοηθούν στη σύνταξη των άνω οπισθίων δοντιών;
Απάντηση:
- Μια πρώτη ευθεία (συμπίπτει με τη γραμμή κατεύθυνσης, στην κορυφή της ακρολοφίας — με αυτήν ταυτίζεται η οβελιαία μασητική αύλακα) & μια δεύτερη νοητή ευθεία (από την άπω χειλική του κυνόδοντα, τις παρειακές των προγομφίων & την εγγύς παρειακή του πρώτου γομφίου).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μια πρώτη (γραμμή κατεύθυνσης, οβελιαίες αύλακες) & μια δεύτερη (παρειακές επιφάνειες).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι δύο γραμμές.
Πρώτος γομφίος άνω
Ερώτηση: 14. Πώς συντάσσεται ο πρώτος γομφίος της άνω γνάθου;
Απάντηση:
- Ο άξονάς του αποκλίνει προς την υπερώα (μετωπιαίο) & προς τα εγγύς (οβελιαίο). Από τα φύματα, το εγγύς υπερώιο εφάπτεται στο μασητικό επίπεδο, το εγγύς παρειακό & το άπω υπερώιο απέχουν 1 mm & το άπω παρειακό 1,5 mm· η οβελιαία αύλακα ταυτίζεται με την πρώτη ευθεία γραμμή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απόκλιση προς υπερώα & εγγύς· εγγύς υπερώιο φύμα στο μασητικό επίπεδο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αποκλίσεις + επαφή εγγύς υπερώιου.
Τελευταίος πρώτος προγόμφιος
Ερώτηση: 15. Γιατί ο πρώτος προγόμφιος της κάτω γνάθου συντάσσεται τελευταίος;
Απάντηση:
- Ώστε, αν δεν υπάρχει επαρκής χώρος ως προς την εγγύς-άπω κατεύθυνση, να μπορούμε να τροχίσουμε τις όμορες επιφάνειές του (κατά προτίμηση πρώτα την άπω, για λόγους αισθητικής).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να μπορεί να τροχιστεί (όμορες επιφάνειες) αν δεν υπάρχει χώρος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: δυνατότητα τροχισμού.
Σειρά σύνταξης
Ερώτηση: 16. Με ποια σειρά συντάσσονται όλα τα δόντια σε άνω & κάτω ολική οδοντοστοιχία;
Απάντηση:
- Πρώτα τα άνω πρόσθια, μετά τα κάτω πρόσθια, στη συνέχεια τα άνω οπίσθια (προγόμφιοι → γομφίοι) & τέλος τα κάτω οπίσθια — με τους κάτω οπίσθιους σε διαφορετική σειρά (πρώτος & δεύτερος γομφίος, δεύτερος προγόμφιος & τελευταίος ο πρώτος προγόμφιος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Άνω πρόσθια → κάτω πρόσθια → άνω οπίσθια → κάτω οπίσθια (πρώτος προγόμφιος τελευταίος).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η σειρά + ο πρώτος προγόμφιος τελευταίος.
Πρώτος γομφίος κάτω
Ερώτηση: 17. Πώς συντάσσεται ο πρώτος γομφίος της κάτω γνάθου;
Απάντηση:
- Το εγγύς παρειακό του φύμα αρθρώνει στην κεντρική σύγκλειση ανάμεσα στο παρειακό του δεύτερου προγομφίου & το εγγύς παρειακό του πρώτου γομφίου (μέσα στις αντίστοιχες οβελιαίες αύλακες της άνω γνάθου), & το άπω παρειακό ανάμεσα στα παρειακά φύματα του πρώτου γομφίου, σε επαφή με το κεντρικό βοθρίο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το εγγύς παρειακό φύμα αρθρώνει στις οβελιαίες αύλακες των αντίστοιχων άνω δοντιών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η άρθρωση των φυμάτων στις αύλακες.
Λόγος διαμόρφωσης
Ερώτηση: 18. Γιατί κάνουμε διαμόρφωση λείων επιφανειών πριν τον έλεγχο στο στόμα;
Απάντηση:
- Για να μπορέσει να γίνει σωστά ο έλεγχος της σύνταξης (αισθητική, φωνητική, συγκράτηση, ευστάθεια): η οδοντοστοιχία πρέπει να έχει το σχήμα & τις διαστάσεις της τελικής & να αποδίδει όλες τις λεπτομέρειες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να έχει η οδοντοστοιχία το τελικό σχήμα, ώστε ο έλεγχος στο στόμα να είναι έγκυρος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τελικό σχήμα για σωστό έλεγχο.
Διαμόρφωση αυχένων
Ερώτηση: 19. Πώς διαμορφώνουμε τους αυχένες γύρω από τα τεχνητά δόντια;
Απάντηση:
- Με μαχαιράκι που ως προς την κατακόρυφο σχηματίζει γωνία 60° στην πρόσθια περιοχή & 40° στην πίσω περιοχή· η χειλική περιοχή διαμορφώνεται με στίγματα για να μοιάζει με φυσικά ούλα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με μαχαιράκι σε γωνία 60° (πρόσθια) & 40° (πίσω)· στίγματα για φυσικά ούλα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 60°/40°.
Λείανση-στίλβωση κεριού
Ερώτηση: 20. Πώς γίνεται η λείανση & στίλβωση των κέρινων επιφανειών;
Απάντηση:
- Με γρήγορο πέρασμα της οδοντοστοιχίας πάνω από τη φλόγα (επαναλαμβανόμενο κατά διαστήματα) & στη συνέχεια τρίψιμο όλης της κέρινης επιφάνειας με βαμβάκι εμποτισμένο σε καθαρή βενζίνη, ώστε να στιλβωθεί καλά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γρήγορο πέρασμα από τη φλόγα & τρίψιμο με βαμβάκι/βενζίνη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: φλόγα + βενζίνη.
