Λύσεις — Κεφάλαιο 6 · Λίθινα προϊόντα – Αδρανή (σελ. 80)
Απαντήσεις στις Ερωτήσεις του βιβλίου.
Κατηγορίες αδρανών
Ερώτηση: 1. Ποιες είναι οι κατηγορίες αδρανών ανάλογα α) με την προέλευση & β) με το μέγεθος;
Απάντηση:
- α) Προέλευση: φυσικά/συλλεκτά (ποταμού/χειμάρρου — στρογγυλά & λεία), θραυστά (λατομείου — γωνιώδη), τεχνητά (π.χ. σκωρία υψικαμίνων, διογκωμένη άργιλος).
- β) Μέγεθος: λεπτόκοκκα (άμμος, < ~4 mm) & χονδρόκοκκα (χαλίκι/σκύρα, > ~4 mm).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Προέλευση: συλλεκτά/θραυστά/τεχνητά· μέγεθος: λεπτόκοκκα (άμμος)/χονδρόκοκκα (χαλίκι-σκύρα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & οι δύο ταξινομήσεις.
Απόλυτο vs μικτό ειδικό βάρος
Ερώτηση: 2. Ποιο είναι μεγαλύτερο, α) το απόλυτο (φαινόμενο) βάρος ή β) το μικτό ειδικό βάρος ενός λίθου; Δικαιολογήστε.
Απάντηση:
- Μεγαλύτερο είναι το απόλυτο ειδικό βάρος (των κόκκων, χωρίς κενά). Το μικτό/φαινόμενο ειδικό βάρος μετριέται με τα κενά (πόροι + διάκενα ανάμεσα στους κόκκους), οπότε είναι μικρότερο.
- Δικαιολόγηση: τα κενά «αραιώνουν» τη μάζα σε δεδομένο όγκο → μικρότερο βάρος ανά μονάδα όγκου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το απόλυτο (χωρίς κενά) > μικτό/φαινόμενο (με κενά).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: σωστή σειρά + αιτιολόγηση (ρόλος κενών).
Μορφή αδρανών ΚΑΙ τσιμεντοπολτός
Ερώτηση: 3. Ποια μορφή αδρανών χρειάζεται μικρότερη ποσότητα τσιμεντοπολτού;
Απάντηση:
- Τα στρογγυλά & λεία (συλλεκτά ποταμού) αδρανή με καλή κοκκομετρική διαβάθμιση χρειάζονται λιγότερο τσιμεντοπολτό, γιατί έχουν μικρότερη ειδική επιφάνεια & λιγότερα κενά να γεμίσουν (καλύτερη εργασιμότητα). Τα θραυστά/γωνιώδη χρειάζονται περισσότερο πολτό.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στρογγυλά/λεία με καλή διαβάθμιση (λιγότερα κενά/επιφάνεια).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μορφή + λόγος (κενά/επιφάνεια).
Αντοχή σε φθορά ΚΑΙ υγεία
Ερώτηση: 4–5. Πώς μετράμε την αντοχή σε φθορά & την «υγεία» των αδρανών & σε τι χρησιμεύουν;
Απάντηση:
- Αντοχή σε φθορά/απότριψη: δοκιμή Los Angeles — το αδρανές τρίβεται/κρούεται με μεταλλικές σφαίρες σε περιστρεφόμενο τύμπανο· η απώλεια μάζας (%) δείχνει την ανθεκτικότητα (σημαντικό για οδοστρώματα/σκυρόδεμα που υφίστανται τριβή).
- Υγεία (soundness): δοκιμή με κύκλους κρυστάλλωσης θειικού νατρίου/μαγνησίου (προσομοιώνει παγετό)· η φθορά δείχνει την αντοχή σε καιρικές μεταβολές/παγετό (αποφυγή αποσάθρωσης του σκυροδέματος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Φθορά: δοκιμή Los Angeles (τριβή/κρούση)· υγεία: κύκλοι θειικών αλάτων (αντοχή σε παγετό).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: όνομα δοκιμής + χρησιμότητα.
Κοκκομετρική διαβάθμιση
Ερώτηση: 6. Τι ονομάζουμε κοκκομετρική διαβάθμιση, πώς την προσδιορίζουμε & σε τι χρησιμεύει;
Απάντηση:
- Κοκκομετρική διαβάθμιση: η κατανομή των μεγεθών των κόκκων ενός αδρανούς.
- Προσδιορισμός: με κοσκίνιση μέσα από σειρά προτύπων κοσκίνων (φθίνον άνοιγμα) & ζύγιση των συγκρατούμενων → καμπύλη κοκκομετρίας.
- Χρησιμότητα: καλή (συνεχής) διαβάθμιση → λιγότερα κενά → λιγότερος τσιμεντοπολτός, καλύτερη εργασιμότητα, μεγαλύτερη πυκνότητα & αντοχή του σκυροδέματος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατανομή μεγεθών κόκκων· με κοσκίνιση· καλή διαβάθμιση→λιγότερα κενά/τσιμέντο/μεγαλύτερη αντοχή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + κοσκίνιση + όφελος.
Ελαφρόπετρα ΚΑΙ σκωρία υψικαμίνων
Ερώτηση: 7. Τι γνωρίζετε για την ελαφρόπετρα & τη σκωρία υψικαμίνων; Πού χρησιμοποιούνται;
Απάντηση:
- Ελαφρόπετρα: ηφαιστειακό, πολύ πορώδες & ελαφρύ πέτρωμα (κλειστοί πόροι με αέρα).
- Σκωρία υψικαμίνων: παραπροϊόν της παραγωγής χυτοσιδήρου/χάλυβα (τεχνητό αδρανές).
- Χρήσεις: ως ελαφρά αδρανή για ελαφροσκυρόδεμα, θερμομονωτικά στοιχεία & (η αλεσμένη σκωρία) ως πρόσθετο/ποζολανικό υλικό στο τσιμέντο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ελαφρόπετρα=ηφαιστειακή πορώδης· σκωρία=παραπροϊόν χάλυβα· ελαφρά αδρανή για ελαφροσκυρόδεμα/μόνωση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: περιγραφή + χρήση ως ελαφρά αδρανή.