Λύσεις — Κεφάλαιο 7: Εκτροφή μοσχαριών (σελ. 240) – ΕΚΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 7: Εκτροφή μοσχαριών

Ερωτήσεις κατανόησης του κεφαλαίου — ανατροφή, διατροφή, σταβλισμός, πάχυνση και ταξινόμηση σφαγίων μοσχαριών.

Τι επιδιώκουμε από τα μοσχάρια σε κάθε στάδιο της ζωής τους

Ερώτηση: Τι επιδιώκουμε από τα μοσχάρια σε κάθε στάδιο της ζωής τους;

Απάντηση:

• Ανακεφαλαίωση. «Τα μοσχάρια εκτρέφονται κυρίως για παραγωγή κρέατος. Ένα μικρό ποσοστό από αυτά προορίζεται για την αντικατάσταση βοοειδών που αποσύρονται από την αναπαραγωγή (ανανέωση αγέλης).»
• Ανά φυλή/στάδιο. «Στις κρεατοπαραγωγικές φυλές, τα μοσχάρια παραμένουν με τις μητέρες τους στη βοσκή μέχρι την ηλικία των 6-8 μηνών... και στη συνέχεια παχαίνονται εντατικά στο στάβλο... Στις γαλακτοπαραγωγικές φυλές, τα μοσχάρια απομακρύνονται από τις μητέρες τους αμέσως ή στις πρώτες ημέρες... και μέχρι την 5η-6η εβδομάδα τρέφονται κυρίως με τεχνητό γάλα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο πρώτο στάδιο επιδιώκεται η σωστή ανατροφή μέχρι τον απογαλακτισμό (πρωτόγαλα, θηλασμός). Στη συνέχεια, ανάλογα με τον προορισμό: στις κρεατοπαραγωγικές φυλές πάχυνση για κρέας, στις γαλακτοπαραγωγικές είτε πάχυνση είτε (για τις μοσχίδες που θα αντικαταστήσουν ζώα της αγέλης) ανατροφή για αναπαραγωγή με χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δύο στόχοι: πάχυνση για κρέας ή ανατροφή για αναπαραγωγή/ανανέωση αγέλης

Τα είδη θηλασμού των μοσχαριών

Ερώτηση: Πόσα είδη θηλασμού εφαρμόζονται στα μοσχάρια;

Απάντηση:

• Φυσικός θηλασμός. «Ο φυσικός θηλασμός διακρίνεται σε: α) Ελεύθερο θηλασμό... β) Ελεγχόμενο θηλασμό...»
• Τεχνητός θηλασμός. «Ο τεχνητός θηλασμός γίνεται με τη χρήση: α) Κοινών δοχείων... β) Ειδικών δοχείων με θήλαστρο... γ) Αυτόματων συσκευών θηλασμού...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εφαρμόζονται δύο βασικά είδη θηλασμού: ο φυσικός θηλασμός (με τις μορφές ελεύθερος/ελεγχόμενος) και ο τεχνητός θηλασμός (με κοινά δοχεία, ειδικά δοχεία-θήλαστρα, ή αυτόματες συσκευές).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δύο κύρια είδη, καθένα με υποδιαιρέσεις

Το πρωτόγαλα

Ερώτηση: Τι είναι το πρωτόγαλα και τι προσφέρει στα νεογέννητα μοσχάρια;

Απάντηση:

• Ορισμός-προσφορά. «Το μοσχάρι πρέπει οπωσδήποτε να λάβει πρωτόγαλα για 3-4 ημέρες, το οποίο του παρέχει τα απαραίτητα αντισώματα και το προστατεύει από την εμφάνιση διαρροιών.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πρωτόγαλα είναι το πρώτο γάλα που παράγει η αγελάδα μετά τον τοκετό· πρέπει να χορηγείται στο μοσχάρι για 3-4 ημέρες, γιατί του παρέχει τα απαραίτητα αντισώματα και το προστατεύει από διάρροιες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Χορήγηση 3-4 ημερών + προσφορά αντισωμάτων/προστασία από διάρροιες

Η διάρκεια θηλασμού και τα κριτήρια απογαλακτισμού

Ερώτηση: Πόσο διαρκεί στα μοσχάρια η περίοδος του θηλασμού και με ποια κριτήρια απογαλακτίζονται;

Απάντηση:

• Πίνακας 7.1 / κριτήρια. «Ο απογαλακτισμός στηρίζεται σε κριτήρια όπως η ηλικία του μοσχαριού, το σωματικό του βάρος και η ικανότητά του να καταναλώνει στερεή τροφή.»
• Κανονικός vs βραχύς. «Στον κανονικό τεχνητό θηλασμό ο απογαλακτισμός γίνεται σταδιακά γύρω στην ηλικία των 6-8 εβδομάδων, ενώ στο βραχύ τεχνητό θηλασμό νωρίτερα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η περίοδος θηλασμού διαρκεί περίπου μέχρι τις 6-8 εβδομάδες (στον κανονικό τεχνητό θηλασμό) ή νωρίτερα (βραχύς θηλασμός). Ο απογαλακτισμός γίνεται με κριτήρια την ηλικία, το σωματικό βάρος και την ικανότητα του μοσχαριού να καταναλώνει στερεή τροφή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Διάρκεια περίπου 6-8 εβδομάδες + τρία κριτήρια απογαλακτισμού

Πότε οι μοσχίδες είναι έτοιμες για αναπαραγωγή

Ερώτηση: Πότε οι μοσχίδες θεωρούνται έτοιμες για αναπαραγωγή;

Απάντηση:

• Κριτήριο βάρους. «Οι μοσχίδες μπαίνουν στο στάδιο της ήβης όταν αποκτήσουν τα 40% του τελικού σωματικού βάρους τους και χρησιμοποιούνται στην αναπαραγωγή, όταν το σωματικό βάρος τους φθάσει το 70% του τελικού.»
• Ηλικία. «Στις γαλακτοπαραγωγικές φυλές η πρώτη οχεία των μοσχίδων επιδιώκεται να γίνει σε ηλικία μεγαλύτερη των 15 μηνών... Στις κρεατοπαραγωγικές φυλές ο πρώτος τοκετός θα πρέπει να γίνεται στους 26-27 μήνες.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι μοσχίδες θεωρούνται έτοιμες για αναπαραγωγή όταν το σωματικό τους βάρος φθάσει το 70% του τελικού βάρους· στις γαλακτοπαραγωγικές φυλές αυτό αντιστοιχεί σε ηλικία μεγαλύτερη των 15 μηνών (πρώτος τοκετός στους 24 μήνες), στις κρεατοπαραγωγικές σε πρώτο τοκετό στους 26-27 μήνες (90% του τελικού βάρους).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο 70% τελικού βάρους + συγκεκριμένες ηλικίες ανά κατεύθυνση

Πότε πρέπει να σταματάει η πάχυνση

Ερώτηση: Πότε πρέπει να σταματάει η πάχυνση των μοσχαριών;

Απάντηση:

• Το οικονομικό κριτήριο. «Όσο η αξία του κρέατος που βάζει το μοσχάρι καθημερινά ξεπερνά τα έξοδα διατήρησής του (διατροφής κ.ά.), η πάχυνση συνεχίζεται. Όταν οι δύο τιμές είναι ίδιες, τότε η πάχυνση πρέπει να σταματήσει και το μοσχάρι να οδηγηθεί στο σφαγείο.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πάχυνση πρέπει να σταματάει όταν η ημερήσια αξία του κρέατος που παράγει το μοσχάρι εξισωθεί με τα ημερήσια έξοδα διατήρησής του (διατροφή κ.ά.)· τότε το μοσχάρι οδηγείται στο σφαγείο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το κριτήριο είναι η εξίσωση αξίας κρέατος = έξοδα διατήρησης

Τα κριτήρια κατάταξης των σφάγιων

Ερώτηση: Με ποια κριτήρια γίνεται η κατάταξη των σφάγιων;

Απάντηση:

• Η κλίμακα SEUROP. «Η κοινοτική κλίμακα ταξινόμησης αφορά μόνο τα ενήλικα βοοειδή και περιλαμβάνει την κατηγορία του ζώου (Α=ταύρος, D=αγελάδα, Ε=δαμαλίδα), τη διάπλαση του σφάγιου και το βαθμό πάχυνσής του.»
• Οι κατηγορίες διάπλασης και λίπους. «Αυτές οι κατηγορίες διάπλασης είναι οι: S, Ε, U, R, Ο, Ρ.» / «Οι κατηγορίες λίπους είναι πέντε (1, 2, 3, 4 και 5)...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η κατάταξη γίνεται με βάση την κατηγορία του ζώου (Α=ταύρος, D=αγελάδα, Ε=δαμαλίδα), τη διάπλαση του σφαγίου (κατηγορίες S, E, U, R, O, P) και το βαθμό πάχυνσής του (κατηγορίες λίπους 1-5).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τρία κριτήρια: κατηγορία ζώου, διάπλαση, βαθμός πάχυνσης