Λύσεις — Εργαστήριο Κεφ. 4 · Γενική Εξέταση Ούρων (σελ. 203-204) – ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Εργαστήριο Κεφ. 4 · Γενική Εξέταση Ούρων (σελ. 203-204) – ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Εργαστήριο Κεφ. 4 · Γενική Εξέταση Ούρων (σελ. 203-204)

Απαντήσεις στις 25 ερωτήσεις του βιβλίου (εργαστηριακές μέθοδοι).

Επιμέρους εξετάσεις

Ερώτηση: 1. Ποιες επιμέρους εξετάσεις περιλαμβάνει η γενική εξέταση ούρων;

Απάντηση:

Τους γενικούς (φυσικούς) χαρακτήρες, τη χημική εξέταση (παθολογικά συστατικά) και τη μικροσκοπική εξέταση του ιζήματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γενικοί χαρακτήρες + χημική εξέταση + μικροσκοπική ιζήματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: οι 3 επιμέρους εξετάσεις.

Προετοιμασία εξεταζόμενου

Ερώτηση: 2. Ποια προετοιμασία πρέπει να κάνει ο εξεταζόμενος πριν δώσει ούρα για εξέταση;

Απάντηση:

Την προηγούμενη ημέρα προσέχει τη διατροφή του.
Πριν από τη συλλογή πλένεται σχολαστικά (καθαριότητα των έξω γεννητικών οργάνων).
Συλλέγει το δείγμα (πρώτα πρωινά ούρα ή ούρα 24ώρου) σε πολύ καθαρό και στεγνό δοχείο με πώμα· αν η παραλαβή από το εργαστήριο καθυστερήσει, το δοχείο πρέπει να περιέχει συντηρητικό (θυμόλη ή τολουόλη).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Προσοχή στη διατροφή, σχολαστικό πλύσιμο, καθαρό/στεγνό δοχείο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: διατροφή + πλύσιμο + καθαρό δοχείο.

Μέτρηση Ε.Β. ΚΑΙ pH

Ερώτηση: 3. Με ποιους τρόπους μετριούνται το Ε.Β. και το pH των ούρων;

Απάντηση:

Ειδικό βάρος: α) με το ουρινόμετρο (πυκνόμετρο με κλίμακα 1000–1040 ή 1060, σε ογκομετρικό κύλινδρο των 50 mL· ανάγνωση στο κάτω σημείο του μηνίσκου, στο ύψος των ματιών) και β) με τις ταινίες πολλαπλών αντιδράσεων (χρωματικές αλλαγές για τιμές 1000–1060).
pH: α) με πεχάμετρο (ακριβής μέτρηση, χρησιμοποιείται σπάνια, ως ειδική εξέταση), β) με απλές ταινίες (δείκτες που αλλάζουν χρώμα· οι πιο εύχρηστες είναι οι ταινίες νιτραζίνης για pH 4–8) και γ) με τις ταινίες πολλαπλών αντιδράσεων (pH 5–9).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ε.Β.: με ουρινόμετρο ή με ταινίες πολλαπλών αντιδράσεων· pH: με πεχάμετρο, με απλές ταινίες ή με ταινίες πολλαπλών αντιδράσεων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: οι δύο τρόποι για το Ε.Β. και οι τρεις για το pH.

Ταινίες πολλαπλών

Ερώτηση: 4. Τι είναι οι ταινίες πολλαπλών αντιδράσεων;

Απάντηση:

Πλαστικές ταινίες (περίπου 0,5 × 8 cm) που φέρουν περιοχές αντίδρασης από διηθητικό χαρτί, καθεμία εμποτισμένη με διαφορετικό ειδικό αντιδραστήριο.
Κάθε περιοχή αντιδρά με την αντίστοιχη ουσία των ούρων και, ανάλογα με την ποσότητά της, αλλάζει χρώμα· έτσι προσδιορίζονται ταυτόχρονα πολλές ουσίες, ημιποσοτικά (ύπαρξη της ουσίας και ποσότητα κατά προσέγγιση).
Βασίζονται στις ίδιες αρχές με τις χημικές μεθόδους και έχουν σήμερα αντικαταστήσει πλήρως τις άλλες ποιοτικές μεθόδους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ταινίες με πολλές περιοχές που ανιχνεύουν ταυτόχρονα πολλές ουσίες (ημιποσοτικά).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: πολλαπλές ουσίες ταυτόχρονα.

Προσοχή στις ταινίες

Ερώτηση: 5. Τι προσέχουμε ιδιαίτερα κατά τη μέτρηση με τις ταινίες;

Απάντηση:

Χρησιμοποιούμε πρόσφατο δείγμα ούρων, το ανακινούμε και εμβαπτίζουμε την ταινία ώστε να διαβραχεί καλά.
Απομακρύνουμε την περίσσεια των ούρων ακουμπώντας την πλαστική επιφάνεια της ταινίας στα τοιχώματα του δοχείου και την κρατάμε οριζόντια, για να μην αναμιχθούν τα αντιδραστήρια των διπλανών περιοχών.
Συγκρίνουμε το χρώμα με την έντυπη σειρά χρωμάτων της ετικέτας του φιαλιδίου και διαβάζουμε το αποτέλεσμα στον σωστό χρόνο (30 sec).
Πωματίζουμε αμέσως το φιαλίδιο, προστατεύουμε τις ταινίες από την υγρασία, τη θερμοκρασία και το ηλιακό φως, δεν χρησιμοποιούμε ταινίες με αλλοιωμένα χρώματα και λαμβάνουμε υπόψη τις παρεμβολές (π.χ. ασκορβικό οξύ).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόσφατα ούρα, καλή διαβροχή, απομάκρυνση περίσσειας, οριζόντια θέση, σύγκριση με την κλίμακα σε 30 sec, σωστή φύλαξη των ταινιών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: τεχνική χρήσης (διαβροχή, οριζόντια θέση, χρόνος ανάγνωσης) και φύλαξη των ταινιών.

Τι ανιχνεύουν οι ταινίες

Ερώτηση: 6. Ποιες ουσίες και ποια στοιχεία ανιχνεύουν οι ταινίες;

Απάντηση:

pH, γλυκόζη, ασκορβικό οξύ, κετόνες (οξονικά σώματα), νιτρώδη άλατα, πρωτεΐνες (λεύκωμα), χολερυθρίνη, ουροχολινογόνο και αίμα-αιμοσφαιρίνη (τα ερυθρά αιμοσφαίρια φαίνονται ως κηλίδες στην περιοχή αντίδρασης).
Οι ταινίες ορισμένων εταιρειών (π.χ. Multistix) έχουν επιπλέον περιοχές για το ειδικό βάρος και για τα πυοσφαίρια (λευκοκύτταρα, μέσω των εστερασών τους).

Σύνοψη: (ενδεικτική) pH, γλυκόζη, ασκορβικό οξύ, κετόνες, νιτρώδη, πρωτεΐνες, χολερυθρίνη, ουροχολινογόνο, αίμα-αιμοσφαιρίνη· σε ορισμένες ταινίες και Ε.Β., πυοσφαίρια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: αναφορά των κύριων παραμέτρων.

Νιτρώδη ΚΑΙ ασκορβικό

Ερώτηση: 7. Ποια η σκοπιμότητα της ανίχνευσης των νιτρωδών αλάτων και του ασκορβικού οξέος;

Απάντηση:

Νιτρώδη άλατα: ανιχνεύουν λοίμωξη του ουροποιητικού· τα κολοβακτηρίδια, ο πρωτέας, η κλεμπσιέλλα και τα εντεροβακτηρίδια ανάγουν τα νιτρικά άλατα σε νιτρώδη (ροζ χρώμα). Αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει λοίμωξη, γιατί οι εντερόκοκκοι, οι σταφυλόκοκκοι και οι ψευδομονάδες δεν κάνουν αυτή την αναγωγή.
Ασκορβικό οξύ: η αυξημένη παρουσία του (μετά από λήψη βιταμίνης C) δίνει ψευδώς αρνητικά ή χαμηλότερα αποτελέσματα κυρίως στη γλυκόζη και την αιμοσφαιρίνη (αλλά και στα νιτρώδη και τη χολερυθρίνη)· η ανίχνευσή του δείχνει πότε τα αποτελέσματα αυτά δεν είναι αξιόπιστα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Νιτρώδη=ένδειξη λοίμωξης· ασκορβικό=παρεμβάλλεται (ψευδώς αρνητικά).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: λοίμωξη + παρεμβολή ασκορβικού.

Αρχή ταινιών

Ερώτηση: 8. Σε ποια αρχή βασίζονται οι μετρήσεις με τις ταινίες;

Απάντηση:

Στις ίδιες χημικές αρχές με τους ποιοτικούς προσδιορισμούς: χρωματικές αντιδράσεις — η ουσία που αναζητούμε αντιδρά με το αντιδραστήριο της περιοχής και δίνει χρώμα ανάλογο της συγκέντρωσής της.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Χρωματικές αντιδράσεις (ίδιες αρχές με τις χημικές μεθόδους).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: χρωματική αντίδραση.

Ποιοτικός λευκώματος

Ερώτηση: 9. Πού βασίζεται η ανίχνευση του λευκώματος κατά τον ποιοτικό προσδιορισμό;

Απάντηση:

Στην ιδιότητα των λευκωμάτων να καθιζάνουν (να πήζουν και να προκαλούν θόλωμα) παρουσία οξέος (οξεικό/σουλφοσαλικυλικό) ή με θέρμανση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην καθίζηση/θόλωμα των λευκωμάτων με οξύ ή θέρμανση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: καθίζηση με οξύ/θέρμανση.

Φυγοκέντρηση ΚΑΙ οξεικό

Ερώτηση: 10. Γιατί τα ούρα πρέπει να είναι φυγοκεντρημένα στην ανίχνευση των λευκωμάτων; Πού βοηθάει το οξεικό οξύ στην ίδια μέθοδο;

Απάντηση:

Φυγοκέντρηση: αν τα ούρα είναι θολερά ή περιέχουν αιωρούμενα στοιχεία, επηρεάζουν τις δοκιμασίες και δίνουν ψευδώς θετικά αποτελέσματα· με τη φυγοκέντρηση το δείγμα γίνεται διαυγές.
Οξεικό οξύ: εξασφαλίζει το κατάλληλο pH της αντίδρασης: αν η θολερότητα οφείλεται σε λεύκωμα, με την προσθήκη του επιτείνεται (τα λευκώματα πήζουν «εν θερμώ»), ενώ αν οφείλεται σε βλέννη ή άλατα, τα ούρα γίνονται διαυγή, γιατί αυτά διαλύονται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η φυγοκέντρηση απομακρύνει τη θολερότητα (ψευδώς θετικά)· το οξεικό οξύ δίνει το κατάλληλο pH: επιτείνει τη θολερότητα από λεύκωμα και διαλύει βλέννη και άλατα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: καθαρότητα δείγματος + ρόλος οξεικού.

Λευκωματόμετρο

Ερώτηση: 11. Τι είναι το λευκωματόμετρο; Σε ποια μέτρηση χρησιμοποιείται;

Απάντηση:

Είναι ειδικός γυάλινος σωλήνας με βαθμονομημένη κλίμακα και δύο χαραγές, U (Urine, μέχρι όπου βάζουμε ούρα) και R (Reagent, μέχρι όπου βάζουμε αντιδραστήριο).
Λευκωματόμετρο Esbach: υποδιαιρέσεις 0,5–12 που αντιστοιχούν σε g λευκώματος ανά λίτρο ούρων. Λευκωματόμετρο Aufrecht: στενός σωλήνας που διευρύνεται στο πάνω μέρος, με υποδιαιρέσεις 0,025–1,75 σε g λευκωμάτων ανά 100 mL ούρων.
Χρησιμοποιείται στον ποσοτικό προσδιορισμό των λευκωμάτων (μέθοδοι Esbach και Aufrecht): το πικρικό οξύ του αντιδραστηρίου καθιζάνει τα λευκώματα και το ύψος του λευκού ιζήματος διαβάζεται στην κλίμακα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βαθμονομημένος γυάλινος σωλήνας (Esbach: g/L, Aufrecht: g/100 mL) για τον ποσοτικό προσδιορισμό των λευκωμάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: ποσοτικός λευκώματος.

Ποσοτικός λευκωμάτων

Ερώτηση: 12. Με ποιες μεθόδους γίνεται ο ποσοτικός προσδιορισμός των λευκωμάτων;

Απάντηση:

Ο ποσοτικός προσδιορισμός γίνεται σε ούρα 24ώρου.
Μέθοδος Esbach: φυγοκεντρημένα, όξινα ούρα (Ε.Β. 1008–1010) και αντιδραστήριο Esbach με πικρικό οξύ στο λευκωματόμετρο· ανάγνωση του λευκού ιζήματος μετά από 24 ώρες, σε g/L.
Μέθοδος Aufrecht: παρόμοιο αντιδραστήριο, αλλά φυγοκέντρηση 3 λεπτά στις 2.000–2.500 στροφές/λεπτό (πιο σύντομη)· ανάγνωση σε g/dL.
Φωτομετρικές μέθοδοι (οι πλέον αξιόπιστες): συνήθως η μέθοδος του σουλφοσαλικυλικού οξέος 3% — θολερότητα ανάλογη της συγκέντρωσης, φωτομέτρηση στα 620 nm, αποτέλεσμα σε mg/dL.
Όταν τα λευκώματα ξεπερνούν το 1,5 g/dL ζητείται και ηλεκτροφόρηση, για το ποσοστό κάθε κλάσματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τις μεθόδους Esbach και Aufrecht (παλαιότερες, με πικρικό οξύ) και με φωτομετρικές μεθόδους (σουλφοσαλικυλικό οξύ 3%), σε ούρα 24ώρου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: Esbach, Aufrecht και φωτομετρική μέθοδος σουλφοσαλικυλικού οξέος.

Αρχή Benedict

Ερώτηση: 13. Ποια είναι η αρχή μεθόδου στην ποιοτική δοκιμασία Benedict;

Απάντηση:

Η γλυκόζη των ούρων ανάγει «εν θερμώ» και σε αλκαλικό περιβάλλον τον δισθενή χαλκό (Cu⁺⁺) του αντιδραστηρίου (θειικός χαλκός, βαθύ γαλάζιο χρώμα), με αποτέλεσμα να εμφανίζεται οξείδιο του χαλκού (Cu₂O) με τη μορφή ιζήματος.
Το ίζημα παίρνει χαρακτηριστικό χρώμα από πράσινο έως κεραμιδί, ανάλογα με την ποσότητα της γλυκόζης (κυανό χρώμα = αρνητικό).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γλυκόζη ανάγει «εν θερμώ», σε αλκαλικό περιβάλλον, τον δισθενή χαλκό → ίζημα οξειδίου του χαλκού (Cu₂O), πράσινο έως κεραμιδί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: αναγωγή χαλκού από γλυκόζη.

Επιστιβάδευση

Ερώτηση: 14. Τι είναι και πώς γίνεται η επιστιβάδευση;

Απάντηση:

Επιστιβάδευση είναι ο σχηματισμός ενός λεπτού στρώματος (στιβάδας) ενός υγρού πάνω στην επιφάνεια ενός άλλου, χωρίς να αναμιχθούν.
Γίνεται προσθέτοντας με προσοχή το δεύτερο υγρό πάνω στο πρώτο· σε θετική αντίδραση εμφανίζεται έγχρωμος δακτύλιος στο σημείο επαφής των δύο υγρών.
Παραδείγματα του βιβλίου: στη μέθοδο Ross (οξόνη) επιστιβαδεύουμε 2 mL πυκνής αμμωνίας πάνω σε 5 mL ούρων με αντιδραστήριο Rothera → δακτύλιος από ροζ έως βαθύ ερυθροϊώδη· στη μέθοδο ιωδίου (Lugol) για τη χολερυθρίνη επιστιβαδεύουμε μερικές σταγόνες Lugol πάνω σε 5 mL ούρων → πράσινος δακτύλιος. Με επιστιβάδευση τολουόλης γίνεται και η συντήρηση των ούρων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σχηματισμός στιβάδας ενός υγρού πάνω σε άλλο χωρίς ανάμιξη· η θετική αντίδραση φαίνεται ως έγχρωμος δακτύλιος στο σημείο επαφής (π.χ. μέθοδοι Ross και Lugol).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: ορισμός + τρόπος εκτέλεσης + παράδειγμα.

Προετοιμασία ιζήματος

Ερώτηση: 15. Πώς προετοιμάζουμε το ίζημα των ούρων;

Απάντηση:

Πωματίζουμε και ανακινούμε το δοχείο και μεταφέρουμε 10 mL ούρων σε κωνικό σωληνάριο, φυγοκεντρούμε 5 λεπτά στις 2000 στροφές/λεπτό και απορρίπτουμε το υπερκείμενο με μια απλή αναστροφή.
Χτυπάμε ελαφρά το σωληνάριο ώστε το ίζημα να αναμιχθεί με τις λίγες σταγόνες που έμειναν (αν είναι πολύ λίγο, φυγοκεντρούμε στο ίδιο σωληνάριο άλλα 10 mL· αν είναι πολύ πυκνό, το αραιώνουμε με ούρα ή φυσιολογικό ορό).
Βάζουμε μια μικρή σταγόνα σε αντικειμενοφόρο πλάκα και την καλύπτουμε με καλυπτρίδα, χωρίς φυσαλίδες αέρα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φυγοκέντρηση 10mL (5min/2000rpm), απόρριψη υπερκειμένου, σταγόνα ιζήματος σε πλάκα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: φυγοκέντρηση + απόρριψη υπερκειμένου.

Στοιχεία μικροσκόπησης

Ερώτηση: 16. Ποια στοιχεία είναι δυνατόν να παρατηρηθούν κατά τη μικροσκοπική εξέταση του ιζήματος;

Απάντηση:

Ερυθρά αιμοσφαίρια, πυοσφαίρια, επιθηλιακά κύτταρα, κύλινδροι, βλέννη/κυλινδροειδή βλέννης, άμορφα άλατα και κρύσταλλοι, μικροοργανισμοί (μικρόβια/μύκητες/παράσιτα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ερυθρά, πυοσφαίρια, επιθήλια, κύλινδροι, κρύσταλλοι, μικρόβια, βλέννη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: αναφορά των στοιχείων.

Αποτέλεσμα κ.ο.π.

Ερώτηση: 17. Πώς δίνουμε το αποτέλεσμα κατά οπτικό πεδίο;

Απάντηση:

Μετράμε τα στοιχεία (π.χ. ερυθρά αιμοσφαίρια, πυοσφαίρια, κυλίνδρους) σε 4-5 οπτικά πεδία, προσθέτουμε τους αριθμούς και διαιρούμε με τον αριθμό των οπτικών πεδίων → μέσος αριθμός κατά οπτικό πεδίο (κ.ο.π.).
Το αποτέλεσμα δίνεται μαζί με τον αντίστοιχο χαρακτηρισμό του Πίνακα 4.11 (σπανιότατα, σπάνια, λίγα, αρκετά, πολλά, άφθονα)· π.χ. για τα ερυθρά 3-6 κ.ο.π. = «λίγα».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μέσος όρος των στοιχείων από 4-5 οπτικά πεδία, ως αριθμός κ.ο.π. με τον αντίστοιχο χαρακτηρισμό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: μέσος όρος από 4-5 οπτικά πεδία + χαρακτηρισμός.

Είδη κυλίνδρων

Ερώτηση: 18. Ποια είναι τα είδη των κυλίνδρων;

Απάντηση:

Υαλώδεις (άχρωμοι, διαφανείς, ομοιογενείς), υαλοκοκκώδεις (με λίγα κοκκία), κοκκώδεις (γεμάτοι κοκκία από εκφυλισμένα επιθηλιακά κύτταρα), επιθηλιακοί (γεμάτοι επιθηλιακά κύτταρα), λιπώδεις (γεμάτοι λιποσφαίρια), κηρώδεις (με όψη κεριού, από κοκκώδεις των οποίων τα κοκκία διαλύθηκαν), αιμορραγικοί (με ερυθρά αιμοσφαίρια και αιμοσφαιρίνη) και πυώδεις (γεμάτοι πυοσφαίρια).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υαλώδεις, υαλοκοκκώδεις, κοκκώδεις, επιθηλιακοί, λιπώδεις, κηρώδεις, αιμορραγικοί, πυώδεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: τα οκτώ είδη κυλίνδρων του βιβλίου.

Φυσιολογικές τιμές ιζήματος

Ερώτηση: 19. Πόσα πυοσφαίρια, ερυθρά αιμοσφαίρια, επιθήλια και κυλίνδρους παρατηρούμε στο ίζημα φυσιολογικών ούρων;

Απάντηση:

Πυοσφαίρια: 0–3 κ.ο.π. Ερυθρά αιμοσφαίρια: 2–3 κ.ο.π. Επιθηλιακά κύτταρα: λίγα (μικρός αριθμός). Κύλινδροι: κανένας (το πολύ λίγοι υαλώδεις σε κόπωση/γήρας).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πυοσφαίρια 0-3, ερυθρά 2-3 κ.ο.π., λίγα επιθήλια, κανένας κύλινδρος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: οι φυσιολογικές τιμές.

Κρύσταλλοι σε πρόσφατα

Ερώτηση: 20. Σε πρόσφατα, φυσιολογικά ούρα εμφανίζονται κρύσταλλοι;

Απάντηση:

Όχι. Σε ούρα υγιών ατόμων εμφανίζονται άμορφα άλατα, ενώ με μορφή κρυστάλλων τα άλατα εμφανίζονται όταν τα ούρα συντηρηθούν στο ψυγείο. Το είδος τους εξαρτάται από το pH (π.χ. ουρικό οξύ και οξαλικό ασβέστιο σε όξινα, φωσφορικά άλατα σε αλκαλικά ούρα).
Η παρουσία τους έχει πολύ μικρή διαγνωστική σημασία· αν είναι άφθονοι και συνδυάζονται με μειωμένη λήψη νερού, μπορεί να οδηγήσουν σε λίθους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι — στα πρόσφατα φυσιολογικά ούρα υπάρχουν μόνο άμορφα άλατα· κρύσταλλοι σχηματίζονται όταν τα ούρα συντηρηθούν στο ψυγείο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: όχι σε πρόσφατα.

Βαμμένο παρασκεύασμα

Ερώτηση: 21. Πότε κάνουμε βαμμένο παρασκεύασμα από το ίζημα ούρων και τι πληροφορίες μας δίνει;

Απάντηση:

Όταν βρεθούν στο ίζημα πολλά πυοσφαίρια (η χρώση δεν γίνεται συνήθως ως εξέταση ρουτίνας).
Το βαμμένο παρασκεύασμα βοηθά στην ταυτοποίηση των μικροβίων — κερδίζουμε χρόνο μέχρι το αποτέλεσμα της καλλιέργειας, για άμεση επιλογή θεραπείας — και στον διαχωρισμό των πυοσφαιρίων από τα επιθήλια.
Χρώσεις: μπλε του μεθυλενίου (διάκριση των πυοσφαιρίων από το σχήμα του πυρήνα), Gram (ταυτοποίηση του γονόκοκκου), Ziehl-Neelsen (σε άσηπτη πυουρία ή έλεγχο για φυματίωση).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν υπάρχουν πολλά πυοσφαίρια· δίνει γρήγορη ταυτοποίηση μικροβίων και διάκριση των πυοσφαιρίων από τα επιθήλια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: πολλά πυοσφαίρια + καλύτερη αναγνώριση.

Αυξημένο ασκορβικό

Ερώτηση: 22. Σε μέτρηση με τις ταινίες, βρίσκουμε αυξημένο το ασκορβικό οξύ. Τι θα κάνουμε;

Απάντηση:

Το αυξημένο ασκορβικό οξύ (από λήψη βιταμίνης C) μπορεί να δώσει ψευδώς αρνητικά ή χαμηλότερα αποτελέσματα, κυρίως στη γλυκόζη και στην αιμοσφαιρίνη, όταν αυτές βρίσκονται σε πολύ μικρή συγκέντρωση.
Γι' αυτό οι δοκιμασίες γλυκόζης και αιμοσφαιρίνης επαναλαμβάνονται το νωρίτερο 10 ώρες μετά την τελευταία λήψη βιταμίνης C.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επαναλαμβάνουμε τις δοκιμασίες γλυκόζης και αιμοσφαιρίνης τουλάχιστον 10 ώρες μετά την τελευταία λήψη βιταμίνης C.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα + επανάληψη μετά από 10 ώρες.

Μικροσκόπηση ιζήματος

Ερώτηση: 23. Πώς μικροσκοπούμε το ίζημα των ούρων;

Απάντηση:

Ως νωπό παρασκεύασμα: σταγόνα ιζήματος σε αντικειμενοφόρο + καλυπτρίδα (χωρίς φυσαλίδες), με χαμηλό φωτισμό (διάφραγμα σχεδόν κλειστό) και αντικειμενικό φακό 40×.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Νωπό παρασκεύασμα, χαμηλός φωτισμός, φακός 40×.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: νωπό + 40×/χαμηλός φωτισμός.

Άφθονα πυοσφαίρια

Ερώτηση: 24. Η ύπαρξη άφθονων πυοσφαιρίων στα ούρα σηματοδοτεί κάτι;

Απάντηση:

Ναι. Υποδηλώνουν συνήθως λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος (πυουρία), ιδίως όταν συνυπάρχουν μικρόβια· γι' αυτό πρέπει να ακολουθήσει καλλιέργεια ούρων και, για κέρδος χρόνου, βαμμένο παρασκεύασμα του ιζήματος.
Αν, ενώ υπάρχουν πολλά πυοσφαίρια, η καλλιέργεια είναι αρνητική (άσηπτη πυουρία), ενδέχεται να υπάρχει φυματίωση του ουροποιητικού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι — λοίμωξη του ουροποιητικού (πυουρία)· ακολουθεί καλλιέργεια (αν είναι αρνητική: άσηπτη πυουρία, πιθανή φυματίωση).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: λοίμωξη/πυουρία.

Φυσιολογική γενική ούρων

Ερώτηση: 25. Δώστε μία απάντηση φυσιολογικής γενικής ούρων.

Απάντηση:

Α. Γενικοί χαρακτήρες: ποσότητα 800–1500 mL/24ωρο, όψη διαυγής, οσμή χαρακτηριστική (ιδιάζουσα), χρώμα κίτρινο, αντίδραση όξινη (pH 6), ειδικό βάρος 1010–1030, ίζημα όχι εμφανές.
Β. Χημική εξέταση: λεύκωμα, γλυκόζη, οξόνη, αιμοσφαιρίνη, χολερυθρίνη και χολικά άλατα αρνητικά· ουροχολινογόνο σε φυσιολογικά επίπεδα.
Γ. Μικροσκοπική εξέταση: πυοσφαίρια 0–3 κ.ο.π., ερυθρά αιμοσφαίρια 2–3 κ.ο.π., επιθήλια λίγα, κύλινδροι δεν παρατηρούνται, άμορφα άλατα λίγα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διαυγή, κίτρινα, όξινα (pH 6) ούρα με Ε.Β. 1010–1030, αρνητική χημική εξέταση και φυσιολογικό ίζημα (πυοσφαίρια 0–3, ερυθρά 2–3 κ.ο.π., χωρίς κυλίνδρους).

Κριτήρια αξιολόγησης: