Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Η εκτροφή της πέστροφας και του σολομού (σελ. 164-165) – ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Η εκτροφή της πέστροφας και του σολομού

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για τα μορφολογικά/βιολογικά χαρακτηριστικά της ιριδίζουσας πέστροφας και του σολομού του Ατλαντικού, την τεχνητή αναπαραγωγή τους, την παραγωγική διαδικασία πάχυνσης, τη διατροφή (χρωματισμός σάρκας) και τις τεχνικές αλίευσης/συσκευασίας.

Καλλιέργεια σολομοειδών στην Ελλάδα

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την καλλιέργεια σολομοειδών στην Ελλάδα;

Απάντηση:

• Εισαγωγή κεφ.6. «Στην Ελλάδα εκτρέφεται η ιριδίζουσα πέστροφα στις βόρειες περιοχές της χώρας (Ήπειρο, Μακεδονία και Θράκη), με κύρια περιοχή την Ήπειρο όπου κατά μήκος δύο ποταμών, του Λούρου και του Βοϊδομάτη, έχει αναπτυχθεί περίπου το 70% της ελληνικής πεστροφοκαλλιέργειας. Ο σολομός του Ατλαντικού δεν εκτρέφεται στην Ελλάδα, εκτρέφεται όμως ο κόκκινος σολομός ή κόχο του Ειρηνικού.»
• §6.2. «Στην Ελλάδα η ιριδίζουσα πέστροφα έχει εισαχθεί από το 1951 και η τεχνητή εκτροφή της πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1962 από ιδιωτικό πεστροφοτροφείο στον Ορχομενό.»
• §6.3.2. «Στη χώρα μας μία μονάδα εκτρέφει, χωρίς όμως μεγάλη επιτυχία, το σολομό κόχο... Η περιορισμένη επιτυχία οφείλεται στο ότι η ανάπτυξή του ολοκληρώνεται στο γλυκό νερό, λόγω των αυξημένων θερμοκρασιών που παρουσιάζουν οι θάλασσές μας.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην Ελλάδα εκτρέφεται η ιριδίζουσα πέστροφα στις βόρειες περιοχές της χώρας (Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη), με κύρια περιοχή την Ήπειρο, όπου κατά μήκος των ποταμών Λούρου και Βοϊδομάτη έχει αναπτυχθεί περίπου το 70% της ελληνικής πεστροφοκαλλιέργειας. Η ιριδίζουσα πέστροφα εισήχθη το 1951 και η πρώτη τεχνητή αναπαραγωγή της πραγματοποιήθηκε το 1962 από ιδιωτικό πεστροφοτροφείο στον Ορχομενό. Ο σολομός του Ατλαντικού δεν εκτρέφεται στην Ελλάδα· εκτρέφεται όμως σε μία μονάδα ο κόκκινος σολομός ή κόχο του Ειρηνικού, χωρίς μεγάλη επιτυχία, γιατί η ανάπτυξή του ολοκληρώνεται στο γλυκό νερό εξαιτίας των αυξημένων θερμοκρασιών των ελληνικών θαλασσών (δεν αντέχει πάνω από 20°C για μεγάλα διαστήματα)· έτσι πρέπει να αλιεύεται όταν το νερό πλησιάζει αυτές τις θερμοκρασίες, συνήθως στις αρχές Ιουνίου, πριν ολοκληρώσει την ανάπτυξή του μέχρι το εμπορεύσιμο μέγεθος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πέστροφα: Ήπειρος (Λούρος, Βοϊδομάτης) ~70% — Σολομός Ατλαντικού: ΔΕΝ εκτρέφεται στην Ελλάδα, μόνο κόχο (Ειρηνικού) περιορισμένα

Μορφολογικά/ηθολογικά χαρακτηριστικά ιριδίζουσας πέστροφας

Ερώτηση: Γράψτε τα κυριότερα μορφολογικά και ηθολογικά χαρακτηριστικά της ιριδίζουσας πέστροφας.

Απάντηση:

• §6.1.1. «Η ιριδίζουσα πέστροφα είναι ένα από τα ελάχιστα είδη εκτρεφόμενων ψαριών που μπορούμε να πούμε ότι είναι πράγματι οικόσιτο... προέρχεται από τη Βόρεια Αμερική... Χαρακτηρίζεται από ένα μακρόστενο σώμα, ελαφρά συμπιεσμένο πλευρικά κυρίως στα μεγαλύτερα άτομα του είδους.»
• «Ο χρωματισμός διαφέρει ανάλογα με το φυσικό περιβάλλον παραμονής... Τα ψάρια που βρίσκονται σε θαλασσινό νερό έχουν μπλε χρωματισμό στο άνω μέρος του σώματός τους και ασημί στο κάτω... Τα ώριμα γεννητικά άτομα φέρουν στη μέση του σώματός τους μία κοκκινωπή λωρίδα... με ιριδίζουσες ανταύγειες, από τις οποίες η ιριδίζουσα πέστροφα πήρε το όνομά της.»
• «Φτάνει σε μήκος τα 120 εκατοστά και βάρος τα 24,4 κιλά. Η συνηθισμένη διάρκεια ζωής της είναι τα 5 με 6 χρόνια... Πρόκειται για ένα ανάδρομο είδος... σε γλυκά, υφάλμυρα και θαλάσσια νερά σε βάθη μέχρι 10 m.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ιριδίζουσα πέστροφα είναι ένα από τα ελάχιστα είδη εκτρεφόμενων ψαριών που είναι πράγματι οικόσιτο και προέρχεται από τη Βόρεια Αμερική· εκτρέφεται από τα μέσα του 19ου αιώνα σε υδροστάσια, δεξαμενές και πρόσφατα κλωβούς. Έχει μακρόστενο σώμα, ελαφρά συμπιεσμένο πλευρικά στα μεγαλύτερα άτομα. Ο χρωματισμός ποικίλλει: μπλε πάνω/ασημί κάτω σε θαλασσινό νερό, πρασινωπό σε γλυκά νερά, σκουρότερο σε ρέοντα καθαρά νερά, ανοικτότερο/ασημένιο σε λίμνες· τα ώριμα άτομα φέρουν κοκκινωπή λωρίδα με ιριδίζουσες ανταύγειες (απ' όπου το όνομά της) και μικρές μαύρες κηλίδες στη ράχη/πτερύγια. Τρέφεται από βενθικούς οργανισμούς (έντομα, μαλάκια, καρκινοειδή, μικρά ψάρια), ενώ οι νεαρές κυρίως με ζωοπλαγκτόν. Φτάνει σε μήκος 120 cm και βάρος 24,4 kg, με συνήθη διάρκεια ζωής 5-6 έτη (μέγιστη καταγεγραμμένη 11 έτη). Είναι ανάδρομο είδος (ανεβαίνει τα ποτάμια για ωοτοκία), απαντάται σε γλυκά, υφάλμυρα και θαλάσσια νερά έως 10 m βάθος, με μέγιστη φυσική θερμοκρασία 12°C αλλά αντοχή έως 20°C· επιβιώνει καλύτερα σε λίμνες παρά σε ποτάμια και μπορεί να προσαρμοστεί στο θαλασσινό νερό αν χρειαστεί. Ηθολογικά, η μετανάστευσή της γίνεται μεμονωμένα (όχι κοπαδιαστά), και όπως ο σολομός Ατλαντικού μπορεί να ωοτοκήσει πολλές φορές· κάποια άτομα παραμένουν «δεμένα με τη γη» χωρίς να μεταναστεύσουν ποτέ στη θάλασσα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μακρόστενο σώμα, χρωματισμός ανάλογα με περιβάλλον, ανάδρομο είδος, μετανάστευση μεμονωμένα (όχι κοπαδιαστά)

Βιολογικός κύκλος ιριδίζουσας πέστροφας

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για το βιολογικό κύκλο της ιριδίζουσας πέστροφας;

Απάντηση:

• §6.1.2. «Η απελευθέρωση των ωαρίων στο φυσικό περιβάλλον γίνεται μόνο σε ποτάμια ή ρέοντα ύδατα σε αμμώδες υπόστρωμα, ενώ τα αβγά για την επιβίωσή τους απαιτούν τρεχούμενο νερό μέτριας έως μεγάλης ταχύτητας, καλά οξυγονωμένο και με αλατότητα όχι μεγαλύτερη του 8‰.»
• «Η ιριδίζουσα πέστροφα απελευθερώνει από 200 έως 9.000 ωάρια... Τα αβγά... εκκολάπτονται σε 3 με 4 εβδομάδες στους 10-15°C... Οι νεαρές πέστροφες παραμένουν σε ποτάμια και ρυάκια από ένα έως τέσσερα χρόνια προτού μεταναστεύσουν στην ανοικτή θάλασσα... Τα άτομα ωριμάζουν γεννητικά στην ηλικία των 2 με 3 χρόνων.»
• «Η ιριδίζουσα πέστροφα περνάει από ένα έως πέντε χρόνια στη θάλασσα προτού επιστρέψει στα γλυκά νερά... για να αναπαραχθεί... έχει τη δυνατότητα να απελευθερώσει αβγά περισσότερες από μία φορές... υπάρχουν άτομα του είδους που δεν μεταναστεύουν ποτέ στην ανοικτή θάλασσα... ονομάζονται “δεμένα με τη γη”.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η απελευθέρωση των ωαρίων γίνεται μόνο σε ποτάμια ή ρέοντα ύδατα, σε αμμώδες υπόστρωμα, με τρεχούμενο, καλά οξυγονωμένο νερό και αλατότητα έως 8‰. Η πέστροφα απελευθερώνει 200-9.000 ωάρια σε κοιλότητα που σκάβει η ίδια, τα οποία γονιμοποιεί το αρσενικό με το σπέρμα του. Τα αβγά εκκολάπτονται σε 3-4 εβδομάδες στους 10-15°C· οι προνύμφες μένουν θαμμένες στην άμμο τρεφόμενες από τον λεκιθικό σάκο, και μετά 2-3 εβδομάδες, όταν τον απορροφήσουν, τα ατελή ιχθύδια βγαίνουν για τροφή. Οι νεαρές πέστροφες παραμένουν σε ποτάμια/ρυάκια 1-4 χρόνια πριν μεταναστεύσουν μεμονωμένα (όχι κοπαδιαστά) στην ανοικτή θάλασσα από τις εκβολές· ωριμάζουν γεννητικά στα 2-3 χρόνια. Περνούν 1-5 χρόνια στη θάλασσα πριν επιστρέψουν στα γλυκά νερά γέννησής τους για αναπαραγωγή, με δυνατότητα να ωοτοκήσουν πολλές φορές (σε αντίθεση με το σολομό του Ειρηνικού που πεθαίνει μετά την πρώτη). Ορισμένα άτομα δεν μεταναστεύουν ποτέ στη θάλασσα και ονομάζονται «δεμένα με τη γη».

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Αμμώδες υπόστρωμα → εκκόλαψη 3-4 εβδ. → μετανάστευση μεμονωμένα σε ηλικία 1-4 ετών → ωρίμαση 2-3 ετών → πολλαπλή ωοτοκία (όχι θάνατος όπως σολομός Ειρηνικού)

Μορφολογικά χαρακτηριστικά σολομού Ατλαντικού

Ερώτηση: Γράψτε τα κυριότερα μορφολογικά χαρακτηριστικά του σολομού του Ατλαντικού.

Απάντηση:

