Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Μικροβιολογία ΚΑΙ Μικροοργανισμοί (σελ. 55) – ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Ι Β΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Μικροβιολογία ΚΑΙ Μικροοργανισμοί (σελ. 55)
Απαντήσεις στις 13 ερωτήσεις επανάληψης του βιβλίου (εννοιολογικές).
Ορισμός Μικροβιολογίας
Ερώτηση: 1. Ορισμός Μικροβιολογίας.
Απάντηση:
- Ο κλάδος των βιολογικών επιστημών που έχει ως αντικείμενο τη μελέτη όλων των μικροοργανισμών («των μικροβίων»).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο κλάδος της βιολογίας που μελετά τους μικροοργανισμούς.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: βιολογική επιστήμη + μικροοργανισμοί.
Ορισμός μικροβίων
Ερώτηση: 2. Ορισμός μικροβίων.
Απάντηση:
- Πολύ μικροί, μονοκυττάριοι, ζωντανοί οργανισμοί, που δεν φαίνονται με το γυμνό μάτι.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μικροί μονοκυττάριοι ζωντανοί οργανισμοί, αόρατοι με γυμνό μάτι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μικροί/μονοκυττάριοι/αόρατοι.
Πεδία έρευνας
Ερώτηση: 3. Πεδία έρευνας Μικροβιολογίας.
Απάντηση:
- Θεωρητικά (μελέτη του φαινομένου της ζωής, αποκρυπτογράφηση του γενετικού κώδικα) ΚΑΙ πρακτικά (μικροβιολογία εδάφους, τροφίμων, βιοχημική — παραγωγή αντιμικροβιακών/ορμονών).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Θεωρητικά (ζωή/γενετικός κώδικας) ΚΑΙ πρακτικά (έδαφος/τρόφιμα/βιοχημική).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θεωρητικά + πρακτικά.
Ιατρική Μικροβιολογία
Ερώτηση: 4. Αντικείμενο Ιατρικής Μικροβιολογίας.
Απάντηση:
- Η μελέτη των μικροοργανισμών που έχουν σχέση με τη νόσο ΚΑΙ των τρόπων διαφύλαξης της υγείας του ανθρώπου από αυτούς.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μικροοργανισμοί που σχετίζονται με νόσο ΚΑΙ προστασία της υγείας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: νόσος + υγεία.
Κλάδοι Ιατρικής Μικρ/γίας
Ερώτηση: 5. Κλάδοι Ιατρικής Μικροβιολογίας.
Απάντηση:
- Ιατρική Παρασιτολογία (πρωτόζωα/μετάζωα), Ιατρική Μυκητολογία (μύκητες), Ιατρική Βακτηριολογία (βακτήρια), Ιατρική Ιολογία (ιοί).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Παρασιτολογία, Μυκητολογία, Βακτηριολογία, Ιολογία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι 4 κλάδοι.
Σταθμοί ιστορίας
Ερώτηση: 6. Κυριότεροι σταθμοί στην Ιστορία της Μικροβιολογίας.
Απάντηση:
-
- Leeuwenhoek (1680): πρώτο μικροσκόπιο ΚΑΙ περιγραφή μικροβίων. 2) Pasteur ΚΑΙ Koch (19ος αι.): Μικροβιακή Θεωρία των Νόσων. 3) Fleming (1929): ανακάλυψη της πενικιλλίνης (αντιβιοτικά).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Leeuwenhoek (μικροσκόπιο)→Pasteur/Koch (θεωρία νόσων)→Fleming (πενικιλλίνη).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι 3 σταθμοί.
Πενικιλλίνη
Ερώτηση: 7. Ποιος και πότε ανακάλυψε την πενικιλλίνη;
Λύση:
- Ο Sir Alexander Fleming το 1929 — ήταν το πρώτο δραστικό φάρμακο κατά των μικροβίων.
Απάντηση: Ο Alexander Fleming, το 1929.
Πρόσεξε:
- Θεμελίωσε το πεδίο των αντιβιοτικών (3ος σταθμός ιστορίας).
4 ομάδες μικροβίων
Ερώτηση: 8. Οι 4 μεγάλες ομάδες μικροβίων (κατά γενικούς χαρακτήρες).
Απάντηση:
- Α) Ανώτερα πρώτιστα/ευκαρυωτικά (πρωτόζωα, μύκητες — πυρήνας με μεμβράνη). Β) Κατώτερα πρώτιστα/προκαρυωτικά (βακτήρια, ρικέτσιες, χλαμύδια, μυκοπλάσματα, ακτινομύκητες — DNA χωρίς πυρηνική μεμβράνη). Γ) Ιοί (DNA ή RNA + πρωτεΐνη). Δ) Prions (ανώμαλες πρωτεΐνες).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ευκαρυωτικά, προκαρυωτικά, ιοί, prions.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι 4 ομάδες.
Μορφές βακτηρίων
Ερώτηση: 9. Βασικές μορφές βακτηρίων.
Απάντηση:
- Κόκκοι (σφαιρικοί/ωοειδείς — π.χ. στρεπτόκοκκοι/σταφυλόκοκκοι), βακτηρίδια (κυλινδρικά), σπειροειδή (δονάκια/σπειρύλλια/σπειροχαίτες), διακλαδούμενα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κόκκοι, βακτηρίδια, σπειροειδή, διακλαδούμενα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι μορφές.
Σώμα βακτηρίου
Ερώτηση: 10. Από τι αποτελείται το σώμα ενός βακτηρίου;
Απάντηση:
- (Μέσα→έξω): κυτταρόπλασμα (ριβοσώματα, DNA-χρωματόσωμα, μεσοσώματα, έγκλειστα, σπόροι), κυτταροπλασματική μεμβράνη (ημιδιαπερατή) ΚΑΙ κυτταρικό τοίχωμα (δίνει σχήμα). Επικουρικά: έλυτρο, βλεφαρίδες, φίμπριες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κυτταρόπλασμα + κυτταροπλασματική μεμβράνη + κυτταρικό τοίχωμα (+ έλυτρο/βλεφαρίδες).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα 3 βασικά μέρη.
Διαφορές Gram
Ερώτηση: 11. Πού οφείλονται οι διαφορές των βακτηρίων στη χρώση Gram;
Απάντηση:
- Στις διαφορές της χημικής σύστασης του κυτταρικού τοιχώματος των βακτηρίων (παχιά στιβάδα μουκοπεπτιδίου στα θετικά, λεπτή + λιποπολυσακχαρίτης στα αρνητικά).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη διαφορετική χημική σύσταση του κυτταρικού τοιχώματος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: κυτταρικό τοίχωμα.
Διάκριση Gram
Ερώτηση: 12. Πώς διακρίνουμε τα βακτήρια με τη χρώση Gram; Παραδείγματα.
Απάντηση:
- Gram θετικά → ιώδη (σταφυλόκοκκοι, στρεπτόκοκκοι, πνευμονιόκοκκοι, βάκιλλοι, κλωστηρίδια). Gram αρνητικά → κόκκινα (κολοβακτηρίδια, σαλμονέλλες, σιγκέλλες, ψευδομονάδες, ναϊσέριες).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Θετικά=ιώδη (σταφυλό/στρεπτόκοκκοι)· αρνητικά=κόκκινα (κολοβακτηρίδια/σαλμονέλλες).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: χρώματα + παραδείγματα.
Σπόροι
Ερώτηση: 13. Τι είναι ΚΑΙ ποια η σημασία των σπόρων των βακτηρίων;
Απάντηση:
- Μορφές αντοχής (όχι πολλαπλασιασμού) που παράγουν Gram θετικά σπορογόνα βακτήρια σε δυσμενές περιβάλλον. Σημασία: τεράστια αντοχή (θερμότητα/ξηρασία/χημικά) → επιζούν χρόνια ΚΑΙ προκαλούν σοβαρές νόσους (τέτανος, αεριογόνος γάγγραινα, αλλαντίαση, άνθρακας). Καταστρέφονται στο αυτόκαυστο (121 °C).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μορφές αντοχής (Gram θετικά)· τεράστια αντοχή→σοβαρές νόσοι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μορφή αντοχής + σημασία/νόσοι.
