Λύσεις — Κεφάλαιο 11 · Παρασκευή Θρεπτικών Υλικών (σελ. 221)
Απαντήσεις στις 5 ερωτήσεις του βιβλίου (εργαστηριακό μέρος).
Θρεπτικά υλικά και σκοπός
Ερώτηση: 1. Τι είναι τα θρεπτικά υλικά και ποια σκοπιμότητα εξυπηρετούν;
Απάντηση:
- Θρεπτικά υλικά (υποστρώματα): μίγματα θρεπτικών ουσιών και άλλων συστατικών που χρειάζονται τα μικρόβια για να τραφούν, αναπτυχθούν και πολλαπλασιαστούν.
- Σκοπός: με τη σπορά εκκριμάτων (ούρα, πύο, φαρυγγικό) στα κατάλληλα θρεπτικά υλικά επιτυγχάνεται η ανάπτυξη, απομόνωση και ταυτοποίηση των παθογόνων μικροβίων.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μίγματα για τη θρέψη/ανάπτυξη μικροβίων· χρησιμεύουν σε απομόνωση/ταυτοποίηση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + σκοπός (απομόνωση/ταυτοποίηση).
Συστατικά
Ερώτηση: 2. Ποια είναι τα θρεπτικά και ποια τα μη θρεπτικά συστατικά που περιέχει ένα θρεπτικό υπόστρωμα; Τι γνωρίζετε για καθένα από αυτά;
Απάντηση:
- Θρεπτικά: πεπτόνες (διάσπαση πρωτεϊνών), εκχύλισμα κρέατος, έκχυμα, εκχύλισμα ζυμών/μυκήτων (αμινοξέα/βιταμίνες), σάκχαρα, αίμα (5-10%), χολή και ασκητικό υγρό.
- Μη θρεπτικά: άγαρ (πηκτική ουσία από ροδοφύκη, δεν τρέφει), αναγωγικές ουσίες (αναερόβιο περιβάλλον), εκλεκτικές ουσίες (χρωστικές, άλατα, pH, αντιβιοτικά) και δείκτες (αλλάζουν χρώμα με το pH).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Θρεπτικά (πεπτόνες/εκχυλίσματα/σάκχαρα/αίμα)· μη θρεπτικά (άγαρ/αναγωγικά/εκλεκτικά/δείκτες).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι δύο κατηγορίες + ρόλος άγαρ/δεικτών.
Στάδια παρασκευής
Ερώτηση: 3. Στάδια παρασκευής θρεπτικών υποστρωμάτων: Αναφορά – Σκοπιμότητα – Συνθήκες.
Απάντηση:
- 1) Συγκέντρωση υλικών, 2) Ζύγιση (ζυγός ακριβείας), 3) Διάλυση (σε νερό υπεράνω Bunsen), 4) Διήθηση (απομάκρυνση αιωρημάτων), 5) Έλεγχος pH (7,2-7,4), 6) Αποστείρωση (αυτόκαυστο 121 °C, 1 Atm, 15-20 min), 7) Διαμοίραση (σε τρυβλία/σωλήνες, κοντά σε φλόγα), 8) Έλεγχος στειρότητας (37 °C, 24 h), 9) Διαφύλαξη (ψυγείο 4 °C, ≤1 εβδομάδα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) 9 στάδια: συγκέντρωση→ζύγιση→διάλυση→διήθηση→pH→αποστείρωση→διαμοίραση→έλεγχος στειρότητας→διαφύλαξη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η σειρά των σταδίων + βασικές συνθήκες (pH/121°C/37°C).
Αιματούχο άγαρ
Ερώτηση: 4. Τι γνωρίζετε για το αιματούχο άγαρ;
Απάντηση:
- Εμπλουτισμένο υπόστρωμα = μίγμα θρεπτικού άγαρ + αίματος. Μετά την αποστείρωση, το άγαρ ψύχεται στο υδατόλουτρο στους 45-50 °C και προστίθεται αίμα 5-10% υπό άσηπτες συνθήκες και ανάδευση· ακολουθεί διαμοίραση, έλεγχος και διαφύλαξη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Θρεπτικό άγαρ + αίμα 5-10% στους 45-50°C (εμπλουτισμένο).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: άγαρ+αίμα + θερμοκρασία 45-50°C.
Σοκολατόχρωμο άγαρ
Ερώτηση: 5. Τι γνωρίζετε για το σοκολατόχρωμο άγαρ;
Απάντηση:
- Παρασκευάζεται όπως το αιματούχο, αλλά η προσθήκη του αίματος γίνεται σε υψηλότερη θερμοκρασία (70-75 °C) και παρατείνεται η παραμονή στο υδατόλουτρο (10-15 min): έτσι θραύονται τα ερυθρά αιμοσφαίρια και το χρώμα μεταβάλλεται από κόκκινο σε καφέ σοκολατί.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όπως το αιματούχο, με αίμα στους 70-75°C → θραύση ερυθρών → καφέ χρώμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 70-75°C + θραύση ερυθρών/χρώμα.