Λύσεις — Θεωρία Κεφ. 5 · Έλεγχος Νεφρικής Λειτουργίας (σελ. 98) – ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Θεωρία Κεφ. 5 · Έλεγχος Νεφρικής Λειτουργίας (σελ. 98) – ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Θεωρία Κεφ. 5 · Έλεγχος Νεφρικής Λειτουργίας (σελ. 98)

Απαντήσεις στις 10 ερωτήσεις του βιβλίου (εννοιολογικές, με τύπο κάθαρσης).

Πλασματική κάθαρση

Ερώτηση: 1. Τι είναι πλασματική κάθαρση ουσίας;

Απάντηση:

Είναι ο όγκος του πλάσματος που, διερχόμενος από τα νεφρικά σπειράματα, καθαρίζεται από την εξεταζόμενη ουσία σε ένα λεπτό. Υπολογίζεται από τον τύπο \(C_x=\dfrac{U_x\cdot V}{P_x}\) (μετράμε την ουσία και στο αίμα και στα ούρα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο όγκος πλάσματος που καθαρίζεται από την ουσία ανά λεπτό (Cx=Ux·V/Px).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: ορισμός (όγκος/λεπτό) + τύπος.

Ουρία ΚΑΙ κρεατινίνη

Ερώτηση: 2. Γιατί η δοκιμασία κάθαρσης της ουρίας συνδυάζεται με την εξέταση της κρεατινίνης;

Απάντηση:

Γιατί η συγκέντρωση της ουρίας στο πλάσμα εξαρτάται και από άλλους παράγοντες που δεν σχετίζονται με τη νεφρική λειτουργία (κατανάλωση πρωτεϊνών, αφυδάτωση, ηπατοπάθεια). Η κρεατινίνη δίνει πιο αξιόπιστη εικόνα, γι' αυτό συνδυάζονται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ουρία εξαρτάται και από μη νεφρικούς παράγοντες → συνδυασμός με κρεατινίνη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: μη ειδικότητα ουρίας.

Συνδυασμοί ουρίας-κρεατινίνης

Ερώτηση: 3. Τι υποδηλώνουν οι διαφορετικοί συνδυασμοί τιμών ουρίας-κρεατινίνης;

Απάντηση:

↑ ουρία + φυσιολογική κρεατινίνη: φθορά ιστών, μεγάλη κατανάλωση πρωτεϊνών ή αιμορραγία του γαστρεντερικού.
↑ ουρία + ↑ κρεατινίνη: παθήσεις του ουροποιητικού (ιδίως των νεφρών).
↓ ουρία: χαμηλή κατανάλωση πρωτεϊνών, νέκρωση νεφρικών σωληναρίων ή σοβαρή ηπατοπάθεια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) ↑ουρία+φυσιολ.κρεατ=εξωνεφρικά· ↑ και τα δύο=νεφρικά· ↓ουρία=ηπατικά/λίγες πρωτεΐνες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: οι συνδυασμοί και η ερμηνεία τους.

Κρεατινίνη ως δείκτης

Ερώτηση: 4. Γιατί η κάθαρση της κρεατινίνης αποτελεί δείκτη της κάθαρσης των νεφρών;

Απάντηση:

Γιατί η κρεατινίνη δεν επαναρροφάται (αποβάλλεται σε ποσό ίσο με την παραγωγή της), η συγκέντρωσή της στο πλάσμα δεν αλλάζει στο 24ωρο και η παραγωγή της είναι συνεχής και σταθερή — άρα η κάθαρσή της αντανακλά πιστά τον ρυθμό διήθησης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν επαναρροφάται, σταθερή παραγωγή και συγκέντρωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: μη επαναρρόφηση + σταθερότητα.

Ομοιόσταση νερού

Ερώτηση: 5. Από ποιους παράγοντες καθορίζεται η ομοιόσταση του νερού σε ένα υγιές άτομο;

Απάντηση:

Από την πρόσληψη και δημιουργία νερού (οξείδωση τροφών), την αποβολή νερού (κόπρανα, ιδρώτας, ούρα), την αναγκαστική αποβολή διαλυμένων ουσιών (αζωτούχων/μετάλλων) και την ικανότητα των νεφρών να συμπυκνώνουν/αραιώνουν τα ούρα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόσληψη/παραγωγή, αποβολή (ούρα/ιδρώτας), αποβολή ουσιών, συμπύκνωση/αραίωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: οι παράγοντες ισοζυγίου νερού.

Ωσμωτική πίεση πλάσματος

Ερώτηση: 6. Ποιο είναι το αποτέλεσμα της ωσμωτικής πίεσης στο πλάσμα;

Απάντηση:

Το νερό διαπερνά ελεύθερα όλες τις κυτταρικές μεμβράνες, οπότε η ωσμωτική πίεση μέσα και έξω από τα κύτταρα είναι ίδια.
Αύξηση της ωσμωτικής πίεσης στο πλάσμα (έξω από τα κύτταρα) έχει ως αποτέλεσμα την κατανάλωση περισσότερων υγρών από το άτομο και την παραγωγή της ορμόνης ADH (αντιδιουρητικής ορμόνης), που αυξάνει την επαναρρόφηση του νερού στους νεφρούς.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αύξησή της προκαλεί κατανάλωση περισσότερων υγρών και παραγωγή ADH → αύξηση της επαναρρόφησης νερού στους νεφρούς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: δίψα + ADH.

Τεχνική συμπύκνωσης

Ερώτηση: 7. Περιγράψτε την τεχνική ελέγχου της συμπύκνωσης των ούρων.

Απάντηση:

Ο εξεταζόμενος για 3 μέρες παίρνει τροφή πλούσια σε λευκώματα, με κανονική ποσότητα αλατιού. Το απόγευμα της 3ης μέρας (6 μ.μ.) σταματά τη λήψη υγρών και παίρνει ξηρά τροφή. Στις 10 μ.μ. ουρεί και απορρίπτει τα ούρα. Το επόμενο πρωί στις 6 π.μ. ουρεί και συλλέγει (1ο δείγμα), και στις 7 και 8 π.μ. συλλέγει σε χωριστά δοχεία τα δείγματα 2 και 3. Στο εργαστήριο μετράμε το Ε.Β. και των τριών δειγμάτων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) 3 μέρες πρωτεΐνες, στέρηση υγρών από 6μμ, 3 πρωινά δείγματα, μέτρηση Ε.Β.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: στέρηση υγρών + 3 δείγματα + Ε.Β.

Τιμές Ε.Β. συμπύκνωσης

Ερώτηση: 8. Κατά τη δοκιμασία συμπύκνωσης των ούρων, ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές του ειδικού βάρους ανά περίπτωση;

Απάντηση:

Αν οι νεφροί έχουν διατηρήσει τη συμπυκνωτική τους ικανότητα, τότε όλα ή τουλάχιστον ένα δείγμα θα έχει Ε.Β. > 1022. Τιμές < 1010 και στα τρία δείγματα υποδηλώνουν νεφρική ανεπάρκεια ή μεταβολικές διαταραχές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τουλάχιστον ένα δείγμα > 1022 (φυσιολογικό)· < 1010 σε όλα = νεφρική ανεπάρκεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: >1022 φυσιολογικό· <1010 παθολογικό.

Ουσία απέκκρισης

Ερώτηση: 9. Ποια ουσία χρησιμοποιείται στη δοκιμασία απέκκρισης, και πώς χορηγείται;

Απάντηση:

Η φαινυλοσουλφοφθαλεΐνη (P.S.P.), που αποβάλλεται κυρίως από τα ουροφόρα σωληνάρια. Χορηγείται με ενδομυϊκή ένεση (1 mL υδατικού διαλύματος 5 mg/mL) και δεν μεταβολίζεται (αποβάλλεται εξ ολοκλήρου με τα ούρα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φαινυλοσουλφοφθαλεΐνη (P.S.P.), ενδομυϊκή ένεση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: P.S.P. + ενδομυϊκά.

Τιμές P.S.P.

Ερώτηση: 10. Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές της δοκιμασίας απέκκρισης της φαινυλοσουλφοφθαλεΐνης;

Απάντηση:

Φυσιολογικά αποβάλλεται 40–60% στο δείγμα της 1ης ώρας και 25–30% στο δείγμα της 2ης ώρας — δηλαδή 65–90% συνολικά μέσα σε 2 ώρες. Επιμήκυνση του χρόνου = μείωση της απεκκριτικής ικανότητας (φυσιολογική ελάττωση στους ηλικιωμένους).

Σύνοψη: (ενδεικτική) 1η ώρα 40–60%, 2η ώρα 25–30% (σύνολο 65–90% σε 2 ώρες).

Κριτήρια αξιολόγησης: