Λύσεις — Κεφάλαιο 10: Εκτροφή διθύρων μαλακίων (μύδια – στρείδια) (σελ. 254-255) – ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 10: Εκτροφή διθύρων μαλακίων (μύδια - στρείδια)

Ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου για τη μορφολογία/βιολογία των διθύρων μαλακίων (μύδι, στρείδι), τις εγκαταστάσεις εκτροφής, την ερυθρά παλίρροια και τις διαδικασίες εξυγίανσης/επεξεργασίας των οστρακοειδών.

Συμπλήρωση κενών: πόδι, κέλυφος, στρείδι, πρωτεΐνη

Ερώτηση: Στις παρακάτω προτάσεις, να επιλέξετε τις κατάλληλες λέξεις από αυτές που δίνονται και να συμπληρώσετε τα κενά, αφού τις βάλετε στην κατάλληλη πτώση: α) Στην μπροστινή πλευρά των διθύρων μαλακίων βρίσκεται ένα πλευρικά συμπιεσμένο όργανο, το …….. το οποίο χρησιμεύει για μετακίνηση. Τα δίθυρα μαλάκια είναι προσαρμοσμένα στον καθιστικό τρόπο ζωής, αν και τα χτένια είναι ικανά να …….. χτυπώντας μεταξύ τους τις δύο θυρίδες. (Πτερύγιο, περπατώ, κολυμπώ, πόδι.) β) Όταν υπάρχει …….. τροφής ή το μύδι βρίσκεται σε αναπαραγωγική περίοδο, το σώμα δεν αναπτύσσεται αλλά το κέλυφος μπορεί να συνεχίζει την ανάπτυξή του. Το …….. μήκος του κελύφους δεν σημαίνει απαραίτητα και γεμάτο μύδι. (Μικρός, έλλειψη, αφθονία, μεγάλος.) γ) Το κέλυφος του στρειδιού, φέρει αυλακώσεις όταν αναπτύσσεται σε …….. επιφάνειες, ενώ είναι λείο, όταν αναπτύσσεται σε βυθούς …….. Η αναπαραγωγή του στρειδιού είναι …….. και η γονιμοποίηση πραγματοποιείται μέσα στην κοιλότητα του οστράκου. (Μαλακός, λασπώδης, εξωτερικός, εσωτερικός, σκληρός, αμμώδης.) δ) Τα δίθυρα μαλάκια όπως τα μύδια και τα στρείδια αποτελούν μία καλή και …….. πηγή πρωτεΐνης. Τα είδη αυτά είναι ικανά για εκτροφή λόγω της …….. θέσης τους στην τροφική αλυσίδα. (Υψηλός, φθηνός, ακριβός, χαμηλός.)

Απάντηση:

• §10.1. «Στην μπροστινή πλευρά των Διθύρων Μαλακίων βρίσκεται ένα πλευρικά συμπιεσμένο όργανο, το πόδι το οποίο χρησιμεύει για μετακίνηση … Τα Δίθυρα Μαλάκια είναι προσαρμοσμένα στον καθιστικό τρόπο ζωής, αν και τα χτένια είναι ικανά να κολυμπήσουν χτυπώντας μεταξύ τους τις δύο θυρίδες.»
• §10.1.1. «Όταν υπάρχει έλλειψη τροφής ή το μύδι βρίσκεται σε αναπαραγωγική περίοδο, το σώμα δεν αναπτύσσεται αλλά το κέλυφος μπορεί να συνεχίζει την ανάπτυξή του. Το μεγάλο μέγεθος του κελύφους, δηλαδή, δεν σημαίνει απαραίτητα και ανάλογο περιεχόμενο.»
• §10.1.2. Το κέλυφος του στρειδιού «φέρει αυλακώσεις όταν αναπτύσσεται σε σκληρές επιφάνειες, ενώ είναι λείο όταν αναπτύσσεται σε λασπώδεις βυθούς». «Η αναπαραγωγή είναι εσωτερική και η γονιμοποίηση πραγματοποιείται στην κοιλότητα του οστράκου».
• §10.2. «Τα Δίθυρα Μαλάκια όπως τα μύδια και τα στρείδια αποτελούν μία καλή και φθηνή πηγή πρωτεΐνης … Τα είδη αυτά είναι ιδανικά για εκτροφή λόγω της χαμηλής θέσης τους στην τροφική αλυσίδα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) α) πόδι — κολυμπήσουν. β) έλλειψη — μεγάλο. γ) σκληρές — λασπώδεις — εσωτερική. δ) φθηνή — χαμηλής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οι λέξεις μπαίνουν στον κατάλληλο τύπο: «κολυμπώ» → «να κολυμπήσουν», «σκληρός» → «σκληρές», «λασπώδης» → «λασπώδεις», «χαμηλός» → «χαμηλής».
• Στο γ) η αναπαραγωγή του στρειδιού είναι εσωτερική, σε αντίθεση με το μύδι, όπου η γονιμοποίηση γίνεται έξω από το κέλυφος.

Παράγοντες μεγέθους κελύφους μυδιού

Ερώτηση: Από ποιους παράγοντες εξαρτάται το μέγεθος του κελύφους του μυδιού;

Απάντηση:

• §10.1.1. «Το μέγεθος του κελύφους εξαρτάται από τη θερμοκρασία, την αλατότητα, τις συνθήκες του περιβάλλοντος και από τον ανταγωνισμό για εύρεση χώρου προσκόλλησης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το μέγεθος του κελύφους του μυδιού εξαρτάται από τη θερμοκρασία, την αλατότητα, τις συνθήκες του περιβάλλοντος και από τον ανταγωνισμό για εύρεση χώρου προσκόλλησης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μην τους συγχέετε με τους παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη του σώματος (διαθέσιμη τροφή, περίοδος αναπαραγωγής): οι δύο ρυθμοί ανάπτυξης δεν είναι σύγχρονοι.

Παράγοντες ανάπτυξης σώματος μυδιού

Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την ανάπτυξη του σώματος του μυδιού;

Απάντηση:

• §10.1.1. «Η ανάπτυξη του σώματος από την άλλη μεριά επηρεάζεται κυρίως από τη διαθέσιμη τροφή και την περίοδο της αναπαραγωγής.»
• §10.1.1. «Όταν υπάρχει έλλειψη τροφής ή το μύδι βρίσκεται σε αναπαραγωγική περίοδο, το σώμα δεν αναπτύσσεται αλλά το κέλυφος μπορεί να συνεχίζει την ανάπτυξή του.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ανάπτυξη του σώματος του μυδιού επηρεάζεται κυρίως από τη διαθέσιμη τροφή και την περίοδο της αναπαραγωγής. Όταν υπάρχει έλλειψη τροφής ή το μύδι βρίσκεται σε αναπαραγωγική περίοδο, το σώμα δεν αναπτύσσεται, ενώ το κέλυφος μπορεί να συνεχίζει την ανάπτυξή του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μεγάλο κέλυφος δεν σημαίνει απαραίτητα και ανάλογο περιεχόμενο (σώμα).

Τροφή των στρειδιών

Ερώτηση: Τι περιλαμβάνει η τροφή των στρειδιών;

Απάντηση:

• §10.1.2. «Όπως και τα μύδια, τρέφονται μέσω διήθησης του νερού και η τροφή τους περιλαμβάνει φυτοπλαγκτόν (Διάτομα και Δινομαστιγωτά), ζωοπλαγκτόν (προνύμφες κωπηπόδων), πρωτόζωα και οργανική ύλη.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα στρείδια, όπως και τα μύδια, τρέφονται μέσω διήθησης του νερού. Η τροφή τους περιλαμβάνει φυτοπλαγκτόν (Διάτομα και Δινομαστιγωτά), ζωοπλαγκτόν (προνύμφες κωπηπόδων), πρωτόζωα και οργανική ύλη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τέσσερις κατηγορίες τροφής: φυτοπλαγκτόν, ζωοπλαγκτόν, πρωτόζωα, οργανική ύλη.

Απαιτήσεις θέσης μονάδας εκτροφής διθύρων

Ερώτηση: Τι πρέπει να πληροί η θέση για την εγκατάσταση μίας μονάδας εκτροφής Διθύρων Μαλακίων;

Απάντηση:

• §10.2. «Η θέση εγκατάστασης πρέπει να πληροί τα ακόλουθα:»
• Να βρίσκεται κοντά σε φυσικούς πληθυσμούς του εκτρεφόμενου είδους, με στόχο την εξασφάλιση των νεαρών ατόμων που χρειάζονται για τη λειτουργία της μονάδας.
• Να προστατεύεται από τις άσχημες καιρικές συνθήκες και κυρίως τους ισχυρούς ανέμους και τα μεγάλα κύματα.
• Να βρίσκεται μακριά από πηγές γλυκού νερού που προκαλούν μεταβολές στην αλατότητα κυρίως μετά από ισχυρές βροχοπτώσεις.
• Να υπάρχουν ρεύματα μέτριας έντασης, που να μπορούν να μεταφέρουν στα μύδια και στρείδια που εκτρέφονται φυτοπλαγκτόν για την τροφή τους και οξυγόνο για την αναπνοή τους και ταυτόχρονα να απομακρύνουν τα προϊόντα του μεταβολισμού τους.
• Να έχει αυξημένη πρωτογενή παραγωγή (φυτοπλαγκτόν).
• Να έχει κατάλληλες φυσικοχημικές συνθήκες για την επιβίωση και την ανάπτυξη των οστράκων.
• Να βρίσκεται μακριά από εστίες ρύπανσης (βιομηχανικά λύματα, οικιακά απόβλητα και καλλιεργούμενες γεωργικές εκτάσεις).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η θέση πρέπει: να βρίσκεται κοντά σε φυσικούς πληθυσμούς του εκτρεφόμενου είδους (για εξασφάλιση νεαρών ατόμων)· να προστατεύεται από άσχημες καιρικές συνθήκες, ισχυρούς ανέμους και μεγάλα κύματα· να βρίσκεται μακριά από πηγές γλυκού νερού που μεταβάλλουν την αλατότητα· να έχει ρεύματα μέτριας έντασης που φέρνουν φυτοπλαγκτόν και οξυγόνο και απομακρύνουν τα προϊόντα του μεταβολισμού· να έχει αυξημένη πρωτογενή παραγωγή (φυτοπλαγκτόν)· να έχει κατάλληλες φυσικοχημικές συνθήκες· και να βρίσκεται μακριά από εστίες ρύπανσης (βιομηχανικά λύματα, οικιακά απόβλητα, καλλιεργούμενες γεωργικές εκτάσεις).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επτά προϋποθέσεις: φυσικοί πληθυσμοί κοντά, προστασία από ανέμους/κύματα, μακριά από γλυκό νερό, ρεύματα μέτριας έντασης, αυξημένη πρωτογενής παραγωγή, κατάλληλες φυσικοχημικές συνθήκες, μακριά από ρύπανση.

Συνηθισμένες εγκαταστάσεις εκτροφής διθύρων

Ερώτηση: Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες εγκαταστάσεις εκτροφής διθύρων;

Απάντηση:

• §10.2. «Η εκτροφή των Διθύρων Μαλακίων ανάλογα με το βάθος της περιοχής μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με την τοποθέτησή τους απευθείας πάνω στο θαλάσσιο πυθμένα είτε με τη χρήση διάφορων εγκαταστάσεων.»
• Οι πιο συνηθισμένες εγκαταστάσεις εκτροφής είναι: οι πάσσαλοι, οι εγκαταστάσεις στήριξης, οι σχεδίες και οι μακριές γραμμές.
• «Οι εκτροφές σε πασσάλους και σε βάσεις στήριξης πραγματοποιούνται κυρίως σε ρηχά παράκτια νερά, ενώ οι εκτροφές σε σχεδίες και στις μακριές γραμμές πραγματοποιούνται σε βαθύτερα και ανοικτά νερά.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι πιο συνηθισμένες εγκαταστάσεις εκτροφής διθύρων μαλακίων είναι: οι πάσσαλοι, οι εγκαταστάσεις (βάσεις) στήριξης, οι σχεδίες και οι μακριές γραμμές. Οι δύο πρώτες χρησιμοποιούνται κυρίως σε ρηχά παράκτια νερά, ενώ οι σχεδίες και οι μακριές γραμμές σε βαθύτερα και ανοικτά νερά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η εκτροφή στον πυθμένα γίνεται με απευθείας τοποθέτηση των ζώων στο βυθό, όχι με εγκαταστάσεις.

Μειονεκτήματα εκτροφής στον πυθμένα

Ερώτηση: Ποια είναι τα κύρια μειονεκτήματα από την εκτροφή διθύρων μαλακίων στον πυθμένα;

Απάντηση:

• §10.2.1. «Το βασικό πλεονέκτημα της τεχνικής αυτής είναι το μικρό κόστος εκτροφής. Αντίθετα, τα κύρια μειονεκτήματα είναι: η χαμηλή παραγωγικότητα, ο κίνδυνος να παρασυρθούν τα εκτρεφόμενα άτομα από τα ρεύματα και να θαφτούν στη λάσπη του πυθμένα, η μεγάλη θνησιμότητα που οφείλεται στα καβούρια και στους αστερίες.»
• «Ένας τρόπος αντιμετώπισης των θηρευτών αποτελεί ο αποκλεισμός της περιοχής εκτροφής με φράχτες και δίχτυα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κύρια μειονεκτήματα της εκτροφής διθύρων μαλακίων στον πυθμένα είναι: η χαμηλή παραγωγικότητα, ο κίνδυνος να παρασυρθούν τα εκτρεφόμενα άτομα από τα ρεύματα και να θαφτούν στη λάσπη του πυθμένα, και η μεγάλη θνησιμότητα που οφείλεται στα καβούρια και στους αστερίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το βασικό πλεονέκτημα της μεθόδου είναι το μικρό κόστος εκτροφής· οι θηρευτές αντιμετωπίζονται με αποκλεισμό της περιοχής με φράχτες και δίχτυα.

Πλεονεκτήματα αιωρούμενης εκτροφής μακριάς γραμμής

Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της μεθόδου αιωρούμενης εκτροφής μακριάς γραμμής;

Απάντηση:

• §10.2.5. «Οι μακριές γραμμές εγκαθίστανται σε σχετικά μεγάλα βάθη 20-50 m, στα οποία υπάρχει μεγαλύτερη κίνηση θαλάσσιων μαζών άρα μεταφέρονται μεγαλύτερες ποσότητες φυτοπλαγκτού και διαλυμένου οξυγόνου, ενώ απομακρύνονται καλύτερα τα προϊόντα του μεταβολισμού των εκτρεφόμενων ατόμων. Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου αυτής είναι:»
• Η διαρκής κίνηση του νερού που μεταφέρει καλά οξυγονωμένες υδάτινες μάζες και τροφή για τα άτομα που εκτρέφονται.
• Η δυνατότητα αξιοποίησης μίας θαλάσσιας περιοχής ανεξάρτητα της μορφής και του τύπου του πυθμένα.
• Η μεγάλη ευκολία πραγματοποίησης των χειρισμών της εκτροφής (αραίωση, συγκομιδή κ.ά.).
• Η χρήση ανοικτών θαλάσσιων περιοχών, όπου η ποιότητα του νερού είναι καλύτερη σε σχέση με το νερό των αβαθών παράκτιων περιοχών, με αποτέλεσμα την ταχύτερη ανάπτυξη και την πολύ καλή ποιότητα σάρκας των οστρακοειδών που εκτρέφονται.
• Η αποτελεσματική προστασία των ατόμων που εκτρέφονται από τους θηρευτές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πλεονεκτήματα της εκτροφής σε μακριές γραμμές είναι: η διαρκής κίνηση του νερού, που μεταφέρει καλά οξυγονωμένες υδάτινες μάζες και τροφή· η δυνατότητα αξιοποίησης μιας θαλάσσιας περιοχής ανεξάρτητα από τη μορφή και τον τύπο του πυθμένα· η μεγάλη ευκολία των χειρισμών της εκτροφής (αραίωση, συγκομιδή κ.ά.)· η χρήση ανοικτών θαλάσσιων περιοχών με καλύτερη ποιότητα νερού, που οδηγεί σε ταχύτερη ανάπτυξη και πολύ καλή ποιότητα σάρκας· και η αποτελεσματική προστασία των εκτρεφόμενων ατόμων από τους θηρευτές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πέντε πλεονεκτήματα: κίνηση νερού (οξυγόνο/τροφή), ανεξαρτησία από τον τύπο του πυθμένα, εύκολοι χειρισμοί, καλύτερη ποιότητα νερού ανοικτής θάλασσας, προστασία από θηρευτές.

