Κεφάλαιο 01.6 – Σελίδα 27 – ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις

Ερωτήσεις - Θέματα για συζήτηση

Ερώτηση 1 (σελ. 29)

Να γίνει συζήτηση σχετικά με την αντιμετώπιση προβλημάτων με τη χρήση υπολογιστών.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η ερώτηση ζητά ανάπτυξη συζήτησης, όχι μονολεκτική απάντηση — δομούμε την απάντηση γύρω από τα κριτήρια του §1.6 (πότε αξίζει η ανάθεση σε υπολογιστή) και τα όρια αυτής της ανάθεσης.

Λύση:

1. Ξεκινάμε από το ποιοι τύποι προβλημάτων ενδείκνυνται για υπολογιστή: όσα έχουν πολυπλοκότητα υπολογισμών, επαναληπτικότητα, ανάγκη ταχύτητας ή μεγάλο όγκο δεδομένων.
2. Αναφέρουμε τι πραγματικά κάνει ο υπολογιστής: εκτελεί με μεγάλη ταχύτητα τρεις βασικές λειτουργίες (πράξεις, συγκρίσεις, μεταφορά δεδομένων), χωρίς να «σκέφτεται».
3. Κλείνουμε τονίζοντας ότι ο άνθρωπος παραμένει απαραίτητος: πρέπει πρώτα να αναλύσει το πρόβλημα και να σχεδιάσει τη λύση, πριν ο υπολογιστής μπορέσει να την εκτελέσει.

Ενδεικτική απάντηση: Η χρήση υπολογιστών στην αντιμετώπιση προβλημάτων προσφέρει τεράστια πλεονεκτήματα ταχύτητας και ακρίβειας σε προβλήματα με πολλούς, επαναλαμβανόμενους υπολογισμούς ή μεγάλο όγκο δεδομένων —κάτι που θα ήταν αδύνατο ή εξαιρετικά χρονοβόρο για τον άνθρωπο να κάνει χειρωνακτικά. Ο υπολογιστής όμως δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη σκέψη: εκτελεί πιστά όσα του έχει «διδάξει» ένα πρόγραμμα, μέσα από τρεις μόνο βασικές λειτουργίες (αριθμητικές πράξεις, συγκρίσεις, μεταφορά δεδομένων). Η κατανόηση, η ανάλυση και ο σχεδιασμός της λύσης παραμένουν ανθρώπινο έργο· ο υπολογιστής αναλαμβάνει την ταχεία και ακριβή εκτέλεσή της.

Πρόσεξε:

• Κριτήρια αξιολόγησης: να αναφερθούν τουλάχιστον δύο πλεονεκτήματα του υπολογιστή ΚΑΙ ο περιορισμός ότι δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη σκέψη — μόνο τα πλεονεκτήματα δεν αρκούν.

Ερώτηση 2 (σελ. 29)

Να γίνει συζήτηση σχετικά με τη δημιουργία προβλημάτων εξαιτίας της χρήσης υπολογιστών.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η ερώτηση αντιστρέφει την οπτική της προηγούμενης: εδώ ο υπολογιστής δεν είναι το μέσο επίλυσης, αλλά η ίδια η πηγή νέων προβλημάτων. Ψάχνουμε παραδείγματα όπου η εξάρτηση από υπολογιστικά συστήματα δημιούργησε νέους κινδύνους.

Λύση:

1. Αναφέρουμε ιστορικό παράδειγμα από το ίδιο το κεφάλαιο: το «πρόβλημα του έτους 2000» (Y2K), που δημιουργήθηκε από τον ίδιο τον τρόπο αποθήκευσης ημερομηνιών στους υπολογιστές.
2. Επεκτείνουμε σε σύγχρονα παραδείγματα: εξάρτηση κρίσιμων υποδομών (τράπεζες, μεταφορές, νοσοκομεία) από υπολογιστικά συστήματα, κίνδυνοι ασφάλειας δεδομένων, τεχνική δυσλειτουργία λόγω σφάλματος λογισμικού.
3. Καταλήγουμε ότι η μεγάλη εξάρτηση από τους υπολογιστές σημαίνει ότι μια βλάβη ή ένα σφάλμα τους μπορεί να έχει πολύ ευρύτερες συνέπειες απ' ό,τι παλαιότερα.

Ενδεικτική απάντηση: Η ίδια η εξάπλωση της χρήσης υπολογιστών μπορεί να δημιουργήσει νέα προβλήματα: το γνωστό «πρόβλημα του έτους 2000» προήλθε από τον τρόπο αποθήκευσης ημερομηνιών στα ίδια τα συστήματα. Σήμερα, η εξάρτηση κρίσιμων υπηρεσιών (τραπεζικό σύστημα, μεταφορές, υγεία, ενέργεια) από υπολογιστικά συστήματα σημαίνει ότι ένα τεχνικό σφάλμα ή μια βλάβη λογισμικού μπορεί να προκαλέσει ευρύτερη λειτουργική, οικονομική ή και κοινωνική διαταραχή. Η ίδια η πολυπλοκότητα των συστημάτων κάνει δυσκολότερο τον έλεγχο και την πρόβλεψη τέτοιων προβλημάτων.

Πρόσεξε:

• Κριτήρια αξιολόγησης: τουλάχιστον ένα συγκεκριμένο παράδειγμα (π.χ. Y2K) και σύνδεση με τη γενική αρχή ότι η εξάρτηση από τεχνολογία δημιουργεί νέους κινδύνους.
• Να μην περιοριστεί η απάντηση σε γενικόλογη κριτική της τεχνολογίας χωρίς συγκεκριμένο παράδειγμα.

Ερώτηση 7 (σελ. 29)

Για ποιους λόγους αναθέτει η επίλυση ενός προβλήματος σε υπολογιστή;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η ερώτηση έχει σαφή, κλειστή απάντηση από το κείμενο του §1.6 — τέσσερις συγκεκριμένοι λόγοι.

Λύση:

1. Ανατρέχουμε στη λίστα λόγων του §1.6 και την αποδίδουμε πλήρως, χωρίς παράλειψη.

Απάντηση: Ένα πρόβλημα ανατίθεται σε υπολογιστή όταν εμφανίζει: (α) πολυπλοκότητα υπολογισμών, (β) επαναληπτικότητα των διαδικασιών, (γ) ανάγκη μεγάλης ταχύτητας εκτέλεσης, (δ) μεγάλο πλήθος δεδομένων προς επεξεργασία.

Πρόσεξε:

• Να αναφερθούν και οι τέσσερις λόγοι — η παράλειψη έστω και ενός θεωρείται ελλιπής απάντηση.
• Να μη συγχέεται η «πολυπλοκότητα» (δυσκολία των πράξεων) με το «πλήθος δεδομένων» (όγκος εισόδου) — είναι δύο διαφορετικοί λόγοι.