Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 3 (σελ. 91-93) – ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Γ΄ ΕΠΑΛ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 3 (σελ. 91-93) – ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 3

Αναλυτικές απαντήσεις και στα τρία μπλοκ του κεφαλαίου 3: 10 προτάσεις Σωστού/Λάθους, 10 ερωτήσεις σύντομης ανάπτυξης και 6 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής.

Άσκηση Σ/Λ 1 — Επικοινωνία είναι η ικανότητα του ανθρώπου να συνδιαλέγ…

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Επικοινωνία είναι η ικανότητα του ανθρώπου να συνδιαλέγεται με τους άλλους.

Απάντηση:

ΣΩΣΤΟ (Σ)

Το βιβλίο το διατυπώνει ακριβώς έτσι (σελ. 64): Η ικανότητα του ανθρώπου να συνδιαλέγεται με τους άλλους και να ανταλλάσσει με αυτούς τις απόψεις του βρίσκεται στον πυρήνα της κοινωνικής ζωής, αφού Η κοινωνική ζωή είναι δυνατή μόνο μέσω της ικανότητας των ανθρώπων να επικοινωνούν. Ο πλήρης ορισμός (σελ. 63): Με τον όρο επικοινωνία εννοούμε την ανταλλαγή ή και τη μεταβίβαση σκέψεων, ιδεών, γνώσεων, ειδήσεων και άλλων επιθυμιών ή εντολών από άτομο ή από άτομα προς άλλο άτομο ή προς ομάδες ατόμων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό. Η επικοινωνία ορίζεται ως η ανταλλαγή ή μεταβίβαση σκέψεων, ιδεών, γνώσεων και ειδήσεων ανάμεσα σε άτομα ή ομάδες, και το βιβλίο τονίζει ότι η κοινωνική ζωή είναι δυνατή μόνο μέσω της ικανότητας των ανθρώπων να επικοινωνούν και να συνδιαλέγονται.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Σ/Λ 2 — Οι χειρονομίες και οι εκφράσεις του προσώπου και οι κιν…

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Οι χειρονομίες και οι εκφράσεις του προσώπου και οι κινήσεις του σώματος δεν είναι μέσο επικοινωνίας.

Απάντηση:

ΛΑΘΟΣ (Λ)

Είναι ένας από τους έξι τρόπους επικοινωνίας που απαριθμεί το βιβλίο (σελ. 66): 4. Με χειρονομίες, με εκφράσεις του προσώπου και με κινήσεις του σώματος. Ολόκληρη η παράγραφος 3.8 (σελ. 72) είναι αφιερωμένη σε αυτούς: Η επικοινωνία μεταξύ των κωφαλάλων ή των άλαλων και των κωφών γίνεται με τα χέρια. Τα γράμματα του αλφαβήτου παριστάνονται με διάφορες θέσεις των δακτύλων. Και προσθέτει: Γνωστές επίσης είναι οι χειρονομίες που σημαίνουν χαιρετισμό, απλό ή στρατιωτικό, ησυχία, συγχαρητήρια, «έλα» ή «φύγε», δυσπιστία, άρνηση, συμφωνία, επιτυχία ή αποτυχία ναι ή όχι κτλ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος. Οι χειρονομίες, οι εκφράσεις του προσώπου και οι κινήσεις του σώματος αποτελούν έναν από τους έξι τρόπους επικοινωνίας. Με τα χέρια γίνεται η επικοινωνία των κωφών και των άλαλων, ενώ γνωστές είναι και οι χειρονομίες που δηλώνουν χαιρετισμό, ησυχία, συγχαρητήρια, άρνηση ή συμφωνία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Σ/Λ 3 — Βασική προϋπόθεση επιτυχίας της ομιλίας ή διάλεξης είνα…

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Βασική προϋπόθεση επιτυχίας της ομιλίας ή διάλεξης είναι η γνώση του αποδέκτη.

Απάντηση:

ΣΩΣΤΟ (Σ)

Το βιβλίο ανοίγει την ενότητα «Ομιλία-Διάλεξη» με αυτό (σελ. 69): Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία μιας ομιλίας ή μιας διάλεξης είναι η γνώση της προσωπικότητας του αποδέκτη. Επομένως, η οργάνωση της ομιλίας ή της διάλεξης πρέπει να θεμελιώνεται με βάση στοιχεία του λήπτη ή δέκτη (γνώσεις, πείρα, χαρακτήρας κτλ.). Το ίδιο ισχύει και στη συνομιλία: ο ομιλητής οφείλει να έχει στο νου του τις δυνατότητες του συνομιλητή του, δηλαδή τις εμπειρίες, τη διάθεση, τις φυσικές ικανότητες αυτού (σελ. 68).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό. Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία μιας ομιλίας ή διάλεξης είναι η γνώση της προσωπικότητας του αποδέκτη, οπότε η οργάνωσή της πρέπει να θεμελιώνεται στα στοιχεία του δέκτη, δηλαδή στις γνώσεις, την πείρα και τον χαρακτήρα του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Σ/Λ 4 — Η προσωπική εμφάνιση δεν επηρεάζει την επικοινωνία των…

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Η προσωπική εμφάνιση δεν επηρεάζει την επικοινωνία των ατόμων.

Απάντηση:

ΛΑΘΟΣ (Λ)

Την επηρεάζει, και μάλιστα από την αρχή. Το βιβλίο αφιερώνει ειδική παράγραφο (σελ. 69): Η εμφάνιση του ομιλητή μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς ή ευμενώς το ακροατήριο. Π.χ., το «εξεζητημένο» ντύσιμο ή το πολύ αυστηρό, ανάλογα, μπορεί να προκαλέσει ενόχληση, στους ακροατές και σχόλια, με αποτέλεσμα να εμφανιστούν από την αρχή τα πρώτα εμπόδια στη σωστή μετάδοση μηνυμάτων και επομένως στην επικοινωνία. Η λεζάντα της φωτογραφίας 3.2 το συνοψίζει: Η προσωπική εμφάνιση δημιουργεί κλίμα εμπιστοσύνης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος. Η εμφάνιση του ομιλητή μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς ή ευμενώς το ακροατήριο. Το εξεζητημένο ή το πολύ αυστηρό ντύσιμο μπορεί να προκαλέσει ενόχληση και σχόλια, με αποτέλεσμα να εμφανιστούν από την αρχή εμπόδια στη μετάδοση των μηνυμάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Σ/Λ 5 — Στην επικοινωνία πομπός είναι το πρόσωπο που αποδέχεται…

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Στην επικοινωνία πομπός είναι το πρόσωπο που αποδέχεται το μήνυμα.

Απάντηση:

ΛΑΘΟΣ (Λ)

Ο ορισμός είναι ακριβώς αντίστροφος (σελ. 73): Όταν λέμε πομπό, εννοούμε το πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, που επιθυμεί να εκφράσει τις απόψεις του, τις σκέψεις του κτλ. και να επικοινωνήσει με άλλους ανθρώπους. Αυτός που λαμβάνει το μήνυμα είναι ο δέκτης (σελ. 73): Όταν λέμε δέκτη, εννοούμε το άτομο ή τις ομάδες ατόμων οι οποίες θα ενημερωθούν για το μήνυμά του. Στο πρώτο κεφάλαιο (σελ. 19) ο πομπός ορίζεται ως εκείνος που δημιουργεί την επικοινωνία μεταβιβάζοντας σκέψεις συναισθήματα και γενικά μηνύματα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος. Πομπός είναι το πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, που επιθυμεί να εκφράσει τις απόψεις και τις σκέψεις του και να επικοινωνήσει με άλλους, δηλαδή αυτός που εκπέμπει το μήνυμα. Εκείνος που λαμβάνει και αποδέχεται το μήνυμα είναι ο δέκτης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Σ/Λ 6 — Τα βιβλία και τα έντυπα υπάγονται στα οπτικά μέσα επικο…

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Τα βιβλία και τα έντυπα υπάγονται στα οπτικά μέσα επικοινωνίας.

Απάντηση:

ΣΩΣΤΟ (Σ)

Ανήκουν στη λίστα των οπτικών μέσων (σελ. 81): Στα οπτικά μέσα επικοινωνίας διακρίνουμε τις εξής κατηγορίες: 3.13.1 Τον Τύπο 3.13.2 Τα βιβλία 3.13.3 Τα έντυπα, γενικά 3.13.4 Τις εκθέσεις 3.13.5 Τα υπαίθρια μέσα κτλ. 3.13.6 Το διαδίκτυο (Internet). Τα οπτικά μέσα (σελ. 81) απευθύνονται στο οπτικό κέντρο του ανθρώπου και μέσω αυτού μεταδίδουν το μήνυμα. Στα έντυπα ειδικότερα (σελ. 83) κατατάσσονται τα διάφορα περιοδικά των επιχειρήσεων, μηνιαίας ή ετήσιας έκδοσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό. Στα οπτικά μέσα επικοινωνίας, τα οποία απευθύνονται στο οπτικό κέντρο του ανθρώπου, ανήκουν ο τύπος, τα βιβλία, τα έντυπα γενικά, οι εκθέσεις, τα υπαίθρια μέσα και το διαδίκτυο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Σ/Λ 7 — Το δελτίο τύπου είναι μέσο επικοινωνίας

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Το δελτίο τύπου είναι μέσο επικοινωνίας.

Απάντηση:

ΣΩΣΤΟ (Σ)

Είναι από τα βασικότερα εργαλεία των Δ.Σ. Το βιβλίο το ορίζει (σελ. 82): Τα δελτία τύπου είναι έντυπα τα οποία εκδίδουν οι υπεύθυνοι των δημοσίων σχέσεων των οικονομικών μονάδων με παραλήπτη τον τύπο. Περιέχουν ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με τις συγκεκριμένες οικονομικές μονάδες. Και δίνει τους κανόνες σύνταξης: είναι καλό να γράφονται σε έντυπα που να αναφέρουν τα στοιχεία της οικονομικής μονάδας από την οποία προέρχονται · πρέπει να δώσουμε ειδήσεις που να ενδιαφέρουν τον αναγνώστη αλλά και τις εφημερίδες · μπορούμε να στείλουμε και επίκαιρες φωτογραφίες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό. Τα δελτία τύπου είναι έντυπα που εκδίδουν οι υπεύθυνοι των δημοσίων σχέσεων με παραλήπτη τον τύπο και περιέχουν ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την οικονομική μονάδα. Αποτελούν βασικό μέσο επικοινωνίας των δημοσίων σχέσεων με τον τύπο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Σ/Λ 8 — Τα δελτία τύπου συντάσσονται από τις εφημερίδες και απο…

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Τα δελτία τύπου συντάσσονται από τις εφημερίδες και αποστέλλονται στις επιχειρήσεις.

Απάντηση:

ΛΑΘΟΣ (Λ)

Η κατεύθυνση είναι ακριβώς αντίστροφη (σελ. 82): Τα δελτία τύπου είναι έντυπα τα οποία εκδίδουν οι υπεύθυνοι των δημοσίων σχέσεων των οικονομικών μονάδων με παραλήπτη τον τύπο.
```
   ΣΩΣΤΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ
   ΤΜΗΜΑ Δ.Σ. της επιχείρησης  ──δελτίο τύπου──►  ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ
```
Το βιβλίο εξηγεί και τον λόγο (σελ. 81): Επειδή οι εφημερίδες είναι κατά βάση ειδησεογραφικό μέσο, γι' αυτό και οι εκπρόσωποι των δημοσίων σχέσεων τις χρησιμοποιούν για την ευρεία δημοσιότητα των δελτίων τους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος. Τα δελτία τύπου τα εκδίδουν οι υπεύθυνοι των δημοσίων σχέσεων των οικονομικών μονάδων και έχουν παραλήπτη τον τύπο, δηλαδή η κατεύθυνση είναι από την επιχείρηση προς τις εφημερίδες και όχι το αντίστροφο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Σ/Λ 9 — Οι διαφάνειες δεν αποτελούν μέσο επικοινωνίας

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Οι διαφάνειες δεν αποτελούν μέσο επικοινωνίας.

Απάντηση:

ΛΑΘΟΣ (Λ)

Αποτελούν οπτικοακουστικό μέσο (σελ. 86): Μια άλλη κατηγορία οπτικοακουστικών μέσων είναι οι διαφάνειες και οι ταινίες με διαφάνειες. Μολονότι δεν είναι τόσο εντυπωσιακές και ελκυστικές οι διαφάνειες και οι ταινίες τους όσο οι κινηματογραφικές ταινίες, εντούτοις είναι πολύ αποδοτικά μέσα επικοινωνίας. Χρησιμοποιούνται: α) για την ενημέρωση ειδικών κατηγοριών κοινού, όπως είναι, π.χ., οι μέτοχοι και το προσωπικό μιας εταιρείας, β) για εκπαιδευτικούς σκοπούς και γ) για καλύτερη ενημέρωση του κοινού μιας διάλεξης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος. Οι διαφάνειες και οι ταινίες διαφανειών αποτελούν κατηγορία οπτικοακουστικών μέσων και, μολονότι δεν είναι τόσο εντυπωσιακές όσο οι κινηματογραφικές ταινίες, είναι πολύ αποδοτικά μέσα επικοινωνίας, που χρησιμοποιούνται για ενημέρωση ειδικών κατηγοριών κοινού, για εκπαιδευτικούς σκοπούς και για την υποστήριξη διαλέξεων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση Σ/Λ 10 — Η τηλεόραση πλεονεκτεί έναντι του κινηματογράφου

Ερώτηση: Α. Να χαρακτηρίσετε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις ως σωστή (Σ) ή ως λανθασμένη (Λ) Η τηλεόραση πλεονεκτεί έναντι του κινηματογράφου.

Απάντηση:

ΣΩΣΤΟ (Σ)

Το βιβλίο το λέει ρητά (σελ. 87): Η τηλεόραση παρουσιάζει τα πλεονεκτήματα του κινηματογράφου και ένα επιπλέον πλεονέκτημα. Δε χρειάζεται να πάει ο ενδιαφερόμενος στο χώρο προβολής του φιλμ, αφού το τηλεοπτικό πρόγραμμα παρακολουθείται και από το σπίτι ή από το γραφείο του ενδιαφερομένου. Και προσθέτει: Είναι επίσης σημαντικό ότι ένα πρόγραμμα μπορεί να βιντεοσκοπηθεί και να προβληθεί με κατάλληλη συσκευή στον επιθυμητό χώρο και χρόνο. Ο περιορισμός (σελ. 87): στην Ελλάδα χρησιμοποιείται σε μικρότερο βαθμό … κυρίως λόγω του μεγάλου κόστους του τηλεοπτικού χρόνου, ενώ απαιτεί ειδικές γνώσεις και σχετική προετοιμασία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό. Η τηλεόραση παρουσιάζει όλα τα πλεονεκτήματα του κινηματογράφου και ένα επιπλέον: δεν χρειάζεται ο ενδιαφερόμενος να μεταβεί στον χώρο προβολής, αφού το πρόγραμμα παρακολουθείται από το σπίτι ή το γραφείο, ενώ μπορεί και να βιντεοσκοπηθεί και να προβληθεί στον επιθυμητό χώρο και χρόνο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 1 — Οι δυσκολίες της επικοινωνίας σήμερα

Ερώτηση: Ποιες είναι οι δυσκολίες της επικοινωνίας μεταξύ των ατόμων σήμερα.

Απάντηση:

Η διαπίστωση (σελ. 64): Η επικοινωνία σήμερα έχει καταστεί ιδιαίτερα προβληματική.

ΤΑ ΑΙΤΙΑ (σελ. 64-65, αυτούσια):
```
   1. «Οι πολυάνθρωπες κοινωνίες, που αποξενώνουν τον
      άνθρωπο από το συνάνθρωπό του»
   2. «Η συσσώρευση στον καθένα μας πλήθους προβλημάτων,
      που προκαλούν έντονο άγχος»
   3. «Η διαφορά του μορφωτικού επιπέδου εμποδίζει πολλές
      φορές τη σωστή επικοινωνία των ανθρώπων μεταξύ τους»
   4. «Η εξέλιξη και η εξάπλωση των μέσων μαζικής
      ενημέρωσης και ιδιαίτερα της τηλεόρασης … Ο όγκος
      των κάθε είδους μηνυμάτων αυξάνεται με τέτοιο ρυθμό,
      ώστε να μιλάμε για “επικοινωνιακή ρύπανση”»
```
Το παράδοξο (σελ. 65): η εξάπλωση και ο πλούτος των μέσων και των τεχνικών της επικοινωνίας είναι αντιστρόφως ανάλογα με την ευκολία και την αρτιότητά της. Η εξήγηση: η χρησιμοποίηση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας προϋποθέτει ειδικευμένες γνώσεις, τεχνικές και επιστημονικές, καθώς και ειδικές ικανότητες. Η συνέπεια για τα στελέχη (σελ. 65): Το να έχεις την ικανότητα να μιλάς και να γράφεις καλά σήμερα δεν είναι αρκετό. Η τέχνη του λόγου πρέπει απαραίτητα να συνοδεύεται από τη γνώση και την εμπειρία της τεχνικής της επικοινωνίας. Το ζητούμενο (σελ. 65): το πρόβλημα αλλά και η επιτυχία είναι να καταφέρεις σήμερα, μέσα στον οπτικό και ηχητικό καταιγισμό, να περάσεις το σωστό μήνυμα, στο σωστό κοινό, τη σωστή στιγμή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα αίτια που δυσκολεύουν σήμερα την επικοινωνία είναι τέσσερα: οι πολυάνθρωπες κοινωνίες, που αποξενώνουν τον άνθρωπο από τον συνάνθρωπό του, η συσσώρευση πλήθους προβλημάτων που προκαλούν έντονο άγχος, η διαφορά του μορφωτικού επιπέδου και η εξάπλωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης, ιδιαίτερα της τηλεόρασης, με τόσο μεγάλο όγκο μηνυμάτων ώστε να μιλάμε για επικοινωνιακή ρύπανση. Παραδόξως η εξάπλωση και ο πλούτος των μέσων είναι αντιστρόφως ανάλογα με την ευκολία και την αρτιότητα της επικοινωνίας, επειδή τα σύγχρονα μέσα προϋποθέτουν ειδικευμένες γνώσεις και ικανότητες. Ζητούμενο είναι να περάσει κανείς το σωστό μήνυμα, στο σωστό κοινό, τη σωστή στιγμή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 2 — Οι προϋποθέσεις της αποτελεσματικής επικοινωνίας

Ερώτηση: Ποιες είναι οι προϋποθέσεις της αποτελεσματικής επικοινωνίας.

Απάντηση:

Η αφετηρία (σελ. 65): τα μέσα δεν αποτελούν παρά μονάχα τα οχήματα που θα μεταφέρουν τα μηνύματα — Για να έχουμε αποτελεσματική λειτουργία της επικοινωνίας, πρέπει τα εν λόγω μηνύματα να φτάσουν έγκαιρα και με ασφάλεια στον προορισμό τους. Και η παρομοίωση: «Αυτό, βέβαια, εξαρτάται κατά ένα μεγάλο μέρος από τις ικανότητες του οδηγού». Στην επιχείρηση οδηγοί είναι τα στελέχη της. Άρα: για τις Δ.Σ. οι προϋποθέσεις για μια αποτελεσματική επικοινωνία είναι η απόκτηση ή η διαμόρφωση ικανών στελεχών.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ ΤΑ ΣΤΕΛΕΧΗ (σελ. 66, αυτούσια):
```
   1. «Έμφυτο ταλέντο, το οποίο μπορεί να καλλιεργηθεί
      και να βελτιωθεί»
   2. «Θεωρητικές γνώσεις ψυχολογίας, κοινωνιολογίας
      και διοίκησης»
   3. «Τεχνική κατάρτιση, δηλαδή γνώση των μέσων
      επικοινωνίας και κυρίως των σύγχρονων
      οπτικοακουστικών και ηλεκτρονικών μέσων»
```
Οι πρόσθετες προϋποθέσεις που προκύπτουν από το κεφάλαιο
```
   ● ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΔΕΚΤΗ — «Βασική προϋπόθεση για την
     επιτυχία μιας ομιλίας ή μιας διάλεξης είναι η γνώση
     της προσωπικότητας του αποδέκτη» (σελ. 69)
   ● ΚΟΙΝΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ και κατανόηση της νοοτροπίας του
     ακροατή (Σχήμα 2, σελ. 68)
   ● ΥΠΕΡΠΗΔΗΣΗ ΤΩΝ ΦΡΑΓΜΩΝ — συγχύσεις, θέσεις-νοοτροπία,
     εγωιστικές διαθέσεις, ενδιαφέροντα, τεχνικά μέσα και
     μόρφωση (Σχήμα 1, σελ. 68)
   ● ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ — χώρος, φωτισμός, ακουστική,
     απόσταση, μικροφωνικές εγκαταστάσεις, αερισμός (σελ. 70)
```
Η ανακεφαλαίωση (σελ. 90): Για να υπάρχει αποτελεσματική επικοινωνία, θα πρέπει να έχουμε αποτελεσματικά στελέχη με ικανότητα, ταλέντο, θεωρητικές γνώσεις, τεχνική κατάρτιση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα μέσα είναι μόνο τα οχήματα που μεταφέρουν τα μηνύματα, οπότε η βασική προϋπόθεση της αποτελεσματικής επικοινωνίας είναι η απόκτηση ή διαμόρφωση ικανών στελεχών. Τα στελέχη των δημοσίων σχέσεων πρέπει να διαθέτουν έμφυτο ταλέντο, το οποίο μπορεί να καλλιεργηθεί, θεωρητικές γνώσεις ψυχολογίας, κοινωνιολογίας και διοίκησης, καθώς και τεχνική κατάρτιση, δηλαδή γνώση των μέσων επικοινωνίας και κυρίως των σύγχρονων οπτικοακουστικών και ηλεκτρονικών. Απαιτούνται επίσης η γνώση της προσωπικότητας του αποδέκτη, η χρήση κοινού λεξιλογίου, η υπερπήδηση των φραγμών, όπως οι συγχύσεις, οι εγωιστικές διαθέσεις και οι διαφορές μόρφωσης, και η εξασφάλιση κατάλληλου περιβάλλοντος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 3 — Οι συνήθεις τρόποι επικοινωνίας

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι συνήθεις τρόποι επικοινωνίας.

Απάντηση:

Οι έξι τρόποι (σελ. 66, αυτούσια):

   1. Προφορικά.
   2. Γραπτά.
   3. Με σημεία και σύμβολα.
   4. Με χειρονομίες, με εκφράσεις του προσώπου και με
      κινήσεις του σώματος.
   5. Με μη φωνητικούς ήχους, δηλαδή με μουσική, με
      συνθηματικά χτυπήματα τυμπάνων κλπ.
   6. Με συνδυασμούς των παραπάνω, δηλαδή με ομιλία,
      μουσική και εικόνες ή με προφορικό λόγο και με
      χειρονομίες.

Η ιεράρχηση (σελ. 66): Η προφορική και η γραπτή επικοινωνία και οι συνδυασμοί τους αποτελούν τους περισσότερο σημαντικούς τρόπους επικοινωνίας, ενώ Η προφορική είναι η πιο εύκολη και η πιο διαδεδομένη μορφή επικοινωνίας.

Παραδείγματα από κάθε κατηγορία

   ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΑ (§3.7, σελ. 70-71)
     επικοινωνία με σημαίες (Γαλλία, δεκαετία 1790) ·
     κώδικας Morse · οπτικός τηλέγραφος των πολεμικών
     πλοίων · ο κώδικας του Luis Brille (1809-1852) για
     τους τυφλούς · σύμβολα κυκλοφορίας και ασφάλειας ·
     στενογραφία · συστήματα δορυφορικής κάλυψης
   ΧΕΙΡΟΝΟΜΙΕΣ (§3.8, σελ. 72)
     η επικοινωνία των κωφαλάλων με τα χέρια · χαιρετισμός,
     ησυχία, συγχαρητήρια, «έλα» ή «φύγε», δυσπιστία,
     άρνηση, συμφωνία
   ΜΗ ΦΩΝΗΤΙΚΟΙ ΗΧΟΙ (§3.9, σελ. 72)
     «ο σφυριχτικός «λόγος», των Αζτέκων Ινδιάνων του
     Μεξικού» · «τα συνθηματικά χτυπήματα των τύμπανων,
     η σάλπιγγα στο στρατό, η καμπάνα της εκκλησίας»
   ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ
     «Στις αίθουσες, π.χ., της διδασκαλίας χρησιμοποιείται
     ο προφορικός λόγος μαζί με τη γραφή στον πίνακα, την
     κίνηση των χεριών»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι άνθρωποι επικοινωνούν μεταξύ τους με έξι τρόπους: προφορικά, γραπτά, με σημεία και σύμβολα, με χειρονομίες, εκφράσεις του προσώπου και κινήσεις του σώματος, με μη φωνητικούς ήχους, δηλαδή με μουσική και συνθηματικά χτυπήματα τυμπάνων, και με συνδυασμούς των παραπάνω, όπως ομιλία, μουσική και εικόνες μαζί. Η προφορική και η γραπτή επικοινωνία και οι συνδυασμοί τους είναι οι σημαντικότεροι τρόποι, ενώ η προφορική είναι η πιο εύκολη και η πιο διαδεδομένη μορφή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 4 — Οι παράγοντες που πρέπει να έχει υπόψη ο ομιλητής

Ερώτηση: Ποιους παράγοντες πρέπει να έχει στο μυαλό του ο ομιλητής για να επιτύχει τη σωστή μετάδοση του μηνύματός του.

Απάντηση:

Η αφετηρία (σελ. 67): η επιτυχής συνομιλία επιτυγχάνεται, εφόσον ο ομιλητής λαμβάνει υπόψη τη δυνατότητα του συνομιλητή (ακροατή), αλλά και τη δυσκολία του να ανταποκριθεί στη μεταβίβαση του εκπεμπόμενου μηνύματος.

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ (σελ. 67-68, αυτούσια):
```
   1. «Τις δυνατότητες του συνομιλητή του, δηλαδή τις
      εμπειρίες, τη διάθεση, τις φυσικές ικανότητες αυτού»
   2. «Το αντικείμενο της συνομιλίας, δηλαδή πρέπει να έχει
      σχεδιάσει ορθολογικά το περιεχόμενο της συνομιλίας,
      οι δε ιδέες να τακτοποιούνται κατά τρόπο κατανοητό»
   3. «Το σκοπό για τον οποίο θα γίνει η ομιλία»
```
Γιατί χρειάζεται προσοχή (σελ. 67): η ακρόαση προϋποθέτει καταβολή μεγαλύτερης προσπάθειας για την κατανόηση του μηνύματος του ομιλητή, ο οποίος συνήθως έχει καταναλώσει περισσότερο χρόνο στη σύλληψη και κωδικοποίηση της ιδέας από το χρόνο που διαθέτει ο ακροατής για να ακούσει και ταυτόχρονα να αποκωδικοποιήσει (κατανοήσει) την ιδέα.

ΟΙ ΦΡΑΓΜΟΙ ΚΑΙ Η ΥΠΕΡΠΗΔΗΣΗ ΤΟΥΣ (Σχήματα 1 και 2, σελ. 68)
```
   ΦΡΑΓΜΟΙ-ΕΜΠΟΔΙΑ          ΥΠΕΡΠΗΔΗΣΗ ΕΜΠΟΔΙΩΝ
   ────────────────────────────────────────────────────────
   Συγχύσεις                Κατανοείτε τη νοοτροπία και το
   Θέσεις-Νοοτροπία         ύφος του ακροατή
   Εγωιστικές διαθέσεις     Χρησιμοποιείτε κοινό λεξιλόγιο
   Ενδιαφέροντα             Δείξτε ευαισθησία στις διαφορές
   Τεχνικά μέσα-Μόρφωση     σας και την κουλτούρα του
                            Βελτιώστε τα τεχνικά μέσα
                            επικοινωνίας
```
Στην ομιλία-διάλεξη προστίθενται (σελ. 69-70): η γνώση της προσωπικότητας του αποδέκτη · η προσωπική εμφάνιση · η οργάνωση της ομιλίας με ανέκδοτα, χιουμοριστικές παρουσιάσεις για να προσελκύσει το ενδιαφέρον · και το περιβάλλον (χώρος, φωτισμός, ακουστική, απόσταση, μικρόφωνα, αερισμός).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ομιλητής πρέπει να έχει συνεχώς στο νου του τρεις παράγοντες: τις δυνατότητες του συνομιλητή του, δηλαδή τις εμπειρίες, τη διάθεση και τις φυσικές ικανότητές του, το αντικείμενο της συνομιλίας, το οποίο πρέπει να έχει σχεδιάσει ορθολογικά ώστε οι ιδέες να τακτοποιούνται κατανοητά, και τον σκοπό για τον οποίο γίνεται η ομιλία. Χρειάζεται προσοχή, γιατί ο ακροατής έχει λιγότερο χρόνο για να αποκωδικοποιήσει από όσο ο ομιλητής για να κωδικοποιήσει την ιδέα. Για να υπερπηδηθούν οι φραγμοί πρέπει να κατανοεί τη νοοτροπία και το ύφος του ακροατή, να χρησιμοποιεί κοινό λεξιλόγιο, να δείχνει ευαισθησία στις διαφορές και να βελτιώνει τα τεχνικά μέσα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 5 — Τα στοιχεία της επιτυχούς μεταφοράς του μηνύματος

Ερώτηση: Ποια στοιχεία πρέπει να έχει η επικοινωνία, ώστε το μήνυμα να μεταφερθεί επιτυχώς στο δέκτη.

Απάντηση:

ΤΑ ΤΡΙΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ (σελ. 72-73, αυτούσια): Για να πραγματοποιηθεί η επικοινωνία μεταξύ δύο ή περισσότερων ανθρώπων, πρέπει να υπάρχουν τα εξής στοιχεία:

   1. «Εκείνος που θα πει ή θα γράψει κάτι, δηλαδή ο ΠΟΜΠΟΣ
      ή αποστολέας, το φυσικό πρόσωπο και όχι το μηχανικό
      μέσο»
   2. «Το ΜΕΣΟ που θα πει ή θα γράψει ή θα διαβιβάσει το
      μήνυμα, δηλαδή τα μέσα επικοινωνίας»
   3. «Αυτός ή αυτοί προς τους οποίους απευθύνεται το
      μήνυμα, δηλαδή οι θεατές, οι ακροατές, οι ΔΕΚΤΕΣ»

Η διαδικασία (σχήμα, σελ. 74):

   ΠΟΜΠΟΣ ──► κωδικοποίηση ──► ΜΗΝΥΜΑ ──►
                                 αποκωδικοποίηση ──► ΔΕΚΤΗΣ
          ◄──────── ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ ◄────────

Τι πρέπει να προσέξει ο πομπός (σελ. 73):

   1) ο προσδιορισμός του περιεχομένου του μηνύματος
   2) εντοπισμός όπου είναι δυνατόν των δεκτών του μηνύματος
   3) ο προγραμματισμός των απαραίτητων ενεργειών
   4) η εκλογή των τρόπων και των μέσων μεταβίβασης του
      μηνύματος
   5) η μελέτη και πρόγνωση των πινάκων αποτελεσμάτων

Το μήνυμα (σελ. 73): η εξωτερίκευση αυτών που θέλει ο πομπός να κάνει γνωστό στους δέκτες — κατηγορίες: α. Λεκτικά β. Ηχητικά γ. Οπτικά δ. Σύνθετα. Ο δέκτης (σελ. 73): έχει μεγάλη σημασία στην επικοινωνία, διότι προς αυτόν σκοπεύουν όλες οι ενέργειες της πηγής των μηνυμάτων, δηλαδή του πομπού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να πραγματοποιηθεί η επικοινωνία χρειάζονται τρία στοιχεία: ο πομπός ή αποστολέας, δηλαδή το φυσικό πρόσωπο που θα πει ή θα γράψει κάτι και όχι το μηχανικό μέσο, τα μέσα επικοινωνίας που θα διαβιβάσουν το μήνυμα, και ο δέκτης, δηλαδή οι θεατές, οι ακροατές ή οι αναγνώστες προς τους οποίους απευθύνεται. Η διαδικασία περιλαμβάνει την κωδικοποίηση από τον πομπό, τη μεταφορά του μηνύματος, την αποκωδικοποίηση από τον δέκτη και την ανατροφοδότηση. Ο πομπός πρέπει να προσδιορίσει το περιεχόμενο του μηνύματος, να εντοπίσει τους δέκτες, να προγραμματίσει τις ενέργειες, να επιλέξει τρόπους και μέσα μεταβίβασης και να μελετήσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 6 — Τα ακουστικά μέσα των Δ.Σ.

Ερώτηση: Ποια είναι τα ακουστικά μέσα που χρησιμοποιούμε από τις Δ.Σ. για τη μεταφορά του μηνύματος.

Απάντηση:

Η διάκριση (σελ. 74-75) — η προφορική επικοινωνία διακρίνεται:

   1. ΑΜΕΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟ ΜΕΣΟ
      α. Η ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ — «ο πιο συνηθισμένος τρόπος
         επικοινωνίας»
      β. Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ για πρόσληψη ή προαγωγή
      γ. ΟΙ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ — δημόσιες (ή διαλέξεις) και
         ιδιωτικές
      δ. ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ - ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ —
         «έχουν αναγνωριστεί από την πλειονότητα των
         ανθρώπων ως τα αποτελεσματικότερα μέσα
         επικοινωνίας»

   2. ΑΜΕΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΜΕ ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΣΑ (μικρόφωνο, μεγάφωνα)
      Α. ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ
      Β. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΥΠΟΥ
      Γ. ΣΥΝΕΔΡΙΑ
      Δ. ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΙΣ
      Ε. ΣΥΣΚΕΨΕΙΣ

   3. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΑΠΟ ΑΠΟΣΤΑΣΗ → ΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ
      «Κοστίζει λίγο, μηδενίζει το χρόνο, δημιουργεί
      οικειότητα» (σελ. 87)

   4. ΑΠΡΟΣΩΠΗ → ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ (και το μαγνητόφωνο)

Το ραδιόφωνο ειδικότερα (σελ. 80): κατατάσσεται στα μέσα μαζικής επικοινωνίας, κυρίως μονόδρομης κατεύθυνσης. Αυτό σημαίνει ότι ο ακροατής ακούει, αν θέλει, την εκπομπή, και το μόνο όπλο αντίδρασης που έχει είναι να διακόψει την ακρόαση. Και η διπλή όψη: Η έλλειψη αντιλόγου είναι μια υπεροχή του «πομπού», αλλά συγχρόνως είναι και μειονέκτημα διότι δε γνωρίζει αν το μήνυμά του έφτασε στο «δέκτη».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα ακουστικά μέσα διακρίνονται σε τέσσερις κατηγορίες. Πρώτον, την άμεση προσωπική επικοινωνία χωρίς μηχανικά μέσα, που περιλαμβάνει τη συνομιλία, την προσωπική συνέντευξη για πρόσληψη ή προαγωγή, τις δημόσιες και ιδιωτικές συζητήσεις και τα μαθήματα και εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία θεωρούνται τα αποτελεσματικότερα μέσα επικοινωνίας. Δεύτερον, την άμεση προσωπική επικοινωνία με μηχανικά μέσα, δηλαδή μικρόφωνο και μεγάφωνα, όπου ανήκουν οι διαλέξεις, οι συνεντεύξεις τύπου, τα συνέδρια, οι συνελεύσεις και οι συσκέψεις. Τρίτον, την προσωπική επικοινωνία από απόσταση, δηλαδή το τηλέφωνο. Τέταρτον, την απρόσωπη επικοινωνία, δηλαδή το ραδιόφωνο, το οποίο είναι κυρίως μονόδρομο, οπότε η έλλειψη αντιλόγου είναι ταυτόχρονα υπεροχή και μειονέκτημα του πομπού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 7 — Οι συσκέψεις ως μέσο μετάδοσης του μηνύματος

Ερώτηση: Οι συσκέψεις ως μέσο μετάδοσης του μηνύματος.

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 79): Συσκέψεις είναι συναθροίσεις ατόμων για να σκεφτούν μαζί, συνήθως με το συντονισμό και την καθοδήγηση του προέδρου της σύσκεψης, σχετικά με την εξέταση από κοινού ορισμένων θεμάτων. Η θέση τους (σελ. 76-79): ανήκουν στην άμεση προσωπική, προφορική επικοινωνία με χρησιμοποίηση μηχανικών μέσων, μαζί με τις διαλέξεις, τις συνεντεύξεις Τύπου, τα συνέδρια και τις συνελεύσεις.

Η διάκριση από τις γειτονικές μορφές
```
   ΔΙΑΛΕΞΗ       ανάπτυξη γενικών ή ειδικών θεμάτων σε
                 ενδιαφερόμενο κοινό — ΕΝΑΣ προς ΠΟΛΛΟΥΣ
   ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ    πρόσκληση εκπροσώπων του Τύπου «για να τους
   ΤΥΠΟΥ         ανακοινωθεί ένα σοβαρό θέμα ή ένα σπουδαίο
                 γεγονός, προκειμένου να δοθεί σ' αυτό στη
                 συνέχεια μεγάλη δημοσιότητα»
   ΣΥΝΕΔΡΙΟ      «συναντήσεις ατόμων ορισμένης ομάδας, που
                 ανήκουν στο ίδιο επάγγελμα ή ενδιαφέρονται
                 από κοινού για ένα θέμα»
   ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ     θεσμοθετημένη — «η συγκέντρωση όλων των
                 γραμμένων μελών του σωματείου» ή «όλων των
                 μετόχων μιας επιχείρησης»
   ΣΥΣΚΕΨΗ       ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ πάνω σε συγκεκριμένα θέματα,
                 με ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ από πρόεδρο
```
Γιατί είναι αποτελεσματικές ως μέσο · Είναι αμφίδρομες: επιτρέπουν λόγο και αντίλογο, δηλαδή ακριβώς αυτό που ζητούν οι Δ.Σ. · Είναι πρόσωπο με πρόσωπο, άρα (σελ. 68) επιτρέπουν στους συνομιλητές να ελέγχουν αυτόματα και άμεσα αν ο άλλος συνομιλητής κατανόησε το περιεχόμενο των λόγων τους — δηλαδή έχουν άμεση ανατροφοδότηση. · Χρησιμοποιούνται εσωτερικά (προς το προσωπικό και τα στελέχη), όπου το βιβλίο τις συνδέει με τη σύσφιξη των προσωπικών και εργασιακών σχέσεων (σελ. 76). · Σε αυτές μπορούν να προβληθούν και οπτικοακουστικά μέσα — Οι κινηματογραφικές ταινίες των δημοσίων σχέσεων μπορούν να προβληθούν σε συσκέψεις εταιρειών (σελ. 86). Η προϋπόθεση επιτυχίας: σωστή προετοιμασία και οργάνωση, καθαρός συντονισμός από τον πρόεδρο και σαφή θέματα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Συσκέψεις είναι συναθροίσεις ατόμων για να σκεφτούν μαζί, συνήθως με τον συντονισμό και την καθοδήγηση του προέδρου της σύσκεψης, σχετικά με την από κοινού εξέταση ορισμένων θεμάτων. Ανήκουν στην άμεση προσωπική προφορική επικοινωνία με χρησιμοποίηση μηχανικών μέσων, μαζί με τις διαλέξεις, τις συνεντεύξεις τύπου, τα συνέδρια και τις συνελεύσεις. Είναι αποτελεσματικό μέσο, γιατί είναι αμφίδρομες και επιτρέπουν λόγο και αντίλογο, γίνονται πρόσωπο με πρόσωπο, οπότε υπάρχει άμεσος έλεγχος του αν κατανοήθηκε το μήνυμα, χρησιμοποιούνται κυρίως εσωτερικά για τη σύσφιξη των εργασιακών σχέσεων και επιτρέπουν την προβολή οπτικοακουστικού υλικού. Προϋπόθεση της επιτυχίας τους είναι η σωστή προετοιμασία, ο συντονισμός και τα σαφή θέματα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 8 — Τα οπτικοακουστικά μέσα επικοινωνίας

Ερώτηση: Ποια είναι τα οπτικοακουστικά μέσα επικοινωνίας.

Απάντηση:

Ο ορισμός τους (σελ. 85): περιλαμβάνει τα μέσα εκείνα που απευθύνονται ταυτόχρονα στο αισθητήριο της όρασης, δηλαδή στο μάτι, και στο αισθητήριο της ακοής, δηλαδή στο αυτί. Η σπουδαιότητά τους: Η κατηγορία αυτή … έχει τη μεγαλύτερη σπουδαιότητα από άποψη συγκράτησης του μηνύματος — Ο ταυτόχρονος αυτός διπλός ερεθισμός … δημιουργεί εντονότερες εντυπώσεις, που διαρκούν περισσότερο και ο ακροατής που ακούει και ταυτόχρονα βλέπει συγκρατεί περίπου το 50% των μηνυμάτων.

Η ΛΙΣΤΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 85, αυτούσια):

   1. Ο κινηματογράφος (Ο/Α)
   2. Οι διαφάνειες ταινίες διαφανειών (Ο/Α)
   3. Η τηλεόραση (Ο/Α)
   4. Το τηλέφωνο
   5. Το ραδιόφωνο (ακουστικό μέσο)
   6. Οι τελετές Οι επισκέψεις (Ο/Α)
   7. Οι εφημερίδες (οπτικό μέσο)
   8. Τα περιοδικά (οπτικό μέσο)

Προσοχή: το ίδιο το βιβλίο σημειώνει δίπλα σε κάθε μέσο τον χαρακτήρα του — καθαρά οπτικοακουστικά (Ο/Α) είναι ο κινηματογράφος, οι διαφάνειες, η τηλεόραση και οι τελετές-επισκέψεις, ενώ το ραδιόφωνο χαρακτηρίζεται ακουστικό και οι εφημερίδες και τα περιοδικά οπτικά.

Τα κύρια χαρακτηριστικά τους

   ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ  «το θεαματικότερο διαφημιστικό μέσο» ·
                   «Το μέγεθος της εικόνας, το χρώμα, ο ήχος,
                   η κίνηση δημιουργούν δυνατές εντυπώσεις»
   ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ      «πολύ αποδοτικά μέσα επικοινωνίας» για
                   ειδικά κοινά, εκπαίδευση και διαλέξεις
   ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ       τα πλεονεκτήματα του κινηματογράφου συν
                   ότι «Δε χρειάζεται να πάει ο
                   ενδιαφερόμενος στο χώρο προβολής»
   ΤΗΛΕΦΩΝΟ        «Κοστίζει λίγο, μηδενίζει το χρόνο,
                   δημιουργεί οικειότητα»
   ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ       «Οικονομικό και σχετικά ευέλικτο μέσο,
                   προσφέρεται για μικρά διαφημιστικά
                   κονδύλια ή για διαφημίσεις τοπικού
                   χαρακτήρα»
   ΤΕΛΕΤΕΣ         «ένας από τους καλύτερους τρόπους
                   επικοινωνίας» — γνωριμία και «δημιουργία
                   φιλικής ατμόσφαιρας»
   ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ      «μέσο ευέλικτο, άμεσο και φθηνό με
                   σύντομη διάρκεια ζωής»
   ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ       «δημιουργούν ένα κλίμα εμπιστοσύνης
                   απόλυτα ελεγμένο και προσαρμοσμένο στο
                   σκοπό των δημοσίων σχέσεων»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οπτικοακουστικά είναι τα μέσα που απευθύνονται ταυτόχρονα στην όραση και στην ακοή, και έχουν τη μεγαλύτερη σπουδαιότητα ως προς τη συγκράτηση του μηνύματος, αφού όποιος ακούει και ταυτόχρονα βλέπει συγκρατεί περίπου το πενήντα τοις εκατό των μηνυμάτων. Το βιβλίο απαριθμεί οκτώ: τον κινηματογράφο, τις διαφάνειες και τις ταινίες διαφανειών, την τηλεόραση, το τηλέφωνο, το ραδιόφωνο, τις τελετές και τις επισκέψεις, τις εφημερίδες και τα περιοδικά, σημειώνοντας ωστόσο ότι το ραδιόφωνο είναι ακουστικό μέσο και οι εφημερίδες και τα περιοδικά οπτικά. Καθαρά οπτικοακουστικά είναι ο κινηματογράφος, οι διαφάνειες, η τηλεόραση και οι τελετές με τις επισκέψεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 9 — Ο τύπος ως μέσο μετάδοσης του μηνύματος

Ερώτηση: Ο τύπος ως μέσο επιτυχούς μετάδοσης του μηνύματος που θέλουν να στείλουν οι Δ.Σ.

Απάντηση:

Η θέση του Τύπου (σελ. 81): Από τον 20ό αιώνα οι εφημερίδες έχουν καταστεί η 4η εξουσία και διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας. Η σχέση με τις Δ.Σ.: Η σχέση του τύπου με τις δημόσιες σχέσεις είναι πολύ μεγάλη, μεγαλύτερη ίσως από τη σχέση του με κάθε άλλο μέσο ενημέρωσης.

ΟΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ (σελ. 81): 1) Τον ημερήσιο, τον εβδομαδιαίο και τον περιοδικό τύπο, 2) τον τοπικό, τον εθνικό και το διεθνή και 3) τον νόμιμο και τον παράνομο τύπο. Και ειδικότερα οι εφημερίδες (σελ. 88): σε εθνικές - τοπικές, ημερήσιες - εβδομαδιαίες, πρωινές απογευματινές, γενικού ή ειδικού ενδιαφέροντος.

ΠΩΣ ΤΟΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΟΙ Δ.Σ. (σελ. 81-82) Ο λόγος: Επειδή οι εφημερίδες είναι κατά βάση ειδησεογραφικό μέσο, γι' αυτό και οι εκπρόσωποι των δημοσίων σχέσεων τις χρησιμοποιούν για την ευρεία δημοσιότητα των δελτίων τους. Το εργαλείο — το δελτίο τύπου: έντυπα τα οποία εκδίδουν οι υπεύθυνοι των δημοσίων σχέσεων των οικονομικών μονάδων με παραλήπτη τον τύπο. Περιέχουν ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με τις συγκεκριμένες οικονομικές μονάδες.
```
   ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΤΥΠΟΥ
   ● «να γράφονται σε έντυπα που να αναφέρουν τα στοιχεία
     της οικονομικής μονάδας από την οποία προέρχονται»
   ● «πρέπει να δώσουμε ειδήσεις που να ενδιαφέρουν τον
     αναγνώστη αλλά και τις εφημερίδες, ώστε να δώσουν σ'
     αυτές την κατάλληλη δημοσιότητα»
   ● «Μαζί με το δελτίο τύπου μπορούμε να στείλουμε και
     επίκαιρες φωτογραφίες σχετικές με την περίπτωση»
```
Τα χαρακτηριστικά του μέσου (σελ. 89): μπορούμε να ορίσουμε τον τύπο ως ένα μέσο ευέλικτο, άμεσο και φθηνό με σύντομη διάρκεια ζωής και, συγκριτικά με τον περιοδικό τύπο, με χαμηλότερη ποιότητα εκτύπωσης του διαφημιστικού μηνύματος. Η υπενθύμιση από το κεφ. 1 (σελ. 34): οι Δ.Σ. δεν αγοράζουν χώρο στα μέσα — άρα δεν είναι βέβαιο αν θα δημοσιευτεί το δελτίο· γι' αυτό πρέπει να έχει πραγματική ειδησεογραφική αξία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Από τον εικοστό αιώνα οι εφημερίδες έχουν καταστεί η τέταρτη εξουσία και η σχέση τους με τις δημόσιες σχέσεις είναι πολύ μεγάλη, ίσως μεγαλύτερη από κάθε άλλο μέσο. Ο τύπος διακρίνεται σε ημερήσιο, εβδομαδιαίο και περιοδικό, σε τοπικό, εθνικό και διεθνή, και σε νόμιμο και παράνομο. Επειδή οι εφημερίδες είναι κατά βάση ειδησεογραφικό μέσο, οι εκπρόσωποι των δημοσίων σχέσεων τις χρησιμοποιούν για την ευρεία δημοσιότητα των δελτίων τους. Το δελτίο τύπου εκδίδεται από τους υπευθύνους των δημοσίων σχέσεων, πρέπει να φέρει τα στοιχεία της οικονομικής μονάδας, να περιέχει ειδήσεις που ενδιαφέρουν τον αναγνώστη και τις εφημερίδες και μπορεί να συνοδεύεται από επίκαιρες φωτογραφίες. Ο τύπος είναι μέσο ευέλικτο, άμεσο και φθηνό, με σύντομη διάρκεια ζωής και χαμηλότερη ποιότητα εκτύπωσης από τα περιοδικά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση σύντομης ανάπτυξης 10 — Η τηλεόραση ως μέσο μετάδοσης μηνυμάτων

Ερώτηση: Η T.V. ως μέσο μετάδοσης μηνυμάτων στο κοινό.

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 87): Η τηλεόραση είναι οπτικοακουστικό μέσο μαζικής επικοινωνίας, με το οποίο είναι δυνατός ο επηρεασμός του τηλεθεατή.

ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

   ● Ό,ΤΙ ΕΧΕΙ Ο ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ: «Το μέγεθος της εικόνας,
     το χρώμα, ο ήχος, η κίνηση δημιουργούν δυνατές
     εντυπώσεις» (σελ. 86)
   ● ΔΙΠΛΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ: ο θεατής «συγκρατεί περίπου το 50%
     των μηνυμάτων» (σελ. 85)
   ● ΤΟ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ: «Δε χρειάζεται να πάει ο
     ενδιαφερόμενος στο χώρο προβολής του φιλμ, αφού το
     τηλεοπτικό πρόγραμμα παρακολουθείται και από το σπίτι
     ή από το γραφείο του ενδιαφερομένου»
   ● ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ: «ένα πρόγραμμα μπορεί να
     βιντεοσκοπηθεί και να προβληθεί με κατάλληλη συσκευή
     στον επιθυμητό χώρο και χρόνο»

ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ (σελ. 87)

   ● ΚΟΣΤΟΣ: στην Ελλάδα χρησιμοποιείται «σε μικρότερο
     όμως βαθμό … κυρίως λόγω του μεγάλου κόστους του
     τηλεοπτικού χρόνου»
   ● ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ: «Οι σταθμοί τηλεόρασης δέχονται
     τέτοιες εκδηλώσεις, αρκεί να είναι αντικειμενικά
     ενδιαφέρουσες»
   ● ΕΙΔΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ: «η χρησιμοποίηση της τηλεόρασης από
     τις δημόσιες σχέσεις απαιτεί ειδικές γνώσεις και
     σχετική προετοιμασία, που διαφέρει από εκείνη που
     χρησιμοποιούμε στα άλλα μέσα επικοινωνίας»

Η σύνδεση με το κεφάλαιο 1: επειδή οι Δ.Σ. δεν αγοράζουν χώρο (σελ. 34), η προβολή τους στην τηλεόραση εξαρτάται από το αν το θέμα είναι αντικειμενικά ενδιαφέρον — δηλαδή από την ειδησεογραφική και όχι από τη διαφημιστική του αξία. Και το βιβλίο υπενθυμίζει (σελ. 64) ότι η τηλεόραση ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την «επικοινωνιακή ρύπανση», άρα το μήνυμα πρέπει να είναι ξεχωριστό για να περάσει.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η τηλεόραση είναι οπτικοακουστικό μέσο μαζικής επικοινωνίας, με το οποίο είναι δυνατός ο επηρεασμός του τηλεθεατή. Παρουσιάζει όλα τα πλεονεκτήματα του κινηματογράφου, δηλαδή εικόνα, χρώμα, ήχο και κίνηση, με τον θεατή να συγκρατεί περίπου το πενήντα τοις εκατό των μηνυμάτων, και ένα επιπλέον: δεν χρειάζεται ο ενδιαφερόμενος να πάει στον χώρο προβολής, αφού το πρόγραμμα παρακολουθείται από το σπίτι ή το γραφείο, ενώ μπορεί να βιντεοσκοπηθεί και να προβληθεί στον επιθυμητό χώρο και χρόνο. Στην Ελλάδα χρησιμοποιείται σε μικρότερο βαθμό, κυρίως λόγω του μεγάλου κόστους του τηλεοπτικού χρόνου, ενώ οι σταθμοί δέχονται τέτοιες εκδηλώσεις αρκεί να είναι αντικειμενικά ενδιαφέρουσες. Η χρήση της απαιτεί ειδικές γνώσεις και προετοιμασία διαφορετική από τα άλλα μέσα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση πολλαπλής επιλογής 1 — Γιατί η επικοινωνία είναι προβληματική

Ερώτηση: 1. Η επικοινωνία μεταξύ των ατόμων είναι ιδιαίτερα προβληματική, διότι: α) οι πολυάνθρωπες κοινωνίες αποξενώνουν τον άνθρωπο από τους συνανθρώπους του β) υπάρχει το άγχος της επίλυσης των διάφορων προβλημάτων γ) τα μέσα μαζικής ενημέρωσης εκπέμπουν μεγάλο όγκο μηνυμάτων δ) συμβαίνουν όλα τα παραπάνω.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: δ) συμβαίνουν όλα τα παραπάνω

Και οι τρεις επιλογές αντιστοιχούν σε αίτια που απαριθμεί το βιβλίο (σελ. 64-65): 1. Οι πολυάνθρωπες κοινωνίες, που αποξενώνουν τον άνθρωπο από το συνάνθρωπό του. 2. Η συσσώρευση στον καθένα μας πλήθους προβλημάτων, που προκαλούν έντονο άγχος 3. Η διαφορά του μορφωτικού επιπέδου … 4. Η εξέλιξη και η εξάπλωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης … Ο όγκος των κάθε είδους μηνυμάτων αυξάνεται με τέτοιο ρυθμό, ώστε να μιλάμε για “επικοινωνιακή ρύπανση”.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: δ. Δηλαδή συμβαίνουν όλα τα παραπάνω.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση πολλαπλής επιλογής 2 — Τι δεν είναι τύπος προφορικής επικοινωνίας

Ερώτηση: 2. Ποιο από τα παρακάτω δεν αποτελεί τύπο προφορικής επικοινωνίας: α) η ομιλία β) η συνέντευξη γ) η υπαγόρευση δ) τα σύμβολα.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: δ) τα σύμβολα

Οι τύποι της προφορικής επικοινωνίας είναι πέντε (σελ. 67): 1. Ομιλία και ακρόαση 2. Συνέντευξη 3. Ομιλία-Διάλεξη 4. Υπαγόρευση 5. Προφορική αναφορά. Άρα οι επιλογές α, β και γ ανήκουν όλες στη λίστα. Τα σύμβολα αποτελούν ξεχωριστό, τρίτο τρόπο επικοινωνίας (σελ. 66): 3. Με σημεία και σύμβολα, ο οποίος αναλύεται στην παράγραφο 3.7 (κώδικας Morse, σημαίες, σύστημα Braille, σύμβολα κυκλοφορίας, στενογραφία).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: δ. Δηλαδή τα σύμβολα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση πολλαπλής επιλογής 3 — Τι είναι τα μηνύματα

Ερώτηση: 3. Τα μηνύματα είναι: α) λεκτικά-ηχητικά β) οπτικά γ) όλα τα παραπάνω δ) τίποτα από τα παραπάνω.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: γ) όλα τα παραπάνω

Το βιβλίο κατατάσσει τα μηνύματα σε τέσσερις κατηγορίες (σελ. 73): α. Λεκτικά β. Ηχητικά γ. Οπτικά δ. Σύνθετα. Οι επιλογές α και β καλύπτουν τις τρεις πρώτες, ενώ η τέταρτη κατηγορία, τα σύνθετα, είναι ακριβώς ο συνδυασμός τους — άρα η σωστή απάντηση είναι όλα τα παραπάνω. Υπενθύμιση του ορισμού (σελ. 73): Μήνυμα είναι η εξωτερίκευση αυτών που θέλει ο πομπός να κάνει γνωστό στους δέκτες, δηλαδή στους άλλους ανθρώπους, μέσω της επικοινωνίας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: γ. Δηλαδή όλα τα παραπάνω.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση πολλαπλής επιλογής 4 — Τα μέσα προφορικής επικοινωνίας

Ερώτηση: 4. Στα μέσα προφορικής επικοινωνίας περιλαμβάνονται: α) η επικοινωνία με τηλεόραση ή με ραδιόφωνο β) η επικοινωνία με e-mail γ) η επικοινωνία με σύμβολα δ) όλα τα παραπάνω μέσα επικοινωνίας.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: α) η επικοινωνία με τηλεόραση ή με ραδιόφωνο

Το ραδιόφωνο εντάσσεται ρητά στην προφορική επικοινωνία, ως η τέταρτη υποκατηγορία της (σελ. 75): 4 Σε απρόσωπη προφορική επικοινωνία, π.χ. η μετάδοση μηνυμάτων μέσω του ραδιοφώνου — και η ανάλυση επαναλαμβάνει (σελ. 80): 4) Την απρόσωπη προφορική επικοινωνία. Σε αυτή τη διάκριση περιλαμβάνεται το ραδιόφωνο. Η τηλεόραση, ως οπτικοακουστικό μέσο, μεταφέρει επίσης προφορικό λόγο. Οι άλλες δύο επιλογές αποκλείονται: το e-mail ανήκει στη γραπτή επικοινωνία (σελ. 70, «αναπαραγόμενη με τεχνικά μέσα … οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές»), ενώ τα σύμβολα αποτελούν τον τρίτο και ξεχωριστό τρόπο επικοινωνίας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: α. Δηλαδή η επικοινωνία με τηλεόραση ή με ραδιόφωνο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση πολλαπλής επιλογής 5 — Τι δεν είναι οπτικό μέσο

Ερώτηση: 5. Ποιο από τα παρακάτω μέσα δεν περιλαμβάνεται στα οπτικά μέσα επικοινωνίας: α) τα βιβλία και τα έντυπα β) οι εκθέσεις γ) τα ηχητικά μηνύματα δ) ο ημερήσιος Τύπος.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: γ) τα ηχητικά μηνύματα

Τα οπτικά μέσα (σελ. 81) απευθύνονται στο οπτικό κέντρο του ανθρώπου και μέσω αυτού μεταδίδουν το μήνυμα, και η λίστα τους είναι: Τον Τύπο · Τα βιβλία · Τα έντυπα, γενικά · Τις εκθέσεις · Τα υπαίθρια μέσα κτλ. · Το διαδίκτυο (Internet). Άρα οι επιλογές α, β και δ ανήκουν όλες στα οπτικά μέσα. Τα ηχητικά μηνύματα απευθύνονται στο αισθητήριο της ακοής, άρα ανήκουν στα ακουστικά μέσα — αποτελούν άλλωστε ξεχωριστή κατηγορία μηνυμάτων (σελ. 73: β. Ηχητικά).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: γ. Δηλαδή τα ηχητικά μηνύματα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση πολλαπλής επιλογής 6 — Τα οπτικοακουστικά μέσα

Ερώτηση: 6. Στην κατηγορία των οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας περιλαμβάνονται: α) ο κινηματογράφος β) η τηλεόραση γ) οι εφημερίδες δ) όλα τα παραπάνω.

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: δ) όλα τα παραπάνω

Και τα τρία εμφανίζονται στη λίστα που δίνει το ίδιο το βιβλίο (σελ. 85): Στην κατηγορία των οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας ανήκουν τα εξής μέσα: 1. Ο κινηματογράφος (Ο/Α) 2. Οι διαφάνειες ταινίες διαφανειών (Ο/Α) 3. Η τηλεόραση (Ο/Α) 4. Το τηλέφωνο 5. Το ραδιόφωνο (ακουστικό μέσο) 6. Οι τελετές Οι επισκέψεις (Ο/Α) 7. Οι εφημερίδες (οπτικό μέσο) 8. Τα περιοδικά (οπτικό μέσο). Προσοχή στην εσωτερική αντίφαση του βιβλίου: μέσα στην ίδια λίστα οι εφημερίδες σημειώνονται ως «οπτικό μέσο» και το ραδιόφωνο ως «ακουστικό μέσο». Δηλαδή το βιβλίο τα εντάσσει στην απαρίθμηση της παραγράφου 3.14 (και τα αναλύει εκεί, §3.14.7), αλλά τα χαρακτηρίζει διαφορετικά.
```
   ΚΑΘΑΡΑ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ (Ο/Α):
   κινηματογράφος · διαφάνειες · τηλεόραση ·
   τελετές-επισκέψεις
   ΣΤΗ ΛΙΣΤΑ ΤΟΥ 3.14 ΑΛΛΑ ΜΕ ΑΛΛΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟ:
   τηλέφωνο · ραδιόφωνο (ακουστικό) ·
   εφημερίδες, περιοδικά (οπτικά)
```
Με βάση την απαρίθμηση του βιβλίου η απάντηση είναι δ. Αν η ερώτηση κρινόταν με βάση τον ορισμό (μέσα που απευθύνονται ταυτόχρονα στην όραση και στην ακοή), οι εφημερίδες θα έπρεπε να εξαιρεθούν και σωστές θα ήταν μόνο οι επιλογές α και β.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: δ. Δηλαδή όλα τα παραπάνω.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο