Λύσεις — Κεφάλαιο 14 · Μερικές οδοντοστοιχίες (σελ. 184-185) – ΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ Β-Γ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 14 · Μερικές οδοντοστοιχίες (σελ. 184-185)
Απαντήσεις στις 23 ερωτήσεις του βιβλίου.
Ορισμός
Ερώτηση: 1. Τι ονομάζουμε μερική οδοντοστοιχία;
Απάντηση:
- Η κινητή πρόσθεση που κατασκευάζεται όταν υπάρχει απώλεια ενός ή περισσοτέρων φυσικών δοντιών (ή και όλων εκτός από ένα). Σε αντίθεση με την ολική, υπάρχει έστω ένα φυσικό δόντι, οπότε η στήριξη μπορεί να γίνεται από τα δόντια, τον βλεννογόνο ή μεικτά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κινητή πρόσθεση όταν λείπουν ένα ή περισσότερα (όχι όλα) φυσικά δόντια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: απώλεια μερικών δοντιών + έστω ένα φυσικό.
Βασικές ιδιότητες
Ερώτηση: 2. Ποιες βασικές ιδιότητες πρέπει να έχει μια μερική οδοντοστοιχία;
Απάντηση:
- Στήριξη (να μη μετακινείται κάθετα προς τους ιστούς), συγκράτηση (να αντιστέκεται στις δυνάμεις αφαίρεσης) & σταθερότητα (να αντιστέκεται στις οριζόντιες δυνάμεις).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στήριξη, συγκράτηση & σταθερότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι 3 ιδιότητες.
Στήριξη vs συγκράτηση
Ερώτηση: 3. Σε τι διαφέρει η στήριξη από τη συγκράτηση;
Απάντηση:
- Στήριξη: αντίσταση στις κάθετες δυνάμεις (να μη βυθίζεται προς τους υποκείμενους ιστούς κατά τη λειτουργία).
- Συγκράτηση: αντίσταση στις δυνάμεις που τείνουν να την αφαιρέσουν, δηλαδή αντίθετα προς τη διεύθυνση τοποθέτησής της.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στήριξη = αντίσταση στις κάθετες δυνάμεις· συγκράτηση = αντίσταση στην αφαίρεση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η διάκριση κάθετη vs αφαίρεση.
Ταξινόμηση Kennedy
Ερώτηση: 4. Ποια η πιο αξιόλογη ταξινόμηση των μερικά νωδών γνάθων & πόσες κατηγορίες έχει;
Απάντηση:
- Η ταξινόμηση κατά Kennedy (1925), που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα· βασίζεται στη σχέση νωδής περιοχής – εναπομεινάντων δοντιών & έχει τέσσερις μεγάλες κατηγορίες (καθεμία με υποκατηγορίες).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η κατά Kennedy· τέσσερις κατηγορίες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: Kennedy + 4 κατηγορίες.
1η vs 2η Kennedy
Ερώτηση: 5. Σε τι διαφέρει η πρώτη από τη δεύτερη κατηγορία κατά Kennedy;
Απάντηση:
- 1η: αμφοτερόπλευρη ακραία νωδότητα — λείπουν τα τελευταία οπίσθια δόντια και από τις δύο πλευρές.
- 2η: ετερόπλευρη ακραία νωδότητα — λείπουν τα τελευταία οπίσθια μόνο από τη μία πλευρά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) 1η = αμφοτερόπλευρη ακραία νωδότητα· 2η = ετερόπλευρη (μία πλευρά).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: δύο vs μία πλευρά.
Υποκατηγορίες
Ερώτηση: 6. Πώς προκύπτουν οι υποκατηγορίες σε κάθε κατηγορία κατά Kennedy;
Απάντηση:
- Προκύπτουν όταν, εκτός από τη βασική νωδή περιοχή που ορίζει την κατηγορία, λείπουν & άλλα δόντια σε άλλες περιοχές — ποτέ όμως ο τελευταίος γομφίος (στις 2η/3η/4η).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν λείπουν επιπλέον δόντια σε άλλες περιοχές, εκτός της βασικής νωδής περιοχής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: επιπλέον νωδές περιοχές.
Τελευταίος γομφίος
Ερώτηση: 7. Σε ποιες κατηγορίες κατά Kennedy δεν μπορεί ποτέ να λείπει ο τελευταίος γομφίος;
Απάντηση:
- Στη 2η, 3η & 4η κατηγορία (στις υποκατηγορίες τους ο τελευταίος γομφίος δεν λείπει ποτέ — αν έλειπε αμφοτερόπλευρα θα ήταν 1η κατηγορία).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη 2η, 3η & 4η κατηγορία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 2η/3η/4η (όχι η 1η).
Υποκατηγορία 4ης
Ερώτηση: 8. Αναφέρετε μια υποκατηγορία της τέταρτης κατηγορίας κατά Kennedy.
Απάντηση:
- Στην 4η κατηγορία λείπουν μόνο τα πρόσθια δόντια. Υποκατηγορία προκύπτει όταν, εκτός από την πρόσθια νωδή περιοχή, λείπει & μια επιπλέον οπίσθια περιοχή (π.χ. ένας προγόμφιος/γομφίος σε μια πλευρά) — χωρίς ποτέ να λείπει ο τελευταίος γομφίος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λείπουν τα πρόσθια + μια επιπλέον οπίσθια νωδή περιοχή (χωρίς τον τελευταίο γομφίο).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: πρόσθια + 1 επιπλέον περιοχή.
Μέρη
Ερώτηση: 9. Από ποια μέρη αποτελείται μια μερική οδοντοστοιχία;
Απάντηση:
- Από τον μεταλλικό σκελετό (πλέγμα, μεγάλοι/μικροί συνδετήρες, συγκρατητικά στοιχεία), τα εφίππια (ακρυλικά τμήματα πάνω στις νωδές περιοχές) & τα τεχνητά δόντια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μεταλλικός σκελετός, εφίππια & τεχνητά δόντια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & τα 3 μέρη.
Πλέγμα
Ερώτηση: 10. Ποιος ο προορισμός των πλεγμάτων της μερικής οδοντοστοιχίας;
Απάντηση:
- Το πλέγμα καλύπτει τις νωδές περιοχές (πάνω στις φατνιακές ακρολοφίες) & ενώνει την ακρυλική βάση των εφιππίων με τον μεταλλικό σκελετό· απέχει 1–1,5 mm από την ακρολοφία (προτιμάται το αραιό, για καλύτερη συγκράτηση της ρητίνης).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Καλύπτει τις νωδές περιοχές & ενώνει την ακρυλική βάση με τον σκελετό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: κάλυψη νωδών + ένωση βάσης-σκελετού.
Μεγάλος vs μικρός συνδετήρας
Ερώτηση: 11. Ποιες οι διαφορές μεγάλου & μικρού συνδετήρα;
Απάντηση:
- Μεγάλος συνδετήρας: ενώνει τα εφίππια, είναι άκαμπτος (ομοιόμορφη κατανομή δυνάμεων), απέχει ≥4 mm από τα ελεύθερα ούλα (γλωσσική δοκός, υπερώια ζώνη κ.λπ.).
- Μικρός συνδετήρας: μικρή άκαμπτη προέκταση του μεγάλου, που συνδέει τα συγκρατητικά στοιχεία (άγκιστρα, εφαπτήρες) με τον υπόλοιπο σκελετό.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μεγάλος = ενώνει τα εφίππια (κύριος κορμός)· μικρός = προέκταση που συνδέει τα συγκρατητικά στοιχεία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ρόλος καθενός.
Μεγάλοι συνδετήρες άνω
Ερώτηση: 12. Τι γνωρίζετε για τους μεγάλους συνδετήρες της άνω γνάθου;
Απάντηση:
- Είναι η υπερώια ζώνη (μέσον υπερώας, πλάτος 8–10 mm), η διπλή υπερώια δοκός (ο πιο άκαμπτος), το ίππειο πέταλο (σχήμα πετάλου ίππου) & η υπερώια πλάκα (καλύπτει μεγάλο μέρος της υπερώας, αυξάνει τη συγκράτηση). Απέχουν ≥4 mm από τα ελεύθερα ούλα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπερώια ζώνη, διπλή υπερώια δοκός, ίππειο πέταλο & υπερώια πλάκα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 2–3 τύποι.
Άμεσοι συγκρατητήρες
Ερώτηση: 13. Ποιες οι κατηγορίες των άμεσων συγκρατητήρων;
Απάντηση:
- Δύο: τα άγκιστρα (περιβάλλοντα ή έρποντα/τύπου δοκού) & οι σύνδεσμοι ακριβείας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Άγκιστρα & σύνδεσμοι ακριβείας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι δύο κατηγορίες.
Σύνδεσμοι ακριβείας
Ερώτηση: 14. Τι γνωρίζετε για τους συνδέσμους ακριβείας;
Απάντηση:
- Είναι μικρομηχανικά συστήματα δύο τμημάτων που εφαρμόζουν με μεγάλη ακρίβεια (το ένα στο δόντι/στεφάνη, το άλλο στην οδοντοστοιχία). Προσφέρουν άριστη αισθητική & καλή αρχική συγκράτηση, αλλά ασκούν μεγαλύτερες δυνάμεις στα δόντια & έχουν αυξημένο κόστος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μικρομηχανικά συστήματα δύο τμημάτων μεγάλης ακρίβειας — άριστη αισθητική, μεγαλύτερο κόστος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: δύο τμήματα + αισθητική.
Ταξινόμηση συνδέσμων
Ερώτηση: 15. Πώς ταξινομούνται οι σύνδεσμοι ακριβείας;
Απάντηση:
- Κατά εφαρμογή: εξωμυλικοί, ενδομυλικοί, ενδορριζικοί, συγκρατητικοί δοκοί. Κατά σχέση επαφής: ανένδοτοι (καμία κίνηση) & ενδοτικοί (επιτρέπουν κίνηση). Κατά τρόπο συγκράτησης: τριβής & σύνθετου μηχανισμού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά εφαρμογή (εξω-/ενδο-μυλικοί, ενδορριζικοί, δοκοί), κατά σχέση επαφής (ανένδοτοι/ενδοτικοί) & κατά τρόπο συγκράτησης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον οι τρεις άξονες ταξινόμησης.
Ενδο- vs εξωμυλικοί
Ερώτηση: 16. Σε τι διαφέρουν οι ενδομυλικοί από τους εξωμυλικούς συνδέσμους ακριβείας;
Απάντηση:
- Ενδομυλικοί: και τα δύο τμήματα του συνδέσμου λειτουργούν μέσα στη μύλη (στεφάνη) του δοντιού στήριξης.
- Εξωμυλικοί: ο σύνδεσμος βρίσκεται έξω από τη μύλη του δοντιού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδομυλικοί = μέσα στη μύλη· εξωμυλικοί = έξω από τη μύλη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέση ως προς τη μύλη.
Σύνδεσμοι vs άγκιστρα
Ερώτηση: 17. Πού πλεονεκτούν & πού μειονεκτούν οι σύνδεσμοι ακριβείας σε σχέση με τα άγκιστρα;
Απάντηση:
- Πλεονεκτούν: άριστη αισθητική (δεν φαίνονται) & καλύτερη αρχική συγκράτηση.
- Μειονεκτούν: ασκούν μεγαλύτερες δυνάμεις στα δόντια (απαιτούν εκτεταμένη ναρθηκοποίηση), έχουν αυξημένο κόστος & απαιτούν τροχισμό πολλών υγιών δοντιών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπέρ: αισθητική & αρχική συγκράτηση. Κατά: μεγαλύτερες δυνάμεις, κόστος, τροχισμός δοντιών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 1 πλεον. & 1 μειον.
Έμμεσα συγκρατητικά
Ερώτηση: 18. Ποια τα έμμεσα συγκρατητικά στοιχεία & σε ποιες κατηγορίες Kennedy χρησιμοποιούνται;
Απάντηση:
- Είναι κυρίως οι μεμονωμένοι εφαπτήρες (μασητικοί/γλωσσικοί/κοπτικοί) & το άγκιστρο συνεχείας. Αποτρέπουν τη στροφή γύρω από τον άξονα υπομοχλίου & χρησιμοποιούνται στην 1η & 2η κατηγορία Kennedy (ακραία νωδή περιοχή) — όχι στην 3η & 4η.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μεμονωμένοι εφαπτήρες & άγκιστρο συνεχείας· στην 1η & 2η κατηγορία Kennedy.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα στοιχεία + 1η/2η.
Μέρη αγκίστρου
Ερώτηση: 19. Ποια τα μέρη ενός αγκίστρου & ποια η λειτουργία τους;
Απάντηση:
- Μασητική αντηρίδα (εφαπτήρας): προσφέρει στήριξη (μεταφορά δυνάμεων παράλληλα στον άξονα του δοντιού). Παρειακός/συγκρατητικός βραχίονας: προσφέρει συγκράτηση (καταλήγει στη συγκρατητική εσοχή). Γλωσσικός/σταθεροποιητικός βραχίονας: προσφέρει οριζόντια σταθερότητα (άκαμπτος, πάνω από τη μέγιστη περίμετρο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εφαπτήρας→στήριξη· παρειακός βραχίονας→συγκράτηση· γλωσσικός βραχίονας→σταθερότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα 3 μέρη + λειτουργία.
Απλό τρισκελές
Ερώτηση: 20. Τι γνωρίζετε για το απλό τρισκελές άγκιστρο;
Απάντηση:
- Είναι περιβάλλον άγκιστρο (τύπου Akers) με τρία σκέλη (εφαπτήρας, παρειακός & γλωσσικός βραχίονας) που εκφύονται από την ίδια περιοχή μικρού συνδετήρα. Χρησιμοποιείται σε όλες τις κατηγορίες Kennedy εκτός της 1ης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Περιβάλλον άγκιστρο με τρία σκέλη από την ίδια περιοχή· σε όλες τις κατηγορίες εκτός 1ης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τρία σκέλη + περιβάλλον + όχι 1η.
Άγκιστρο R.P.I.
Ερώτηση: 21. Τι γνωρίζετε για το άγκιστρο R.P.I. (ράβδος I);
Απάντηση:
- Είναι έρπον (τύπου δοκού) άγκιστρο για την απόσβεση κάθετων & οριζόντιων δυνάμεων, με τρία στοιχεία: μασητικό εφαπτήρα (Rest), όμορη πλάκα (Proximal plate) & παρειακό βραχίονα σχήματος I (I-bar) που πορεύεται από τα ούλα με γωνία 90° προς τη συγκρατητική εσοχή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Έρπον άγκιστρο με εφαπτήρα (R), όμορη πλάκα (P) & βραχίονα-I· απόσβεση κάθετων/οριζόντιων δυνάμεων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα 3 στοιχεία R-P-I.
Περιβολής vs δοκού
Ερώτηση: 22. Σε τι διαφέρουν τα άγκιστρα περιβολής από τα άγκιστρα τύπου δοκού;
Απάντηση:
- Περιβολής (περιβάλλοντα): τα στοιχεία εκφύονται από την ίδια περιοχή & ο παρειακός βραχίονας πλησιάζει τη συγκρατητική εσοχή από πάνω (μασητικής προσπέλασης).
- Τύπου δοκού (έρποντα): ο παρειακός βραχίονας εκφύεται από το πλέγμα & πλησιάζει τη συγκρατητική εσοχή από κάτω, από τα ούλα (ουλικής προσπέλασης) — φαίνεται λιγότερο & είναι πιο ελαστικός.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Περιβολής = μασητική προσπέλαση (από πάνω)· δοκού = ουλική προσπέλαση (από τα ούλα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μασητική vs ουλική προσπέλαση.
Παρειακός βραχίονας
Ερώτηση: 23. Σε τι διαφέρει ο παρειακός βραχίονας του αγκίστρου περιβολής από τον αντίστοιχο του αγκίστρου τύπου δοκού;
Απάντηση:
- Στου περιβολής ο παρειακός βραχίονας εκφύεται από τον μικρό συνδετήρα & έχει πορεία μασητική → συγκρατητική εσοχή (μασητικής προσπέλασης).
- Στου τύπου δοκού εκφύεται από το πλέγμα & έχει πορεία από τα ούλα → συγκρατητική εσοχή (ουλικής προσπέλασης), με μεγαλύτερο μήκος & ελαστικότητα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Περιβολής: από μικρό συνδετήρα, μασητική πορεία· δοκού: από το πλέγμα, ουλική πορεία (πιο ελαστικός).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: έκφυση & φορά προσπέλασης.
