Λύσεις — Κεφάλαιο 6 · Λίθινα προϊόντα – Αδρανή (σελ. 80) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Β ΕΠΑΛ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Β’ ΕΠΑΛ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Β ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Κεφάλαιο 6 · Λίθινα προϊόντα – Αδρανή (σελ. 80) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 6 · Λίθινα προϊόντα – Αδρανή (σελ. 80)

Απαντήσεις στις Ερωτήσεις του βιβλίου.

Κατηγορίες αδρανών

Ερώτηση: 1. Ποιες είναι οι κατηγορίες αδρανών ανάλογα: α) με την προέλευσή τους και β) με το μέγεθός τους.

Απάντηση:

α) Κατά την προέλευση: φυσικά αδρανή (από φυσικό τεμαχισμό πετρωμάτων, χωρίς κατεργασία· όταν προέρχονται από θραύση πετρωμάτων σε λατομεία ονομάζονται θραυστά) και τεχνητά αδρανή (από ειδική επεξεργασία βιομηχανικών παραπροϊόντων ή ανακύκλωση).
β) Κατά το μέγεθος: λεπτόκοκκα και χονδρόκοκκα, με όριο διαχωρισμού το κόσκινο των 4 mm (ή 4,75 mm): η άμμος (κόκκοι 0,25 - 4,75 mm· κάτω από 0,075 mm λέγεται παιπάλη) και τα σκύρα (4 - 75 mm: γαρμπίλι, χαλίκι, σκύρα οδοστρωσίας).

Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Φυσικά (και θραυστά) και τεχνητά· β) άμμος (λεπτόκοκκα) και σκύρα (χονδρόκοκκα), με όριο τα 4 mm.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: δύο κατηγορίες κατά προέλευση + άμμος/σκύρα με τα όρια μεγέθους.

Απόλυτο vs μικτό ειδικό βάρος

Ερώτηση: 2. Ποιο από τα δύο α) το απόλυτο φαινόμενο βάρους ή β) το μικτό ειδικό βάρος ενός λίθου, είναι μεγαλύτερο; Δικαιολογήστε το.

Απάντηση:

Ειδικό βάρος είναι ο λόγος του βάρους του υλικού προς το βάρος ίσου όγκου νερού· λόγω των πόρων και των αδιαπέραστων κενών διακρίνεται σε απόλυτο, φαινόμενο και μικτό.
Μεγαλύτερο είναι το απόλυτο ειδικό βάρος, γιατί αναφέρεται μόνο στη στερεά μάζα χωρίς πόρους. Στο μικτό ο όγκος περιλαμβάνει και τους πόρους του λίθου, άρα το ίδιο βάρος αντιστοιχεί σε μεγαλύτερο όγκο και ο λόγος βγαίνει μικρότερος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το απόλυτο, γιατί δεν περιλαμβάνει τους πόρους στον όγκο, ενώ το μικτό τους περιλαμβάνει.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: σωστή επιλογή (α) με αιτιολόγηση μέσω των πόρων/κενών.

Μορφή αδρανών ΚΑΙ τσιμεντοπολτός

Ερώτηση: 3. Ποια μορφή αδρανών χρειάζεται μικρότερη ποσότητα τσιμεντοπολτού για να παραχθεί σκυρόδεμα;

Απάντηση:

Τα στρογγυλεμένα (σφαιρικά) αδρανή. Τα γωνιώδη χρειάζονται μεγαλύτερη ποσότητα τσιμεντοπολτού από τα στρογγυλεμένα για την παρασκευή εργάσιμου σκυροδέματος, βελτιώνουν όμως τη στήριξη μεταξύ τους και την πρόσφυση με το κονίαμα.
Λιγότερο πολτό απαιτούν επίσης τα καλά διαβαθμισμένα αδρανή, που παρουσιάζουν λίγα κενά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα στρογγυλεμένα (σφαιρικά) αδρανή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: στρογγυλεμένα έναντι γωνιωδών, με την αντιστάθμιση στη στήριξη/πρόσφυση.

Αντοχή σε φθορά ΚΑΙ υγεία

Ερώτηση: 4. Πώς μετράμε την αντοχή σε φθορά των αδρανών και σε τι μας χρησιμεύει η μέτρησή της; 5. Πώς μετράμε την υγεία των αδρανών και σε τι μας χρησιμεύει η μέτρησή της;

Απάντηση:

Αντοχή σε φθορά: μετριέται με τη μέθοδο Los Angeles (αντοχή σε επιφανειακή φθορά και κρούση)· ο Κ.Τ.Σ. ορίζει ότι το αποτέλεσμα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 40% (ελάχιστη ποσότητα 30 Kg γαρμπίλι, 40 Kg σκύρα). Χρησιμεύει ως δείκτης καταλληλότητας των αδρανών για την οδοποιία, και για φυσικά αδρανή, όπου δεν μπορεί να μετρηθεί η αντοχή του μητρικού πετρώματος, και για το σκυρόδεμα.
Υγεία (ανθεκτικότητα σε αποσάθρωση): προσδιορίζεται με διαλύματα θειικών αλάτων ή με ψύξη - απόψυξη. Κατά ASTM C88 μετράται η απώλεια υλικού σε κύκλο πέντε εναλλαγών ύγρανσης - ξήρανσης με κορεσμένο διάλυμα θειικών: η άμμος πρέπει να έχει απώλεια < 10% και τα σκύρα < 12%. Χρησιμεύει για να εξασφαλίσουμε ότι τα αδρανή έχουν σταθερότητα όγκου και δεν αποσαθρώνονται από τις καιρικές συνθήκες, γιατί τότε καταστρέφονται τα δομικά στοιχεία στα οποία είναι ενσωματωμένα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φθορά: μέθοδος Los Angeles (≤ 40%), καταλληλότητα για οδοποιία/σκυρόδεμα· υγεία: θειικά άλατα (ASTM C88, απώλεια άμμου < 10%, σκύρων < 12%) ή ψύξη - απόψυξη, για σταθερότητα όγκου στις καιρικές συνθήκες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: ονομασία μεθόδων + χρησιμότητα της κάθε μέτρησης.

Κοκκομετρική διαβάθμιση

Ερώτηση: 6. Τι ονομάζουμε κοκκομετρική διαβάθμιση των αδρανών, με ποιον τρόπο την προσδιορίζουμε και σε τι μας χρησιμεύει;

Απάντηση:

Κοκκομετρική διαβάθμιση: τα στοιχεία που περιέχουν την % σύνθεση του αδρανούς σε κόκκους διαφόρων μεγεθών.
Προσδιορισμός: με μια ομάδα πρότυπων κόσκινων (Γερμανικής σειράς DIN 4187 και 4188 ή Αμερικανικής ASTM E11), από το ποσοστό κατά βάρος που συγκρατεί κάθε κόσκινο· η κοκκομετρική καμπύλη σχεδιάζεται σε ημιλογαριθμικό χαρτί (διάμετροι κόσκινων στον οριζόντιο άξονα, διερχόμενο ποσοστό στον κατακόρυφο).
Χρησιμότητα: τα καλά διαβαθμισμένα αδρανή παρουσιάζουν λίγα κενά και απαιτούν μικρότερη ποσότητα συνδετικού πολτού (τσιμεντοπολτού ή ασφάλτου)· για δεδομένο νερό βελτιώνουν την εργασιμότητα. Ελέγχουμε ότι η καμπύλη βρίσκεται στις ζώνες του Κ.Τ.Σ. (π.χ. υποζώνη Δ για οπλισμένο σκυρόδεμα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) % σύνθεση του αδρανούς σε κόκκους διαφόρων μεγεθών· με πρότυπα κόσκινα και κοκκομετρική καμπύλη· για λιγότερα κενά, λιγότερο πολτό και καλύτερη εργασιμότητα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: ορισμός + κόσκινα/καμπύλη + χρησιμότητα.

Ελαφρόπετρα ΚΑΙ σκωρία υψικαμίνων

Ερώτηση: 7. Τι γνωρίζετε για την ελαφρόπετρα και για τη σκωρία υψικαμίνων; Πού αυτές χρησιμοποιούνται;

Απάντηση:

Ελαφρόπετρα (κίσσηρη): δημιουργήθηκε από ηφαιστειακή ενέργεια· τα σκύρα λαμβάνονται από φυσικά αποθέματα με μέγεθος 1,0 - 2,5 cm. Χρήσεις: ελαφρά σκυροδέματα, τεχνητοί λίθοι (κισσηρόλιθοι) και θερμομονωτικές στρώσεις σε δώματα.
Σκωρία υψικαμίνων: δημιουργείται κατά την παραγωγή σιδηρομεταλλευμάτων σε υψικαμίνους· κύρια συστατικά SiO₂, Al₂O₃ και CaO. Χρησιμοποιείται στο σκυρόδεμα: κόκκοι < 10 μm συνεισφέρουν στην αντοχή μέχρι 28 ημέρες, κόκκοι 10 - 45 μm σε μεγαλύτερες ηλικίες, ενώ οι μεγαλύτεροι ενυδατώνονται πολύ δύσκολα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ελαφρόπετρα: ηφαιστειογενής, για ελαφρά σκυροδέματα, κισσηρόλιθους, θερμομόνωση δωμάτων· σκωρία: παραπροϊόν υψικαμίνων (SiO₂, Al₂O₃, CaO), για ανάπτυξη αντοχής στο σκυρόδεμα.

Κριτήρια αξιολόγησης: