Λύσεις — Κεφάλαιο 5 · Φυσικοί λίθοι (σελ. 65) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5 · Φυσικοί λίθοι (σελ. 65)

Απαντήσεις στις Ερωτήσεις του βιβλίου.

Πλάκες

Ερώτηση: 1. Από ποια πετρώματα προέρχονται οι πλάκες & πού χρησιμοποιούνται;

Απάντηση:

• Οι πλάκες προέρχονται από σχιστά πετρώματα (σχιστόλιθους, σχιστολιθικές μάργες) που σχίζονται εύκολα σε λεπτά φύλλα.
• Χρήσεις: επιστρώσεις δαπέδων & αυλών, επενδύσεις τοίχων, επικαλύψεις στεγών (π.χ. πλάκες Πηλίου/Καρύστου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Από σχιστόλιθους· για δάπεδα/επενδύσεις/στέγες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σχιστά πετρώματα + χρήσεις.

Αργοί/ημιλαξευτοί/λαξευτοί

Ερώτηση: 2. Ποια η διαφορά μεταξύ αργών, ημιλαξευτών & λαξευτών λίθων;

Απάντηση:

• Αργοί: ακανόνιστοι, χωρίς επεξεργασία (όπως βγαίνουν).
• Ημιλαξευτοί: μερική λάξευση (μία-δύο έδρες, συνήθως η όψη).
• Λαξευτοί: πλήρης λάξευση σε κανονικό σχήμα (γωνιόλιθοι, κατεργασμένες όψεις).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αργοί=ακανόνιστοι· ημιλαξευτοί=μερική επεξεργασία· λαξευτοί=πλήρης/κανονικό σχήμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: βαθμός επεξεργασίας.

Σπουδαιότερα πετρώματα ΚΑΙ επεξεργασία

Ερώτηση: 3. Ποια είναι τα σπουδαιότερα πετρώματα για δομικά υλικά & τα χαρακτηριστικά επεξεργασίας τους;

Απάντηση:

• Γρανίτης (πυριγενές): πολύ σκληρός/ανθεκτικός, δύσκολα λαξεύεται, γυαλίζεται → επενδύσεις/δάπεδα υψηλής φθοράς.
• Ασβεστόλιθος (ιζηματογενές): μαλακότερος, εύκολα λαξεύεται → τοιχοποιίες, παραγωγή ασβέστη/τσιμέντου/αδρανών.
• Μάρμαρο (μεταμορφωσιγενές): λαξεύεται & γυαλίζεται άριστα → επενδύσεις, γλυπτική, δάπεδα.
• Ψαμμίτης/σχιστόλιθος: για πλάκες/τοιχοποιίες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γρανίτης (σκληρός, δύσκολα)/ασβεστόλιθος (μαλακός, εύκολα)/μάρμαρο (γυαλίζεται)/ψαμμίτης-σχιστόλιθος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: πετρώματα + ευκολία επεξεργασίας/χρήση.

Διαδεδομένο πέτρωμα στην Ελλάδα

Ερώτηση: 4. Ποιο είναι το πιο διαδεδομένο πέτρωμα για παραγωγή λίθων στην Ελλάδα & σε ποιες μορφές το συναντάμε;

Απάντηση:

• Ο ασβεστόλιθος είναι το πιο διαδεδομένο (& τα μάρμαρα, που είναι μεταμορφωμένοι ασβεστόλιθοι). Τον συναντάμε ως αργούς/λαξευτούς λίθους, αδρανή (χαλίκι/άμμο θραύσης), πρώτη ύλη για ασβέστη & τσιμέντο, & ως μάρμαρο σε πλάκες/όγκους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ασβεστόλιθος (& μάρμαρο): λίθοι/αδρανή/ασβέστης-τσιμέντο/πλάκες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ασβεστόλιθος + μορφές χρήσης.

Ελληνικά μάρμαρα

Ερώτηση: 5. Αναφέρατε τα γνωστότερα ελληνικά μάρμαρα & τους λόγους της μεγάλης χρήσης τους.

Απάντηση:

• Γνωστότερα: Πεντέλης, Διονύσου, Θάσου (λευκό), Νάξου, Τήνου, Βέροιας, Καβάλας.
• Λόγοι χρήσης: αφθονία κοιτασμάτων, εξαιρετική ποιότητα/λευκότητα, αντοχή & ανθεκτικότητα, άριστη αισθητική (γυαλίζονται), μακρά παράδοση & εξαγωγική αξία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πεντέλης/Διονύσου/Θάσου/Νάξου/Τήνου· λόγοι: αφθονία/ποιότητα/αντοχή/αισθητική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ≥3 μάρμαρα + λόγοι.

Σκληροί λίθοι ΚΑΙ αντοχές

Ερώτηση: 6–7. Είναι οι πολύ σκληροί λίθοι κατάλληλοι για επενδύσεις; Ποια αντοχή είναι μεγαλύτερη, θλίψη ή εφελκυσμός;

Απάντηση:

• Πολύ σκληροί λίθοι (γρανίτης): είναι κατάλληλοι για επενδύσεις όπου απαιτείται αντοχή σε φθορά/καιρικές συνθήκες (δάπεδα, εξωτερικά)· μειονέκτημα ότι δύσκολα & ακριβά λαξεύονται/κατεργάζονται.
• Αντοχή: η αντοχή σε θλίψη είναι πολύ μεγαλύτερη από την αντοχή σε εφελκυσμό (οι λίθοι είναι ψαθυρά υλικά — γι' αυτό δουλεύουν σε θλίψη, όπως σε τόξα/τοιχοποιίες).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σκληροί λίθοι κατάλληλοι (αντοχή σε φθορά) αλλά ακριβοί· θλίψη ≫ εφελκυσμός.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: δικαιολόγηση + θλίψη>εφελκυσμός.