Λύσεις — Κεφάλαιο 8: Εμπορία Τροφίμων (σελ. 286) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 8: Εμπορία Τροφίμων

Ενδεικτικές λύσεις των 9 ερωτήσεων του κεφαλαίου (σελ. 286): ορισμός εμπορίας και δραστηριότητές της, προώθηση και τεχνικές προώθησης, φορείς διακίνησης-διανομής, χώροι προώθησης-πώλησης, σημασία εισαγωγών-εξαγωγών και επιρροή τους στις διατροφικές συνήθειες, σύγχρονοι τρόποι προώθησης των τροφίμων. Τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου — δεν έχει «ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ».

Ορισμός της εμπορίας

Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο εμπορία;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 271): «Με τον όρο Εμπορία, εννοούμε (μιλώντας πάντα για τρόφιμα) όλες εκείνες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες που γίνονται από τη στιγμή που θα παραχθεί ένα τρόφιμο, μέχρι τη στιγμή που θα φθάσει στα χέρια του καταναλωτή, γιατί ο καταναλωτής είναι ο τελικός αποδέκτης του προϊόντος».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον όρο εμπορία εννοούμε όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες που πραγματοποιούνται από τη στιγμή που παράγεται ένα τρόφιμο μέχρι τη στιγμή που φτάνει στα χέρια του τελικού αποδέκτη, δηλαδή του καταναλωτή. Διαγραμματικά: Παραγωγή Τροφίμων → Εμπορία (Μάρκετινγκ) → Καταναλωτής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Δραστηριότητες της εμπορίας

Ερώτηση: Ποιες δραστηριότητες περιλαμβάνει η εμπορία;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 272): «Τέτοιες δραστηριότητες είναι η συγκέντρωση, η μεταφορά, η επεξεργασία, η μεταποίηση, η τυποποίηση, η συσκευασία, η αποθήκευση, η ανταλλαγή (δηλαδή αγορά και πώληση των τροφίμων) κ.ά.. Στην εμπορία περιλαμβάνεται επίσης και η διαδικασία της διαμόρφωσης των τιμών».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εμπορία περιλαμβάνει μια σειρά δραστηριοτήτων που μεσολαβούν από την παραγωγή ως την κατανάλωση: τη συγκέντρωση, τη μεταφορά, την επεξεργασία, τη μεταποίηση, την τυποποίηση, τη συσκευασία, την αποθήκευση και την ανταλλαγή (αγορά και πώληση) των τροφίμων, καθώς και τη διαδικασία διαμόρφωσης των τιμών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ορισμός της προώθησης

Ερώτηση: Τι σημαίνει ο όρος προώθηση των τροφίμων;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 273-274): «Προώθηση είναι μια μέθοδος προβολής των τροφίμων. Περιλαμβάνει διάφορα μέσα ή προγράμματα με τα οποία έρχεται σε επαφή ο καταναλωτής με το τρόφιμο. Τονίζονται στον καταναλωτή τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα του προϊόντος και του δίνεται η δυνατότητα να το δοκιμάσει ακόμη και δωρεάν. Η προώθηση έχει στόχο να αυξήσει τον αριθμό των πωλήσεων του τροφίμου δια μέσου της επικοινωνίας».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Προώθηση είναι μια μέθοδος προβολής των τροφίμων, που περιλαμβάνει μέσα ή προγράμματα με τα οποία ο καταναλωτής έρχεται σε επαφή με το τρόφιμο· του τονίζονται τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα του προϊόντος και του δίνεται η δυνατότητα να το δοκιμάσει, ακόμη και δωρεάν, με στόχο την αύξηση των πωλήσεων μέσω της επικοινωνίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τεχνικές προώθησης των τροφίμων

Ερώτηση: Αναφέρετε μερικές τεχνικές προώθησης των τροφίμων.

Απάντηση:

• Αυτούσιο, κατάλογος (σελ. 274-275): «Να δίνεται δωρεάν δείγμα του προϊόντος στον καταναλωτή… Να δίνονται κουπόνια εκπτώσεων στους καταναλωτές… Να δίνεται ένα δώρο συσκευασμένο μαζί με το τρόφιμο… Να γίνονται διαγωνισμοί μεταξύ των καταναλωτών… Να γίνονται διαγωνισμοί μεταξύ των πωλητών… Να παρέχονται κίνητρα στους μεσάζοντες… Να τοποθετούνται τα τρόφιμα σε ορισμένους ιδιαίτερα εμφανείς χώρους… Να επιστρέφονται χρήματα, αν δεν πουληθεί το προϊόν».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τεχνικές προώθησης των τροφίμων είναι: η παροχή δωρεάν δείγματος για δοκιμή, τα κουπόνια εκπτώσεων στους καταναλωτές, το δώρο μέσα στη συσκευασία του τροφίμου, οι διαγωνισμοί μεταξύ καταναλωτών ή μεταξύ πωλητών, τα κίνητρα στους μεσάζοντες, η τοποθέτηση των προϊόντων σε ιδιαίτερα εμφανείς χώρους του καταστήματος, καθώς και η επιστροφή χρημάτων αν το προϊόν δεν πουληθεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Φορείς διακίνησης και διανομής

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι φορείς που εμπλέκονται στο δίκτυο διακίνησης και διανομής των τροφίμων;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 276): «Φορείς της διανομής και διακίνησης είναι ο μεσίτης, ο χονδρέμπορος, ο λιανοπωλητής, ο συνεταιρισμός, τα καταστήματα πώλησης, οι κεντρικές αγορές κ.ά.. Οι μεσίτες παρεμβάλλονται μεταξύ των παραγωγών και των χονδρεμπόρων… Οι χονδρέμποροι είναι οι φορείς που αγοράζουν τα προϊόντα, για να τα μεταπωλήσουν… Οι λιανέμποροι πωλούν τα προϊόντα κατευθείαν στους καταναλωτές».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φορείς της διακίνησης και διανομής των τροφίμων είναι ο μεσίτης (παρεμβάλλεται μεταξύ παραγωγών και χονδρεμπόρων/βιομηχανίας, συγκεντρώνοντας προϊόντα από τους παραγωγούς), ο χονδρέμπορος (αγοράζει μεγάλες ποσότητες προϊόντων για να τις μεταπωλήσει στους λιανέμπορους), ο λιανέμπορος (πωλεί απευθείας στους καταναλωτές, π.χ. super markets, παντοπωλεία), καθώς και ο συνεταιρισμός, τα καταστήματα πώλησης και οι κεντρικές αγορές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Χώροι προώθησης-πώλησης και κατηγορίες τους

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι χώροι προώθησης των τροφίμων και σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται ανάλογα με την εξυπηρέτηση που προσφέρουν;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 276-277): «Τα παντοπωλεία. Είναι συνήθως μικρά καταστήματα πώλησης τροφίμων… ο πωλητής εξυπηρετεί τον καταναλωτή και έχει άμεση σχέση μαζί του. Τα καταστήματα Super Markets όλων των ειδών… Ο καταναλωτής συνήθως εξυπηρετείται μόνος του… Μία κατηγορία υπεραγορών είναι τα καταστήματα (Cash and Carry) που απευθύνονται σε επαγγελματίες… Στους χώρους προώθησης και πώλησης τροφίμων συμπεριλαμβάνονται επίσης αρτοποιίες, ζαχαροπλαστεία, όλων των ειδών τα εστιατόρια καθώς και οι χώροι μαζικής εστίασης Catering».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι σημαντικότεροι χώροι προώθησης-πώλησης τροφίμων είναι: τα παντοπωλεία (μικρά καταστήματα, περιορισμένη ποικιλία, άμεση προσωπική εξυπηρέτηση από τον πωλητή), τα Super Markets όλων των ειδών (μεγάλα καταστήματα με μεγάλη ποικιλία τροφίμων και άλλων ειδών, με αυτοεξυπηρέτηση ή μερική εξυπηρέτηση), τα καταστήματα Cash and Carry (υπεραγορές για επαγγελματίες όπως εστιάτορες και ζαχαροπλάστες, με μεγάλες ποσότητες σε καλές τιμές), καθώς και αρτοποιίες, ζαχαροπλαστεία, εστιατόρια όλων των ειδών και χώροι μαζικής εστίασης (catering). Διακρίνονται δηλαδή σε καταστήματα με πλήρη προσωπική εξυπηρέτηση (παντοπωλεία), αυτοεξυπηρέτηση (super markets) και χονδρική εξυπηρέτηση επαγγελματιών (cash and carry).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σημασία εισαγωγών-εξαγωγών για μια χώρα

Ερώτηση: Πόσο σημαντικός είναι ο τομέας εισαγωγών - εξαγωγών για μια χώρα;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 278): «ο τομέας εισαγωγών - εξαγωγών είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό κομμάτι της οικονομίας της χώρας μας, αφού σχετίζεται άμεσα με την εισροή ή απώλεια συναλλάγματος. Γι' αυτόν το λόγο το κράτος εφαρμόζει μέτρα και συγκεκριμένη πολιτική τέτοια, ώστε να ενθαρρύνει τις εξαγωγές των προϊόντων μας στις ξένες αγορές».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο τομέας εισαγωγών-εξαγωγών είναι εξαιρετικά σημαντικός για την οικονομία μιας χώρας, γιατί σχετίζεται άμεσα με την εισροή ή την απώλεια συναλλάγματος. Για τον λόγο αυτό το κράτος εφαρμόζει συγκεκριμένη πολιτική και μέτρα, ώστε να ενθαρρύνει τις εξαγωγές των εγχώριων προϊόντων στις ξένες αγορές, ενώ οι επιχειρήσεις οφείλουν να προσφέρουν ανταγωνιστικά προϊόντα ως προς ποιότητα και τιμή για να τα προτιμήσει ο ξένος καταναλωτής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Επιρροή εισαγωγών στις διατροφικές συνήθειες

Ερώτηση: Πώς επηρεάζονται οι διατροφικές μας συνήθειες από τις εισαγωγές νέων ειδών τροφίμων;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 279-281): «Οι εισαγωγές τροφίμων στην Ελλάδα, από τις ξένες αγορές, είχαν ως συνέπεια να μεταβληθούν τα πρότυπα διατροφής. Παρατηρήθηκε μεγάλη αύξηση στην κατανάλωση ζωικών προϊόντων κυρίως κρέατος και αλλαντικών, αυγών και γαλακτοκομικών ειδών, σε βάρος της κατανάλωσης παραδοσιακών προϊόντων διατροφής, όπως όσπρια, δημητριακά, φρούτα και άλλα… Ορισμένα από τα σπορέλαια, όπως το σογιέλαιο, είναι κυρίως εισαγόμενα. Με την κατάλληλη διαφήμιση και τη χαμηλή τιμή τους, μπήκαν δυναμικά στην εγχώρια αγορά… Η σόγια είναι επίσης εισαγόμενο προϊόν… γνώρισε μια θεαματική αύξηση στην κατανάλωσή της… Μεγάλη είναι η εισαγωγή στη χώρα μας ακόμη και λευκών τυριών… ανταγωνίζονται τη φέτα».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι εισαγωγές νέων ειδών τροφίμων μετέβαλαν τα πρότυπα διατροφής μας: αυξήθηκε σημαντικά η κατανάλωση ζωικών προϊόντων (κρέας, αλλαντικά, αυγά, γαλακτοκομικά) σε βάρος παραδοσιακών προϊόντων (όσπρια, δημητριακά, φρούτα)· εισήχθησαν σπορέλαια (π.χ. σογιέλαιο) που, με φθηνή τιμή και διαφήμιση, μπήκαν δυναμικά στην αγορά μειώνοντας προσωρινά την κατανάλωση ελαιολάδου· η σόγια καθιερώθηκε ως υποκατάστατο κρέατος για οικολογικούς/οικονομικούς λόγους· και εισήχθησαν μεγάλες ποσότητες λευκών τυριών ευρωπαϊκής προέλευσης, χαμηλής τιμής, που ανταγωνίζονται την ελληνική παραδοσιακή φέτα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σύγχρονοι τρόποι προώθησης των τροφίμων

Ερώτηση: Περιγράψτε κάποιους σύγχρονους τρόπους προώθησης των τροφίμων.

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 281-284): «Ο σχεδιασμός της συσκευασίας είναι ένα μέσο προώθησης των προϊόντων… Η έρευνα αγοράς είναι ένα απαραίτητο στοιχείο στις λειτουργίες του Marketing… Έχουν δημιουργηθεί ηλεκτρονικά συστήματα εξυπηρέτησης και ενημέρωσης του καταναλωτή… Ένας άλλος τρόπος προώθησης των προϊόντων είναι οι μεγάλες οθόνες… Άλλη μέθοδος προώθησης… είναι η σημαντική έκπτωση στην τιμή πώλησης… η συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις… Δυο μοντέρνοι τρόποι προώθησης των τροφίμων… είναι οι επιδείξεις και οι δειγματοδιανομές».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύγχρονοι τρόποι προώθησης των τροφίμων είναι: ο πρωτότυπος σχεδιασμός της συσκευασίας (σχήμα, χρώμα, οικολογικά υλικά), η συστηματική έρευνα αγοράς πριν την κυκλοφορία νέων προϊόντων, τα ηλεκτρονικά συστήματα ενημέρωσης του καταναλωτή, οι μεγάλες οθόνες με διαφημιστικά βίντεο στα καταστήματα, η σύνδεση του προϊόντος με διάσημο πρόσωπο ή θέμα (φύση, τόπος καταγωγής), η συχνή αλλαγή εξοπλισμού/διακόσμησης στα σημεία πώλησης, η τεχνική φωτισμού και οι βιτρίνες, οι σημαντικές εκπτώσεις τιμής, η συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις τροφίμων, καθώς και οι επιδείξεις (επίδειξη προϊόντος από ειδικό προσωπικό στο σούπερ μάρκετ) και οι δειγματοδιανομές (διανομή μικρών δειγμάτων δοκιμής, συνοδευόμενων συνήθως από φυλλάδια/κουπόνια).

Κριτήρια αξιολόγησης: