Λύσεις — Κεφάλαιο 9 · Λειτουργία Μικροβιολογικού Εργαστηρίου (σελ. 203)
Απαντήσεις στις 5 ερωτήσεις του βιβλίου (εργαστηριακό μέρος).
Εξοπλισμός εργαστηρίου
Ερώτηση: 1. Τι γνωρίζετε για τον εξοπλισμό των μικροβιολογικών εργαστηρίων;
Απάντηση:
- Τα κύρια όργανα είναι: ζυγοί (ηλεκτρονικοί, για ακριβή ζύγιση θρεπτικών υλικών και αντιδραστηρίων), αυτόκαυστο ή υγρός κλίβανος (αποστείρωση θρεπτικών υλικών με ατμό υπό πίεση: 121 °C, 1 Atm, 15-20 min), επωαστικός κλίβανος (επώαση καλλιεργειών: 35-37 °C, 18-24 h), ξηρός κλίβανος (αποστείρωση γυάλινων και μεταλλικών σκευών: 180 °C × 1 h ή 160 °C × 2 h), υδατόλουτρο (κλασματική αποστείρωση, παρασκευή αιματούχου και σοκολατόχρωμου άγαρ), μικροσκόπιο (παρατήρηση νωπών και ξηρών παρασκευασμάτων), φυγόκεντρος συσκευή (διαχωρισμός συστατικών, π.χ. αίματος, ούρων), συσκευή παραγωγής απεσταγμένου νερού και ψυγεία-καταψύκτες (συντήρηση θρεπτικών υλικών και αντιδραστηρίων στους 4 °C, ειδικών αντιδραστηρίων ή στελεχών μικροβίων στους −20 °C ή −80 °C).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ζυγοί, αυτόκαυστο, κλίβανοι, μικροσκόπιο, φυγόκεντρος, ψυγεία κ.λπ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αναφορά των κύριων οργάνων και της χρήσης τους.
Σκεύη θρεπτικών υλικών
Ερώτηση: 2. Ποια είναι και σε τι χρησιμεύουν τα σκεύη του εργαστηρίου, που χρησιμοποιούνται κατά τη διαδικασία παρασκευής των θρεπτικών συστατικών;
Απάντηση:
- Γυάλινες κάψες (ζύγιση σκόνης), ογκομετρικοί κύλινδροι (μέτρηση νερού), ποτήρια ζέσεως (διάλυση), λύχνος Bunsen (θέρμανση), τρίποδες/πλέγμα αμιάντου, κωνικές φιάλες, γυάλινα χωνάκια (διήθηση), γυάλινες ράβδοι (ανάδευση), δοκιμαστικοί σωλήνες και τρυβλία Petri (τοποθέτηση θρεπτικών υποστρωμάτων).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάψες, κύλινδροι, ποτήρια ζέσεως, Bunsen, φιάλες, σωλήνες, τρυβλία Petri.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αναφορά σκευών + χρήση τους στην παρασκευή.
Σκεύη επιχρισμάτων
Ερώτηση: 3. Ποια είναι και σε τι χρησιμεύουν τα σκεύη του εργαστηρίου, που χρησιμοποιούνται κατά τη διαδικασία παρασκευής των μικροβιολογικών επιχρισμάτων;
Απάντηση:
- Πλαστικοί υδροβολείς (χορήγηση απεσταγμένου νερού), αντικειμενοφόρες πλάκες (επίστρωση βιολογικών δειγμάτων) και καλυπτρίδες (κάλυψη του εναιωρήματος), σιφώνια Pasteur (λήψη υγρών με αναρρόφηση), κρικοφόροι και βαμβακοφόροι στυλεοί (λήψη δείγματος, εμβολιασμός σε θρεπτικά υλικά ή δημιουργία επιχρισμάτων), στυλεοί με ακίδα (ενοφθαλμισμός αποικίας σε στερεά υποστρώματα μέσα σε σωλήνες), έδρανα ή στατώ (υποδοχείς σωλήνων), μεταλλικές και ξύλινες λαβίδες (τοποθέτηση δίσκων αντιβιοτικών· συγκράτηση σωλήνων και πλακών), ψήκτρες (πλύσιμο σωληναρίων), λεκανίδια χρώσεως (χρώση παρασκευασμάτων) και μεταλλικά καλάθια (αποστείρωση δοκιμαστικών σωλήνων στον ξηρό κλίβανο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αντικειμενοφόρες πλάκες, καλυπτρίδες, στυλεοί, σιφώνια Pasteur, λεκανίδια χρώσεως.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αναφορά σκευών + χρήση (λήψη/επίχρισμα/χρώση).
Αναλώσιμα υλικά
Ερώτηση: 4. Ποια είναι και σε τι χρησιμεύουν τα αναλώσιμα υλικά, που χρησιμοποιούνται αφενός μεν για την παρασκευή των θρεπτικών υποστρωμάτων, αφετέρου δε για την προετοιμασία των μικροβιολογικών παρασκευασμάτων;
Απάντηση:
- Για θρεπτικά υποστρώματα: βαμβάκι/γάζες/λαδόκολλες/σπάγγος (πώματα), θρεπτικά υλικά (σκόνη) και πεχαμετρικό χαρτί (έλεγχος pH).
- Για επιχρίσματα: χρωστικές, χημικά αντιδραστήρια (αλκοόλη, ακετόνη, Lugol, φαινόλη), δείκτες, απεσταγμένο νερό/φυσιολογικός ορός (εναιώρημα) και ξυλόλη (καθαρισμός φακών).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Θρεπτικά υλικά/πεχαμετρικό χαρτί (υποστρώματα)· χρωστικές/αντιδραστήρια/ξυλόλη (επιχρίσματα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αναφορά αναλωσίμων και των δύο κατηγοριών.
Σκοπιμότητα εργαστηρίου
Ερώτηση: 5. Ποια σκοπιμότητα εξυπηρετεί η ύπαρξη των μικροβιολογικών εργαστηρίων;
Απάντηση:
- Η απομόνωση και ταυτοποίηση των μικροβίων που υπάρχουν στα βιολογικά εκκρίματα των ασθενών και ο έλεγχος της ευαισθησίας τους στις αντιμικροβιακές ουσίες (αντιβιοτικά) — ώστε να διαγιγνώσκονται και να αντιμετωπίζονται σωστά οι λοιμώξεις.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απομόνωση/ταυτοποίηση μικροβίων και έλεγχος ευαισθησίας στα αντιβιοτικά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ταυτοποίηση + αντιβιόγραμμα.