Λύσεις — Θεωρία Κεφ. 1 · Μονάδες Μέτρησης (σελ. 21) – ΚΛΙΝΙΚΗ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Θεωρία Κεφ. 1 · Μονάδες Μέτρησης (σελ. 21)

Απαντήσεις στις 8 ερωτήσεις του βιβλίου (2 αριθμητικές, επαληθευμένες με κώδικα).

Βασικές μονάδες S.I.

Ερώτηση: 1. Ποια είναι η βασική μονάδα μήκους, μάζας, χρόνου & ποσότητας στο S.I.;

Απάντηση:

• Μήκος: μέτρο (m). Μάζα: χιλιόγραμμο (kg). Χρόνος: δευτερόλεπτο (s). Ποσότητα ουσίας: γραμμομόριο (mol).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μήκος=m, μάζα=kg, χρόνος=s, ποσότητα=mol.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: οι 4 βασικές μονάδες με τα σύμβολα.

Νανόμετρο ΚΑΙ μικρόμετρο

Ερώτηση: 2. Πώς συμβολίζεται το νανόμετρο, πώς το μικρόμετρο & πώς ορίζονται βάσει του μέτρου;

Απάντηση:

• Νανόμετρο = nm \(=10^{-9}\) m. Μικρόμετρο = μm \(=10^{-6}\) m (υποδιαιρέσεις του μέτρου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) nm = 10⁻⁹ m· μm = 10⁻⁶ m.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σύμβολα + ορισμοί (δυνάμεις του 10).

Μονάδες μάζας

Ερώτηση: 3. Πώς συμβολίζονται τα μιλλιγκράμ, μικρογκράμ & νανογκράμ & πώς ορίζονται βάσει της μάζας;

Απάντηση:

• Μιλλιγκράμ = mg \(=10^{-3}\) g. Μικρογκράμ = μg \(=10^{-6}\) g. Νανογκράμ = ng \(=10^{-9}\) g.

Σύνοψη: (ενδεικτική) mg = 10⁻³ g· μg = 10⁻⁶ g· ng = 10⁻⁹ g.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σύμβολα + ορισμοί.

Μονάδες όγκου

Ερώτηση: 4. Πώς συμβολίζονται τα μιλλιλίτρο, μικρολίτρο & νανολίτρο & πώς ορίζονται βάσει του λίτρου;

Απάντηση:

• Μιλλιλίτρο = mL \(=10^{-3}\) L. Μικρολίτρο = μL \(=10^{-6}\) L. Νανολίτρο = nL \(=10^{-9}\) L.

Σύνοψη: (ενδεικτική) mL = 10⁻³ L· μL = 10⁻⁶ L· nL = 10⁻⁹ L.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σύμβολα + ορισμοί.

Μετατροπή σακχάρου

Ερώτηση: 5. Η ποσότητα του σακχάρου στον ορό αίματος είναι 140 mg/dL. Πόσα mmol/L είναι; (Μ.Β. 180)

Λύση:

• Τύπος: \(\text{mmol/L}=\dfrac{\text{mg/dL}\times 10}{M.B.}\).
• Αντικατάσταση: \(\dfrac{140\times 10}{180}=\dfrac{1400}{180}=7{,}78\) mmol/L.

Απάντηση: Τα 140 mg/dL σακχάρου αντιστοιχούν σε ≈ 7,78 mmol/L (≈ 7,8).

Πρόσεξε:

• Ο ×10 μετατρέπει το dL (100 mL) σε λίτρο· η διαίρεση με το Μ.Β. δίνει mol. Επαλήθευση με κώδικα: 140·10/180 = 7,78.

Μετατροπή μL→mL

Ερώτηση: 6. Να μετατρέψετε σε mL τα 10, 20, 50, 100, 200 & 500 μικρόλιτρα.

Λύση:

• 1 μL \(=10^{-3}\) mL, άρα διαιρούμε δια 1000:
• 10 μL = 0,01 mL· 20 μL = 0,02 mL· 50 μL = 0,05 mL· 100 μL = 0,1 mL· 200 μL = 0,2 mL· 500 μL = 0,5 mL.

Απάντηση: 0,01 · 0,02 · 0,05 · 0,1 · 0,2 · 0,5 mL αντίστοιχα.

Πρόσεξε:

• 1 mL = 1000 μL, άρα μL → mL διαιρώντας δια 1000. Επαληθευμένο με κώδικα.

Πότε g ΚΑΙ πότε mol

Ερώτηση: 7. Πότε χρησιμοποιούμε το g & πότε το mol για τη μέτρηση ποσότητας ουσιών;

Απάντηση:

• mol (mol/L, mmol/L): για ουσίες με απόλυτα γνωστό & σταθερό μοριακό βάρος (π.χ. γλυκόζη).
• g (g/L, mg/L): για ουσίες με ασταθές/άγνωστο Μ.Β. (ολικά λευκώματα, ανοσοσφαιρίνες) — πάντα ανά λίτρο, όχι ανά dL.

Σύνοψη: (ενδεικτική) mol: σταθερό Μ.Β.· g: ασταθές Μ.Β. (λευκώματα/ανοσοσφαιρίνες).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: κριτήριο του σταθερού/ασταθούς Μ.Β.

Μονάδες ενζύμων ΚΑΙ ηλεκτρολυτών

Ερώτηση: 8. Ποια η μονάδα μέτρησης των ενζύμων & ποια των ηλεκτρολυτών στο S.I.;

Απάντηση:

• Ένζυμα: μετράμε την καταλυτική δραστικότητα → U/L (διεθνής μονάδα· 1 U = καταλύει 1 μmol υποστρώματος/λεπτό) ή kat/L.
• Ηλεκτρολύτες: παλαιότερα mEq/L, πλέον όμως πρέπει να εκφράζονται σε mmol/L.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένζυμα: U/L (ή kat/L)· ηλεκτρολύτες: mmol/L (παλιά mEq/L).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: U/L για ένζυμα + mmol/L για ηλεκτρολύτες.