Λύσεις ασκήσεων κεφ. 7 (σελ. 261) – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ασκήσεων κεφ. 7

Πλήρεις λύσεις των 2 ασκήσεων του κεφαλαίου 7 — οργάνωση 5ήμερης εκδρομής στη Ρωσία και χάραξη περιήγησης στην Ανατολική Ευρώπη με αφετηρία το Κίεβο. Και οι δύο είναι πρακτικές ασκήσεις σχεδιασμού και λύνονται με ενδεικτικό πρόγραμμα και διαδρομή, δομημένα κατά το πρότυπο του Παραρτήματος Γ΄ και αντλώντας αξιοθέατα, πόλεις και υποδομές αποκλειστικά από το κείμενο των §7.1-7.5 (Ρωσία, Ουκρανία, Κράτη Βαλτικής, Λευκορωσία).

5ήμερη εκδρομή στη Ρωσία

Ερώτηση: Οργανώστε μια 5ήμερη εκδρομή στη Ρωσία.

Απάντηση:

• ⚠️ Πρακτική άσκηση σχεδιασμού — η απάντηση είναι ενδεικτική. Ζητούμενο είναι ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα που αξιοποιεί τα αξιοθέατα και τις υποδομές που περιγράφει το ίδιο το βιβλίο (§7.2, σελ. 161-163), όχι μια «σωστή» εκδρομή.

• Η βασική σχεδιαστική επιλογή: το βιβλίο λέει ρητά ότι «οι περισσότεροι εισερχόμενοι τουρίστες επισκέπτονται ειδικά τις πόλεις της Αγίας Πετρούπολης και της Μόσχας» (σελ. 162). Σε 5 ημέρες η ρεαλιστική επιλογή είναι αυτές οι δύο πόλεις, όχι η τεράστια ενδοχώρα. Γιατί όχι τον Υπερσιβηρικό: παρότι αποτελεί «σημαντικό πόλο έλξης τουριστών», η διαδρομή Μόσχα-Βλαδιβοστόκ δεν χωρά σε 5ήμερο. Πώς γίνεται η μετακίνηση: το σιδηροδρομικό δίκτυο είναι «ικανοποιητικό» και «τα δρομολόγια των τρένων είναι πυκνότερα στη δυτική Ρωσία» (§7.2.3) — και οι δύο πόλεις βρίσκονται στη δυτική Ρωσία. Εποχή: λόγω της «σχετικά μεγάλης διάρκειας του χειμώνα, η τουριστική περίοδος είναι περιορισμένη» (§7.2.1) — προτείνεται καλοκαίρι.

• ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 5 ΗΜΕΡΩΝ (δομή κατά το πρότυπο των προγραμμάτων του Παραρτήματος Γ΄, σελ. 288-298):

  1η ΜΕΡΑ — ΑΦΙΞΗ ΣΤΗ ΜΟΣΧΑ
    Πτήση για Μόσχα, «οικονομικό, πολιτικό και πολιτιστικό κέντρο της
    χώρας», χτισμένη στις όχθες του ΜΟΣΚΟΒΑ. Τακτοποίηση.
    Απόγευμα: πρώτη γνωριμία με την ΚΟΚΚΙΝΗ ΠΛΑΤΕΙΑ, «το κέντρο της πόλης,
    που αποτελούσε το επίκεντρο της πολιτικής ζωής της χώρας μέχρι την
    κατάρρευση της Ε.Σ.Σ.Δ.», με τον καθεδρικό ναό του ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
    από το 1552 και το ΜΑΥΣΩΛΕΙΟ ΤΟΥ ΛΕΝΙΝ.
  
  2η ΜΕΡΑ — ΜΟΣΧΑ (Κρεμλίνο)
    Ολοήμερη επίσκεψη στο ΚΡΕΜΛΙΝΟ, «τον μεσαιωνικό πυρήνα της Μόσχας,
    το φρούριο-παλάτι των Τσάρων και έδρα της σημερινής κυβέρνησης»:
    Οπλοστάσιο, Γερουσία, καθεδρικοί ναοί της Αποκάλυψης (13ου-14ου αι.),
    των Δώδεκα Αποστόλων και του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, Πατριαρχικό Παλάτι,
    Πύργος του Ιβάν του Τρομερού.
    Βράδυ: παράσταση των περίφημων ΜΠΑΛΕΤΩΝ ΜΠΟΛΣΟΙ.
  
  3η ΜΕΡΑ — ΜΟΣΧΑ (μουσεία) → ΑΓΙΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ
    Πρωί: ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ TRETYAKOV του 1892 (συλλογές Ρώσων ζωγράφων)
    ή ΚΡΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Α. ΠΟΥΣΚΙΝ του 1912 (ιμπρεσιονιστές και
    μετα-ιμπρεσιονιστές). Εναλλακτικά: Κρατικό Ιστορικό Μουσείο.
    Απόγευμα: σιδηροδρομική μετάβαση στην Αγία Πετρούπολη — το δίκτυο
    είναι πυκνότερο στη δυτική Ρωσία.
  
  4η ΜΕΡΑ — ΑΓΙΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ (αυτοκρατορική)
    Πρωί: το ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΑΝΑΚΤΟΡΟ (μπαρόκ, ολοκληρώθηκε το 1762, χειμερινή
    κατοικία των Τσάρων πριν την επανάσταση του 1917) και το ΚΡΑΤΙΚΟ
    ΜΟΥΣΕΙΟ HERMITAGE, «ένα από τα σπουδαιότερα μουσεία του κόσμου», με
    έργα της Ιταλικής Αναγέννησης, Γάλλους ιμπρεσιονιστές, Ρέμπραντ,
    Πικάσο, Ματίς, ελληνικές και ρωμαϊκές συλλογές.
    Απόγευμα: ο καθεδρικός ναός του ΑΓΙΟΥ ΙΣΑΑΚ (1768-1858) με τον
    επιχρυσωμένο τρούλο και η ΣΤΗΛΗ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ (1833).
    Βράδυ: παράσταση των ΜΠΑΛΕΤΩΝ ΚΙΡΟΦ ή της Όπερας.
  
  5η ΜΕΡΑ — ΑΓΙΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ και επιστροφή
    Πρωί: ο καθεδρικός ναός της ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ, «στο κοιμητήριο του οποίου
    έχουν ενταφιαστεί ο Ντοστογιέφσκι, ο Τσαϊκόφσκι και άλλοι Ρώσοι
    συγγραφείς και καλλιτέχνες», ο καθεδρικός των ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ
    ΠΑΥΛΟΥ και το ΝΑΥΑΡΧΕΙΟ (1823), με τον ανεμοδείκτη-φρεγάτα που είναι
    το σύμβολο της πόλης.
    Εναλλακτικά: το ΘΕΡΙΝΟ ΑΝΑΚΤΟΡΟ και το άγαλμα του ΜΕΓΑΛΟΥ ΠΕΤΡΟΥ, ή
    σύντομη ποτάμια κρουαζιέρα στον Νέβα.
    Απόγευμα: πτήση επιστροφής.

• Εναλλακτικές που επίσης τεκμηριώνονται από το βιβλίο (για διαφορετικό τύπο τουρίστα):

  ● ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΙΚΗ/ΑΘΛΗΤΙΚΗ — τα όρη του ΚΑΥΚΑΣΟΥ στα νότια, όπου «υπάρχουν
    κέντρα θαλασσοθεραπείας, θέρετρα χειμερινού τουρισμού, ορειβασίας,
    κάμπινγκ και ψαρέματος» (σελ. 163)
  ● ΠΟΤΑΜΙΑ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑ — «ιστορικού και πολιτισμικού τουρισμού», αφού «οι
    ποταμοί της Ρωσίας είναι στο μεγαλύτερο τμήμα τους πλωτοί» (σελ. 163)
  ● ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ — η ΛΙΜΝΗ ΒΑΪΚΑΛΗ στο κέντρο της χώρας, Εθνικό Πάρκο και
    στον κατάλογο της UNESCO από το 1996 (σελ. 163)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικό πρόγραμμα με άξονα τις δύο πόλεις που, κατά το βιβλίο, επισκέπτονται οι περισσότεροι εισερχόμενοι τουρίστες: 1η μέρα άφιξη στη Μόσχα και γνωριμία με την Κόκκινη Πλατεία, τον καθεδρικό του Αγίου Βασιλείου του 1552 και το Μαυσωλείο του Λένιν. 2η μέρα ολοήμερη επίσκεψη στο Κρεμλίνο, με το Οπλοστάσιο, τη Γερουσία, τους καθεδρικούς ναούς και τον Πύργο του Ιβάν του Τρομερού, και βράδυ στα Μπαλέτα Μπολσόι. 3η μέρα Πινακοθήκη Tretyakov ή Μουσείο Πούσκιν και σιδηροδρομική μετάβαση στην Αγία Πετρούπολη. 4η μέρα Χειμερινό Ανάκτορο και Κρατικό Μουσείο Hermitage, καθεδρικός του Αγίου Ισαάκ και στήλη του Αλεξάνδρου, με βράδυ στα Μπαλέτα Κίροφ. 5η μέρα καθεδρικός της Αγίας Τριάδος με το κοιμητήριο του Ντοστογιέφσκι και του Τσαϊκόφσκι, Ναυαρχείο και θερινό ανάκτορο, και πτήση επιστροφής. Εναλλακτικά τεκμηριωμένα προγράμματα μπορούν να στηριχθούν στον Καύκασο, σε ποτάμια κρουαζιέρα ή στη λίμνη Βαϊκάλη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο αξιολόγησης: το πρόγραμμα να χωρά ρεαλιστικά σε 5 ημέρες, να λαμβάνει υπόψη ότι η τουριστική περίοδος είναι περιορισμένη λόγω του χειμώνα και ότι το σιδηροδρομικό δίκτυο είναι πυκνότερο στη δυτική Ρωσία, και να αναφέρει συγκεκριμένα αξιοθέατα από την §7.2.4 του βιβλίου.

Περιήγηση στην Ανατολική Ευρώπη με αφετηρία το Κίεβο

Ερώτηση: Με τη βοήθεια του χάρτη σημειώστε ποιες πόλεις θα επισκεφτείτε σε μια περιήγησή σας στην Ανατολική Ευρώπη. Υποθέστε ότι το ταξίδι σας ξεκινά από το Κίεβο.

Απάντηση:

• ⚠️ Πρακτική άσκηση χαρτογραφικού σχεδιασμού — η απάντηση είναι ενδεικτική. Ζητούμενο είναι μια γεωγραφικά συνεκτική διαδρομή (χωρίς άσκοπες παλινδρομήσεις) που να περιλαμβάνει πόλεις τις οποίες αναφέρει το ίδιο το βιβλίο στο κεφ. 7 (Εικόνα 7.1, Χάρτης Ανατολικής Ευρώπης, σελ. 160).

• Οι πόλεις που δίνει το κεφάλαιο, ανά χώρα — από αυτές επιλέγουμε:

     ΟΥΚΡΑΝΙΑ     Κίεβο (αφετηρία), Οδησσός, Σεβαστούπολη, Γιάλτα
     ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑ   Μινσκ
     ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ    Βίλνιους
     ΛΕΤΟΝΙΑ      Ρίγα
     ΕΣΘΟΝΙΑ      Ταλίν, Ταρτού, Νάρβα, Παρνού
     ΡΩΣΙΑ        Αγία Πετρούπολη, Μόσχα

  Η γεωγραφική λογική: το βιβλίο ορίζει την Ανατολική Ευρώπη ως περιοχή «που εκτείνεται από τη Βαλτική ως τη Μαύρη Θάλασσα» (§7.1). Μια διαδρομή που ξεκινά από το Κίεβο μπορεί να διασχίσει αυτόν ακριβώς τον άξονα προς βορρά, αξιοποιώντας και τη σύνδεση που περιγράφει η §7.5.2: οι πλωτοί ποταμοί της Λευκορωσίας «εξασφαλίζουν πρόσβαση στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα».

• ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ — ο άξονας Μαύρη Θάλασσα → Βαλτική (νότος προς βορρά):

  1. ΚΙΕΒΟ (Ουκρανία) — αφετηρία. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη, στις
     όχθες του Δνείπερου. ΧΡΥΣΗ ΠΥΛΗ του 11ου αι., καθεδρικός ναός ΑΓΙΑΣ
     ΣΟΦΙΑΣ με τα περίφημα ψηφιδωτά, ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ με κατακόμβες,
     ναός ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑ (μπαρόκ), καθεδρικός ΑΓΙΟΥ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΥ
  
  2. ΜΙΝΣΚ (Λευκορωσία) — βορειοδυτικά, στις όχθες του Σβίσλατς.
     Βιομηχανικό, μεταφορικό και πολιτιστικό κέντρο· πανεπιστήμιο,
     Ακαδημία των Επιστημών, συμφωνική ορχήστρα, όπερα, μπαλέτο, θέατρα
  
  3. ΒΙΛΝΙΟΥΣ (Λιθουανία) — ανατολική Λιθουανία. Καθεδρικός ναός, πύργοι
     και τείχη από τα μέσα του 13ου αι., ΠΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ του 16ου αι.,
     ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ του 14ου αι. (φιλοξένησε τον Τσάρο Αλέξανδρο και τον
     Ναπολέοντα), Μουσείο της KGB
  
  4. ΡΙΓΑ (Λετονία) — στον ομώνυμο κόλπο, στις όχθες του Ντβίνα.
     Μεσαιωνικά κτίρια στον παλιό τομέα, καθεδρικός ναός του 13ου αι.
     Παρέκκλιση: ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ GAUJA στην ανατολική Λετονία, πόλος
     οργανωμένου χειμερινού τουρισμού
  
  5. ΤΑΛΙΝ (Εσθονία) — βορειοδυτικά, «μία από τις πιο καλοδιατηρημένες
     μεσαιωνικές πόλεις της Βόρειας Ευρώπης», μέλος του Χανσεατικού
     Συνδέσμου· κάστρο 13ου-14ου αι. στην άνω πόλη
     Παρεκκλίσεις: ΠΑΡΝΟΥ (ΝΔ, αμμώδεις ακτές), ΤΑΡΤΟΥ (νότια, αρχαία
     ερείπια)
  
  6. ΝΑΡΒΑ (Εσθονία) — βορειοανατολικά, στον κόλπο της Φινλανδίας, στα
     σύνορα με τη Ρωσία· μεσαιωνικά οχυρά 14ου-16ου αι. — φυσικό πέρασμα
     προς τη Ρωσία
  
  7. ΑΓΙΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ (Ρωσία) — τερματισμός στη Βαλτική, «ένα από τα
     μεγαλύτερα λιμάνια της χώρας». Χειμερινό Ανάκτορο, Μουσείο Hermitage,
     καθεδρικός Αγίου Ισαάκ, Ναυαρχείο
  
     (προαιρετική επέκταση) 8. ΜΟΣΧΑ — Κόκκινη Πλατεία, Κρεμλίνο

• Εναλλακτική διαδρομή — ο νότιος άξονας προς τη Μαύρη Θάλασσα (για ταξίδι θερινού/ιαματικού χαρακτήρα):

  ΚΙΕΒΟ → ΟΔΗΣΣΟΣ (μεγάλο εμπορικό λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας,
    σιδηροδρομικός κόμβος· «έχει αναπτυχθεί και τουριστικά λόγω του ήπιου
    της κλίματος»)
        → ΣΕΒΑΣΤΟΥΠΟΛΗ (χερσόνησος Κριμαίας, σημαντικό λιμάνι και ναυτική
    βάση)
        → ΓΙΑΛΤΑ (νότια ακτή της Κριμαίας, «σημαντικό τουριστικό θέρετρο
    για ιαματικό τουρισμό» — εδώ το κλίμα γίνεται μεσογειακό)

  Η διαδρομή αυτή είναι συντομότερη και παραμένει εντός Ουκρανίας, αλλά έχει σαφές θεματικό περιεχόμενο: από το θρησκευτικό-πολιτιστικό κέντρο του Κιέβου στα παραθαλάσσια θέρετρα της Κριμαίας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτική διαδρομή κατά τον άξονα που ορίζει το ίδιο το βιβλίο, από τη Μαύρη Θάλασσα ως τη Βαλτική: Κίεβο, με τη Χρυσή Πύλη, τον καθεδρικό της Αγίας Σοφίας και το μοναστήρι του Σπηλαίου, έπειτα Μινσκ στη Λευκορωσία, Βίλνιους με τις Πύλες της Αυγής και το Προεδρικό Μέγαρο, Ρίγα με τα μεσαιωνικά της κτίρια και παρέκκλιση στον Εθνικό Δρυμό Gauja, Ταλίν ως καλοδιατηρημένη μεσαιωνική πόλη του Χανσεατικού Συνδέσμου, Νάρβα στα σύνορα με τη Ρωσία και τερματισμός στην Αγία Πετρούπολη, με προαιρετική επέκταση ως τη Μόσχα. Εναλλακτικά, νότια διαδρομή Κίεβο - Οδησσός - Σεβαστούπολη - Γιάλτα, που καταλήγει στο μεσογειακό κλίμα της Κριμαίας και στον ιαματικό τουρισμό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο αξιολόγησης: η διαδρομή να είναι γεωγραφικά συνεκτική πάνω στον χάρτη της Εικόνας 7.1 (χωρίς παλινδρομήσεις), να περιλαμβάνει πόλεις που αναφέρει ρητά το κεφάλαιο 7 και να συνοδεύεται από τον λόγο επιλογής κάθε στάσης.