Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Ερωτήσεις ΚΑΙ Ασκήσεις (σελ. 116-117) – ΑΡΧΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Ερωτήσεις ΚΑΙ Ασκήσεις (σελ. 116-117)

Απαντήσεις στις ερωτήσεις κατανόησης και πλήρεις λύσεις των αριθμητικών ασκήσεων.

Άσκηση 1 — Σωστό ή Λάθος: αναλυτικά καθολικά και βαθμοί (σελ. 116)

Ερώτηση: Να σημειώσετε το Σωστό ή το Λάθος στις παρακάτω προτάσεις. α) Από κάθε πρωτοβάθμιο λογ/σμό μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα αναλυτικό Καθολικό. β) Από κάθε δευτεροβάθμιο λογ/σμό μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα αναλυτικό καθολικό. γ) Από ένα πλήρες αναλυτικό καθολικό τριτοβάθμιων λογαριασμών μπορούμε να συντάξουμε ένα πρωτοβάθμιο λ/σμό. δ) Ο Ισολογισμός συντάσσεται με περιληπτικούς λογ/σμούς. ε) Σε μια ημερολογιακή εγγραφή χρησιμοποιούμε μόνο τους περιληπτικούς λογ/σμούς, αδιάφορα αν αυτοί αναλύονται. στ) Το ποσό της χρέωσης ενός δευτεροβάθμιου λογ/σμού πρέπει να είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των χρεώσεων των αναλυτικών του λογ/σμών.

Απάντηση:

• α) ΣΩΣΤΟ. «Δευτεροβάθμιοι λέγονται οι αναλυτικοί κάθε πρωτοβάθμιου που τηρούνται στο Αναλυτικό Καθολικό πρώτης σειράς, ένα για κάθε πρωτοβάθμιο λογαριασμό».
• β) ΣΩΣΤΟ. Ομοίως, κάθε δευτεροβάθμιος μπορεί να αναλυθεί σε τριτοβάθμιους, που τηρούνται στο Αναλυτικό Καθολικό δεύτερης σειράς. Η ανάλυση συνεχίζεται μέχρι την τέλεια εξατομίκευση.
• γ) ΣΩΣΤΟ. Είναι η αντίστροφη διαδρομή, και ισχύει λόγω των ισοτήτων συμφωνίας: αθροίζοντας τους τριτοβάθμιους παίρνεις τον δευτεροβάθμιο, αθροίζοντας τους δευτεροβάθμιους παίρνεις τον πρωτοβάθμιο. Η λέξη «πλήρες» είναι κρίσιμη — αν λείπει έστω ένας αναλυτικός, το άθροισμα δεν βγάζει τον γενικό.
• δ) ΣΩΣΤΟ. Ο ισολογισμός είναι συνοπτική κατάσταση, άρα συντάσσεται με τους περιληπτικούς (πρωτοβάθμιους) λογαριασμούς. Η αναλυτική εικόνα βρίσκεται στα αναλυτικά καθολικά.
• ε) ΛΑΘΟΣ. Ακριβώς το αντίθετο: οι ειδικοί λογαριασμοί γράφονται στο ημερολογιακό άρθρο αμέσως κάτω από τον γενικό τους και υπογραμμίζονται, με τα ποσά τους στη στήλη των μερικών ποσών. Το παράδειγμα του βιβλίου (ΔΕΗ 500 + ΟΤΕ 300) το δείχνει: κάτω από τις «Παροχές τρίτων 800» γράφονται «Ηλεκτρικό ρεύμα 500» και «Τηλεφωνικά 300».
• στ) ΛΑΘΟΣ. Πρέπει να είναι ΙΣΟ, όχι μεγαλύτερο. Είναι η πρώτη ισότητα συμφωνίας: «το σύνολο των αθροισμάτων των χρεώσεων των αναλυτικών λογαριασμών είναι ίσο με το άθροισμα της χρέωσης του γενικού τους λογαριασμού». Αν είναι μεγαλύτερο ή μικρότερο, υπάρχει λάθος.
• Το μοτίβο: τα (α), (β), (γ), (δ) περιγράφουν τη δομή και είναι σωστά· τα (ε) και (στ) αφορούν τον χειρισμό και είναι λάθος — και τα δύο αντιστρέφουν κάτι θεμελιώδες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Σωστό · β) Σωστό · γ) Σωστό · δ) Σωστό · ε) Λάθος (οι ειδικοί γράφονται κάτω από τον γενικό, υπογραμμισμένοι) · στ) Λάθος (πρέπει να είναι ΙΣΟ, όχι μεγαλύτερο)

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: στο (στ) η ρητή διατύπωση της ισότητας χρεώσεων.
• Κριτήριο: στο (ε) η αναφορά στον τρόπο γραφής των ειδικών μέσα στο άρθρο.
• Θετικό: στο (γ) η επισήμανση ότι το «πλήρες» είναι απαραίτητο.
• Παγίδα: να θεωρηθεί το (στ) σωστό επειδή «ο γενικός περιέχει τους ειδικούς».

Άσκηση 2 — Τι είδος λογαριασμού είναι (σελ. 116)

Ερώτηση: Τι είδος λογαριασμού είναι: I. Ο λογαριασμός «Αυτοκίνητα»; α) Περιληπτικός του «Μεταφορικά μέσα», β) Αναλυτικός του «Μεταφορικά μέσα», γ) Αναλυτικός του λογ/σμού «Φορτηγά», δ) Τίποτα από τα παραπάνω. II. Ο λογαριασμός «Φ.Π.Α.»; α) Δευτεροβάθμιος του λογ/σμού «Υποχρεώσεις από Φόρους - Τέλη», β) Πρωτοβάθμιος του λογ/σμού «Υποχρεώσεις από Φόρους - Τέλη», γ) Δεν αναλύεται παραπέρα, δ) Είναι περιληπτικός του λογ/σμού «Φόροι Μισθωτών Υπηρεσιών».

Απάντηση:

• I. Σωστή απάντηση: β) Αναλυτικός του «Μεταφορικά μέσα».
• Το βιβλίο το αναφέρει ονομαστικά: «οι λογαριασμοί «Αυτοκίνητα», «Πλοία», «Μοτοσυκλέτες» στους οποίους αναλύεται ο γενικός λογαριασμός «Μεταφορικά μέσα»».
• Γιατί όχι τα υπόλοιπα:
• (α) Είναι αντιστροφή της σχέσης. Περιληπτικός είναι το «Μεταφορικά μέσα» ως προς τα «Αυτοκίνητα», όχι το ανάποδο.
• (γ) Πάλι αντιστροφή: τα «Φορτηγά» αναλύουν τα «Αυτοκίνητα», άρα τα «Αυτοκίνητα» είναι περιληπτικός των «Φορτηγών».

Η σωστή ανάγνωση της αλυσίδας: Μεταφορικά μέσα → Αυτοκίνητα → Φορτηγά → «Φορτηγό αριθμ. κυκλοφορίας…». Ο λογαριασμός «Αυτοκίνητα» είναι ταυτόχρονα ΕΙΔΙΚΟΣ (για τα Μεταφορικά μέσα) και ΓΕΝΙΚΟΣ (για τα Φορτηγά) — ακριβώς όπως λέει η φράση-κλειδί του κεφαλαίου.

• II. Σωστή απάντηση: α) Δευτεροβάθμιος του «Υποχρεώσεις από Φόρους - Τέλη».
• Από τον πίνακα του βιβλίου: πρωτοβάθμιος «Υποχρεώσεις από Φόρους και Τέλη» → δευτεροβάθμιοι «Φ.Π.Α.», «Φόροι και Τέλη Αμοιβών Προσωπικού», «Φόροι και Τέλη Αμοιβών τρίτων», «Φόροι και Τέλη κυκλοφορίας» → τριτοβάθμιοι, π.χ. «Φ.Π.Α. Αγορών 18 %» και «Φ.Π.Α. Πωλήσεων 18 %» (του Φ.Π.Α.) ή «Φ.Μ.Υ.» (των «Φόρων και Τελών Αμοιβών Προσωπικού»).
• Γιατί όχι τα υπόλοιπα:
• (β) Πρωτοβάθμιος είναι το «Υποχρεώσεις από Φόρους - Τέλη» — αυτός τηρείται στο Γενικό Καθολικό.
• (γ) Λάθος: ο Φ.Π.Α. αναλύεται παραπέρα, σε Φ.Π.Α. Αγορών και Πωλήσεων.
• (δ) Ο Φ.Μ.Υ. είναι τριτοβάθμιος λογαριασμός του δευτεροβάθμιου «Φόροι και Τέλη Αμοιβών Προσωπικού», όχι αναλυτικός του Φ.Π.Α. Άρα ο Φ.Π.Α. δεν είναι περιληπτικός του.
• Το κοινό στοιχείο των δύο ερωτημάτων: και τα δύο ελέγχουν αν κατάλαβες ότι γενικός και ειδικός είναι σχετικοί όροι — πρέπει πάντα να ρωτάς «ως προς ποιον;».

Σύνοψη: (ενδεικτική) I. β) Αναλυτικός του «Μεταφορικά μέσα» — και ταυτόχρονα περιληπτικός των «Φορτηγά». II. α) Δευτεροβάθμιος του «Υποχρεώσεις από Φόρους - Τέλη», με τριτοβάθμιους τους «Φ.Π.Α. Αγορών» και «Φ.Π.Α. Πωλήσεων».

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: στο I η αναγνώριση ότι τα «Αυτοκίνητα» είναι και ειδικός και γενικός.
• Κριτήριο: στο II η απόρριψη του (γ) — ο Φ.Π.Α. αναλύεται σε Αγορών/Πωλήσεων.
• Κριτήριο: ο Φ.Μ.Υ. ανήκει σε άλλον δευτεροβάθμιο («Φόροι και Τέλη Αμοιβών Προσωπικού»), όχι στον Φ.Π.Α. — δεν υπάρχει σχέση γενικού-ειδικού μεταξύ τους.
• Παγίδα: η αντιστροφή της σχέσης στα (α) και (γ) του πρώτου ερωτήματος.

Άσκηση 3 — Ημερολόγιο, Καθολικό και αναλυτικοί λογαριασμοί («ΗΛΕΚΤΡΑΠΟΘΗΚΗ») (σελ. 116)

Ερώτηση: Ο Ε. Ευθυμίου ιδρύει επιχείρηση (ατομική) εμπορίας ηλεκτρικών ειδών με την επωνυμία «ΗΛΕΚΤΡΑΠΟΘΗΚΗ» στις 25/9/2002 και εισφέρει 100.000 Ευρώ σε μετρητά. Στη συνέχεια γίνονται οι ακόλουθες συναλλαγές: 25/9/2002: Αγορά επίπλων αξίας 3.000 Ευρώ από τον Τσαούσογλου με μετρητά. 25/9/2002: Αγορά μηχανών γραφείου αξίας 2.000 Ευρώ από τον Α. Αποστόλου με πίστωση. 28/9/2002: Αγορά εμπορευμάτων αξίας 11.000 Ευρώ (τηλεοράσεις αξίας 5.000 Ευρώ, Βίντεο αξίας 4.000 Ευρώ και ραδιομαγνητόφωνα αξίας 2.000 Ευρώ) από το Δ. Δημητρίου, με μετρητά τα 4.500 Ευρώ, με αποδοχή 4 συναλλαγματικών που εξέδωσε ο Δ. Δημητρίου (No 1-4) για τα 4.000 Ευρώ και τα υπόλοιπα με πίστωση. 30/9/2002: Πώληση τηλεοράσεων αντί 2.000 Ευρώ, Βίντεο αντί 2.400 Ευρώ με μετρητά λιανικώς. 1/10/2002: Αγορά τηλεοράσεων αξίας 24.000 Ευρώ από το Δ. Δημητρίου με πίστωση. 2/10/2002: Πώληση Βίντεο αντί 1.400 Ευρώ στον Ζ. Ζέππο, με μετρητά τα 400 Ευρώ και τα υπόλοιπα με πίστωση. 2/10/2002: Πώληση Ραδιομαγνητοφώνου αντί 600 Ευρώ με μετρητά. 4/10/2002: Πληρωμή 1.000 Ευρώ στον Α. Αποστόλου. 29/10/2002: Εξόφληση της συναλλαγματικής (Νο Ι) έκδοσης Δ. Δημητρίου, ονομαστικής αξίας 1.000 Ευρώ, κανονικά στη λήξη της. Ζητείται να κάνετε: 1) Την τήρηση του Ημερολογίου. 2) Την ενημέρωση των λογαριασμών του Γενικού Καθολικού. 3) Την ενημέρωση των αναλυτικών λογαριασμών. 4) Τη σύνταξη του ανακεφαλαιωτικού Ισοζυγίου των λογ/σμών του Γενικού Καθολικού της 31/10/02. 5) Τη σύνταξη των καταστάσεων συμφωνίας των αναλυτικών Καθολικών.

Απάντηση:

• Η μέθοδος του κεφαλαίου. Όπως στο παράδειγμα του βιβλίου (§6.6), οι αγορές χρεώνουν τον λογαριασμό «Εμπορεύματα» και οι πωλήσεις πιστώνουν τον λογαριασμό «Πωλήσεις εμπορευμάτων» με την τιμή πώλησης. Η εκφώνηση δίνει μόνο τιμές πώλησης, άρα δεν πιστώνεται ο λογαριασμός «Εμπορεύματα» κατά την πώληση.
• Οι αναλυτικοί λογαριασμοί που δημιουργούνται (δευτεροβάθμιοι, στα Αναλυτικά Καθολικά):
• Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός → Έπιπλα · Μηχανές γραφείου
• Εμπορεύματα και Πωλήσεις εμπορευμάτων → Τηλεοράσεις · Βίντεο · Ραδιομαγνητόφωνα
• Προμηθευτές → Α. Αποστόλου · Δ. Δημητρίου · Πελάτες → Ζ. Ζέππος
• 1) Ημερολόγιο (Χ = χρέωση, Π = πίστωση· οι αναλυτικοί σε παρένθεση, κάτω από τον γενικό τους):
• 25/9 ίδρυση: Χ Ταμείο 100.000 | Π Κεφάλαιο 100.000
• 25/9: Χ Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 3.000 (Έπιπλα) | Π Ταμείο 3.000
• 25/9: Χ Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 2.000 (Μηχανές γραφείου) | Π Προμηθευτές 2.000 (Α. Αποστόλου)
• 28/9: Χ Εμπορεύματα 11.000 (Τηλεοράσεις 5.000 · Βίντεο 4.000 · Ραδιομαγνητόφωνα 2.000) | Π Ταμείο 4.500, Π Γραμμάτια Πληρωτέα 4.000, Π Προμηθευτές 2.500 (Δ. Δημητρίου)

Έλεγχος: \( 4.500 + 4.000 + 2.500 = 11.000 \) ✓ Οι τέσσερις συναλλαγματικές των 4.000 € είναι 1.000 € η καθεμία.

• 30/9: Χ Ταμείο 4.400 | Π Πωλήσεις εμπορευμάτων 4.400 (Τηλεοράσεις 2.000 · Βίντεο 2.400)
• 1/10: Χ Εμπορεύματα 24.000 (Τηλεοράσεις) | Π Προμηθευτές 24.000 (Δ. Δημητρίου)
• 2/10: Χ Ταμείο 400, Χ Πελάτες 1.000 (Ζ. Ζέππος) | Π Πωλήσεις εμπορευμάτων 1.400 (Βίντεο)
• 2/10: Χ Ταμείο 600 | Π Πωλήσεις εμπορευμάτων 600 (Ραδιομαγνητόφωνα)
• 4/10: Χ Προμηθευτές 1.000 (Α. Αποστόλου) | Π Ταμείο 1.000
• 29/10: Χ Γραμμάτια Πληρωτέα 1.000 | Π Ταμείο 1.000 (εξόφληση της συναλλαγματικής Νο Ι· μένουν οι Νο 2-4, 3.000 €)
• 2) - 4) Γενικό Καθολικό και ανακεφαλαιωτικό Ισοζύγιο 31/10/02 (αθροίσματα χρέωσης / πίστωσης → υπόλοιπο):
• Ταμείο 105.400 / 9.500 → 95.900 Χ \( (100.000 + 4.400 + 400 + 600 - 3.000 - 4.500 - 1.000 - 1.000) \)
• Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 5.000 / 0 → 5.000 Χ
• Εμπορεύματα 35.000 / 0 → 35.000 Χ
• Πελάτες 1.000 / 0 → 1.000 Χ
• Κεφάλαιο 0 / 100.000 → 100.000 Π
• Προμηθευτές 1.000 / 28.500 → 27.500 Π
• Γραμμάτια Πληρωτέα 1.000 / 4.000 → 3.000 Π
• Πωλήσεις εμπορευμάτων 0 / 6.400 → 6.400 Π
• Αθροίσματα: \( \text{ΑΧΙ} = \text{ΑΠΙ} = \text{ΑΧΗ} = \text{ΑΠΗ} = 148.400 \) € · Υπόλοιπα: χρεωστικά = πιστωτικά = 136.900 € ✓
• 3) και 5) Αναλυτικοί λογαριασμοί και καταστάσεις συμφωνίας:
• Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός: Έπιπλα 3.000 + Μηχανές γραφείου 2.000 = 5.000 = γενικός ✓
• Εμπορεύματα: Τηλεοράσεις \( 5.000 + 24.000 = 29.000 \) + Βίντεο 4.000 + Ραδιομαγνητόφωνα 2.000 = 35.000 = γενικός ✓
• Πωλήσεις εμπορευμάτων: Τηλεοράσεις 2.000 + Βίντεο \( 2.400 + 1.400 = 3.800 \) + Ραδιομαγνητόφωνα 600 = 6.400 = γενικός ✓
• Προμηθευτές: Α. Αποστόλου (χρέωση 1.000, πίστωση 2.000, υπόλοιπο 1.000 Π) + Δ. Δημητρίου (πίστωση \( 2.500 + 24.000 = 26.500 \), υπόλοιπο 26.500 Π) → χρεώσεις 1.000, πιστώσεις 28.500, υπόλοιπο 27.500 = γενικός ✓
• Πελάτες: Ζ. Ζέππος 1.000 = γενικός ✓
• Ο έλεγχος που ζητά η άσκηση: για κάθε γενικό λογαριασμό, τα αθροίσματα χρεώσεων, πιστώσεων και υπολοίπων των αναλυτικών του ισούνται με τα αντίστοιχα του γενικού.

Σύνοψη: Ισοζύγιο 31/10/02: ΑΧΙ = ΑΠΙ = 148.400 €, υπόλοιπα 136.900 € = 136.900 € (Ταμείο 95.900 · Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 5.000 · Εμπορεύματα 35.000 · Πελάτες 1.000 | Κεφάλαιο 100.000 · Προμηθευτές 27.500 · Γραμμάτια Πληρωτέα 3.000 · Πωλήσεις εμπορευμάτων 6.400). Καταστάσεις συμφωνίας: Εμπορεύματα 29.000 + 4.000 + 2.000 = 35.000 · Πωλήσεις 2.000 + 3.800 + 600 = 6.400 · Προμηθευτές 1.000 + 26.500 = 27.500 · Έπιπλα 3.000 + 2.000 = 5.000 · Πελάτες 1.000.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: οι πωλήσεις στον λογαριασμό «Πωλήσεις εμπορευμάτων» με την τιμή πώλησης, όπως στο παράδειγμα του κεφαλαίου — όχι πίστωση των «Εμπορευμάτων».
• Κριτήριο: οι αναλυτικοί υπογραμμισμένοι κάτω από τον γενικό, με ποσά στη στήλη μερικών.
• Κριτήριο: κατάσταση συμφωνίας για κάθε γενικό λογαριασμό, με τον έλεγχο ισότητας.
• Κριτήριο: οι τέσσερις συναλλαγματικές = 1.000 € η καθεμία· εξοφλείται μόνο η Νο Ι.
• Κριτήριο: ισοζύγιο με \( \text{ΑΧΙ} = \text{ΑΠΙ} = 148.400 \) € και υπόλοιπα 136.900 €.
• Παγίδα: να μη διαχωριστούν οι δύο προμηθευτές, χάνοντας τα ζητούμενα (3) και (5).

Άσκηση 4 — Συμπλήρωση των ερωτηματικών στον λογαριασμό «Εμπορεύματα» (σελ. 117)

Ερώτηση: Ο λ/σμός «Εμπορεύματα» και οι αναλυτικοί του έχουν: Εμπορεύματα: Χρέωση ; | Πίστωση 10.000. Καφές: Χρέωση 10.000 | Πίστωση 7.000. Ζάχαρη: Χρέωση 4.000 | Πίστωση ;. Να συμπληρώσετε τα ερωτηματικά.

Απάντηση:

• Τα δεδομένα του σχήματος Τ του βιβλίου: «Εμπορεύματα» (γενικός): χρέωση ;, πίστωση 10.000· «Καφές» (αναλυτικός): χρέωση 10.000, πίστωση 7.000· «Ζάχαρη» (αναλυτικός): χρέωση 4.000, πίστωση ;.
• Η αρχή που λύνει την άσκηση — οι ισότητες συμφωνίας: το άθροισμα των χρεώσεων των αναλυτικών ισούται με τη χρέωση του γενικού τους λογαριασμού, το άθροισμα των πιστώσεων των αναλυτικών με την πίστωση του γενικού, και το άθροισμα των υπολοίπων των αναλυτικών με το υπόλοιπο του γενικού.
• 1) Η χρέωση του λογαριασμού «Εμπορεύματα»:
• \[ \text{Χρέωση Εμπορευμάτων} = \text{Χρέωση Καφέ} + \text{Χρέωση Ζάχαρης} = 10.000 + 4.000 = \mathbf{14.000}\ \text{€} \]
• 2) Η πίστωση του λογαριασμού «Ζάχαρη»:
• \[ \text{Πίστωση Ζάχαρης} = \text{Πίστωση Εμπορευμάτων} - \text{Πίστωση Καφέ} = 10.000 - 7.000 = \mathbf{3.000}\ \text{€} \]
• 3) Επαλήθευση με τα υπόλοιπα: Καφές \( 10.000 - 7.000 = 3.000 \) (χρεωστικό) · Ζάχαρη \( 4.000 - 3.000 = 1.000 \) (χρεωστικό) · Εμπορεύματα \( 14.000 - 10.000 = 4.000 \) (χρεωστικό). Ισχύει \( 3.000 + 1.000 = 4.000 \) ✓
• Η γενική αρχή που διδάσκει η άσκηση: ο γενικός λογαριασμός δεν είναι ανεξάρτητος από τους αναλυτικούς του — είναι αναγκαστικά το άθροισμά τους, σε κάθε πλευρά χωριστά. Γι' αυτό, αν ξέρεις όλα τα ποσά εκτός από ένα, το τελευταίο προκύπτει μονοσήμαντα.

Σύνοψη: Χρέωση «Εμπορεύματα» = 10.000 + 4.000 = 14.000 € · Πίστωση «Ζάχαρη» = 10.000 − 7.000 = 3.000 €. Επαλήθευση υπολοίπων: Καφές 3.000 + Ζάχαρη 1.000 = Εμπορεύματα 4.000 (χρεωστικά).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σωστή χρήση των ισοτήτων συμφωνίας σε κάθε πλευρά χωριστά (χρεώσεις με χρεώσεις, πιστώσεις με πιστώσεις).
• Κριτήριο: επαλήθευση και με τα υπόλοιπα (3.000 + 1.000 = 4.000).
• Παγίδα: να αφαιρεθεί η πίστωση του Καφέ από τη χρέωση των Εμπορευμάτων — οι πλευρές δεν αναμειγνύονται.
• Παγίδα: αναλυτικός εμπορευμάτων με πιστωτικό υπόλοιπο σημαίνει λάθος υπολογισμό.

Άσκηση 5 — Υπόλοιπα περιληπτικών, Κεφάλαιο, Ισοζύγιο και Ισολογισμός (σελ. 117)

Ερώτηση: Δίνονται οι λογαριασμοί: α) Πελατών: Π. Πέτρου με υπόλοιπο 300 Ευρώ, Γ. Γεωργίου με υπόλοιπο 400 Ευρώ, Β. Βασιλείου με υπόλοιπο 200 Ευρώ. β) Προμηθευτών: Άλφα ΕΠΕ με υπόλοιπο 400 Ευρώ, Α. Αντωνίου με υπόλοιπο 500 Ευρώ, Γ. Γεωργίου με υπόλοιπο 300 Ευρώ, Ν. Νικολάου με υπόλοιπο 450 Ευρώ. γ) Μεταφορικών μέσων: Αυτοκίνητο φορτηγό μάρκας FORD 1,5 τόνου 30.000 Ευρώ, Αυτοκίνητο φορτηγό μάρκας SEAT 1,7 τόνων 42.000 Ευρώ. δ) Εμπορευμάτων: ύφασμα βαμβακερό εγχώριο 2.500 Ευρώ, ύφασμα βαμβακερό εισαγόμενο (Ιταλίας) 4.500 Ευρώ, ύφασμα λινό μονόχρωμο 3.500 Ευρώ, ύφασμα μεταξωτό 4.500 Ευρώ. Ζητείται: Να βρείτε τα υπόλοιπα των περιληπτικών λογαριασμών. Αν όλοι αυτοί είναι οι λογαριασμοί μιας επιχείρησης, να βρείτε επίσης το Κεφάλαιό της και να συντάξετε το Ισοζύγιο των περιλ. λογαριασμών και τον Ισολογισμό.

Απάντηση:

• Βήμα 1 — τα υπόλοιπα των περιληπτικών λογαριασμών (άθροισμα των αναλυτικών του καθενός):
• ΠΕΛΑΤΕΣ \( = 300 + 400 + 200 = \mathbf{900} \) € (3 αναλυτικοί) — Ενεργητικό
• ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ \( = 400 + 500 + 300 + 450 = \mathbf{1.650} \) € (4 αναλυτικοί) — Πραγματικό Παθητικό
• ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ \( = 30.000 + 42.000 = \mathbf{72.000} \) € (2 αναλυτικοί) — Πάγιο Ενεργητικό
• ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ \( = 2.500 + 4.500 + 3.500 + 4.500 = \mathbf{15.000} \) € (4 αναλυτικοί) — Κυκλοφορούν

Η παγίδα της άσκησης — και είναι πολύ καλή. Ο «Γ. Γεωργίου» εμφανίζεται ΔΥΟ φορές: ως πελάτης με 400 € και ως προμηθευτής με 300 €. Είναι δύο εντελώς διαφορετικοί αναλυτικοί λογαριασμοί, σε δύο διαφορετικά αναλυτικά καθολικά. ΔΕΝ συμψηφίζονται — το ίδιο πρόσωπο μπορεί ταυτόχρονα να μας χρωστάει 400 € (μας αγόρασε) και να του χρωστάμε 300 € (του αγοράσαμε). Λάθος συμψηφισμός θα έδινε Πελάτες 500 και Προμηθευτές 1.350 — και τα δύο λάθος.

• Βήμα 2 — το Κεφάλαιο.
• Ενεργητικό \( = \underbrace{72.000}_{\text{Μεταφορικά}} + \underbrace{15.000}_{\text{Εμπορεύματα}} + \underbrace{900}_{\text{Πελάτες}} = \mathbf{87.900} \) €
• Πραγματικό Παθητικό \( = \mathbf{1.650} \) €
• \[ \text{ΚΕΦΑΛΑΙΟ} = 87.900 - 1.650 = \mathbf{86.250}\ \text{€} \]
• Βήμα 3 — ΙΣΟΖΥΓΙΟ περιληπτικών λογαριασμών (χρεωστικά / πιστωτικά υπόλοιπα):

• Βήμα 4 — ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ:
• ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ — Α. ΠΑΓΙΟ: Μεταφορικά μέσα 72.000 · Β. ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ: Εμπορεύματα 15.000, Πελάτες 900 → 87.900 €
• ΠΑΘΗΤΙΚΟ — Καθαρή Περιουσία: Κεφάλαιο 86.250 · Υποχρεώσεις σε τρίτους: Προμηθευτές 1.650 → 87.900 € ✓
• Παρατήρηση για την επιχείρηση: τα ίδια κεφάλαια καλύπτουν το 98,1 % του Ενεργητικού \( (86.250/87.900) \). Είναι ελάχιστα δανεισμένη — αλλά το 82 % της περιουσίας της είναι δύο φορτηγά, δηλαδή ακινητοποιημένο κεφάλαιο με μηδενική ρευστότητα.

Σύνοψη: Πελάτες 900 € · Προμηθευτές 1.650 € · Μεταφορικά μέσα 72.000 € · Εμπορεύματα 15.000 €. Ενεργητικό = 87.900 €, Π.Π. = 1.650 €, ΚΕΦΑΛΑΙΟ = 86.250 €. Ισοζύγιο και Ισολογισμός ισοσκελίζουν στα 87.900 €. Προσοχή: ο Γ. Γεωργίου είναι ΚΑΙ πελάτης (400) ΚΑΙ προμηθευτής (300) — δύο διαφορετικοί αναλυτικοί λογαριασμοί που ΔΕΝ συμψηφίζονται.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο — το κρίσιμο: ο Γ. Γεωργίου να ΜΗΝ συμψηφιστεί· είναι δύο διαφορετικοί λογαριασμοί.
• Κριτήριο: σωστή κατάταξη κάθε περιληπτικού σε Ενεργητικό ή Παθητικό.
• Κριτήριο: και τα τέσσερα ζητούμενα — υπόλοιπα, Κεφάλαιο, Ισοζύγιο, Ισολογισμός.
• Κριτήριο: ισοσκελισμός στα 87.900 € και στα δύο.
• Θετικό: η παρατήρηση για τη χαμηλή ρευστότητα (82 % σε φορτηγά).