Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή – Ο τομέας της ζωικής παραγωγής (σελ. 32-33) – ΕΚΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή - Ο τομέας της ζωικής παραγωγής

Ερωτήσεις κατανόησης του κεφαλαίου — γενικά στοιχεία, κλάδοι, οικονομική σημασία και προβλήματα της ζωικής παραγωγής.

Οι τομείς της γεωργίας

Ερώτηση: Ονομάσατε τους τομείς που αποτελούν τη γεωργία και περιγράψατε τη μεταξύ τους σχέση.

Απάντηση:

• Οι δύο τομείς. «Η γεωργία αποτελεί ενιαίο χώρο στον οποίο συνυπάρχουν δύο τομείς. Ο τομέας της φυτικής παραγωγής και ο τομέας της ζωικής παραγωγής.»
• Η σχέση τους. «Φυτική και ζωική παραγωγή είναι αλληλένδετες αφού η μεν φυτική παραγωγή είναι τροφοδότης της ζωικής, η δε ζωική παραγωγή μετατρέπει (ουσιαστικά μεταποιεί) τα φυτικά προϊόντα σε ζωικά και με την κοπριά που παράγουν τα ζώα, συμβάλλουν στην καλή διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους και στην αειφόρο ανάπτυξη της γεωργίας.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γεωργία αποτελείται από τον τομέα της φυτικής παραγωγής και τον τομέα της ζωικής παραγωγής. Είναι αλληλένδετοι: η φυτική παραγωγή τροφοδοτεί τη ζωική με ζωοτροφές, ενώ η ζωική μεταποιεί τα φυτικά προϊόντα σε ζωικά και, μέσω της κοπριάς, συμβάλλει στη γονιμότητα του εδάφους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δύο τομείς + η αμφίδρομη σχέση τους (τροφοδότηση / γονιμότητα εδάφους)

Οι κλάδοι της ζωικής παραγωγής

Ερώτηση: Αναφέρατε 5 κλάδους της ζωικής παραγωγής και τα ζώα που εκτρέφονται στον καθένα.

Απάντηση:

• Η πλήρης λίστα κλάδων. «● Βοοτροφία. Εκτρέφονται κυρίως βοοειδή, βουβάλια και βίσονες... ● Αιγοπροβατοτροφία. Εκτρέφονται αίγες και πρόβατα... ● Χοιροτροφία. Εκτρέφονται χοίροι... ● Μόνοπλα. Εκτρέφονται άλογα, όνοι και ημίονοι (μουλάρια)... ● Πτηνοτροφία. Εκτρέφονται όρνιθες (κότες), γαλοπούλες, πάπιες, χήνες...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικά πέντε: βοοτροφία (βοοειδή, βουβάλια, βίσονες), αιγοπροβατοτροφία (αίγες, πρόβατα), χοιροτροφία (χοίροι), μόνοπλα (άλογα, όνοι, ημίονοι), πτηνοτροφία (όρνιθες, γαλοπούλες, πάπιες κ.ά.) — δεκτοί και οι υπόλοιποι κλάδοι της λίστας (κονικλοτροφία, θηραματοπονία, γουνοφόρα, σαλιγκαροτροφία, μελισσοκομία, σηροτροφία, υδατοκαλλιέργειες).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κάθε κλάδος έχει δικό του bullet με «Εκτρέφονται...»

Το αντικείμενο της ζωικής παραγωγής

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι στόχοι της ζωικής παραγωγής;

Απάντηση:

• Αντικείμενο-στόχος. «Αντικείμενο της ζωικής παραγωγής (όπως προκύπτει και από τον ορισμό της) είναι η εκτροφή αγροτικών ζώων, πτηνών, υδρόβιων οργανισμών και εντόμων με στόχο την παραγωγή προϊόντων που ικανοποιούν ανθρώπινες ανάγκες, διατροφικές και μη.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στόχος είναι η εκτροφή αγροτικών ζώων, πτηνών, υδρόβιων οργανισμών και εντόμων για την παραγωγή προϊόντων που ικανοποιούν ανθρώπινες ανάγκες, τόσο διατροφικές όσο και μη διατροφικές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η απάντηση βρίσκεται στην πρώτη πρόταση της 1.2

Προϊόντα με χαμηλή αυτάρκεια

Ερώτηση: Αναφέρατε τα προϊόντα στα οποία η Ελλάδα έχει αυτάρκεια μικρότερη ή ίση του 50%.

Απάντηση:

• Πίνακας 1.2 (έτος 2002). «1 Βόειο 61.130 189.170 32,3» και «2 Χοιρινό 135.310 300.370 45,0»
• Ερμηνεία. «Όπως φαίνεται στον πίνακα 1.2, ο βαθμός αυτάρκειας της χώρας την τελευταία εξαετία (1996-2002) κυμάνθηκε στο 30-32% για το βόειο κρέας, 45-55% για το χοιρινό κρέας»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βόειο κρέας (αυτάρκεια ~30-32%) και το χοιρινό κρέας (αυτάρκεια ~45-55%) έχουν αυτάρκεια μικρότερη ή ίση του 50%, σύμφωνα με τον Πίνακα 1.2.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δες τον Πίνακα 1.2 «Αυτάρκεια της Ελλάδας κατά είδος κρέατος» — μόνο δύο είδη είναι κάτω από 50%

Η σημασία της αιγοπροβατοτροφίας

Ερώτηση: Ποια είναι η σημασία της αιγοπροβατοτροφίας για τη χώρα μας;

Απάντηση:

• Ο χαρακτηρισμός. «Είναι ο κλάδος που αποτελεί το πιο σημαντικό κομμάτι της ελληνικής ζωικής παραγωγής και τον ανταγωνιστικό κλάδο της ελληνικής ζωικής παραγωγής στο χώρο της Ε.Ε., η οποία είναι ελλειμματική στα προϊόντα του.»
• Το μερίδιο. «Στην Ελλάδα εκτρέφεται το 6% των προβάτων της Ε.Ε. και το 30% των αιγών.»
• Τα Π.Ο.Π. προϊόντα. «πολύ σημαντικό γεγονός για τον κλάδο είναι η αναγνώριση της φέτας καθώς και άλλων τυριών... τα οποία παράγονται από αιγοπρόβειο γάλα ως Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π). Τα τυριά αυτά, από τα οποία το πιό σημαντικό είναι η φέτα, μπορούν να παράγονται μόνο στην Ελλάδα και σε καμιά άλλη χώρα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αιγοπροβατοτροφία είναι το πιο σημαντικό κομμάτι της ελληνικής ζωικής παραγωγής και ο ανταγωνιστικός κλάδος της χώρας στην Ε.Ε. (η οποία είναι ελλειμματική στα προϊόντα του) — η Ελλάδα εκτρέφει το 6% των προβάτων και το 30% των αιγών της Ε.Ε., και παράγει αποκλειστικά τη φέτα και άλλα τυριά Π.Ο.Π.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τρία σημεία: μέγεθος κλάδου, μερίδιο στην Ε.Ε., αποκλειστικότητα φέτας

Οι προοπτικές της χοιροτροφίας

Ερώτηση: Τα στοιχεία της Ε.Ε. μιλούν ενθαρρυντικά για το μέλλον της χοιροτροφίας. Σωστό ή Λάθος; Δικαιολογήστε την απάντηση.

Απάντηση:

• Τα στατιστικά στοιχεία. «Ενθαρρυντικά εμφανίζονται τα στοιχεία στατιστικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Eurostat) σύμφωνα με τα οποία η ετήσια κατανάλωση χοιρινού κρέατος στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ξεπεράσει τα 45Kg/κάτοικο το 2006 και τα επόμενα δέκα χρόνια το χοιρινό κρέας θα είναι η πρώτη επιλογή από πλευράς κρεάτων σε ολόκληρο τον κόσμο.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστό. Τα στοιχεία της Eurostat είναι ενθαρρυντικά: η κατανάλωση χοιρινού κρέατος στην Ε.Ε. προβλεπόταν να ξεπεράσει τα 45kg/κάτοικο το 2006, και το χοιρινό αναμενόταν να γίνει η πρώτη επιλογή κρέατος παγκοσμίως τα επόμενα δέκα χρόνια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η λέξη-κλειδί στο κείμενο είναι ακριβώς «Ενθαρρυντικά»

Οι κατευθύνσεις της πτηνοτροφίας

Ερώτηση: Ποιες είναι οι κατευθύνσεις της πτηνοτροφίας και ποια είναι η αυτάρκεια της χώρας μας στα προϊόντα του κλάδου;

Απάντηση:

• Οι δύο κατευθύνσεις. «Ο κλάδος έχει δύο κατευθύνσεις, την αβγοπαραγωγή και την κρεατοπαραγωγή.»
• Η αυτάρκεια. «Η χώρα μας είναι πλεονασματική σε αβγά, ενώ η αυτάρκεια σε κρέας πουλερικών είναι σχετικά υψηλή (77-86%).»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι δύο κατευθύνσεις της πτηνοτροφίας είναι η αβγοπαραγωγή και η κρεατοπαραγωγή. Η Ελλάδα είναι πλεονασματική σε αβγά, ενώ στο κρέας πουλερικών η αυτάρκεια είναι σχετικά υψηλή (77-86%).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δύο κατευθύνσεις + δύο ξεχωριστά ποσοστά αυτάρκειας

Τα προβλήματα της μελισσοκομίας

Ερώτηση: Ποια είναι τα κύρια προβλήματα της μελισσοκομίας;

Απάντηση:

• Τα προβλήματα. «Το πρόβλημα του τομέα έγκειται στον έντονο ανταγωνισμό του ελληνικού μελιού από τα εισαγόμενα. Επίσης, η νοθεία του μελιού αποτελεί σοβαρό πρόβλημα... Προσπάθεια γίνεται και για επιτυχή αντιμετώπιση των σοβαρών ασθενειών των μελισσών (νοζεμίαση, βαρροϊκή ακαρίαση κ.ά.).»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κύρια προβλήματα είναι ο έντονος ανταγωνισμός από το εισαγόμενο μέλι, η νοθεία του μελιού, και οι σοβαρές ασθένειες των μελισσών (νοζεμίαση, βαρροϊκή ακαρίαση).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τρία προβλήματα: ανταγωνισμός, νοθεία, ασθένειες

Οι υδατοκαλλιέργειες δεν γίνονται μόνο σε γλυκά νερά

Ερώτηση: Οι υδατοκαλλιέργειες γίνονται αποκλειστικά σε γλυκά νερά. Σωστό ή Λάθος; Δικαιολογήστε την απάντηση.

Απάντηση:

• Ο ορισμός. «Υδατοκαλλιέργειες. Εκτρέφονται υδρόβιοι οργανισμοί σε γλυκά, υφάλμυρα ή θαλασσινά νερά.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λάθος. Οι υδατοκαλλιέργειες γίνονται σε γλυκά, υφάλμυρα ή θαλασσινά νερά — όχι αποκλειστικά σε γλυκά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ο ορισμός στην 1.2 απαριθμεί τρεις τύπους νερού, όχι έναν

Τα γνωστά εκτρεφόμενα είδη υδατοκαλλιεργειών

Ερώτηση: Αναφέρατε ποια είναι τα πλέον γνωστά εκτρεφόμενα είδη των υδατοκαλλιεργειών.

Απάντηση:

• Τα είδη. «Τα πλέον γνωστά εκτρεφόμενα υδρόβια είδη είναι τα ψάρια (πέστροφα, λαβράκι, κέφαλος, τσιπούρα, χέλι, φαγκρί κτλ.), τα οστρακοειδή (μύδια, στρείδια) και τα καρκινοειδή (γαρίδες, καραβίδες).»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πλέον γνωστά εκτρεφόμενα είδη είναι τα ψάρια (πέστροφα, λαβράκι, κέφαλος, τσιπούρα, χέλι, φαγκρί), τα οστρακοειδή (μύδια, στρείδια) και τα καρκινοειδή (γαρίδες, καραβίδες).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τρεις κατηγορίες με παραδείγματα η καθεμία