Λύσεις — Κεφάλαιο 4 · Πετρώματα (σελ. 51)
Απαντήσεις στις Ερωτήσεις του βιβλίου.
Κατηγορίες πετρωμάτων
Ερώτηση: 1. Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα πετρώματα α) κατά την εσωτερική μορφολογία & β) κατά τη γεωλογική προέλευση;
Απάντηση:
- α) Κατά εσωτερική μορφολογία (ιστό): κρυσταλλικά, ημικρυσταλλικά & άμορφα/υαλώδη.
- β) Κατά γεωλογική προέλευση: πυριγενή/μαγματικά (από μάγμα), ιζηματογενή (από ιζήματα), μεταμορφωσιγενή (από μεταμόρφωση).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μορφολογία: κρυσταλλικά/ημικρυσταλλικά/άμορφα· προέλευση: πυριγενή/ιζηματογενή/μεταμορφωσιγενή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι δύο ταξινομήσεις.
Διαφοροποίηση ιδιοτήτων
Ερώτηση: 2. Για ποιους λόγους μπορεί να διαφοροποιηθούν οι ιδιότητες των πετρωμάτων;
Απάντηση:
- Λόγω: ορυκτολογικής σύστασης (ποια & πόσα ορυκτά), ιστού/δομής (μέγεθος & διάταξη κρυστάλλων, πορώδες), τρόπου & συνθηκών σχηματισμού, ηλικίας & αποσάθρωσης/καιρικών επιδράσεων (φθορά από νερό, παγετό, χημική προσβολή).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύσταση ορυκτών, ιστός/πορώδες, τρόπος σχηματισμού, ηλικία, αποσάθρωση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ορυκτά ΚΑΙ αντοχή
Ερώτηση: 3. Ποια είναι τα κυριότερα ορυκτά που συνθέτουν τα πετρώματα; Ποιο έχει τη μεγαλύτερη αντοχή;
Απάντηση:
- Κυριότερα ορυκτά: χαλαζίας (SiO₂), άστριοι, μαρμαρυγίες (μίκα), ασβεστίτης (CaCO₃), αμφίβολοι/πυρόξενοι.
- Μεγαλύτερη σκληρότητα & αντοχή: ο χαλαζίας (πολύ σκληρός, ανθεκτικός στη φθορά & τη χημική προσβολή).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χαλαζίας/άστριοι/μαρμαρυγίες/ασβεστίτης· μέγιστη αντοχή=χαλαζίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα ορυκτά + χαλαζίας.
Νεότερα πετρώματα
Ερώτηση: 4. Ποια είναι τα νεότερα πετρώματα από πλευράς γεωλογικής δημιουργίας;
Απάντηση:
- Τα ιζηματογενή πετρώματα (π.χ. ασβεστόλιθοι, ψαμμίτες) είναι τα νεότερα, καθώς σχηματίστηκαν αργότερα από την απόθεση & συμπίεση ιζημάτων (τα πυριγενή είναι τα αρχαιότερα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα ιζηματογενή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ιζηματογενή = νεότερα.
Προέλευση φυσικών λίθων
Ερώτηση: 5. Από ποια πετρώματα προέρχονται οι φυσικοί λίθοι;
Απάντηση:
- Οι φυσικοί λίθοι εξορύσσονται (λατομούνται) & προέρχονται & από τις τρεις κατηγορίες: πυριγενή (γρανίτης), ιζηματογενή (ασβεστόλιθος) & μεταμορφωσιγενή (μάρμαρο, σχιστόλιθος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από πυριγενή, ιζηματογενή & μεταμορφωσιγενή πετρώματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι τρεις κατηγορίες.