Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στις Υδατοκαλλιέργειες (σελ. 24) – ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή στις Υδατοκαλλιέργειες

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για τους ορισμούς και τις διακρίσεις των υδατοκαλλιεργειών, την οικονομική και οικολογική τους σημασία, τη σύντομη ιστορική ανασκόπηση και τη συνοπτική εικόνα τους στην Ελλάδα και τον κόσμο.

Ορισμός «Υδατοκαλλιέργειες»

Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο «υδατοκαλλιέργειες»;

Απάντηση:

• Ορισμός (§1.1). «Με τον όρο “Υδατοκαλλιέργειες” εννοούμε τις καλλιέργειες στο υδάτινο περιβάλλον φυτών και ζώων που παρουσιάζουν οικονομικό ενδιαφέρον για τον άνθρωπο... ο όρος “Υδατοκαλλιέργειες” προέκυψε από τη μετάφραση του ξένου όρου “Aquaculture” και δεν ανταποκρίνεται απόλυτα στην πραγματικότητα, γιατί μόνο οι φυτικοί οργανισμοί καλλιεργούνται, όχι όμως και οι ζωικοί, οι οποίοι εκτρέφονται.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον όρο «Υδατοκαλλιέργειες» εννοούμε τις καλλιέργειες στο υδάτινο περιβάλλον φυτών και ζώων που παρουσιάζουν οικονομικό ενδιαφέρον για τον άνθρωπο. Ο όρος προέκυψε από τη μετάφραση του ξένου όρου «Aquaculture» και τεχνικά δεν είναι απόλυτα ακριβής, γιατί μόνο οι φυτικοί οργανισμοί καλλιεργούνται· οι ζωικοί οργανισμοί εκτρέφονται. Παρ' όλα αυτά, ο όρος «καλλιέργειες» έχει επικρατήσει γενικά στην πράξη και για τις δύο κατηγορίες οργανισμών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Να αναφερθεί ότι ο όρος προέρχεται από το «Aquaculture» και ότι τεχνικά «καλλιέργεια» αφορά μόνο τα φυτά, ενώ τα ζώα «εκτρέφονται»

Διάκριση κατά περιβάλλον και χώρο εγκατάστασης

Ερώτηση: Πώς διακρίνονται οι υδατοκαλλιέργειες ανάλογα: α) με το περιβάλλον στο οποίο πραγματοποιείται η εκτροφή; β) με το χώρο στον οποίο τοποθετούνται οι εγκαταστάσεις εκτροφής;

Απάντηση:

• Διακρίσεις (§1.1). «Ανάλογα με το υδάτινο περιβάλλον όπου πραγματοποιούνται σε καλλιέργειες ή εκτροφές γλυκών, θαλασσινών ή υφάλμυρων νερών. Ανάλογα με το χώρο όπου τοποθετούνται οι εγκαταστάσεις καλλιέργειας ή εκτροφής (παράκτιες περιοχές, θάλασσα, ποτάμι, λιμνοθάλασσα) σε χερσαίες, θαλάσσιες, ποτάμιες κ.ο.κ.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Ανάλογα με το υδάτινο περιβάλλον όπου πραγματοποιούνται, οι υδατοκαλλιέργειες διακρίνονται σε καλλιέργειες ή εκτροφές γλυκών, θαλασσινών ή υφάλμυρων νερών. β) Ανάλογα με το χώρο όπου τοποθετούνται οι εγκαταστάσεις καλλιέργειας ή εκτροφής (π.χ. παράκτιες περιοχές, θάλασσα, ποτάμι, λιμνοθάλασσα), διακρίνονται σε χερσαίες, θαλάσσιες, ποτάμιες κ.ο.κ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• α) γλυκά / θαλασσινά / υφάλμυρα νερά — β) χερσαίες / θαλάσσιες / ποτάμιες εγκαταστάσεις

Διάκριση κατά είδος και σύστημα κυκλοφορίας νερού

Ερώτηση: Πώς διακρίνονται οι υδατοκαλλιέργειες ανάλογα: α) με το είδος που εκτρέφεται; β) με το σύστημα κυκλοφορίας του νερού;

Απάντηση:

• Διακρίσεις (§1.1). «Ανάλογα με το είδος του υδρόβιου οργανισμού που εκτρέφουμε ή καλλιεργούμε: α) Σε καλλιέργειες Φυκών..., β) Σε εκτροφές Κεφαλοπόδων..., γ) Σε εκτροφές Καρκινοειδών..., δ) Σε εκτροφές Οστρακοειδών..., ε) Σε εκτροφές Ιχθύων... Ανάλογα με το σύστημα κυκλοφορίας του νερού (ανοικτό, κλειστό, ημίκλειστο) σε ανοικτές, ημίκλειστες και κλειστές καλλιέργειες ή εκτροφές.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Ανάλογα με το είδος του υδρόβιου οργανισμού, οι υδατοκαλλιέργειες διακρίνονται σε: καλλιέργειες Φυκών, εκτροφές Κεφαλοπόδων (χταπόδια, καλαμάρια), εκτροφές Καρκινοειδών (γαρίδες, αστακοί), εκτροφές Οστρακοειδών (μύδια, στρείδια) και εκτροφές Ιχθύων (ιχθυοκαλλιέργειες τσιπούρας, λαβρακιού, πέστροφας κ.ά.). β) Ανάλογα με το σύστημα κυκλοφορίας του νερού (ανοικτό, κλειστό, ημίκλειστο), διακρίνονται σε ανοικτές, ημίκλειστες και κλειστές καλλιέργειες ή εκτροφές: στις ανοικτές το νερό ανανεώνεται ελεύθερα (θάλασσα, λίμνη, ποτάμι, λιμνοθάλασσα), στις ημίκλειστες χρησιμοποιείται μία φορά πριν φύγει στο περιβάλλον, ενώ στις κλειστές επανακυκλοφορεί συνεχώς μέσα από φίλτρα και συστήματα θέρμανσης/ψύξης, με μικρή μόνο ανανέωση 5-10% ημερησίως.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• α) Φύκη, Κεφαλόποδα, Καρκινοειδή, Οστρακοειδή, Ιχθύες — β) ανοικτές, ημίκλειστες, κλειστές

Διάκριση κατά επίπεδο επέμβασης στη διατροφή

Ερώτηση: Διάκριση των υδατοκαλλιεργειών ανάλογα με το επίπεδο επέμβασης του ανθρώπου στη διατροφή των εκτρεφόμενων οργανισμών.

Απάντηση:

• Διάκριση (§1.1). «Ανάλογα με το αν προσφέρουμε ή όχι τροφή στους εκτρεφόμενους οργανισμούς σε εκτατικές, ημιεντατικές και εντατικές εκτροφές. Στις εντατικές εκτροφές παρέχεται στους εκτρεφόμενους οργανισμούς το σύνολο της απαιτούμενης τροφής... Στις ημιεντατικές εκτροφές οι εκτρεφόμενοι οργανισμοί χρησιμοποιούν τη φυσική τροφή... αλλά... προσφέρεται και συμπληρωματική τροφή... Στις εκτατικές εκτροφές... υπάρχει ελάχιστη παρέμβαση του ανθρώπου και στηρίζονται αποκλειστικά στη φυσική παραγωγικότητα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανάλογα με το επίπεδο επέμβασης του ανθρώπου στη διατροφή, οι υδατοκαλλιέργειες διακρίνονται σε: εντατικές, όπου παρέχεται στους οργανισμούς το σύνολο της απαιτούμενης τροφής και ελέγχεται σχεδόν το σύνολο των φυσικών-χημικών παραμέτρων του νερού· ημιεντατικές, όπου οι οργανισμοί χρησιμοποιούν τη φυσική τροφή του χώρου εκτροφής τους αλλά προσφέρεται και συμπληρωματική τροφή, με έλεγχο των βασικότερων παραμέτρων του νερού· και εκτατικές, όπου υπάρχει ελάχιστη παρέμβαση του ανθρώπου και η εκτροφή στηρίζεται αποκλειστικά στη φυσική παραγωγικότητα των παράκτιων υδάτινων οικοσυστημάτων, χωρίς να προσφέρεται καθόλου τροφή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Εντατικές: όλη η τροφή + πλήρης έλεγχος νερού — Ημιεντατικές: φυσική + συμπληρωματική τροφή — Εκτατικές: καμία τροφή, φυσική παραγωγικότητα

Οικοσυστήματα εκτατικών εκτροφών

Ερώτηση: Να αναφέρετε τα οικοσυστήματα στα οποία μπορούν να λειτουργήσουν οι εκτατικές υδατοκαλλιέργειες.

Απάντηση:

• Οικοσυστήματα (§1.1). «Τέτοια υδάτινα οικοσυστήματα είναι: 1. οι λιμνοθάλασσες, 2. οι εκβολές των ποταμών, 3. οι αβαθείς παράκτιοι κόλποι και κολπίσκοι.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα υδάτινα οικοσυστήματα στα οποία μπορούν να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν μονάδες εκτατικής υδατοκαλλιέργειας, χωρίς να δίνεται τροφή στους εκτρεφόμενους οργανισμούς, είναι: 1) οι λιμνοθάλασσες, 2) οι εκβολές των ποταμών και 3) οι αβαθείς παράκτιοι κόλποι και κολπίσκοι. Παράδειγμα αποτελούν οι μυδοκαλλιέργειες, όπου τα μύδια φιλτράρουν το νερό και κατακρατούν το φυτοπλαγκτόν που χρειάζονται, χωρίς παρέμβαση του ανθρώπου, ο οποίος απλώς εγκαθιστά και παρακολουθεί περιοδικά τα συστήματα εκτροφής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Λιμνοθάλασσες, εκβολές ποταμών, αβαθείς παράκτιοι κόλποι/κολπίσκοι

Σημασία των υδατοκαλλιεργειών για τον άνθρωπο

Ερώτηση: Ποια είναι η σημασία των υδατοκαλλιεργειών για τον άνθρωπο;

Απάντηση:

• Οικονομική σημασία (§1.2). «Η παγκόσμια αλιευτική παραγωγή... από το 1970 και μετά δεν σημειώθηκε αύξηση... η ζήτηση των αλιευτικών προϊόντων ακολουθεί ανοδική πορεία, με αποτέλεσμα ήδη από το 1985 να παρουσιάζεται χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης... οι υδατοκαλλιέργειες αποτελούν τη μόνη εναλλακτική λύση στη διατροφή του ανθρώπου και τη μοναδική προοπτική προκειμένου να περιορισθεί το χάσμα ανάμεσα στην παραγωγή και τη ζήτηση.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σημασία των υδατοκαλλιεργειών για τον άνθρωπο είναι τεράστια, ανάλογη με αυτή που είχε η εκτροφή των ζώων όταν υποκατέστησε το κυνήγι. Η παγκόσμια αλιευτική παραγωγή έχει φθάσει σε οριακό σημείο και παραμένει στάσιμη από το 1970 (περίπου 110±10 εκατ. τόνους/έτος συνολικά), ενώ η ζήτηση αλιευτικών προϊόντων αυξάνεται συνεχώς, με αποτέλεσμα να έχει δημιουργηθεί από το 1985 χάσμα προσφοράς-ζήτησης περίπου 30 εκατ. τόνων/έτος. Έτσι, οι υδατοκαλλιέργειες αποτελούν τη μόνη εναλλακτική λύση στη διατροφή του ανθρώπου και τη μοναδική προοπτική περιορισμού αυτού του χάσματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Στάσιμη αλιευτική παραγωγή από το 1970 + αυξανόμενη ζήτηση = χάσμα από το 1985 → υδατοκαλλιέργειες ως μόνη λύση

Παράγοντες ανάπτυξης των υδατοκαλλιεργειών

Ερώτηση: Να αναφέρετε τους κυριότερους παράγοντες στους οποίους οφείλεται η ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών.

Απάντηση:

• Παράγοντες (§1.3). «Τρεις ήταν οι κυριότεροι παράγοντες στους οποίους οφείλεται η σημερινή ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών: α) Η δυνατότητα διατήρησης σε αιχμαλωσία των ενήλικων ατόμων... για αναπαραγωγή. β) Η δυνατότητα παραγωγής σε μεγάλες ποσότητες ζωντανών τροφών (φυτοπλαγκτού και ζωοπλαγκτού)... γ) Η δυνατότητα παρασκευής συνθετικής τροφής με τη μορφή συμπήκτων (κροκέτα ή pellets)...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις είναι οι κυριότεροι παράγοντες στους οποίους οφείλεται η σημερινή ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών: α) η δυνατότητα διατήρησης σε αιχμαλωσία των ενήλικων ατόμων των διάφορων ειδών για αναπαραγωγή, β) η δυνατότητα παραγωγής σε μεγάλες ποσότητες ζωντανών τροφών (φυτοπλαγκτόν και ζωοπλαγκτόν) για τη διατροφή των εκτρεφόμενων ειδών στα αρχικά στάδια ανάπτυξής τους, και γ) η δυνατότητα παρασκευής συνθετικής τροφής με τη μορφή συμπήκτων (κροκέτα ή pellets) για την κάλυψη των διατροφικών απαιτήσεων στα διάφορα στάδια της εκτροφής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Και οι 3 παράγοντες πρέπει να αναφερθούν: αιχμαλωσία ενηλίκων, ζωντανές τροφές, συνθετική τροφή

Ρόλος των ιχθυοκλωβών

Ερώτηση: Ποιος είναι ο ρόλος των ιχθυοκλωβών στην ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών;

Απάντηση:

• Ιχθυοκλωβοί (§1.3). «Η επανάσταση στις υδατοκαλλιέργειες έγινε το 1970 στη Νορβηγία όταν χρησιμοποιήθηκαν ιχθυοκλωβοί στην εκτροφή της πέστροφας και του σολομού... Με τη χρήση των ιχθυοκλωβών η παραγωγή της πέστροφας από 100 τόνους αυξήθηκε στους 6.000 τόνους και του σολομού από 540 στους 23.000 τόνους μέσα σε μία δεκαετία... Η χρήση του πλωτού ιχθυοκλωβού έδωσε μία νέα διάσταση στις δυνατότητες και τις προοπτικές των υδατοκαλλιεργειών και συνέβαλε αποφασιστικά στην καθιέρωσή τους ως εναλλακτική λύση για την αύξηση της αλιευτικής παραγωγής.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ιχθυοκλωβοί έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών: η χρήση τους στην εκτροφή πέστροφας και σολομού το 1970 στη Νορβηγία (έπειτα από πειραματική χρήση από το 1966 στις Η.Π.Α. στο γατόψαρο) αποτέλεσε την «επανάσταση» του κλάδου. Χάρη στους ιχθυοκλωβούς η παραγωγή πέστροφας αυξήθηκε από 100 σε 6.000 τόνους και του σολομού από 540 σε 23.000 τόνους μέσα σε μία δεκαετία, ενώ σήμερα η παραγωγή σολομού στη Νορβηγία ξεπερνά τους 350.000 τόνους. Ο πλωτός ιχθυοκλωβός έδωσε νέα διάσταση στις δυνατότητες και τις προοπτικές των υδατοκαλλιεργειών και συνέβαλε αποφασιστικά στην καθιέρωσή τους ως εναλλακτική λύση αύξησης της αλιευτικής παραγωγής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επανάσταση 1970 Νορβηγία (πρώτη πειραματική χρήση 1966 ΗΠΑ) — δραματική αύξηση παραγωγής πέστροφας/σολομού

Βιολογική/οικολογική εκτροφή vs εντατική εκτροφή σε κλωβούς

Ερώτηση: Συγκρίνετε τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της βιολογικής ή οικολογικής εκτροφής με την εντατική εκτροφή σε ιχθυοκλωβούς.

Απάντηση:

• Σύγκριση (§1.4). «...δεν αναφερόμαστε πλέον σε βιομηχανοποιημένη παραγωγή που μπορεί να λύσει το πρόβλημα της διατροφής του ανθρώπινου πληθυσμού σε ζωικές πρωτεΐνες, αλλά σε περιορισμένες ποσότητες ψαριών που παράγονται με την ελάχιστη δυνατή παρέμβαση του ανθρώπου... Η χρήση των ιχθυοκλωβών... αποδείχθηκε ότι δεν προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η βιολογική ή οικολογική εκτροφή (εκτατική/ημιεντατική σε λιμνοθάλασσες ή χερσαίες εγκαταστάσεις) έχει ως πλεονέκτημα την ελάχιστη επιβάρυνση του περιβάλλοντος και τη δυνατότητα επεξεργασίας υπολειμμάτων τροφής/μεταβολισμού στις χερσαίες μονάδες· ως μειονέκτημα έχει ότι παράγει μόνο περιορισμένες ποσότητες ψαριών, χωρίς να μπορεί να λύσει το πρόβλημα διατροφής του ανθρώπινου πληθυσμού σε ζωικές πρωτεΐνες σε μεγάλη κλίμακα. Η εντατική εκτροφή σε ιχθυοκλωβούς, αντίθετα, έχει ως πλεονέκτημα τη βιομηχανική κλίμακα παραγωγής και το ότι τα ψάρια αναπτύσσονται μέσα στο φυσικό τους υδάτινο περιβάλλον· ως μειονέκτημα έχει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις (οπτική/ακουστική ρύπανση, αύξηση θρεπτικών συστατικών) από τα υπολείμματα τροφής και τα προϊόντα μεταβολισμού, οι οποίες πάντως μπορούν να ελαχιστοποιηθούν με σωστή τοποθέτηση των κλωβών μακριά από τις ακτές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Βιολογική/οικολογική: λιγότερη ρύπανση αλλά μικρή παραγωγή — Εντατική σε κλωβούς: μεγάλη παραγωγή αλλά ρύπανση (μειώνεται με τοποθέτηση μακριά από ακτές)

Επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον

Ερώτηση: Ποιες είναι οι επιπτώσεις των υδατοκαλλιεργειών στο θαλάσσιο περιβάλλον;

Απάντηση:

• Επιπτώσεις (§1.4). «οι επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσουν οι ιχθυοκλωβοί κατατάσσονται στα ακόλουθα είδη ρύπανσης: οπτική ρύπανση..., ακουστική ρύπανση..., υπέρμετρη αύξηση των θρεπτικών συστατικών της θαλάσσιας περιοχής εγκατάστασής τους...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι επιπτώσεις των υδατοκαλλιεργειών (ιχθυοκλωβών) στο θαλάσσιο περιβάλλον κατατάσσονται σε τρία είδη ρύπανσης: οπτική ρύπανση (νεκρά ψάρια, πλαστικοί σάκοι που επιπλέουν, βρώμικα δίχτυα κ.ά.)· ακουστική ρύπανση, από τις φωνές των εργατών και τους ήχους των πλωτών σκαφών· και υπέρμετρη αύξηση των θρεπτικών συστατικών της θαλάσσιας περιοχής εγκατάστασης, λόγω των οργανικών και ανόργανων συστατικών που προέρχονται από τα αποβαλλόμενα προϊόντα μεταβολισμού και τα υπολείμματα της προσφερόμενης τροφής, τα οποία δεσμεύουν οξυγόνο κατά την αποικοδόμησή τους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 3 είδη ρύπανσης: οπτική, ακουστική, αύξηση θρεπτικών συστατικών (υπολείμματα τροφής/μεταβολισμού)

Μείωση της ρύπανσης στη θάλασσα

Ερώτηση: Με ποιο τρόπο μπορεί να μειωθεί η ρύπανση των υδατοκαλλιεργειών στη θάλασσα;

Απάντηση:

• Μείωση ρύπανσης (§1.4). «οι όποιες επιπτώσεις προκαλούνται μπορούν να ελαχιστοποιηθούν, όταν οι συστοιχίες των ιχθυοκλωβών τοποθετηθούν έξω από κλειστούς κόλπους, στην ανοικτή θάλασσα... όπου η παρουσία ισχυρών ρευμάτων προκαλεί μεγαλύτερη διασπορά των προϊόντων του μεταβολισμού των ψαριών και των υπολειμμάτων της τροφής τους, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον να ελαχιστοποιούνται.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ρύπανση των υδατοκαλλιεργειών στη θάλασσα μπορεί να μειωθεί τοποθετώντας τις συστοιχίες των ιχθυοκλωβών έξω από κλειστούς κόλπους, στην ανοικτή θάλασσα και όσο το δυνατόν πιο μακριά από τις ακτές. Εκεί η παρουσία ισχυρών θαλάσσιων ρευμάτων προκαλεί μεγαλύτερη διασπορά των προϊόντων μεταβολισμού των ψαριών και των υπολειμμάτων της τροφής τους, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον να ελαχιστοποιούνται.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τοποθέτηση ιχθυοκλωβών μακριά από ακτές/έξω από κλειστούς κόλπους, σε ανοικτή θάλασσα με ισχυρά ρεύματα

Εικόνα υδατοκαλλιεργειών στην Ελλάδα

Ερώτηση: Δώστε συνοπτικά την εικόνα των υδατοκαλλιεργειών στη χώρα μας.

Απάντηση:

• Ελλάδα (§1.5). «η ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών άρχισε πολύ νωρίς με την εισαγωγή για εκκόλαψη αβγών της ιριδίζουσας πέστροφας το 1951... Το 2001... λειτουργούσαν 90 μονάδες εκτροφής πέστροφας με ετήσια παραγωγή 2.334 τόνους, αξίας 9 εκατ. ευρώ... η παραγωγή ψαριών από τις θαλασσοκαλλιέργειες έχει φθάσει ήδη στους 60.000 τόνους.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην Ελλάδα η ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών ξεκίνησε το 1951 με την εισαγωγή αβγών ιριδίζουσας πέστροφας για εκκόλαψη, με τεχνητή αναπαραγωγή από το 1962 στον Ορχομενό· ακολούθησαν 2 κρατικοί ιχθυογεννητικοί σταθμοί (Έδεσσα, Δράμα) και πάνω από 150 ιδιωτικές μονάδες, με 90 μονάδες πέστροφας να λειτουργούν το 2001 (παραγωγή 2.334 τόνοι, αξίας 9 εκατ. ευρώ). Η μεγάλη όμως ανάπτυξη έγινε από τις θαλασσοκαλλιέργειες, χάρη στη γεωμορφολογία των ακτών, τα ρεύματα, το κλίμα και τη ναυτική παράδοση: η παραγωγή τους έχει φθάσει τους 60.000 τόνους (έναντι το πολύ 2.500 τόνων στα γλυκά νερά), με αξία 300 εκατ. ευρώ έναντι 9 εκατ. ευρώ των γλυκών νερών. Οι 41 θαλάσσιοι ιχθυογεννητικοί σταθμοί παρήγαγαν περίπου 200 εκατ. ιχθύδια λαβρακιού-τσιπούρας και 10 εκατ. ιχθύδια άλλων ειδών, αξίας 75 εκατ. ευρώ, χρησιμοποιώντας 6.000.000 m³ ωφέλιμων χώρων εκτροφής (70.000 m³ χερσαίες εγκαταστάσεις, οι υπόλοιποι πλωτοί ιχθυοκλωβοί).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Αρχή 1951/1962 (πέστροφα, Ορχομενός) → μεγάλη ανάπτυξη θαλασσοκαλλιέργειας (~60.000 τόνοι, 300 εκ. ευρώ) πολύ πάνω από γλυκά νερά (~2.500 τόνοι, 9 εκ. ευρώ)

Εικόνα υδατοκαλλιεργειών παγκοσμίως

Ερώτηση: Δώστε συνοπτικά την εικόνα των υδατοκαλλιεργειών σε ολόκληρο τον κόσμο.

Απάντηση:

• Παγκόσμια εικόνα (§1.5). «Το 1979... η ετήσια παραγωγή ψαριών από τις ιχθυοκαλλιέργειες έφθασε τους 6 εκατ. τόνους... το 2001 να έχει ξεπεράσει τους 20 εκατ. τόνους (Πίνακας 1.1) και, σύμφωνα με τις προβλέψεις του FAO, το 2010 θα φθάσει στους 31 εκατ. τόνους. Η παραγωγή αυτή αποτελεί πλέον το 1/3 της σημερινής στάσιμης αλιευτικής παραγωγής.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Παγκοσμίως η προσφορά των υδατοκαλλιεργειών σε ιχθυηρά, αν και δεν ήταν αρχικά ιδιαίτερα σημαντική (6 εκατ. τόνοι το 1979, ~8% της παγκόσμιας αλιευτικής παραγωγής), ακολούθησε συνεχή ανοδική πορεία σε αντίθεση με τη στάσιμη αλιευτική παραγωγή: το 2001 ξεπέρασε τους 20 εκατ. τόνους και, σύμφωνα με τις προβλέψεις του FAO, το 2010 αναμένεται να φθάσει τους 31 εκατ. τόνους, δηλαδή το 1/3 της σημερινής στάσιμης αλιευτικής παραγωγής. Σύμφωνα με τον Πίνακα 1.1, η παραγωγή των εκτρεφόμενων (τόσο σε εσωτερικά ύδατα όσο και σε θάλασσα) αυξανόταν σταθερά κάθε χρόνο από το 1996 έως το 2001 (από 26,7 σε 37,5 εκατ. τόνους), ενώ η αλιευόμενη παραγωγή παρέμενε στάσιμη ή κυμαινόταν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 1979: 6 εκατ. τόνοι (8%) → 2001: >20 εκατ. τόνοι → πρόβλεψη FAO 2010: 31 εκατ. τόνοι (1/3 της αλιευτικής παραγωγής)· σταθερή αύξηση εκτρεφόμενων 1996-2001