Λύσεις — Κεφάλαιο 6 (Ασκήσεις σελ. 79) – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 6 (Ασκήσεις σελ. 79)

Ενδεικτικές απαντήσεις στις 2 ασκήσεις-θέματα συζήτησης του κεφαλαίου 6.

Άσκηση 1 — Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα θαλάσσιων μεταφορών

Ερώτηση: Συζητήστε στην τάξη τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των θαλάσσιων μεταφορών.

Απάντηση:

• (Θέμα συζήτησης — ενδεικτική απάντηση κατά το βιβλίο, σελ. 66.) Πλεονεκτήματα: 1. Χαμηλό κόστος μεταφοράς συγκριτικά με τα άλλα μέσα — 20 τόνοι από την Κίνα στην Ελλάδα κοστίζουν λιγότερο από 2.000 €, με φορτηγό 10 ή 20 φορές περισσότερο (σελ. 65). 2. Δυνατότητα μεταφοράς βαριών αντικειμένων (μεταλλικές πλάκες, όγκοι μαρμάρου, ανεμογεννήτριες, σκάφη) που δεν διακινούνται οδικώς-σιδηροδρομικώς. 3. Μαζική μεταφορά — ένα πλοίο μεταφέρει ποσότητες ίσες με 50 έως 22.000 φορτηγά. 4. Μεγάλες αποστάσεις, είτε υπάρχει χερσαία σύνδεση (Ασία-Ευρώπη) είτε όχι (Ευρώπη-ΗΠΑ) — «συνδετικός κρίκος των διεθνών οικονομιών». 5. Αποσυμφόρηση των οδικών δικτύων και λιγότερη ρύπανση από τα φορτηγά (χιλιάδες τόνοι από τη Δ. Ευρώπη στην Ελλάδα με πλοία αντί για χιλιάδες οδικές μεταφορές). 6. Μεγαλύτερη ασφάλεια σε σχέση με τις οδικές μεταφορές. 7. (Από το κεφ. 8) το container επιτρέπει μικρότερες ποσότητες, ασφάλεια από κλοπές-φθορές-υγρασία, συνδυασμένη μεταφορά πόρτα-πόρτα, τακτικά δρομολόγια και χαμηλούς ναύλους (σελ. 89). Μειονεκτήματα: 1. Προϋποθέτουν λιμενικές εγκαταστάσεις (γερανοί, container terminals, αποθήκες, βάθη). 2. Μεταφορές λιμάνι-λιμάνι αντί πόρτα-πόρτα — απαιτούνται χερσαία μέσα (κυρίως φορτηγά) από τον φορτωτή στο λιμάνι και από το λιμάνι στον παραλήπτη, εκτός βιομηχανιών εγκατεστημένων σε λιμάνια (διυλιστήρια Ελευσίνας-Θεσσαλονίκης, LAFARGE Βόλου). 3. Εκτός των containers και των πλοίων τακτικών γραμμών, η ναύλωση απαιτεί μεγάλη ποσότητα φορτίου (> 1.000 τόνους) και ναυλοσύμφωνο. 4. (Συμπληρωματικά) χαμηλή ταχύτητα και μεγάλοι χρόνοι παράδοσης (εβδομάδες Ασία-Ευρώπη), εξάρτηση από καιρικές συνθήκες (θαλασσοταραχή — κλίσεις-ζημιές φορτίου, σελ. 22, απαγορευτικά), πολύπλοκα έγγραφα-διεθνείς συνθήκες (Bill of Lading — αξιόγραφο, ναυλοσύμφωνο, Χάγης-Βίσμπυ, Ρόττερνταμ), επίναυλοι-αποθηκευτικά λιμένων-εκτελωνισμοί (σελ. 99), κίνδυνοι πειρατείας-απώλειας containers. Συζήτηση: γιατί παρ' όλα αυτά κυριαρχούν στο διεθνές εμπόριο; (κόστος-μαζικότητα) — και πότε προτιμάται το αεροπλάνο (αξία, επείγον, ευπαθή).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: πλεονεκτήματα — πολύ χαμηλό κόστος (< 2.000 €/20 t Κίνα-Ελλάδα), βαρέα φορτία, μαζικότητα (50-22.000 φορτηγά), μεγάλες αποστάσεις με/χωρίς χερσαία σύνδεση, αποσυμφόρηση-λιγότερη ρύπανση, ασφάλεια, containers πόρτα-πόρτα· μειονεκτήματα — απαιτούν λιμενικές εγκαταστάσεις, λιμάνι-λιμάνι (χερσαία στα άκρα), ναύλωση > 1.000 t εκτός containers-τακτικών γραμμών, αργές, καιρός, πολύπλοκα έγγραφα-κόστη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Θέμα συζήτησης — ενδεικτική.

Άσκηση 2 — Σημαντικότητα των θαλάσσιων μεταφορών για την Ελλάδα

Ερώτηση: Συζητήστε στην τάξη τη σημαντικότητα των θαλάσσιων μεταφορών για τη χώρα μας.

Απάντηση:

• (Θέμα συζήτησης — ενδεικτική απάντηση.) 1. Ναυτιλιακή δύναμη: «η Ελλάδα κατέχει σημαντική θέση στη διεθνή ναυτιλία, διαθέτοντας έναν από τους μεγαλύτερους στόλους παγκοσμίως (ειδικά στα πλοία μεταφοράς ξηρού φορτίου)» (σελ. 65) — ο ελληνόκτητος στόλος είναι ο πρώτος στον κόσμο σε χωρητικότητα (≈ 20 % του παγκόσμιου dwt, bulk carriers και tankers), με τεράστια συμβολή στο ΑΕΠ, το ναυτιλιακό συνάλλαγμα, την απασχόληση (ναυτικοί, ναυτιλιακά γραφεία, πράκτορες, ναυλομεσίτες, εφοπλιστές — σελ. 75-76) και τη διπλωματική ισχύ· ιστορική παράδοση από την αρχαιότητα (Οδύσσεια, Κρήτη 3000 π.Χ., σελ. 8-9) «σε αντίθεση με τον σιδηρόδρομο» (σελ. 57). 2. Γεωγραφία: νησιωτική-παράκτια χώρα με χιλιάδες νησιά χωρίς χερσαία σύνδεση — ο ανεφοδιασμός των νησιών (τρόφιμα, καύσιμα, οικοδομικά) γίνεται μόνο με πλοία (Ro/Ro, οχηματαγωγά — «Fishyback» νταλίκες Πειραιάς-Ηράκλειο, σελ. 28, 63)· η αξία του φαίνεται «όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά» (απαγορευτικά, απεργίες). 3. Εξωτερικό εμπόριο: η Ελλάδα εισάγει-εξάγει κυρίως δια θαλάσσης (καύσιμα, πρώτες ύλες, εμπορεύματα από Ασία), με κόστος πολύ χαμηλότερο (< 2.000 €/20 t από Κίνα, σελ. 65) και μαζικότητα· βιομηχανίες σε λιμάνια (διυλιστήρια Ελευσίνας-Θεσσαλονίκης, LAFARGE Βόλου) φορτώνουν χωρίς χερσαία μέσα. 4. Λιμάνια-κόμβοι: ο Πειραιάς (COSCO/ΣΕΠ) έγινε ένα από τα μεγαλύτερα container terminals της Μεσογείου — κόμβος (hub) μεταφόρτωσης Ασίας-Ευρώπης με feeder πλοία και σιδηροδρομική σύνδεση προς Κεντρική Ευρώπη (HP-COSCO-ΟΣΕ, σελ. 59)· Θεσσαλονίκη, Πάτρα-Ηγουμενίτσα (Ro/Ro προς Ιταλία), Βόλος, Ελευσίνα· η Ελλάδα «μπορεί να αποτελέσει συγκοινωνιακό κόμβο και “πύλη” για την εισαγωγή προϊόντων στην ΕΕ». 5. Συνδυασμένες-πράσινες μεταφορές: η ΕΕ προωθεί θάλασσα + σιδηρόδρομο έναντι μακρών οδικών διαδρομών (σελ. 28, 115) — «ναυτιλία μικρών αποστάσεων», αποσυμφόρηση, λιγότεροι ρύποι· για την Ελλάδα, που βρίσκεται μακριά από τις κεντρικές αγορές, η θάλασσα είναι ο φυσικός δρόμος. 6. Τουρισμός-κρουαζιέρα, ναυπηγοεπισκευή, ναυτική εκπαίδευση. Προκλήσεις: λιμενικές υποδομές, ανταγωνισμός (Κωνσταντινούπολη, Ιταλία), ακτοπλοϊκό κόστος για τα νησιά, περιβαλλοντικοί κανονισμοί (IMO), ασφάλεια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική: η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στόλους παγκοσμίως (ξηρό φορτίο-tankers) με τεράστια οικονομική-απασχολησιακή συμβολή· νησιωτική χώρα — ανεφοδιασμός νησιών μόνο δια θαλάσσης· το εξωτερικό εμπόριο (καύσιμα, πρώτες ύλες, εισαγωγές από Ασία) γίνεται με πλοία φθηνά-μαζικά, βιομηχανίες σε λιμάνια· Πειραιάς-COSCO κόμβος Ασίας-Ευρώπης με σιδηροδρομική σύνδεση, Θεσσαλονίκη, Πάτρα-Ηγουμενίτσα· συνδυασμένες-πράσινες μεταφορές, «πύλη» εισαγωγών στην ΕΕ· τουρισμός-κρουαζιέρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Θέμα συζήτησης — ενδεικτική.