Κεφάλαιο 18.4 – Σελίδα 101-104 – ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις

Δραστηριότητες

Δραστηριότητα 6 (σελ. 101)

Δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από την κληρονομικότητα: εξετάστε τις προτάσεις «Το αυτοκίνητο είναι ένα μέσο μεταφοράς», «Το λεωφορείο είναι ένα μέσο μεταφοράς», «Το αυτοκίνητο είναι ένα λεωφορείο», «Ο υπάλληλος είναι ένα πρόσωπο», «Ο πελάτης είναι ένα πρόσωπο», «Ο πελάτης είναι μία πιστωτική κάρτα», «Ο τρεχούμενος λογαριασμός είναι ένα είδος τραπεζικού λογαριασμού», «Ο λογαριασμός ταμιευτηρίου είναι ένα είδος τραπεζικού λογαριασμού». Σε ποιες βγαίνει νόημα και σε ποιες όχι;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Εφαρμόζουμε τον κανόνα «Α είναι ένα (is_a) Β» σε κάθε πρόταση. (Ενδεικτική απάντηση.)

Απάντηση: Βγάζουν νόημα: «Το αυτοκίνητο/λεωφορείο είναι ένα μέσο μεταφοράς», «Ο υπάλληλος/πελάτης είναι ένα πρόσωπο», «Ο τρεχούμενος λογαριασμός/λογαριασμός ταμιευτηρίου είναι ένα είδος τραπεζικού λογαριασμού». Δεν βγάζουν νόημα: «Το αυτοκίνητο είναι ένα λεωφορείο» (δύο ανεξάρτητα είδη μέσου μεταφοράς) και «Ο πελάτης είναι μία πιστωτική κάρτα» (σχέση κατοχής, όχι κληρονομικότητας). Ναι — στην καθημερινή μας ομιλία χρησιμοποιούμε συχνά, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, προτάσεις που εκφράζουν ακριβώς την έννοια της κληρονομικότητας.

Πρόσεξε:

• Το ότι δύο έννοιες ανήκουν στην ίδια γενικότερη κατηγορία δεν σημαίνει ότι η μία είναι υποκλάση της άλλης.

Δραστηριότητα 7 (σελ. 102)

Ποια από τα ζεύγη Νόμισμα-Ευρώ, Τράπεζα-Λογαριασμός, Οργανωτική Μονάδα-Τμήμα, Λογαριασμός-Λογαριασμός_23456, Άνθρωπος-Πελάτης, Φοιτητής-Προπτυχιακός φοιτητής, Ήπειρος-Χώρα, Δήμος-Συνοικία δεν σχηματίζουν έγκυρα ζεύγη υπερκλάσης-υποκλάσης, και γιατί;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Εφαρμόζουμε τον κανόνα «το δεύτερο στοιχείο is_a πρώτο στοιχείο» σε κάθε ζεύγος.

Απάντηση: Δεν είναι έγκυρα τα ζεύγη Τράπεζα-Λογαριασμός (ο λογαριασμός ανήκει σε τράπεζα, δεν είναι τράπεζα), Λογαριασμός-Λογαριασμός_23456 (το δεύτερο είναι στιγμιότυπο/αντικείμενο, όχι υποκλάση), Ήπειρος-Χώρα (η χώρα βρίσκεται σε ήπειρο) και Δήμος-Συνοικία (η συνοικία είναι τμήμα του δήμου — σύνθεση, όχι κληρονομικότητα). Τα υπόλοιπα τέσσερα ζεύγη είναι έγκυρα.

Πρόσεξε:

• Διακρίνετε την κληρονομικότητα (is_a) από τη σχέση κατοχής/συσχέτισης, από τη σχέση σύνθεσης/μερικού-όλου, και από τη σχέση αντικειμένου-κλάσης.

Δραστηριότητα 8 (σελ. 103)

Να οργανώσετε το σύνολο: Τηλέφωνο, Τηλεφωνική γραμμή, Τηλεφωνική κλήση, Ψηφιακή γραμμή, Καλούμενος, Υπηρεσία, Συνδιάσκεψη, Αναμονή κλήσης, Προώθηση κλήσης, Φωνητικό ταχυδρομείο, Καλών, Τηλεφωνικός Αριθμός, σε ιεραρχία κληρονομικότητας κλάσεων.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ομαδοποιούμε τα στοιχεία με σαφή κοινό γενικό τύπο· τα υπόλοιπα συνδέονται με σχέσεις συσχέτισης, όχι κληρονομικότητας. (Ενδεικτική απάντηση — υπάρχουν περισσότερες αποδεκτές οργανώσεις.)

Απάντηση: Προκύπτουν τρεις ανεξάρτητες ιεραρχίες: (1) Υπηρεσία → Συνδιάσκεψη, Αναμονή κλήσης, Προώθηση κλήσης, Φωνητικό ταχυδρομείο· (2) Τηλεφωνική Γραμμή → Ψηφιακή Γραμμή· (3) νέα κλάση Συμμετέχων σε Κλήση → Καλών, Καλούμενος. Οι κλάσεις Τηλέφωνο, Τηλεφωνική Κλήση και Τηλεφωνικός Αριθμός δεν εντάσσονται σε καμία ιεραρχία — συνδέονται με σχέσεις συσχέτισης (π.χ. η Τηλεφωνική Κλήση «έχει» Καλούντα/Καλούμενο και «χρησιμοποιεί» μια Γραμμή).

Πρόσεξε:

• Το σύνολο δεν σχηματίζει μία ενιαία ιεραρχία — μην επιχειρήσετε τεχνητή σύνδεση των τριών ανεξάρτητων ιεραρχιών.
• Η προσθήκη της ενδιάμεσης κλάσης «Συμμετέχων σε Κλήση» είναι μία από τις αποδεκτές λύσεις.

Δραστηριότητα 9 (σελ. 104)

Δίνονται οι κλάσεις μιας εφαρμογής για καταστήματα κατοικιδίων ζώων (Κατάστημα Κατοικιδίων, Σκύλος, Εξωτικό, Ιστορικό Εμβολίων, Γάτα, Φίλος του Ανθρώπου, Κατοικίδιο Ζώο, Ιθαγενές, Πτηνό, Ψάρι, Θαλασσινό, Τροπικό, Μικροτσίπ). Να συνδέσετε τις κλάσεις με τις κατάλληλες σχέσεις.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Εντοπίζουμε πρώτα την ιεραρχία κληρονομικότητας των ζώων, μετά προσθέτουμε τις σχέσεις συσχέτισης του εκφωνήματος.

Απάντηση: Ιεραρχία: Κατοικίδιο Ζώο → {Φίλος του Ανθρώπου → {Σκύλος, Γάτα}, Πτηνό → {Ιθαγενές, Εξωτικό}, Ψάρι → {Τροπικό, Θαλασσινό}}. Σχέσεις συσχέτισης: Κατάστημα Κατοικιδίων «διαθέτει» Κατοικίδιο Ζώο· Κατοικίδιο Ζώο «έχει» Ιστορικό Εμβολίων· Φίλος του Ανθρώπου «φέρει» Μικροτσίπ.

Πρόσεξε:

• Το Μικροτσίπ συνδέεται μόνο με την υποκλάση «Φίλος του Ανθρώπου» (μόνο σκύλοι/γάτες εμφυτεύονται), ενώ το Ιστορικό Εμβολίων συνδέεται με την υπερκλάση «Κατοικίδιο Ζώο» (αφορά όλα τα ζώα, άρα κληρονομείται).