• §6.1.3. «Ο σολομός του Ατλαντικού είναι ένα είδος που αναπαράγεται στα γλυκά νερά αλλά μεγαλώνει και περνάει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη θάλασσα... Χαρακτηρίζεται από επίμηκες σώμα, ελαφρά συμπιεσμένο πλευρικά, κυρίως στα μεγαλύτερα άτομα του είδους. Το χρώμα του δέρματος έχει χαρακτηριστικές μαύρες κηλίδες.»
• «Στο θαλασσινό νερό ο χρωματισμός είναι μπλε-πρασινωπός με ασημί επίστρωση, ενώ στο γλυκό νερό το χρώμα γίνεται πρασινωπό ή καφέ-κοκκινωπό, με κόκκινες ή πορτοκαλί βούλες.»
• «Το αρσενικό φτάνει σε μήκος τα 150 cm και το θηλυκό τα 120 cm, ενώ το μέγιστο βάρος που έχει αναφερθεί είναι τα 46,8 Kg, και η πιο μεγάλη ηλικία τα 13 έτη.» «Πρόκειται για ένα βενθοπελαγικό ανάδρομο είδος... προτιμάει τις χαμηλές θερμοκρασίες... σε βάθη μέχρι 100 m.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο σολομός του Ατλαντικού αναπαράγεται στα γλυκά νερά αλλά μεγαλώνει και ζει κυρίως στη θάλασσα, αποτελώντας φυσικό πληθυσμό του Ατλαντικού ωκεανού. Έχει επίμηκες σώμα, ελαφρά συμπιεσμένο πλευρικά στα μεγαλύτερα άτομα, με χαρακτηριστικές μαύρες κηλίδες στο δέρμα. Ο χρωματισμός διαφέρει: μπλε-πρασινωπός με ασημί επίστρωση στο θαλασσινό νερό, πρασινωπός ή καφέ-κοκκινωπός με κόκκινες/πορτοκαλί βούλες στο γλυκό νερό. Τρέφεται από βενθικούς οργανισμούς (προνύμφες εντόμων, μαλάκια, καρκινοειδή, μικρά ψάρια), ενώ τα μεγάλα άτομα στη θάλασσα τρέφονται με καλαμάρια, γαρίδες και μικρότερα ψάρια· τα ώριμα άτομα σταματούν να τρέφονται στο γλυκό νερό. Ο ρυθμός ανάπτυξης είναι αργός στο γλυκό νερό και ταχύτατος στο θαλασσινό. Το αρσενικό φτάνει τα 150 cm και το θηλυκό τα 120 cm, με μέγιστο βάρος 46,8 kg και μέγιστη ηλικία 13 έτη. Πρόκειται για βενθοπελαγικό ανάδρομο είδος, που προτιμά χαμηλές θερμοκρασίες και απαντάται σε γλυκά, υφάλμυρα και θαλασσινά νερά έως 100 m βάθος, ενεργητικό κυρίως την ημέρα. Παρουσιάζει δυσμορφία αρσενικών κατά την αναπαραγωγική περίοδο (η κάτω γνάθος προεξέχει), ενώ οι πληθυσμοί «δεμένοι με τη γη» δεν εμφανίζουν δυσμορφία και έχουν μικρότερο μέγεθος. Στην ανοικτή θάλασσα προτιμά 4-12°C, αντέχοντας για μικρό διάστημα -7°C έως 27,8°C.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επίμηκες σώμα, μαύρες κηλίδες, βενθοπελαγικό ανάδρομο είδος, δυσμορφία αρσενικών, αργή ανάπτυξη σε γλυκό νερό/ταχεία σε θαλασσινό

Τεχνητή αναπαραγωγή της πέστροφας

Ερώτηση: Να περιγράψετε την τεχνητή αναπαραγωγή της πέστροφας.

Απάντηση:

• §6.2. «Η τεχνητή αναπαραγωγή, επομένως, της πέστροφας περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια: Ωοτοκία, Γονιμοποίηση, Επώαση των γονιμοποιημένων αβγών μέχρι την εκκόλαψη, Εκτροφή προνυμφικών σταδίων μέχρι την απορρόφηση του λεκιθικού σάκου.»
• «Η διαδικασία αναπαραγωγής... περιλαμβάνει την ωοτοκία, που επιτυγχάνεται με μαλάξεις της κοιλιακής χώρας του θηλυκού ατόμου, και τη γονιμοποίηση στη συνέχεια των ωαρίων που συλλέγονται με το σπέρμα των ώριμων αρσενικών ατόμων.»
• «Η φυσική περίοδος αναπαραγωγής της ιριδίζουσας πέστροφας στην Ελλάδα αρχίζει τον Ιανουάριο και τελειώνει το Μάιο... Η γεννητική ωρίμαση επιτυγχάνεται για τα θηλυκά άτομα από το τέλος του 2ου χρόνου της ζωής τους, ενώ για τα αρσενικά μεταξύ του 2ου έως 4ου χρόνου και μέχρι τον 6ο χρόνο.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η φυσική περίοδος αναπαραγωγής της ιριδίζουσας πέστροφας στην Ελλάδα διαρκεί από τον Ιανουάριο έως το Μάιο, με έναρξη που συμπίπτει με την άνοδο της θερμοκρασίας του νερού· η γεννητική ωρίμαση επιτυγχάνεται στα θηλυκά από το τέλος του 2ου χρόνου και στα αρσενικά μεταξύ 2ου-4ου έως 6ου χρόνου (οι γεννήτορες μεγαλύτερης ηλικίας δίνουν περισσότερα αβγά αλλά με μικρότερη επιβίωση και συχνά στείρους απογόνους). Η τεχνητή αναπαραγωγή περιλαμβάνει τέσσερα στάδια: 1) Ωοτοκία, με μαλάξεις της κοιλιακής χώρας του θηλυκού· 2) Γονιμοποίηση των συλλεγόμενων ωαρίων με το σπέρμα ώριμων αρσενικών, με την υγρή μέθοδο (σχεδόν εγκαταλελειμμένη, γιατί το νερό προκαλεί διόγκωση των ωαρίων/συστολή της μικροπύλης και μειώνει την κινητικότητα του σπέρματος) ή —συνήθως— την ξηρή μέθοδο (ανάμειξη χωρίς νερό, το οποίο προστίθεται μετά για ενεργοποίηση του σπέρματος)· 3) Επώαση των γονιμοποιημένων αβγών μέχρι την εκκόλαψη, σε κυλινδροκωνικά δοχεία 20-30 λίτρων με άφθονο οξυγονωμένο νερό, μακριά από άμεσο φως (πρόληψη μυκήτων με φορμόλη 10% 15 λεπτά κάθε 3 ημέρες)· 4) Εκτροφή των προνυμφικών σταδίων μέχρι την απορρόφηση του λεκιθικού σάκου, οπότε τα ιχθύδια μεταφέρονται σε δεξαμενές προπάχυνσης (12-14°C, 1-2 μήνες).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 4 στάδια: Ωοτοκία → Γονιμοποίηση (ξηρή μέθοδος συνήθως) → Επώαση μέχρι εκκόλαψη → Εκτροφή προνυμφών μέχρι απορρόφηση λεκιθικού σάκου

Μέθοδοι γονιμοποίησης ωαρίων πέστροφας

Ερώτηση: Ποιες είναι οι μέθοδοι γονιμοποίησης των ωαρίων της πέστροφας;

Απάντηση:

• §6.2. «Η γονιμοποίηση των ωαρίων πραγματοποιείται με την εφαρμογή είτε της υγρής είτε της ξηρής μεθόδου.»
• «Η γονιμοποίηση των ωαρίων μέσω της υγρής μεθόδου... το νερό προκαλεί τη διόγκωση των ωαρίων αλλά και την ταυτόχρονη συστολή της μικροπύλης του ωαρίου, εμποδίζοντας την είσοδο σπερματοζωαρίου... η υγρή μέθοδος έχει σήμερα σχεδόν εγκαταλειφθεί.»
• «Η γονιμοποίηση των ωαρίων μέσω της ξηρής μεθόδου περιλαμβάνει την καλή ανάμειξη ωαρίων και σπερματοζωαρίων χωρίς προσθήκη νερού... Η μέθοδος αυτή πλεονεκτεί της προηγούμενης και εφαρμόζεται ευρύτατα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπάρχουν δύο μέθοδοι γονιμοποίησης των ωαρίων της πέστροφας: η υγρή και η ξηρή. Στην υγρή μέθοδο προστίθεται νερό στα συλλεγμένα ωάρια και αναμειγνύεται το σπέρμα που λαμβάνεται με μαλάξεις της κοιλιακής χώρας των αρσενικών· δεν δίνει καλά αποτελέσματα, γιατί το νερό προκαλεί διόγκωση των ωαρίων και ταυτόχρονη συστολή της μικροπύλης τους (εμποδίζοντας την είσοδο σπερματοζωαρίου), ενώ μειώνει δραστικά και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων — γι' αυτό έχει σήμερα σχεδόν εγκαταλειφθεί. Στην ξηρή μέθοδο γίνεται καλή ανάμειξη ωαρίων και σπερματοζωαρίων χωρίς προσθήκη νερού, το οποίο προστίθεται αργότερα για ταχύτατη ενεργοποίηση του σπέρματος και αύξηση του ποσοστού γονιμοποίησης· αυτή η μέθοδος πλεονεκτεί της προηγούμενης και εφαρμόζεται ευρύτατα σήμερα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Υγρή μέθοδος: εγκαταλελειμμένη (διόγκωση ωαρίου/συστολή μικροπύλης) — Ξηρή μέθοδος: εφαρμόζεται ευρύτατα (ανάμειξη χωρίς νερό)

Τρεις φάσεις επώασης-εκκόλαψης

Ερώτηση: Ποιες είναι οι τρεις διακριτές φάσεις που εμφανίζονται από τη γονιμοποίηση των ωαρίων της ιριδίζουσας πέστροφας μέχρι την απορρόφηση του λεκιθικού σάκου;

Απάντηση:

• §6.2.1. «Τρεις διακριτές φάσεις εμφανίζονται από τη γονιμοποίηση των ωαρίων μέχρι την απορρόφηση του λεκιθικού σάκου των προνυμφών (ατελών ιχθυδίων). Η πρώτη αρχίζει με τη γονιμοποίηση των ωαρίων και τελειώνει με την εμφάνιση των οφθαλμών στο επωαζόμενο έμβρυο, η δεύτερη αρχίζει από την εμφάνιση των οφθαλμών και τελειώνει με την εκκόλαψη, ενώ η τρίτη φάση αρχίζει από την εκκόλαψη και τελειώνει με την απορρόφηση του λεκιθικού σάκου.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι τρεις διακριτές φάσεις είναι: 1) από τη γονιμοποίηση των ωαρίων μέχρι την εμφάνιση των οφθαλμών στο επωαζόμενο έμβρυο, 2) από την εμφάνιση των οφθαλμών μέχρι την εκκόλαψη, και 3) από την εκκόλαψη μέχρι την απορρόφηση του λεκιθικού σάκου των προνυμφών (ατελών ιχθυδίων).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Φάση 1: γονιμοποίηση→οφθαλμοί — Φάση 2: οφθαλμοί→εκκόλαψη — Φάση 3: εκκόλαψη→απορρόφηση λεκιθικού σάκου

Χρωματισμός σάρκας σολομοειδών

Ερώτηση: Πού οφείλεται ο χρωματισμός της σάρκας των σολομοειδών;

Απάντηση:

• §6.4. «Ο κοκκινωπός χρωματισμός της σάρκας των σολομοειδών στο φυσικό περιβάλλον προέρχεται από την κατανάλωση καρκινοειδών, ενώ στα καλλιεργούμενα ψάρια οφείλεται στην κατανάλωση τροφής που περιέχει τη μικρή γαρίδα της Ανταρκτικής Krill ή χρωστικές (κανταξανθίνη και ασταξανθίνη). Η τροφή αυτή, αν και είναι ακριβότερη, παράγει ψάρια με κόκκινο κρέας, που είναι πιο επιθυμητά στους καταναλωτές.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο φυσικό περιβάλλον ο κοκκινωπός χρωματισμός της σάρκας των σολομοειδών προέρχεται από την κατανάλωση καρκινοειδών. Στα καλλιεργούμενα ψάρια οφείλεται στην κατανάλωση τροφής που περιέχει τη μικρή γαρίδα της Ανταρκτικής (Krill) ή χρωστικές (κανταξανθίνη και ασταξανθίνη)· η τροφή αυτή, αν και ακριβότερη, παράγει ψάρια με κόκκινο κρέας, πιο επιθυμητό στους καταναλωτές, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση των σολομοειδών στην ελληνική αγορά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Φυσικό περιβάλλον: κατανάλωση καρκινοειδών — Εκτρεφόμενα: τροφή με Krill ή χρωστικές (κανταξανθίνη/ασταξανθίνη)

Συμπλήρωση κενών — χαρακτηριστικά πέστροφας/σολομού

Ερώτηση: Στις παρακάτω προτάσεις να επιλέξετε τις κατάλληλες λέξεις από αυτές που δίνονται (Επίμηκες, χαμηλός, μείωση, αλμυρός, χαλαρότερος, πλευρικά, κοντό, σφικτότερος, γρήγορος, αύξηση, γλυκός, μικρότερος, υψηλός, αργός, άσπρος, κοιλιακά, μεγαλύτερος, μαύρος) και να συμπληρώσετε τα κενά, αφού προσαρμόσετε τις λέξεις στην κατάλληλη πτώση: α) «Η ιριδίζουσα πέστροφα χαρακτηρίζεται από ένα ………. σώμα ελαφρά συμπιεσμένο ………. κυρίως στα ………. άτομα του είδους.» β) «Το χρώμα του δέρματος της ιριδίζουσας πέστροφας έχει χαρακτηριστικές ………. κηλίδες.» γ) «Ο ρυθμός ανάπτυξης του σολομού στο γλυκό νερό είναι ………. .» δ) «Ο σολομός προτιμάει τις ………. θερμοκρασίες.» ε) «Η έναρξη της αναπαραγωγικής περιόδου της ιριδίζουσας πέστροφας συμπίπτει με την ………. της θερμοκρασίας του νερού.» στ) «Ο σολομός και η πέστροφα που αναπτύσσονται σε ………. νερά έχουν ένα ελκυστικό ασημί χρώμα δέρματος, το δε κρέας τους είναι ………. και μοιάζει με αυτό των θαλασσινών ψαριών.»

Απάντηση:

• §6.1.3 / Περίληψη. «Χαρακτηρίζεται από επίμηκες σώμα, ελαφρά συμπιεσμένο πλευρικά, κυρίως στα μεγαλύτερα άτομα του είδους. Το χρώμα του δέρματος έχει χαρακτηριστικές μαύρες κηλίδες.»
• §6.1.3. «Ο ρυθμός ανάπτυξης στο γλυκό νερό είναι αργός, ενώ αντίθετα στο θαλασσινό νερό είναι ταχύτατος.» «...ένα βενθοπελαγικό ανάδρομο είδος... και προτιμάει τις χαμηλές θερμοκρασίες.»
• §6.2. «Γενικά, μπορούμε να πούμε ότι η έναρξη της αναπαραγωγικής περιόδου συμπίπτει με την άνοδο της θερμοκρασίας του νερού.»
• §6.3.2. «...ο σολομός και η πέστροφα που αναπτύσσονται σε αλμυρά νερά έχουν ένα ελκυστικό ασημί χρώμα δέρματος, το κρέας τους είναι σφικτότερο και μοιάζει με αυτό των θαλασσινών ψαριών.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) α) «Η ιριδίζουσα πέστροφα χαρακτηρίζεται από ένα ΕΠΙΜΗΚΕΣ σώμα ελαφρά συμπιεσμένο ΠΛΕΥΡΙΚΑ κυρίως στα ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ άτομα του είδους.» β) «Το χρώμα του δέρματος της ιριδίζουσας πέστροφας έχει χαρακτηριστικές ΜΑΥΡΕΣ κηλίδες.» γ) «Ο ρυθμός ανάπτυξης του σολομού στο γλυκό νερό είναι ΑΡΓΟΣ.» δ) «Ο σολομός προτιμάει τις ΧΑΜΗΛΕΣ θερμοκρασίες.» ε) «Η έναρξη της αναπαραγωγικής περιόδου της ιριδίζουσας πέστροφας συμπίπτει με την ΑΥΞΗΣΗ της θερμοκρασίας του νερού.» στ) «Ο σολομός και η πέστροφα που αναπτύσσονται σε ΑΛΜΥΡΑ νερά έχουν ένα ελκυστικό ασημί χρώμα δέρματος, το δε κρέας τους είναι ΣΦΙΚΤΟΤΕΡΟ και μοιάζει με αυτό των θαλασσινών ψαριών.»

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οι σωστές λέξεις (στη σωστή πτώση): επίμηκες / πλευρικά / μεγαλύτερα — μαύρες — αργός — χαμηλές — αύξηση — αλμυρά / σφικτότερο. Προσοχή στις «παγίδες» του καταλόγου: κοντό, χαλαρότερος, γρήγορος, μικρότερος, υψηλός, άσπρος, κοιλιακά, γλυκός, μείωση δεν χρησιμοποιούνται.

Σωστό ή Λάθος — χαρακτηριστικά πέστροφας/σολομού

Ερώτηση: Κυκλώστε την ένδειξη Σ ή Λ δίπλα σε κάθε πρόταση, ανάλογα εάν το νόημά της είναι αντίστοιχα Σωστό ή Λάθος: i) Η ιριδίζουσα πέστροφα είναι ένα από τα ελάχιστα είδη εκτρεφομένων ψαριών που είναι πράγματι οικόσιτο. ii) Η μετανάστευση της πέστροφας λαμβάνει χώρα κοπαδιαστά και όχι μεμονωμένα. iii) Ο ρυθμός ανάπτυξης του σολομού στο θαλασσινό νερό είναι ταχύτατος. iv) Η ωοτοκία επιτυγχάνεται με μαλάξεις της κοιλιακής χώρας του θηλυκού ατόμου. v) Η γονιμοποίηση των ωαρίων μέσω της διαδικασίας της ξηρής μεθόδου περιλαμβάνει την καλή ανάμειξη των ωαρίων και σπερματοζωαρίων χωρίς προσθήκη νερού. vi) Ο ρυθμός ανάπτυξης της ιριδίζουσας πέστροφας εξαρτάται από την αλατότητα. vii) Η εκκόλαψη των αυγών για το σολομό του Ατλαντικού γίνεται την άνοιξη. viii) Πριν από την εξαλίευση τα ψάρια ταΐζονται για περίπου μία εβδομάδα.

Απάντηση:

• §6.1.1. «Η ιριδίζουσα πέστροφα είναι ένα από τα ελάχιστα είδη εκτρεφόμενων ψαριών που μπορούμε να πούμε ότι είναι πράγματι οικόσιτο.» (i: Σ)
• §6.1.2. «Σε αντίθεση με το σολομό, η μετανάστευση αυτή λαμβάνει χώρα μεμονωμένα και όχι κοπαδιαστά.» (ii: Λ)
• §6.1.3. «Ο ρυθμός ανάπτυξης στο γλυκό νερό είναι αργός, ενώ αντίθετα στο θαλασσινό νερό είναι ταχύτατος.» (iii: Σ)
• §6.2. «Η διαδικασία αναπαραγωγής της ιριδίζουσας πέστροφας περιλαμβάνει την ωοτοκία, που επιτυγχάνεται με μαλάξεις της κοιλιακής χώρας του θηλυκού ατόμου.» (iv: Σ)
• §6.2. «Η γονιμοποίηση των ωαρίων μέσω της ξηρής μεθόδου περιλαμβάνει την καλή ανάμειξη ωαρίων και σπερματοζωαρίων χωρίς προσθήκη νερού.» (v: Σ)
• §6.3.1. «Ο ρυθμός ανάπτυξης της ιριδίζουσας πέστροφας εξαρτάται από τη θερμοκρασία, τη διατροφή και τους γενετικούς παράγοντες» — δεν αναφέρεται η αλατότητα ως παράγοντας. (vi: Λ)
• §6.1.4 / 6.3.2. «Η απελευθέρωση των αβγών για το σολομό του Ατλαντικού πραγματοποιείται το φθινόπωρο και η εκκόλαψη την άνοιξη.» (vii: Σ)
• §6.5. «Πριν από την εξαλίευση τα ψάρια δεν ταΐζονται περίπου για μία εβδομάδα.» (viii: Λ)

Σύνοψη: (ενδεικτική) i) Σ — η ιριδίζουσα πέστροφα είναι πράγματι από τα ελάχιστα οικόσιτα εκτρεφόμενα είδη. ii) Λ — η μετανάστευση της πέστροφας γίνεται μεμονωμένα, όχι κοπαδιαστά (σε αντίθεση με το σολομό). iii) Σ — ο ρυθμός ανάπτυξης του σολομού στο θαλασσινό νερό είναι πράγματι ταχύτατος (αργός στο γλυκό νερό). iv) Σ — η ωοτοκία επιτυγχάνεται με μαλάξεις της κοιλιακής χώρας του θηλυκού. v) Σ — η ξηρή μέθοδος γονιμοποίησης γίνεται χωρίς αρχική προσθήκη νερού. vi) Λ — ο ρυθμός ανάπτυξης της πέστροφας εξαρτάται από θερμοκρασία, διατροφή και γενετικούς παράγοντες, όχι από την αλατότητα. vii) Σ — η απελευθέρωση των αβγών γίνεται το φθινόπωρο και η εκκόλαψη πράγματι την άνοιξη. viii) Λ — αντίθετα, τα ψάρια ΔΕΝ ταΐζονται περίπου μία εβδομάδα πριν την εξαλίευση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστές απαντήσεις: i-Σ, ii-Λ, iii-Σ, iv-Σ, v-Σ, vi-Λ, vii-Σ, viii-Λ. Προσοχή στις αντεστραμμένες προτάσεις ii, vi, viii που αντιστρέφουν το νόημα του κειμένου.