Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ασκήσεις σελ. 14) – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ασκήσεις σελ. 14)

Ενδεικτικές απαντήσεις στις 4 ασκήσεις του κεφαλαίου 1.

Άσκηση 1 — Χώρες της ΕΕ και Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Ένωση

Ερώτηση: Αναζητήστε στο διαδίκτυο τις χώρες που αποτελούν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ποιά είναι η έννοια της «Ευρωπαϊκής Τελωνειακής Ένωσης»;

Απάντηση:

• (Δραστηριότητα αναζήτησης — ενδεικτική απάντηση.) Χώρες-μέλη της ΕΕ (27 μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου το 2020): Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελλάδα, Εσθονία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κροατία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Σουηδία, Τσεχία, Φινλανδία (την εποχή του βιβλίου, 2015, ήταν 28 με το Ηνωμένο Βασίλειο). Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Ένωση: η ΕΕ δημιουργήθηκε με σκοπό «την κατάργηση περιορισμών και φόρων αναμεταξύ των χωρών μελών της» (σελ. 10). Τελωνειακή ένωση σημαίνει ότι τα κράτη-μέλη αποτελούν ενιαίο τελωνειακό έδαφος: (α) δεν επιβάλλονται δασμοί και δεν γίνονται τελωνειακοί έλεγχοι στα εμπορεύματα που διακινούνται μεταξύ των μελών (ενδοκοινοτικές μεταφορές — «μεταφορές εντός της ΕΕ: δεν απαιτούνται εκτελωνισμοί», σελ. 30, με εξαίρεση καύσιμα, αλκοολούχα, τσιγάρα), και (β) εφαρμόζεται κοινό εξωτερικό δασμολόγιο και κοινοί τελωνειακοί κανόνες προς τις τρίτες χώρες — ένα εμπόρευμα που εκτελωνίζεται σε οποιοδήποτε τελωνείο της ΕΕ κυκλοφορεί ελεύθερα σε όλη την Ένωση. Σημασία για τις μεταφορές: χαρακτηριστικό παράδειγμα η ένταξη της Βουλγαρίας (2007) και «η παύση των τελωνειακών ελέγχων στα σύνορα, μειώνοντας σημαντικά χρόνους μεταφορών και έξοδα» (σελ. 14)· αντίθετα, για μεταφορές προς/από τρίτη χώρα ή μέσω τρίτης χώρας (π.χ. Ελλάδα-Γαλλία μέσω Σερβίας) απαιτούνται εκτελωνισμοί και TIR Carnet (σελ. 48). Η τελωνειακή ένωση ξεκίνησε το 1968 και περιλαμβάνει και χώρες εκτός ΕΕ με συμφωνίες (Τουρκία, Ανδόρα, Άγιος Μαρίνος).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: 27 κράτη-μέλη (28 το 2015 με το ΗΒ) — Αυστρία … Φινλανδία. Τελωνειακή Ένωση = ενιαίο τελωνειακό έδαφος: χωρίς δασμούς και τελωνειακούς ελέγχους μεταξύ των μελών (ενδοκοινοτικές μεταφορές χωρίς εκτελωνισμό), κοινό εξωτερικό δασμολόγιο προς τρίτες χώρες· παράδειγμα η ένταξη της Βουλγαρίας — παύση ελέγχων στα σύνορα, μείωση χρόνων-εξόδων· τρίτες χώρες → εκτελωνισμός, TIR.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δραστηριότητα — ενδεικτική.

Άσκηση 2 — Προδιαγραφές EURO πετρελαιοκινητήρων

Ερώτηση: Αναζητήστε στο διαδίκτυο για πληροφορίες σχετικά με τις προδιαγραφές πετρελαιοκινητήρων EURO (πχ EURO 5). Σε τι αποσκοπούν αυτές οι προδιαγραφές;

Απάντηση:

• (Δραστηριότητα αναζήτησης — ενδεικτική απάντηση.) Οι προδιαγραφές EURO (Euro 1 του 1992 έως Euro 6/VI σήμερα — για τα βαρέα οχήματα με λατινική αρίθμηση Euro I-VI) είναι ευρωπαϊκά πρότυπα εκπομπών ρύπων που θεσπίζει η ΕΕ με οδηγίες-κανονισμούς για τους κινητήρες των νέων οχημάτων (αυτοκίνητα, φορτηγά, λεωφορεία). Ορίζουν μέγιστα επιτρεπόμενα όρια για τους κύριους ρύπους των καυσαερίων: οξείδια του αζώτου (NOx), αιωρούμενα σωματίδια (PM — αιθάλη), μονοξείδιο του άνθρακα (CO), υδρογονάνθρακες (HC)· κάθε νέο επίπεδο (Euro 3 → 4 → 5 → 6) μειώνει δραστικά τα όρια — π.χ. στα φορτηγά τα NOx μειώθηκαν από 8 g/kWh (Euro I) σε 0,4 g/kWh (Euro VI) και τα σωματίδια πάνω από 95 %. Για να τα τηρήσουν, οι πετρελαιοκινητήρες χρησιμοποιούν τεχνολογίες όπως φίλτρα σωματιδίων (DPF), καταλύτες SCR με AdBlue (ουρία), ανακυκλοφορία καυσαερίων (EGR) και καθαρότερο καύσιμο. Σε τι αποσκοπούν: 1. Στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος από τις οδικές μεταφορές, που «καταναλώνουν περισσότερο καύσιμο και ρυπαίνουν περισσότερο» (σελ. 35) και ευθύνονται για το 70 % των εκπομπών των μεταφορών (σελ. 115) — στόχος των «πράσινων μεταφορών» (κεφ. 10). 2. Στην προστασία της δημόσιας υγείας στις πόλεις (σωματίδια, NOx). 3. Στην τεχνολογική εξέλιξη των μέσων, που «παίζει καθοριστικό ρόλο… βοηθώντας στη μείωση των εκπεμπόμενων ρύπων» (σελ. 14), και στη μείωση κατανάλωσης. Επιπτώσεις στις μεταφορές: τα φορτηγά παλαιάς κατηγορίας Euro πληρώνουν υψηλότερα διόδια ή αποκλείονται από πόλεις-χώρες (ζώνες χαμηλών εκπομπών), το κράτος δίνει κίνητρα αντικατάστασης φορτηγών παλιάς τεχνολογίας (σελ. 117)· άρα η κατηγορία Euro είναι κριτήριο για την αγορά και τη δρομολόγηση των φορτηγών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: ευρωπαϊκά πρότυπα εκπομπών (Euro 1-6 / I-VI) που ορίζουν μέγιστα όρια NOx, σωματιδίων, CO, HC στα καυσαέρια νέων κινητήρων· επιβάλλουν φίλτρα σωματιδίων, SCR-AdBlue, EGR· αποσκοπούν στη μείωση ρύπανσης-ΑΦΘ από τις οδικές μεταφορές (70 % των εκπομπών μεταφορών), στην προστασία της υγείας και στην τεχνολογική εξέλιξη — «πράσινες μεταφορές»· επηρεάζουν διόδια, πρόσβαση σε πόλεις, κίνητρα ανανέωσης στόλου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δραστηριότητα — ενδεικτική.

Άσκηση 3 — Αγορές μέσω e-shops από το εξωτερικό

Ερώτηση: Γνωρίζετε τρόπους αγοράς προϊόντων μέσω e-shops από το εξωτερικό; Αν έχετε σχετική εμπειρία περιγράψτε την.

Απάντηση:

• (Ερώτηση εμπειρίας — ενδεικτική απάντηση.) Το βιβλίο σημειώνει ότι «είναι γνωστές διάφορες ιστοσελίδες ηλεκτρονικών αγορών, από τις οποίες μπορούμε πανεύκολα να αγοράσουμε διάφορα είδη μέσω πιστωτικής κάρτας σε ελάχιστα λεπτά και σχεδόν χωρίς κανέναν περιορισμό» — βιβλίο από τις ΗΠΑ, ρολόι από την Κίνα, μηχάνημα από τη Γερμανία — και ό,τι μεσολαβεί ως την παράδοση «δεν είναι τίποτα άλλο από τη Μεταφορά» (σελ. 11-12)· εξαιρούνται ειδικές κατηγορίες (αλκοολούχα, φάρμακα, κοσμήματα). Τρόποι αγοράς: 1. Διεθνείς πλατφόρμες-marketplaces (Amazon, eBay, AliExpress, Temu, Zalando) ή e-shops κατασκευαστών στο εξωτερικό: επιλογή προϊόντος → καλάθι → διεύθυνση παράδοσης → πληρωμή με πιστωτική/χρεωστική κάρτα, PayPal ή τραπεζικό έμβασμα → επιβεβαίωση με e-mail και αριθμός αποστολής (tracking number). 2. Επιλογή τρόπου μεταφοράς και κόστους: ταχυδρομείο (ΕΛΤΑ — οικονομικό, αργό), εταιρείες ταχυμεταφορών-courier (DHL, UPS, FedEx — «διαθέτουν δικό τους στόλο αεροσκαφών και παρέχουν ταχύτατες υπηρεσίες… πόρτα-πόρτα», σελ. 81) ή οικονομική θαλάσσια αποστολή για ογκώδη· παρακολούθηση της αποστολής (shipment tracking) στο διαδίκτυο (σελ. 86). 3. Τελωνειακές διατυπώσεις: από χώρα της ΕΕ χωρίς δασμούς-εκτελωνισμό (τελωνειακή ένωση)· από τρίτη χώρα (Κίνα, ΗΠΑ, ΗΒ μετά το 2020) πληρώνονται ΦΠΑ και, πάνω από 150 €, δασμοί, με εκτελωνισμό από τον courier ή τα ΕΛΤΑ (έξοδα εκτελωνισμού). 4. Υπηρεσίες μεσάζοντα-διαμεταφορέα (package forwarding) όταν το κατάστημα δεν στέλνει στην Ελλάδα. Ενδεικτική εμπειρία: «Παράγγειλα ακουστικά από e-shop της Κίνας με πληρωμή μέσω κάρτας· η αποστολή ήρθε με ταχυδρομείο σε 3 εβδομάδες, την παρακολουθούσα με τον κωδικό tracking, και στα ΕΛΤΑ πλήρωσα ΦΠΑ και τέλη εκτελωνισμού πριν την παραλάβω· από γερμανικό e-shop, αντίθετα, το δέμα ήρθε με courier σε 4 ημέρες χωρίς επιπλέον χρεώσεις». Μαθήματα: σύγκριση συνολικού κόστους (τιμή + μεταφορικά + δασμοί), χρόνου παράδοσης, πολιτικής επιστροφών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: αγορά από διεθνείς πλατφόρμες ή e-shops του εξωτερικού με πληρωμή μέσω κάρτας/PayPal, επιλογή μεταφοράς (ταχυδρομείο, courier DHL/UPS/FedEx πόρτα-πόρτα, θαλάσσια για ογκώδη) και tracking· εντός ΕΕ χωρίς δασμούς-εκτελωνισμό, από τρίτες χώρες ΦΠΑ και δασμοί (> 150 €) με εκτελωνισμό από courier/ΕΛΤΑ· υπηρεσίες package forwarding· προσωπική εμπειρία με σύγκριση κόστους-χρόνου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ερώτηση εμπειρίας — ενδεικτική.

Άσκηση 4 — Υποθετική εφοδιαστική αλυσίδα ενός προϊόντος

Ερώτηση: Προσδιορίστε την υποθετική «Εφοδιαστική Αλυσίδα» κάποιου προϊόντος που θέλετε και συζητείστε την στην τάξη.

Απάντηση:

• (Δραστηριότητα τάξης — ενδεικτικό παράδειγμα.) Ορισμός: Εφοδιαστική Αλυσίδα είναι «το σύνολο των επιχειρήσεων που παράγουν, μεταποιούν, εμπορεύονται, μεταφέρουν, διαχειρίζονται ένα αγαθό από την κατασκευή έως και τη διάθεσή του στον τελικό καταναλωτή» (σελ. 12), με βασικές δραστηριότητες logistics τις προμήθειες, μεταφορά, αποθήκευση, διαχείριση υλικών, διαχείριση πληροφοριών. Παράδειγμα: ένα βαμβακερό πουκάμισο (όπως «η παγκοσμιοποίηση σε ένα πουκάμισο», σελ. 11): 1. Πρώτη ύλη: καλλιέργεια βαμβακιού (π.χ. Ινδία ή Θεσσαλία) → εκκοκκιστήριο → μπάλες βαμβακιού (φορτίο χύδην/big bags) → θαλάσσια μεταφορά με container (FCL) ή φορτηγό. 2. Μεταποίηση: κλωστήριο (νήμα) → υφαντήριο-βαφείο (ύφασμα, π.χ. Τουρκία) → ραφείο (Μπανγκλαντές) με κουμπιά από την Κίνα και ετικέτες από την Ιταλία — κάθε στάδιο = μεταφορά, αποθήκευση πρώτων υλών, ποιοτικός έλεγχος. 3. Συσκευασία: πρωτογενής (σακουλάκι), δευτερογενής (χαρτοκιβώτιο 20 τεμαχίων), τριτογενής (παλέτα, container 40΄ high cube — ελαφρύ-ογκώδες φορτίο, κεφ. 8). 4. Διεθνής μεταφορά: φορτηγό → λιμάνι Chittagong → πλοίο container (mother vessel) → κόμβος (Πειραιάς) → feeder ή τρένο → εκτελωνισμός (τρίτη χώρα: δασμοί-ΦΠΑ, έγγραφα: εμπορικό τιμολόγιο, packing list, φορτωτική B/L). 5. Διανομή: κέντρο διανομής της αλυσίδας ρούχων στον Ασπρόπυργο (παραλαβή, αποθήκευση, περισυλλογή παραγγελιών, ετικετοποίηση) → οδική διανομή με ΦΔΧ ή ΦΙΧ στα καταστήματα ή courier στον πελάτη του e-shop. 6. Τελικός καταναλωτής — και αντίστροφη ροή (επιστροφές, ανακύκλωση συσκευασίας — green logistics, κεφ. 10). Πληροφορίες που ρέουν παράλληλα: παραγγελίες, tracking, τηλεματική στόλου (κεφ. 9). Συζήτηση: ποιοι κρίκοι είναι κρίσιμοι (λιμάνι, τελωνείο), τι συμβαίνει σε απεργία ή κακοκαιρία, πώς επιλέγεται το μέσο (κόστος-χρόνος: θάλασσα 20 t Κίνα-Ελλάδα < 2.000 €, φορτηγό 10-20 φορές ακριβότερο, σελ. 65).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικό παράδειγμα (πουκάμισο): βαμβάκι (Ινδία) → κλωστήριο-υφαντήριο (Τουρκία) → ραφείο (Μπανγκλαντές) με κουμπιά-ετικέτες από αλλού → συσκευασία (σακουλάκι, χαρτοκιβώτιο, παλέτα, container) → φορτηγό-λιμάνι-πλοίο container-Πειραιάς-εκτελωνισμός → κέντρο διανομής (αποθήκευση, περισυλλογή) → οδική διανομή/courier → καταναλωτής → επιστροφές-ανακύκλωση· παράλληλη ροή πληροφοριών· συζήτηση κρίσιμων κρίκων και επιλογής μέσου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δραστηριότητα — ενδεικτικό παράδειγμα.