Λύσεις — Κεφάλαιο 3 (Ασκήσεις σελ. 33) – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 3 (Ασκήσεις σελ. 33)

Ενδεικτικές απαντήσεις στις 3 ασκήσεις του κεφαλαίου 3.

Άσκηση 1 — Ρομβοειδείς ταμπέλες σήμανσης επικίνδυνων φορτίων

Ερώτηση: Αναζητήστε στο διαδίκτυο τις ειδικές ρομβοειδείς ταμπέλες σήμανσης επικίνδυνων φορτίων. Χωριστείτε σε ομάδες και γράψτε μία σύντομη έκθεση λέξεων περιγράφοντας τη χρήση και τη σημασία τους.

Απάντηση:

• (Δραστηριότητα αναζήτησης/ομαδική έκθεση — ενδεικτική απάντηση.) Τι είναι: Οι ρομβοειδείς ετικέτες (placards/labels) επικίνδυνων φορτίων είναι τυποποιημένες διεθνώς (ΟΗΕ — «UN Recommendations», και οι συμβάσεις ADR οδικές, RID σιδηροδρομικές, IMDG θαλάσσιες, IATA-DGR αεροπορικές, σελ. 32) πινακίδες σχήματος ρόμβου (τετράγωνο στραμμένο 45°), με χρώμα, σύμβολο και αριθμό κλάσης που αντιστοιχούν στις 9 κλάσεις επικινδυνότητας του βιβλίου (σελ. 32): 1 εκρηκτικά (πορτοκαλί, έκρηξη)· 2 αέρια (πράσινο για μη εύφλεκτα, κόκκινο εύφλεκτα, λευκό-νεκροκεφαλή τοξικά — φιάλη)· 3 εύφλεκτα υγρά (κόκκινο, φλόγα)· 4.1 εύφλεκτα στερεά (κόκκινες-λευκές ρίγες), 4.2 αυτοαναφλεγόμενα (λευκό-κόκκινο), 4.3 εύφλεκτα με νερό (μπλε)· 5.1 οξειδωτικά, 5.2 οργανικά υπεροξείδια (κίτρινο, φλόγα σε κύκλο)· 6.1 τοξικά (λευκό, νεκροκεφαλή), 6.2 μολυσματικά (βιολογικός κίνδυνος)· 7 ραδιενεργά (κίτρινο-λευκό, τριφύλλι, κατηγορίες I-III)· 8 διαβρωτικά (λευκό-μαύρο, σταγόνες που διαβρώνουν χέρι-μέταλλο)· 9 διάφορα (μαύρες-λευκές κάθετες ρίγες, και το σύμβολο περιβαλλοντικά επικίνδυνου — ψάρι-δέντρο). Στα οχήματα ADR συνοδεύονται από την πορτοκαλί ορθογώνια πινακίδα με τον αριθμό κινδύνου (Kemler) πάνω και τον αριθμό UN της ουσίας κάτω (π.χ. 33/1203 = βενζίνη). Χρήση: τοποθετούνται στα κόλα (συσκευασίες), στα containers, στα βυτία και στις τέσσερις πλευρές/πίσω-μπρος των οχημάτων και βαγονιών που μεταφέρουν επικίνδυνα φορτία (λακ, γκαζάκια, βερνίκια, καύσιμα, χημικά — σελ. 15), μαζί με τα έγγραφα μεταφοράς και τις γραπτές οδηγίες του οδηγού. Σημασία: 1. Άμεση, οπτική, διεθνώς κατανοητή πληροφόρηση χωρίς γλώσσα για οδηγούς, φορτοεκφορτωτές, λιμενικούς, τελωνεία. 2. Ασφάλεια στη φορτοεκφόρτωση και στοιβασία — διαχωρισμός ασύμβατων ουσιών (οξειδωτικά μακριά από εύφλεκτα), απαγόρευση συμφόρτωσης, θέση στο πλοίο (IMDG). 3. Αντιμετώπιση ατυχήματος: η πυροσβεστική και οι διασώστες βλέπουν αμέσως τι μεταφέρεται (νερό ή όχι στη φωτιά, εκκένωση, προστατευτικός εξοπλισμός). 4. Νομική υποχρέωση — χωρίς σωστή σήμανση το φορτίο δεν γίνεται δεκτό, επιβάλλονται πρόστιμα και ευθύνη σε αποστολέα-μεταφορέα. Έτσι η σήμανση είναι ο «κώδικας» που κάνει την πολυεπίπεδη (νομικά, ασφαλιστικά, υγιεινής-ασφάλειας — σελ. 8) μεταφορά επικίνδυνων φορτίων εφικτή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: ρομβοειδείς ετικέτες ΟΗΕ/ADR/RID/IMDG/IATA με χρώμα-σύμβολο-αριθμό ανά κλάση (1 εκρηκτικά, 2 αέρια, 3 εύφλεκτα υγρά, 4 στερεά, 5 οξειδωτικά, 6 τοξικά-μολυσματικά, 7 ραδιενεργά, 8 διαβρωτικά, 9 διάφορα) + πορτοκαλί πινακίδα Kemler/UN στα οχήματα· τοποθετούνται σε κόλα, containers, βυτία, οχήματα· σημασία: διεθνώς κατανοητή πληροφόρηση, ασφαλής φορτοεκφόρτωση-διαχωρισμός ασύμβατων, αντιμετώπιση ατυχημάτων από διασώστες, νομική υποχρέωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δραστηριότητα — ενδεικτική έκθεση.

Άσκηση 2 — Ποτάμιες μεταφορές (river barges)

Ερώτηση: Ψάξτε στο youtube να βρείτε θέματα που έχουν να κάνουν με ποτάμιες μεταφορές (barges river).

Απάντηση:

• (Δραστηριότητα αναζήτησης βίντεο — ενδεικτική κατεύθυνση και τι να παρατηρήσετε.) Αναζήτηση: «Rhine barge container», «Danube push boat barges», «inland waterway transport Europe», «Mississippi barge tow», «Rotterdam inland terminal». Τι δείχνουν τα βίντεο, σε σχέση με το βιβλίο: 1. Οι υδάτινες/ποτάμιες μεταφορές γίνονται «μέσω ποταμών και λιμνών — στην Ελλάδα δεν θα συναντήσουμε τέτοιες περιπτώσεις, αλλά στην Ευρώπη αποτελούν διαδεδομένο τρόπο μαζικών μεταφορών» (σελ. 25)· Ρήνος, Δούναβης, Τάμεσης (σελ. 78) — και τα κανάλια Ρήνου-Μάιν-Δούναβη που συνδέουν Βόρεια Θάλασσα με Μαύρη Θάλασσα, το Μισισιπή στις ΗΠΑ, ο Γιανγκτσέ στην Κίνα. 2. Τα μέσα είναι οι φορτηγίδες (barges) — «ειδικά μακρόστενα και μικρού βυθίσματος πλοιάρια που μεταφέρουν σημαντικές ποσότητες φορτίων» (σελ. 78): αυτοκινούμενες ή ωθούμενες συστοιχίες (push-tow) από ρυμουλκό, με containers (2-4 σειρές), χύδην (κάρβουνο, σιτηρά, χαλίκι), δεξαμενές (καύσιμα, χημικά), οχήματα. 3. Χαρακτηριστικά — «συνδυασμός τρένου και πλοίου» (σελ. 78): μαζικές μεταφορές (φορτία 100 φορτηγών), μειωμένο κόστος, βαρέα φορτία, αποσυμφόρηση οδικών δικτύων, φιλικές στο περιβάλλον (χαμηλή κατανάλωση ανά τονοχιλιόμετρο)· μειονεκτήματα: χαμηλή ταχύτητα, εξάρτηση από στάθμη νερού (ξηρασία-πλημμύρα, πάγος), ανάγκη ποτάμιων λιμενικών εγκαταστάσεων (σελ. 78) και μεταφόρτωσης σε φορτηγό/τρένο. 4. Ρόλος στις συνδυασμένες μεταφορές: το ΠΔ 431/95 περιλαμβάνει τις «πλωτές οδούς (ποτάμια)» στο μη οδικό τμήμα (σελ. 26-27)· τα μεγάλα λιμάνια (Ρότερνταμ, Αμβέρσα, Αμβούργο) προωθούν containers στην ενδοχώρα με φορτηγίδες — η ΕΕ ενισχύει την «εσωτερική ναυσιπλοΐα» (σελ. 27). Συζήτηση: γιατί η Ελλάδα δεν έχει ποτάμιες μεταφορές (μικρά, ορμητικά ποτάμια, μικρές παροχές) και πώς ο Δούναβης εξυπηρετεί τις εξαγωγές μας προς Κεντρική Ευρώπη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: βίντεο με φορτηγίδες (barges) — μακρόστενα, μικρού βυθίσματος, αυτοκινούμενες ή ωθούμενες συστοιχίες — σε Ρήνο, Δούναβη, Τάμεση, Μισισιπή, με containers, χύδην, δεξαμενές· «συνδυασμός τρένου και πλοίου»: μαζικές, φθηνές, βαρέα φορτία, αποσυμφόρηση, φιλικές στο περιβάλλον· αργές, εξαρτώμενες από στάθμη νερού, χρειάζονται ποτάμια λιμάνια-μεταφόρτωση· μέρος των συνδυασμένων μεταφορών (ΠΔ 431/95, ΕΕ)· όχι στην Ελλάδα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δραστηριότητα — ενδεικτική.

Άσκηση 3 — Φορτηγά αεροπλάνα (air freight)

Ερώτηση: Επίσης στο youtube αναζητήστε βίντεο με φορτηγά αεροπλάνα (air freight).

Απάντηση:

• (Δραστηριότητα αναζήτησης βίντεο — ενδεικτική κατεύθυνση και τι να παρατηρήσετε.) Αναζήτηση: «Boeing 747 freighter loading», «Antonov An-124 cargo», «DHL hub Leipzig», «FedEx Memphis superhub», «air cargo ULD loading», «Lufthansa Cargo». Τι δείχνουν, σε σχέση με το βιβλίο (κεφ. 3 και 7): 1. Οι αεροπορικές μεταφορές γίνονται «με τη χρήση είτε εμπορικών, είτε επιβατικών αεροσκαφών» (σελ. 25)· ο πιο συνηθισμένος τρόπος είναι στο αμπάρι επιβατικών αεροσκαφών, ενώ οι μεγάλες εταιρείες (DHL, UPS, FedEx και ορισμένες επιβατικές όπως η Lufthansa) διαθέτουν αμιγώς cargo αεροσκάφη που δρομολογούνται μεταξύ κεντρικού αεροδρομίου (hub) και αεροδρομίων με μεγάλα φορτία (σελ. 82). 2. Φόρτωση: ανοίγει η μύτη (747-8F, An-124) ή η πλαϊνή πόρτα· τα εμπορεύματα μπαίνουν σε αεροπορικά containers/παλέτες (ULD) από αλουμίνιο, με σχήμα προσαρμοσμένο στην καμπύλη άτρακτο, τυποποιημένα αλλά όχι για όλους τους τύπους αεροσκαφών (σελ. 83)· ειδικοί τύποι: ψυχόμενα για φάρμακα-άνθη, ράμπες για αυτοκίνητα, κιβώτια για άλογα. Σκοπός: ταχύτητα φορτοεκφόρτωσης (να μην καθυστερεί το αεροσκάφος), στοιβασία-ακινητοποίηση για ασφάλεια πτήσης, κατανομή βάρους (σελ. 84). Τα αεροπορικά containers χρησιμοποιούνται μόνο μεταξύ αεροδρομίων, όχι σε συνδυασμένες μεταφορές. 3. Τι μεταφέρεται (σελ. 85): υψηλής αξίας (ηλεκτρονικά), ευπαθή (τρόφιμα, άνθη, φάρμακα), διάρκειας περιορισμένου χρόνου (εφημερίδες), επείγοντα (έγγραφα, ανταλλακτικά), μικροποσότητες-δείγματα· είναι ο ταχύτερος αλλά ακριβότερος τρόπος, με χρέωση σε ογκομετρικό βάρος 1 t = 6 m³. 4. Οργάνωση: ΙΑΤΑ (1919, 280 αερογραμμές, 95 % των δρομολογίων — σελ. 81), αεροδρόμια με διαχείριση φορτίων (στην Ελλάδα μόνο «Ελ. Βενιζέλος» και «Μακεδονία» — σελ. 80), φορτωτική AWB/HAWB, tracking στο διαδίκτυο. Παρατηρήστε στα βίντεο των hubs (Λειψία, Μέμφις) τη νυχτερινή λειτουργία, τα συστήματα ταινιών-διαλογής και τη σύνδεση με τα φορτηγά — τυπικό δίκτυο hub & spoke.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: βίντεο με cargo αεροσκάφη (747F, An-124, στόλοι DHL/UPS/FedEx/Lufthansa Cargo) — φόρτωση από μύτη/πλαϊνή πόρτα με ULD containers-παλέτες αλουμινίου προσαρμοσμένα στην άτρακτο (ταχύτητα, στοιβασία, κατανομή βάρους, μόνο μεταξύ αεροδρομίων)· μεταφέρονται υψηλής αξίας, ευπαθή, επείγοντα, μικροποσότητες· ταχύτερος-ακριβότερος τρόπος, ογκομετρικό βάρος 1 t = 6 m³· ΙΑΤΑ, hubs, AWB, tracking.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δραστηριότητα — ενδεικτική.