Λύσεις — Κεφάλαιο 8 · Κονιάματα (σελ. 111)
Απαντήσεις στις Ερωτήσεις του βιβλίου.
Κατηγορίες κονιαμάτων
Ερώτηση: 1. Ποιες κατηγορίες κονιαμάτων γνωρίζετε α) ανάλογα με τη χρήση τους, β) ανάλογα με τη σύνθεσή τους και γ) ανάλογα με την αντοχή τους;
Απάντηση:
- α) Κατά τη χρήση: κονιάματα τοιχοποιίας, επιχρισμάτων, δαπέδων, αρμοκονιάματα, στεγανωτικά, θερμομονωτικά, πυρίμαχα, επισκευαστικά.
- β) Κατά τη σύνθεση: πηλοκονιάματα, ασβεστοκονιάματα, τσιμεντοκονιάματα, ασβεστοτσιμεντοκονιάματα, γυψοκονιάματα, ασβεστογυψοκονιάματα, μαρμαροκονιάματα, ελαφρά κονιάματα, κονιάματα ρητινών.
- γ) Κατά την αντοχή (που καθορίζεται από τον τύπο και την ποσότητα της συνδετικής κονίας): τρεις βασικές κατηγορίες, μικρής, μέσης και υψηλής αντοχής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Τοιχοποιίας, επιχρισμάτων, δαπέδων, αρμών, στεγανωτικά κ.ά.· β) πηλο-, ασβεστο-, τσιμεντο-, ασβεστοτσιμεντο-, γυψοκονιάματα κ.ά.· γ) μικρής, μέσης, υψηλής αντοχής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι τρεις ταξινομήσεις όπως στο βιβλίο.
Βελτίωση ΚΑΙ απαιτήσεις
Ερώτηση: 2. Πώς βελτιώνουμε τις ιδιότητες των κονιαμάτων; Ποιες οι απαιτήσεις των συστατικών τους;
Απάντηση:
- Βελτίωση: με βελτιωτικά πρόσθετα σε σχετικά μικρές ποσότητες, που επηρεάζουν με φυσικό ή χημικό τρόπο ορισμένες ιδιότητες (πλαστιμότητα, αντοχή σε τριβή κ.ά.): στεγανωτικά, πλαστικοποιητικά, ρευστοποιητικά, αερακτικά κ.ά. Π.χ. η υδράσβεστος βελτιώνει τα τσιμεντοκονιάματα (εργάσιμο, υγρασία, πρόσφυση).
- Απαιτήσεις συστατικών: τα αδρανή (άμμος μέγιστου κόκκου 4,0 mm) πρέπει να είναι καθαρά, απαλλαγμένα από βλαβερές ουσίες, κατάλληλα διαβαθμισμένα και συμβατά με τις κονίες· το νερό πρέπει να είναι πόσιμο ή από κατάλληλες πηγές, διαυγές, χωρίς χημικές ουσίες· ως κονίες χρησιμοποιούνται τσιμέντο, ασβέστης, γύψος, ρητίνες ή μαγνησιούχα συνδετικά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με βελτιωτικά πρόσθετα (στεγανωτικά, πλαστικοποιητικά, ρευστοποιητικά, αερακτικά)· καθαρά, διαβαθμισμένα, συμβατά αδρανή και πόσιμο, διαυγές νερό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: είδη προσθέτων + απαιτήσεις αδρανών και νερού.
Ασβεστοτσιμεντοκονιάματα ΚΑΙ δαπεδοκονιάματα
Ερώτηση: 3. Πού χρησιμοποιούνται τα ασβεστοτσιμεντοκονιάματα και ποιες οι χαρακτηριστικές ιδιότητες για κάθε κατηγορία εφαρμογής τους; 4. Ποια χαρακτηριστικά έχουν τα δαπεδοκονιάματα και ποιες οι χρήσεις τους;
Απάντηση:
- Ασβεστοτσιμεντοκονιάματα: τα πλέον συνήθη μίγματα για το κτίσιμο (φυσικοί ή τεχνητοί λίθοι) και τα επιχρίσματα.
- Κονιάματα τοιχοποιίας: να γεμίζουν τους αρμούς (πάχους 1 - 2 cm, σε ειδικά λεπτά κονιάματα 3 - 5 mm), να δημιουργούν σύνδεση ικανή να μεταφέρει θλίψη, εφελκυσμό, διάτμηση, να είναι στεγανά και να προστατεύουν τους αρμούς· εύπλαστα, με μέτρο εξάπλωσης 17 - 18 cm (DIN 1053).
- Κονιάματα επιχρισμάτων: καλή και ομοιόμορφη συνάφεια με καθαρή βάση· δύο στρώσεις ομοιόμορφες με μεγάλη αντοχή, η κατώτερη μεγαλύτερης αντοχής και η ανώτερη μεγαλύτερης ελαστικότητας, πάχους 2 cm εξωτερικά και 1,5 cm εσωτερικά.
- Δαπεδοκονιάματα: μεγάλη αντοχή σε τριβή, μεγάλη ανθεκτικότητα και μεγάλη φέρουσα ικανότητα· στα κτήρια ικανή θερμομόνωση και ηχομόνωση. Διακρίνονται σε τσιμεντοκονιάματα, σκληρά κονιάματα με σκληρά αδρανή και δαπεδοκονιάματα με προσμίξεις (ανυδρίτης και γύψος, μαγνήσια, ρητίνες, αυτοεπιπεδούμενα). Χρήσεις: πατώματα σε κτηριακά, βιομηχανικά ή υδραυλικά έργα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ασβεστοτσιμεντοκονιάματα: στο κτίσιμο (γέμισμα αρμών, μεταφορά δυνάμεων, στεγανότητα) και στα επιχρίσματα (συνάφεια, δύο στρώσεις)· δαπεδοκονιάματα: αντοχή σε τριβή, ανθεκτικότητα, φέρουσα ικανότητα, για κτηριακά, βιομηχανικά, υδραυλικά έργα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι δύο κατηγορίες εφαρμογής με τις ιδιότητές τους + χαρακτηριστικά και χρήσεις δαπεδοκονιαμάτων.
Έτοιμα κονιάματα
Ερώτηση: 5. Τι είναι τα έτοιμα κονιάματα; Πού εφαρμόζονται στην Ελλάδα και σε τι πλεονεκτούν αυτά;
Απάντηση:
- Έτοιμα κονιάματα: παρασκευάζονται σε εργοστάσια (βιομηχανία), μεταφέρονται σε σακιά ή σιλό και είναι έτοιμα για χρήση στα τεχνικά έργα — απαιτείται μόνο η προσθήκη νερού.
- Εφαρμογή: εφαρμόζονται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και πρόσφατα και στην Ελλάδα, κυρίως ως έτοιμα κονιάματα επιχρισμάτων (έτοιμος σοβάς).
- Πλεονεκτήματα: ελεγμένη ποιότητα λόγω βιομηχανικής παραγωγής, μείωση του χρόνου και του κόστους κατασκευής, μείωση των απωλειών και της ρύπανσης του περιβάλλοντος χώρου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εργοστασιακά κονιάματα σε σακιά/σιλό που θέλουν μόνο νερό· στην Ελλάδα κυρίως ως έτοιμοι σοβάδες· ελεγμένη ποιότητα, λιγότερος χρόνος, κόστος, απώλειες, ρύπανση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + πλεονεκτήματα του βιβλίου.
Δοκιμές ΚΑΙ επιχρίσματα
Ερώτηση: 6. Ποιες είναι οι δοκιμές ελέγχου για τα κονιάματα α) στο εργαστήριο και β) στο εργοτάξιο; 7. Ποια τα βασικά μειονεκτήματα των επιχρισμάτων και τι πρέπει να προσέχουν οι τεχνίτες κατά την κατασκευή τους;
Απάντηση:
- α) Εργαστήριο (προδιαγραφή Τ87 ΥΠΕΧΩΔΕ, DIN 18550): εργάσιμο (τράπεζα εξάπλωσης, στόχος 17 - 18 cm), απαίτηση σε νερό, συγκρατούμενο νερό, ειδικό βάρος (1,7 - 2,0 g/cm³), περιεκτικότητα σε αέρα, αντοχή σε θλίψη και σε κάμψη (πρίσματα όπως του τσιμέντου), έλεγχος σύνθεσης.
- β) Εργοτάξιο: πρακτικός έλεγχος του εργάσιμου και της αναλογίας με πλάσιμο στο χέρι: το κονίαμα πρέπει να διατηρεί το σχήμα του, να μη διαρρέει από τα δάκτυλα και να αφήνει στην παλάμη λεπτό στρώμα κονίας.
- Μειονεκτήματα επιχρισμάτων: 1. οι ρωγμές και 2. τα εξανθήματα (πεταλίδες).
- Προσοχή των τεχνιτών: αναλογία συστατικών, χρόνος ανάμιξης, ποσότητα και ποιότητα νερού, ποσότητα τσιμέντου, καθαρότητα πρώτων υλών, κοκκομετρία μαρμαρόσκονης, σβέση του ασβέστη, χημικές προσμίξεις.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εργαστήριο: εξάπλωση, νερό, ειδικό βάρος, αέρας, θλίψη, κάμψη, σύνθεση· εργοτάξιο: πλάσιμο στο χέρι· μειονεκτήματα: ρωγμές και εξανθήματα· προσοχή σε αναλογίες, ανάμιξη, νερό, τσιμέντο, καθαρότητα, σβέση ασβέστη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: δοκιμές ανά χώρο + τα δύο μειονεκτήματα + παράγοντες προσοχής.