Ερυθρά παλίρροια

Ερώτηση: Τι είναι η ερυθρά παλίρροια;

Απάντηση:

• §10.3. «Η αύξηση στο νερό ορισμένων ειδών φυτοπλαγκτού ευθύνεται για τη συγκέντρωση τοξινών στα όστρακα. Τα είδη αυτά του φυτοπλαγκτού έχουν την ιδιότητα να χρωματίζουν κόκκινα τα θαλασσινά νερά. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ερυθρά παλίρροια. Ο χρωματισμός του νερού μπορεί επίσης να είναι κίτρινος, πράσινος ή καφέ.»
• «Τα είδη του φυτοπλαγκτού που δημιουργούν τις ερυθρές παλίρροιες απελευθερώνουν μία δυνατή τοξίνη η οποία συσσωρεύεται στη σάρκα των καλλιεργούμενων οστρακοειδών και προκαλεί τροφική δηλητηρίαση σε περίπτωση κατανάλωσής τους από τον άνθρωπο.»
• «Όταν εξακριβωθεί η ύπαρξη μεγάλης συγκέντρωσης τοξικών φυκών, η περιοχή όπου πραγματοποιείται η εκτροφή παραμένει κλειστή.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ερυθρά παλίρροια ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο αυξάνονται στο νερό ορισμένα είδη φυτοπλαγκτού που έχουν την ιδιότητα να χρωματίζουν κόκκινα τα θαλασσινά νερά (ο χρωματισμός μπορεί να είναι και κίτρινος, πράσινος ή καφέ). Τα είδη αυτά απελευθερώνουν μία δυνατή τοξίνη, η οποία συσσωρεύεται στη σάρκα των οστρακοειδών και προκαλεί τροφική δηλητηρίαση στον άνθρωπο (π.χ. παράλυση, διάρροια, αμνησία, σε σπάνιες περιπτώσεις και θάνατο)· μπορεί επίσης να προκαλέσει θάνατο σε ψάρια και αναπνευστικά προβλήματα σε λουόμενους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οι ερυθρές παλίρροιες δεν είναι πάντα ορατές· ένδειξη της ύπαρξής τους μπορεί να είναι η εμφάνιση νεκρών ψαριών που επιπλέουν στην περιοχή.

Σωστό ή Λάθος: μύδι, στρείδι, εγκαταστάσεις εκτροφής

Ερώτηση: Στις παρακάτω προτάσεις κυκλώστε την ένδειξη Σ ή Λ δίπλα σε καθεμία ανάλογα εάν το νόημά της είναι αντίστοιχα Σωστό ή Λάθος: i. Το μύδι είναι γονοχωριστικό και η γονιμοποίηση είναι εσωτερική. ii. Οι ρυθμοί ανάπτυξης κελύφους και σώματος στο μύδι δεν είναι σύγχρονοι. iii. Το κέλυφος του στρειδιού είναι λείο εξωτερικά και ακανθώδες εσωτερικά. iv. Σε υψηλές τιμές αλατότητας το κέλυφος του στρειδιού είναι συνήθως σκληρό. v. Το στρείδι είναι ένα δίθυρο μαλάκιο του οποίου η αριστερή θύρα είναι επίπεδη και η δεξιά κυρτή. vi. Η αλιεία των στρειδιών την περίοδο της αναπαραγωγής συντελεί στη μείωση της μελλοντικής αλιευτικής παραγωγής της περιοχής για το είδος αυτό. vii. Το στρείδι προσκολλάται στο υπόστρωμα με την αριστερή του θύρα. viii. Το στρείδι του Ειρηνικού έχει γρηγορότερο ρυθμό ανάπτυξης από αυτόν του κοινού ευρωπαϊκού. ix. Οι εκτροφές σε πασσάλους και βάσεις στήριξης πραγματοποιούνται κυρίως σε ρηχά νερά. x. Ένας πολύ εύκολος τρόπος για να ελεγχθεί αν τα οστρακοειδή είναι ζωντανά είναι το γεγονός ότι παραμένουν ανοικτά κατά τη μεταχείρισή τους.

Απάντηση:

• §10.1.1. «Το μύδι είναι γονοχωριστικό, η γονιμοποίηση των ωαρίων γίνεται έξω από το κέλυφος στο θαλάσσιο περιβάλλον» — η γονιμοποίηση είναι εξωτερική. (i: Λ)
• §10.1.1. «… οι δύο αυτοί ρυθμοί ανάπτυξης δεν είναι σύγχρονοι.» (ii: Σ)
• §10.1.2. «Το κέλυφος είναι λείο εσωτερικά και ακανθώδες εξωτερικά» — η πρόταση το αντιστρέφει. (iii: Λ)
• §10.1.2. «σε υψηλές τιμές αλατότητας το κέλυφος είναι συνήθως σκληρό, ενώ σε χαμηλές τιμές αλατότητας είναι μαλακό.» (iv: Σ)
• §10.1.2. «Το στρείδι είναι ένα Δίθυρο Μαλάκιο του οποίου η αριστερή θύρα είναι κυρτή και η δεξιά επίπεδη» — η πρόταση αντιστρέφει τις θύρες. (v: Λ)
• §10.1.2. «Η αλιεία των στρειδιών αυτή την περίοδο συντελεί στη μείωση της μελλοντικής αλιευτικής παραγωγής της περιοχής», γιατί μαζί με τα στρείδια αφαιρούνται και τα έμβρυα που αναπτύσσονται στα βραγχιακά τους τόξα. (vi: Σ)
• §10.1.2. «… το στρείδι προσκολλάται στο υπόστρωμα με την αριστερή του θύρα.» (vii: Σ)
• §10.1.2. Το στρείδι του Ειρηνικού εκτρέφεται συνήθως «επειδή έχει ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης από το κοινό ευρωπαϊκό». (viii: Σ)
• §10.2. «Οι εκτροφές σε πασσάλους και σε βάσεις στήριξης πραγματοποιούνται κυρίως σε ρηχά παράκτια νερά». (ix: Σ)
• §10.3. «Ένας πολύ εύκολος τρόπος για να ελέγξουμε αν τα οστρακοειδή είναι ζωντανά ή όχι, είναι είτε να παραμένουν ερμητικά κλειστά είτε να κλείνουν αμέσως σε κάθε προσπάθεια να ανοίξουμε τις θυρίδες» — όχι να παραμένουν ανοικτά. (x: Λ)

Σύνοψη: (ενδεικτική) i) Λ — στο μύδι η γονιμοποίηση είναι εξωτερική (έξω από το κέλυφος). ii) Σ. iii) Λ — το κέλυφος είναι λείο εσωτερικά και ακανθώδες εξωτερικά. iv) Σ. v) Λ — η αριστερή θύρα είναι κυρτή και η δεξιά επίπεδη. vi) Σ. vii) Σ. viii) Σ. ix) Σ. x) Λ — ζωντανά είναι τα οστρακοειδή που παραμένουν ερμητικά κλειστά ή κλείνουν αμέσως όταν επιχειρούμε να ανοίξουμε τις θυρίδες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστές απαντήσεις: i-Λ, ii-Σ, iii-Λ, iv-Σ, v-Λ, vi-Σ, vii-Σ, viii-Σ, ix-Σ, x-Λ. Προσοχή στις αντεστραμμένες προτάσεις i, iii, v, x.

Διαδικασία εξυγίανσης οστρακοειδών

Ερώτηση: Τι περιλαμβάνει η διαδικασία εξυγίανσης των οστρακοειδών;

Απάντηση:

• §10.3. «Η διαδικασία της εξυγίανσης περιλαμβάνει: άντληση και αποστείρωση θαλασσινού νερού, αναπνοή - καθαρισμός του ζώου, αποβολή του χρησιμοποιηθέντος θαλασσινού νερού.»
• §10.3. Η εξυγίανση γίνεται είτε με μετακίνηση των οστρακοειδών σε περιοχές με καθαρό νερό για 7 έως 15 ημέρες είτε με «τοποθέτησή τους σε δίσκους μέσα σε δεξαμενές με αποστειρωμένο θαλασσινό νερό»· μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπεριώδης ακτινοβολία (UV) ή άλλες μέθοδοι απολύμανσης, όπως το όζον ή το χλώριο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η διαδικασία της εξυγίανσης των οστρακοειδών περιλαμβάνει: 1) άντληση και αποστείρωση θαλασσινού νερού, 2) αναπνοή - καθαρισμό του ζώου και 3) αποβολή του χρησιμοποιηθέντος θαλασσινού νερού. Το φυσικό φιλτράρισμα του νερού από τα οστρακοειδή οδηγεί στην προοδευτική ελάττωση του μικροβιακού φορτίου και στον καθαρισμό τους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ιοί και βακτήρια ελαττώνονται σε αποδεκτά όρια σε 48 ώρες· η εξυγίανση όμως «αδυνατεί να απομακρύνει βαρέα μέταλλα και τοξίνες προερχόμενες από τοξικά φύκη».

Περιβαλλοντικοί παράγοντες εξυγίανσης

Ερώτηση: Ποιοι περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν τη διαδικασία της εξυγίανσης;

Απάντηση:

• §10.3. «Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη διαδικασία της εξυγίανσης είναι: η θερμοκρασία του νερού, η κυκλοφορία του νερού, το επίπεδο διαλυμένου οξυγόνου, η αλατότητα, η ύπαρξη και συγκέντρωση του φυτοπλαγκτού, η θολερότητα, η ύπαρξη βιο-ιζημάτων στον πυθμένα της δεξαμενής, οι θνησιμότητες.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τη διαδικασία της εξυγίανσης επηρεάζουν: η θερμοκρασία του νερού, η κυκλοφορία του νερού, το επίπεδο διαλυμένου οξυγόνου, η αλατότητα, η ύπαρξη και συγκέντρωση του φυτοπλαγκτού, η θολερότητα, η ύπαρξη βιο-ιζημάτων στον πυθμένα της δεξαμενής και οι θνησιμότητες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οκτώ παράγοντες: θερμοκρασία, κυκλοφορία νερού, διαλυμένο οξυγόνο, αλατότητα, φυτοπλαγκτόν, θολερότητα, βιο-ιζήματα, θνησιμότητες.

Διαδικασίες επεξεργασίας οστρακοειδών

Ερώτηση: Τι περιλαμβάνουν οι διαδικασίες επεξεργασίας των οστρακοειδών;

Απάντηση:

• §10.3. «Οι διαδικασίες επεξεργασίας των εκτρεφόμενων οστρακοειδών περιλαμβάνουν την απομάκρυνση του κρέατος από το όστρακο, το πάστωμα, το κάπνισμα, την αποξήρανση, την κατάψυξη, το μαγείρεμα και την κονσερβοποίηση.»
• «Επίσης, τα κελύφη των οστρακοειδών αποτελούν μία εξαίρετη πρώτη πηγή ανθρακικού ασβεστίου και χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ασβέστη, ως συμπλήρωμα διατροφής για τα πουλερικά, για την παραγωγή κουμπιών, κοσμημάτων και για άλλα διακοσμητικά αντικείμενα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι διαδικασίες επεξεργασίας των οστρακοειδών περιλαμβάνουν την απομάκρυνση του κρέατος από το όστρακο, το πάστωμα, το κάπνισμα, την αποξήρανση, την κατάψυξη, το μαγείρεμα και την κονσερβοποίηση. Επιπλέον, τα κελύφη τους αξιοποιούνται ως πηγή ανθρακικού ασβεστίου (παραγωγή ασβέστη, συμπλήρωμα διατροφής πουλερικών, κουμπιά, κοσμήματα, διακοσμητικά).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επτά διαδικασίες: απομάκρυνση κρέατος, πάστωμα, κάπνισμα, αποξήρανση, κατάψυξη, μαγείρεμα, κονσερβοποίηση.