Λύσεις — Θεωρία Κεφ. 6 · Εξέταση Σπέρματος (σελ. 108) – ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Θεωρία Κεφ. 6 · Εξέταση Σπέρματος (σελ. 108)

Απαντήσεις στις 8 ερωτήσεις του βιβλίου (εννοιολογικές).

Προϋποθέσεις εκτίμησης

Ερώτηση: 1. Προϋποθέσεις για τη σωστή εκτίμηση του σπέρματος κατά τη μικροσκοπική εξέταση.

Απάντηση:

• Σεξουαλική αποχή 3–5 ημερών, ούρηση & καλό πλύσιμο πριν τη λήψη, συλλογή ολόκληρης της ποσότητας σε αποστειρωμένο δοχείο, άμεση μεταφορά στο εργαστήριο (~20 min), διατήρηση σε 20–37 °C & αποφυγή προφυλακτικού (περιέχει σπερματοκτόνα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αποχή 3-5 ημ., πλύσιμο, ολόκληρο δείγμα, άμεση μεταφορά (20min), 20-37°C, όχι προφυλακτικό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: αποχή + άμεση μεταφορά + σωστή συλλογή.

Κινητικότητα

Ερώτηση: 2. Πώς χαρακτηρίζεται η κινητικότητα του σπέρματος;

Απάντηση:

• Ελέγχεται σε νωπό παρασκεύασμα μετά τη ρευστοποίηση (1 ώρα μετά την εκσπερμάτωση, με επανέλεγχο στις 4/8/12 ώρες). Φυσιολογικά την 1η ώρα ~80% ζωηρή κίνηση· για να θεωρηθεί το σπέρμα γόνιμο πρέπει τουλάχιστον το 40% να έχει ζωηρή κίνηση την 1η ώρα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Έλεγχος σε νωπό παρασκεύασμα· γόνιμο = ≥40% ζωηρή κίνηση την 1η ώρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: νωπό + ποσοστό ζωηρής κίνησης.

Αντισπερματικά αντισώματα

Ερώτηση: 3. Τι είναι τα αντισπερματικά αντισώματα & πώς προσδιορίζονται;

Απάντηση:

• Είναι αντισώματα που, κατευθυνόμενα εναντίον διαφόρων σπερματικών αντιγόνων, μειώνουν την ανδρική γονιμότητα (συχνά λόγω απόφραξης των απαγωγών πόρων των όρχεων). Προσδιορίζονται με ανοσοχημικές τεχνικές (ανοσολογικός έλεγχος).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αντισώματα κατά σπερματικών αντιγόνων που μειώνουν τη γονιμότητα· ανοσοχημικές τεχνικές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: αντισώματα/γονιμότητα + ανοσοχημική μέθοδος.

Σπερματοδόχες κύστεις

Ερώτηση: 4. Ποιες εξετάσεις δείχνουν την καλή λειτουργία των σπερματοδόχων κύστεων;

Απάντηση:

• Ο προσδιορισμός της φρουκτόζης & των προσταγλανδινών στο σπερματικό πλάσμα (η φρουκτόζη συμβάλλει στον μεταβολισμό των σπερματοζωαρίων — ελέγχεται κυρίως σε αζωοσπερμία).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φρουκτόζη & προσταγλανδίνες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: φρουκτόζη (+προσταγλανδίνες).

Λειτουργία προστάτη

Ερώτηση: 5. Ποιες εξετάσεις θεωρούνται ειδικές για τη λειτουργία του προστάτη;

Απάντηση:

• Ο προσδιορισμός της όξινης φωσφατάσης, του ψευδαργύρου & του μαγνησίου στο σπερματικό πλάσμα (η όξινη φωσφατάση έχει άμεση σχέση με τη λειτουργία του προστάτη).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όξινη φωσφατάση, ψευδάργυρος, μαγνήσιο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: όξινη φωσφατάση (+ψευδάργυρος/μαγνήσιο).

Καταστάσεις σπέρματος

Ερώτηση: 6. Ποιες καταστάσεις χαρακτηρίζονται ως ολιγοσπερμία, αζωοσπερμία, νεκροσπερμία & ασπερμία;

Απάντηση:

• Ολιγοσπερμία: μικρός αριθμός σπερματοζωαρίων (< 40 εκ./mL) με μειωμένη κινητικότητα. Αζωοσπερμία: ολική απουσία σπερματοζωαρίων. Νεκροσπερμία: όλα τα σπερματοζωάρια είναι νεκρά. Ασπερμία: δεν παράγεται καθόλου σπέρμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ολιγοσπερμία<40εκ./mL· αζωοσπερμία=απουσία σπερματοζ.· νεκροσπερμία=όλα νεκρά· ασπερμία=χωρίς σπέρμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: οι 4 ορισμοί ξεχωριστά.

Γόνιμο σπέρμα

Ερώτηση: 7. Πότε αξιολογείται το σπέρμα σαν γόνιμο & πότε όχι;

Απάντηση:

• Γόνιμο όταν: αριθμός ≥ 40 εκ./mL, κινητικότητα ~70% ζωηρώς κινούμενα την 1η ώρα (τουλάχιστον 40%) & μορφολογία ~60% φυσιολογικές μορφές. Η πλήρης αξιολόγηση γίνεται από τον αριθμό & τη μορφολογία μαζί (δεν υπάρχει μόνο ποσοστό ανώμαλων μορφών που να το κρίνει).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γόνιμο: ≥40 εκ./mL, ~70% ζωηρή κίνηση 1η ώρα, ~60% φυσιολογικές μορφές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: αριθμός + κινητικότητα + μορφολογία.

Μακροσκοπική εξέταση

Ερώτηση: 8. Τι περιλαμβάνει η μακροσκοπική εξέταση του σπέρματος;

Απάντηση:

• Τους φυσικούς χαρακτήρες: ποσότητα (2–5 mL), χροιά-όψη (λευκωπή/ημιδιαφανής), πήξη-ρευστοποίηση (5–20 min), γλοιότητα, pH (7,2–7,8) & οσμή (βρασμένου κάστανου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φυσικοί χαρακτήρες: ποσότητα, χροιά-όψη, πήξη-ρευστοποίηση, γλοιότητα, pH.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: αναφορά των φυσικών χαρακτήρων.