Λύσεις — Κεφάλαιο 10 · Αποκήρωση · Στιβαγμός · Όπτηση (σελ. 131) – ΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ Β-Γ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 10 · Αποκήρωση · Στιβαγμός · Όπτηση (σελ. 131)
Απαντήσεις στις 14 ερωτήσεις του βιβλίου.
Αποκήρωση
Ερώτηση: 1. Τι είναι η αποκήρωση και για ποιο σκοπό γίνεται;
Απάντηση:
- Είναι το μαλάκωμα και η αφαίρεση του κεριού (και της σελάχης) μετά την εγκλείστρωση και την κρυστάλλωση της γύψου, ώστε να μην προβάλλουν αντίσταση κατά τη διάνοιξη του εγκλείστρου και να δημιουργηθεί ο κενός χώρος για τη ρητίνη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το μαλάκωμα και η αφαίρεση του κεριού μετά την εγκλείστρωση, για να ελευθερωθεί ο χώρος της ρητίνης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αφαίρεση κεριού + σκοπός.
Χρόνος στον βραστήρα
Ερώτηση: 2. Γιατί δεν πρέπει τα έγκλειστρα να παραμένουν μέσα στο βραστήρα πάνω από 5 min κατά την αποκήρωση;
Απάντηση:
- Γιατί η παρατεταμένη παραμονή προκαλεί διαπότιση των τοιχωμάτων της γύψου από τις χρωστικές ουσίες του κεριού, οι οποίες ενώνονται με την ακρυλική ρητίνη και προκαλούν χρωματικές μεταβολές στην οδοντοστοιχία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να μη διαποτιστεί η γύψος από τις χρωστικές του κεριού και αλλοιωθεί το χρώμα της ρητίνης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: χρωστικές → χρωματική αλλοίωση.
Αποκήρωση σελάχης
Ερώτηση: 3. Με ποιο τρόπο γίνεται η αποκήρωση στην περίπτωση που η βασική πλάκα της ολικής οδοντοστοιχίας είναι κατασκευασμένη από σελάχη και γιατί;
Απάντηση:
- Γίνεται σε νερό θερμοκρασίας όχι μεγαλύτερης των 55°C, γιατί σε υψηλότερη θερμοκρασία η σελάχη (και το ZnO-ευγενόλη) λιώνει, κολλά στο εκμαγείο, διεισδύει σε σχισμές/αύλακες και αφαιρείται δύσκολα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε νερό ≤55°C, γιατί σε υψηλότερη θερμοκρασία η σελάχη λιώνει, κολλά και αφαιρείται δύσκολα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ≤55°C + ο λόγος.
Οπισθοϋπερώια απόφραξη
Ερώτηση: 4. Τι γνωρίζετε για την οπισθοϋπερώια απόφραξη;
Απάντηση:
- Είναι απόξεση στο πίσω όριο του άνω εκμαγείου, σε σχήμα πεταλούδας (κεκλιμένο επίπεδο), που ενώνει τις δύο αγκιστρογναθικές εντομές. Πλάτος 3–6 mm και βάθος 1,5 mm στην κεντρική περιοχή, ενώ στις εντομές το βάθος είναι 0,5 mm. Εξασφαλίζει καλή περιφερειακή στεγανοποίηση και συγκράτηση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απόξεση «πεταλούδα» στο πίσω όριο του άνω εκμαγείου, πλάτους 3–6 mm και βάθους 1,5 mm.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση + σχήμα + διαστάσεις.
Διαχωριστικό
Ερώτηση: 5. Πότε και γιατί τοποθετείται το διαχωριστικό πάνω στην επιφάνεια της γύψου;
Απάντηση:
- Τοποθετείται μετά την απόφραξη, όσο η γύψος είναι ακόμη θερμή (30–40°C), σε δύο λεπτά ισοπαχή στρώματα. Σκοπός: να εμποδίσει την ένωση της γύψου με τη ρητίνη, ώστε να αποχωρίζονται εύκολα. Δεν πρέπει να αγγίξει τα δόντια (θα εμπόδιζε τη συγκόλλησή τους με τη βάση).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μετά την απόφραξη, σε θερμή γύψο (30–40°C), για να μην κολλήσει η γύψος με τη ρητίνη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: πότε (θερμή γύψος) + γιατί (διαχωρισμός).
Συγκράτηση δοντιών
Ερώτηση: 6. Πώς μπορούμε να αυξήσουμε τη συγκράτηση των τεχνητών δοντιών πάνω στην ακρυλική βάση της ολικής οδοντοστοιχίας;
Απάντηση:
- Ανοίγουμε με μοτέρ και στρογγυλή φρέζα μικρές οπές στη βάση (κάτω επιφάνεια) των τεχνητών δοντιών — αυξάνεται η μηχανική συγκράτηση δοντιού-βάσης και μειώνεται ο κίνδυνος αποκόλλησης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανοίγοντας μικρές οπές στη βάση των δοντιών (μηχανική συγκράτηση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οπές → μηχανική συγκράτηση.
Χώρος ρητίνης
Ερώτηση: 7. Ποιο χώρο θα καταλάβει η θερμοπολυμεριζόμενη ακρυλική ρητίνη κατά το στάδιο του στιβαγμού;
Απάντηση:
- Τον κενό χώρο που άφησε το κερί (και η βασική πλάκα) μετά την αποκήρωση — δηλαδή τον χώρο της βάσης της οδοντοστοιχίας, ανάμεσα στο εκμαγείο και στα τεχνητά δόντια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τον κενό χώρο του κεριού/βασικής πλάκας (τη βάση της οδοντοστοιχίας).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ο χώρος του κεριού.
Ταχύτητα φυράματος
Ερώτηση: 8. Από τι εξαρτάται η ταχύτητα με την οποία το φύραμα της ακρυλικής ρητίνης γίνεται κατάλληλο για στιβαγμό;
Απάντηση:
- Από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος (χαμηλότερη → περισσότερος χρόνος), την πυκνότητα (περισσότερο μονομερές → μεγαλύτερος χρόνος) και τη σύσταση των κόκκων του πολυμερούς (χοντροί/ανώμαλοι κόκκοι → μεγαλύτερος χρόνος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Θερμοκρασία, πυκνότητα (μονομερές) και σύσταση των κόκκων του πολυμερούς.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: και οι 3 παράγοντες.
Στιβαγμός
Ερώτηση: 9. Πώς γίνεται ο στιβαγμός της θερμοπολυμεριζόμενης ακρυλικής ρητίνης;
Απάντηση:
- Τοποθετούμε ρητίνη πάνω στα τεχνητά δόντια και πιέζουμε προς μία κατεύθυνση (με βρεγμένη σελλοφάνη) για να μην εγκλωβιστεί αέρας. Ενώνουμε τα δύο ημιμόρια, τα βάζουμε στο πίεστρο με σταδιακή αύξηση πίεσης (για να διαφύγει το περίσσευμα), αφαιρούμε τα περισσεύματα και ξανακλείνουμε στον σφιγκτήρα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πίεση της ρητίνης προς μία κατεύθυνση με σελλοφάνη και σταδιακή συμπίεση στο πίεστρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μία κατεύθυνση + πίεστρο.
Σκοπός όπτησης
Ερώτηση: 10. Γιατί γίνεται η όπτηση της ακρυλικής ρητίνης;
Απάντηση:
- Για να επιτευχθεί ο πολυμερισμός: με τη θέρμανση τα μόρια του μονομερούς ενώνονται και σχηματίζουν το μόριο του πολυμερούς, στερεοποιώντας τη ρητίνη στην τελική της μορφή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τον πολυμερισμό — τα μόρια μονομερούς ενώνονται και σχηματίζουν το πολυμερές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: πολυμερισμός.
Αίτια πόρων
Ερώτηση: 11. Σε ποιους λόγους μπορεί να οφείλεται η εμφάνιση πόρων σε μια ολική οδοντοστοιχία;
Απάντηση:
- Σε απότομη αύξηση της θερμοκρασίας (εξάτμιση μονομερούς), υπερβολική ρευστότητα του φυράματος (πολύ μονομερές), μικρότερη πίεση από την απαιτούμενη και στιβαγμό λίγου φυράματος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απότομη θέρμανση, πολύ ρευστό φύραμα, μικρή πίεση ή λίγο φύραμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 2 αιτίες.
Αργή σε υδατόλουτρο
Ερώτηση: 12. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της αργής μεθόδου όπτησης σε υδατόλουτρο;
Απάντηση:
- Πλεονεκτήματα: μικρότερο υπολειπόμενο μονομερές και χαμηλή θερμοκρασία → μικρότερη αλλαγή διαστάσεων/παραμόρφωση. Μειονέκτημα: απαιτεί μεγάλο χρονικό διάστημα (9–12 ώρες).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπέρ: λίγο μονομερές, μικρή παραμόρφωση· κατά: μεγάλη διάρκεια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 1 πλεον. και 1 μειον.
Αργή σε κλίβανο
Ερώτηση: 13. Τι γνωρίζετε για την αργή μέθοδο όπτησης σε κλίβανο ξηράς θερμότητας;
Απάντηση:
- Άνοδος στους 80°C σε 30 min, παραμονή 12 ώρες και επαναφορά σε θερμοκρασία δωματίου. Έχει τα ίδια πλεονεκτήματα/μειονεκτήματα με την αργή σε υδατόλουτρο (καλή ποιότητα, αλλά μεγάλη διάρκεια).
Σύνοψη: (ενδεικτική) 80°C σε 30 min, παραμονή 12 ώρες· καλή ποιότητα αλλά χρονοβόρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θερμοκρασία/χρόνος + χαρακτηριστικά.
Υδατόλουτρο έναντι κλίβανος
Ερώτηση: 14. Γιατί πλεονεκτούν οι μέθοδοι όπτησης σε υδατόλουτρο από τις αντίστοιχες σε κλίβανο ξηράς θερμότητας;
Απάντηση:
- Γιατί ο χρόνος όπτησης για την επίτευξη ελάχιστου υπολειπόμενου μονομερούς είναι πολύ μικρότερος στο υδατόλουτρο απ' ό,τι στον κλίβανο ξηράς θερμότητας → εξοικονόμηση χρόνου και ενέργειας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επιτυγχάνουν ελάχιστο υπολειπόμενο μονομερές σε μικρότερο χρόνο (εξοικονόμηση χρόνου/ενέργειας).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μικρότερος χρόνος για ίδιο αποτέλεσμα.
