Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8ο: Οι δεκαετίες του 20ού αιώνα έως σήμερα (σελ. 242) – ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑΣ ΙΙ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8ο: Οι δεκαετίες του 20ού αιώνα έως σήμερα
Οι 31 αριθμημένες ασκήσεις της σελ. 242-245, μείον τις 2 ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ (24, 25) -> 29 λύσεις. ⚠️ Η άσκηση 31 κρύβεται στο τέλος της σελ. 245, κολλητά στην 30. ⚠️⚠️ ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΛΑΘΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: (1) «ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος (1939-1947)» — έληξε το 1945· (2) δύο λάθος παραπομπές σε εικόνες, και οι δύο μετατοπισμένες κατά ένα (8.7 αντί 8.8, 8.8 αντί 8.9)· (3) η ερώτηση 20 ζητά τους Έλληνες σχεδιαστές, ύλη που ΔΕΝ υπάρχει στο κεφ. 8 αλλά στο κεφ. 6.7· (4) οι παύλες των ασκήσεων 27 και 31 δεν βγάζουν τις λέξεις. ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ: και οι δύο δείχνουν στο ime.gr και είναι ΖΩΝΤΑΝΟΙ (HTTP 200) — το μόνο κεφάλαιο χωρίς νεκρή διεύθυνση.
Ερώτηση 1 (σελ. 242) — Τι κυρίως εξέφρασαν τα ρούχα στον 20ό αιώνα
Ερώτηση: Τι κυρίως εξέφρασαν τα ρούχα στον 20ό αιώνα;
Απάντηση:
-
Η ΠΡΟΤΑΣΗ-ΚΛΕΙΔΙ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
«Τα ρούχα στον 20ό αιώνα ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ, ΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ, ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΓΟΥΣΤΟ.»
Τέσσερα πράγματα — και κανένα δεν είναι Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΑΞΗ. Εκεί βρίσκεται όλη η απάντηση.
ΤΟ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΤΑ
«Σε παλαιότερες εποχές η μόδα ΚΑΘΟΡΙΖΟΤΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΝΩΤΕΡΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ. ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΕΙΧΑΝ ΤΑΞΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΠΙΑ.»
| ΠΡΙΝ | ΤΟΝ 20ό ΑΙΩΝΑ |
|---|---|
| ΤΑΞΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΗΛΙΚΙΑ · ΑΠΟΨΕΙΣ · ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ · ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΓΟΥΣΤΟ |
| ανώτερες τάξεις και κατεστημένο | «ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ» |
Ποιες είναι αυτές οι ομάδες: «ΟΙ ΝΕΟΙ, ΟΙ ΣΤΑΡ ΚΑΙ ΤΑ ΕΙΔΩΛΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ, ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ.»
«Για πολλές κατηγορίες ανθρώπων διαμορφώθηκαν τάσεις μόδας ΙΚΑΝΕΣ ΝΑ ΤΟΥΣ ΕΚΦΡΑΣΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΟΥΝ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥΣ.»
ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ — ΟΙ «ΓΙΑΠΗΔΕΣ»
«Παράδειγμα, η κοινωνική ομάδα των «ΓΙΑΠΗΔΩΝ» που ήταν ΟΙ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ 1980. Αυτοί ΣΥΝΔΥΑΣΑΝ ΤΗΝ ΚΑΡΙΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΜΕ ΕΝΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΝΤΥΣΙΜΟ, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΖΕ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΟΥΣ.»
💡 Πρόσεξε τη διαφορά: οι γιάπηδες ΔΕΝ είναι κοινωνική ΤΑΞΗ αλλά ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. Το ρούχο δηλώνει πια ΤΙ ΚΑΝΕΙΣ, όχι ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕΣ.
ΚΑΙ Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ — Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
«Ένα άλλο χαρακτηριστικό φαινόμενο της σύγχρονης εποχής είναι Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ … βοηθάει τα ρούχα και τα αξεσουάρ γνωστών σχεδιαστών ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΕΠΙΘΥΜΗΤΑ, ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΤΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΟΥΝ ΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΕΣΗΣ.»
⚠️ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΑΡΙΣΤΗ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: η ταξική διάκριση ΔΕΝ εξαφανίζεται — ΑΛΛΑΖΕΙ ΜΟΡΦΗ. Πριν, το ρούχο δήλωνε την τάξη ΕΞ ΟΡΙΣΜΟΥ· τώρα τη δηλώνει ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΜΑΡΚΑΣ, ως «ΣΥΜΒΟΛΟ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΕΣΗΣ». Το ίδιο το βιβλίο δίνει και τα δύο σκέλη — γράψε τα και τα δύο.
Σύνοψη: Η ΠΡΟΤΑΣΗ-ΚΛΕΙΔΙ: «τα ρούχα στον 20ό αιώνα εκφράζουν ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ, ΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ, ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΓΟΥΣΤΟ». ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ: «σε παλαιότερες εποχές η μόδα καθοριζόταν ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΝΩΤΕΡΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ. Τα ρούχα είχαν ΤΑΞΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΠΙΑ. Σταδιακά στον 20ό αιώνα ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ άρχισαν να επηρεάζουν το ντύσιμο και ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΜΟΔΑ. Τέτοιες ομάδες ήταν ΟΙ ΝΕΟΙ, ΟΙ ΣΤΑΡ ΚΑΙ ΤΑ ΕΙΔΩΛΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ, ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ»· έτσι «για πολλές κατηγορίες ανθρώπων διαμορφώθηκαν τάσεις μόδας ικανές να τους εκφράσουν και να ικανοποιήσουν τις ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥΣ». ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «η κοινωνική ομάδα των «ΓΙΑΠΗΔΩΝ», που ήταν οι επιτυχημένοι επαγγελματίες της δεκαετίας του 1980. Αυτοί συνδύασαν ΤΗΝ ΚΑΡΙΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΗΜΑ με ένα συγκεκριμένο ντύσιμο, το οποίο ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΖΕ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΟΥΣ». ΚΑΙ ΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΟΨΗ: η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ «βοηθάει τα ρούχα και τα αξεσουάρ γνωστών σχεδιαστών να γίνουν επιθυμητά, να αγοραστούν και ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΟΥΝ ΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΕΣΗΣ» — δηλαδή η κοινωνική διάκριση δεν εξαφανίζεται, αλλάζει μορφή: από ταξική γίνεται διάκριση μάρκας και επιτυχίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Μάθε τα τέσσερα αυτούσια: ΗΛΙΚΙΑ · ΑΠΟΨΕΙΣ · ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ · ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΓΟΥΣΤΟ. Είναι και η απάντηση της άσκησης 27.
- Δώσε και το ΠΡΙΝ: «τα ρούχα είχαν ταξική διάσταση και ταυτότητα. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΠΙΑ». Η αντίθεση είναι η ουσία.
- Κλείσε με τη ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ, που επιβάλλει τα ρούχα «ως σύμβολα επιτυχίας και οικονομικής άνεσης» — δείχνει ότι είδες και τις δύο όψεις.
Ερώτηση 2 (σελ. 242) — Πώς επηρεάζουν οι νέες τεχνικές μαζικής παραγωγής τη μόδα
Ερώτηση: Πώς επηρεάζουν οι νέες τεχνικές μαζικής παραγωγής τη μόδα;
Απάντηση:
-
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΜΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ
«Οι νέες τεχνικές μαζικής παραγωγής ΕΠΗΡΕΑΣΑΝ ΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΕ ΜΙΑ ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΙΑ ΕΝΔΥΜΑΤΑ, ΑΞΕΣΟΥΑΡ, ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ.»
Και τα δύο άκρα της: «από τη μια μεριά έχει ΤΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ, όπου συγκεντρώνονται ΔΕΚΑΔΕΣ ΓΝΩΣΤΕΣ ΜΑΡΚΕΣ, σχεδιαστές ή δημιουργοί μόδας, και από την άλλη έχει ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑΖΟΝΤΕΣ.»
Ο ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΑΧΥΝΕΤΑΙ — ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΣΗΜΕΙΟ
«Τα ρούχα ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΠΑΡΑΧΘΗΚΑΝ ΤΟΣΟ ΜΑΖΙΚΑ ΟΣΟ ΣΤΟΝ 20ό ΑΙΩΝΑ, ιδιαίτερα ΤΑ ΣΠΟΡ ΡΟΥΧΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΝΔΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ή άλλες καθημερινές ασχολίες. Σ' αυτό έπαιξαν ρόλο ΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΖΗΤΗΣΗ.»
«Επειδή ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΟΛΛΩΝ ΡΟΥΧΩΝ ΕΠΕΣΕ χάρη στις μηχανές, τα υλικά και τους τρόπους παραγωγής, και επειδή ΠΟΛΛΑ ΕΙΔΗ ΕΓΙΝΑΝ ΠΡΟΣΙΤΑ ΣΕ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΑΓΟΡΑΣΤΩΝ, ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΑΡΧΙΣΑΝ ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΑΝΤΑΙ ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΟΤΕΡΑ. ΕΤΣΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΖΗΤΗΣΗ ΚΙΝΗΘΗΚΑΝ ΜΕ ΙΛΙΓΓΙΩΔΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ.»
💡 ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ: η μαζική παραγωγή δεν κάνει απλώς τα ρούχα ΦΘΗΝΟΤΕΡΑ — τα κάνει ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ. Και όταν το ρούχο γίνεται αναλώσιμο, Η ΜΟΔΑ ΑΛΛΑΖΕΙ ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΑ.
ΤΟ «ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ» ΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
«Μόνο το «πρετ α πορτέ» είναι ΜΙΑ ΑΓΟΡΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΑΝΙΣΧΥΡΗ.»
«Οίκοι μόδας που ήταν αφιερωμένοι στην υψηλή ραπτική ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ, πλάι στις κολεξιόν «Ωτ κουτύρ», και το «πρετ α πορτέ».»
Δηλαδή: η μαζική παραγωγή ΔΕΝ έμεινε απέναντι από την υψηλή ραπτική — ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΑΣΕ ΝΑ ΤΗΝ ΥΙΟΘΕΤΗΣΕΙ.
ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ
«Στο τέλος του 20ού αιώνα, πολλοί οίκοι μόδας και μπουτίκ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΑ ΠΑΝΤΑ: από ΡΟΥΧΑ, ΑΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΥΑΛΙΑ ΗΛΙΟΥ μέχρι ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ, ΕΠΙΠΛΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ.»
💡 Είναι το ίδιο φαινόμενο που το βιβλίο ονομάζει αργότερα «ΤΟΤΑΛ ΛΟΥΚ» (δεκ. '80) και «ΛΑΪΦ ΣΤΑΪΛ» (δεκ. '90).
⚠️ ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ — ΜΗΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ
«Η μόδα στον 20ό αιώνα ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΝΟΤΑΝ ΑΠΟΛΥΤΑ ΣΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣΕ ΑΝΑΓΚΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Τα προϊόντα της μόδας ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΣΑΝ ΠΑΝΤΟΥ ΧΩΡΙΣ ΧΡΟΝΟΤΡΙΒΗ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΛΛΟΝΤΑΝ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΒΡΙΣΚΟΥΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ.»
Και το κλείσιμο: «Η ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ των ανταγωνιστικών μεταξύ τους προϊόντων ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΕΙ ΤΗ ΔΙΨΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ούτε έχει μειώσει ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ.»
Αν γράψεις αυτές τις δύο προτάσεις, η απάντησή σου δεν είναι απλή περιγραφή αλλά ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ.
Σύνοψη: ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: «οι νέες τεχνικές μαζικής παραγωγής επηρέασαν τον τομέα της μόδας. Δημιουργήθηκε ΜΙΑ ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ για ενδύματα, αξεσουάρ, καλλυντικά», που «από τη μια μεριά έχει τις σύγχρονες ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ … και από την άλλη εκατομμύρια καταναλωτές αλλά και μεσάζοντες». ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΥΝ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ: «τα ρούχα ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΠΑΡΑΧΘΗΚΑΝ ΤΟΣΟ ΜΑΖΙΚΑ όσο στον 20ό αιώνα, ιδιαίτερα ΤΑ ΣΠΟΡ ΡΟΥΧΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΝΔΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ»· και «επειδή ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ πολλών ρούχων ΕΠΕΣΕ … και επειδή πολλά είδη ΕΓΙΝΑΝ ΠΡΟΣΙΤΑ ΣΕ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΑΓΟΡΑΣΤΩΝ, τα ρούχα άρχισαν ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΑΝΤΑΙ ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΟΤΕΡΑ. Έτσι η παραγωγή και η ζήτηση ΚΙΝΗΘΗΚΑΝ ΜΕ ΙΛΙΓΓΙΩΔΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ». ΓΕΝΝΟΥΝ ΤΟ «ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ»: «μόνο το «πρετ α πορτέ» είναι μια αγορά ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΑΝΙΣΧΥΡΗ», και «Οίκοι μόδας που ήταν αφιερωμένοι στην υψηλή ραπτική ΤΟ ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ». ΔΙΕΥΡΥΝΟΥΝ ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: «στο τέλος του 20ού αιώνα, πολλοί οίκοι μόδας και μπουτίκ διαθέτουν στην αγορά ΤΑ ΠΑΝΤΑ: από ρούχα, αρώματα και γυαλιά ηλίου μέχρι οικιακές συσκευές, έπιπλα και αντικείμενα για εσωτερική διακόσμηση». ⚠️ ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «η μόδα … ανταποκρινόταν απόλυτα στις ανάγκες όλων των κοινωνικών ομάδων, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣΕ ΑΝΑΓΚΕΣ μέσα από τα πρότυπα και τη διαφήμιση. Τα προϊόντα της μόδας όχι μόνο κυκλοφορούσαν παντού χωρίς χρονοτριβή, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΛΛΟΝΤΑΝ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΒΡΙΣΚΟΥΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ»· και «η τεράστια προσφορά … ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΕΙ ΤΗ ΔΙΨΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ούτε έχει μειώσει ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Το κύριο σημείο δεν είναι η φθήνια αλλά Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ: «τα ρούχα άρχισαν να αντικαθίστανται ευκολότερα και γρηγορότερα … με ΙΛΙΓΓΙΩΔΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ».
- Πρόσθεσε το «πρετ α πορτέ» — είναι το άμεσο προϊόν της μαζικής παραγωγής, και το υιοθέτησαν ακόμη και οι οίκοι υψηλής ραπτικής.
- Κλείσε με την κριτική: η μόδα «ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣΕ ΑΝΑΓΚΕΣ» και «επιβαλλόταν ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΒΡΙΣΚΕΙ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ».
Ερώτηση 3 (σελ. 242) — Τι είναι τα ρούχα «πρετ α πορτέ»
Ερώτηση: Τι είναι τα ρούχα «πρετ α πορτέ»;
Απάντηση:
-
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ — ΜΑΘΕ ΤΟΝ ΑΥΤΟΥΣΙΟ
««ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ» ΕΙΝΑΙ ΡΟΥΧΑ ΠΟΥ, ΕΝΩ ΦΤΙΑΧΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ ΜΟΔΑΣ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΙ ΜΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΚΑΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΑΡΙΘΜΟ.»
Πρόσεξε το «ΕΝΩ»: εκεί κρύβεται όλη η έννοια. Το πρετ α πορτέ συνδυάζει ΔΥΟ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΟΤΕ ΗΤΑΝ ΑΝΤΙΘΕΤΑ: ΣΧΕΔΙΑΣΤΗ και ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ.
ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΑΠΟ ΠΟΥ
«Το «πρετ α πορτέ» είναι ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ 1960 και είχε ΓΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ «READY TO WEAR», ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1940.»
| Πότε | Τι |
|---|---|
| δεκαετία 1940 | ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ «READY TO WEAR» — το πρότυπο |
| 1960 | ΓΑΛΛΙΚΟ «ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ» |
💡 Άλλη μια φορά που η ΑΜΕΡΙΚΗ προηγείται και η ΕΥΡΩΠΗ ακολουθεί — όπως ακριβώς λέει το βιβλίο για τον πόλεμο: «η Ευρώπη στράφηκε ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ προς τους ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ».
ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΟΙΚΟΙ
«Οίκοι μόδας που ήταν αφιερωμένοι στην υψηλή ραπτική ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ, πλάι στις κολεξιόν «ΩΤ ΚΟΥΤΥΡ», ΚΑΙ ΤΟ «ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ».»
Δηλαδή ένας οίκος έχει πια ΔΥΟ ΓΡΑΜΜΕΣ:
| «ΩΤ ΚΟΥΤΥΡ» | «ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ» |
|---|---|
| υψηλή ραπτική | βιομηχανική παραγωγή |
| μοναδικά κομμάτια | «ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΑΡΙΘΜΟ» |
| κύρος | ΤΑ ΕΣΟΔΑ |
ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ
«Μόνο το «πρετ α πορτέ» είναι ΜΙΑ ΑΓΟΡΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΑΝΙΣΧΥΡΗ.»
Και ο ρόλος του, όπως τον ονομάζει το ίδιο το βιβλίο στην απαρίθμηση των καινοτομιών: «Η εισαγωγή του «πρετ α πορτέ» ΣΑΝ ΓΕΦΥΡΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΗΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ.»
💡 Η ΛΕΞΗ «ΓΕΦΥΡΑ» ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΔΩΣΕΙΣ. Ούτε αποκλειστικό ούτε ανώνυμο: ΥΠΟΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟ ΑΛΛΑ ΠΡΟΣΙΤΟ.
ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
Το «πρετ α πορτέ» επιστρέφει δύο ακόμη φορές: στο ΤΖΙΝ («το τζιν πέρασε και στον κόσμο της υψηλής ραπτικής μέσα από τις συλλογές πρετ α πορτέ γνωστών Οίκων Μόδας») · και στην ΙΤΑΛΙΑ («τη δεκαετία του '50 άρχισε στη Φλωρεντία το made in Italy, η επιτυχημένη … πορεία της Υψηλής Ραπτικής και του «πρετ α πορτέ»»).
Αν τα αναφέρεις, δείχνεις ότι κατάλαβες πως το πρετ α πορτέ ΔΕΝ είναι απλώς ένας όρος αλλά ΤΟ ΟΧΗΜΑ με το οποίο η μόδα φτάνει παντού.
Σύνοψη: Ο ΟΡΙΣΜΟΣ, ΚΑΤΑ ΛΕΞΗ: ««πρετ α πορτέ» είναι ρούχα που, ΕΝΩ ΦΤΙΑΧΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ ΜΟΔΑΣ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΙ ΜΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΚΑΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΑΡΙΘΜΟ». ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΑΠΟ ΠΟΥ: «το «πρετ α πορτέ» είναι ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ 1960 και είχε ΓΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ «READY TO WEAR», ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1940». ΠΟΙΟΙ ΤΟ ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ: «Οίκοι μόδας που ήταν αφιερωμένοι στην υψηλή ραπτική ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ, πλάι στις κολεξιόν «ΩΤ ΚΟΥΤΥΡ», και το «πρετ α πορτέ»» — δηλαδή ένας οίκος έχει πλέον δύο γραμμές: την αποκλειστική και τη μαζική. ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΟΥ: «μόνο το «πρετ α πορτέ» είναι ΜΙΑ ΑΓΟΡΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΑΝΙΣΧΥΡΗ». Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ, όπως τον ονομάζει το ίδιο το βιβλίο στην απαρίθμηση των καινοτομιών: «η εισαγωγή του «πρετ α πορτέ» ΣΑΝ ΓΕΦΥΡΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΗΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ». Το ίδιο όχημα χρησιμοποιεί αργότερα και το τζιν («πέρασε … στον κόσμο της υψηλής ραπτικής ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ») και το made in Italy της Φλωρεντίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Μάθε τον ορισμό αυτούσιο — η λέξη-κλειδί είναι το «ΕΝΩ»: σχεδιαστής ΚΑΙ βιομηχανία μαζί.
- Δώσε και τις δύο χρονολογίες: 1940 το αμερικανικό «ready to wear» · 1960 το γαλλικό «πρετ α πορτέ».
- Η καλύτερη περίληψη είναι η λέξη του βιβλίου: «ΓΕΦΥΡΑ» — ανάμεσα στη μαζική παραγωγή και την υψηλή ραπτική.
Ερώτηση 4 (σελ. 242) — Σημαντικές καινοτομίες του 20ού αιώνα και οι σχεδιαστές τους
Ερώτηση: Να αναφέρεις σημαντικές καινοτομίες στον 20ό αιώνα. Ποιοι σχεδιαστές συνδέονται με αυτές;
Απάντηση:
-
ΠΡΩΤΑ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ — ΣΕ ΤΙ ΑΦΟΡΟΥΝ ΟΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ
«Η μόδα στον 20ό αιώνα εξελίχθηκε με νεωτερισμούς και καινοτομίες ΣΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΡΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟΥ ΡΑΨΙΜΑΤΟΣ, ΣΤΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΥΛΙΚΑ, ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΟΔΑΣ.»
Τέσσερα πεδία — αν τα πεις πρώτα, η απαρίθμηση που ακολουθεί αποκτά τάξη.
Α΄ ΟΙ «ΑΝΩΝΥΜΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ — ΑΥΤΕΣ ΠΟΥ ΑΠΑΡΙΘΜΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
| Καινοτομία | Πότε / Ποιος |
|---|---|
| ΤΟ ΚΟΨΙΜΟ V ΤΟΥ ΝΤΕΚΟΛΤΕ | δεκαετία του '20 |
| ΤΟ ΦΕΡΜΟΥΑΡ | επινοήθηκε το 1893 · ο B.F. Goodrich του έδωσε το όνομά του (zipper) · η βιομηχανία ρούχων το υιοθέτησε προς το τέλος της δεκαετίας του '20 |
| Ο ΣΤΗΘΟΔΕΣΜΟΣ | πατέντα το 1914, ΜΑΙΡΗ ΤΖΕΪΚΟΜΠΣ |
| Η ΠΡΩΤΗ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΚΟΝΤΗ ΦΟΥΣΤΑ | 1915 |
| ΤΟ «ΚΟΚΤΕΪΛ ΦΟΡΕΜΑ» | δεκαετία του '50 |
| Η ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΟΙΚΟΥ ΥΨΗΛΗΣ ΡΑΠΤΙΚΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ | ΟΙΚΟΣ ΝΤΙΟΡ, δεκαετία του '50 |
| ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ | φίρμα ΠΙΕΡ ΚΑΡΝΤΕΝ, δεκαετία του '60 |
| ΤΟ «ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ» | «ΣΑΝ ΓΕΦΥΡΑ ανάμεσα στις τεχνικές της μαζικής παραγωγής και την υψηλή ραπτική» |
💡 Πρόσεξε το φερμουάρ: «μέχρι το 1917 χρησιμοποιείτο περιορισμένα ΣΤΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ, ΣΤΙΣ ΚΑΠΝΟΣΑΚΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΝΑΥΤΙΚΑ ΜΠΟΥΦΑΝ» — και ο Goodrich «το χρησιμοποίησε ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΜΠΩΣΕΙ ΜΙΑ ΓΑΛΟΤΣΑ». Είναι η απάντηση και στην πρόταση 2 της άσκησης 26.
Β΄ ΟΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΜΕ ΟΝΟΜΑ — Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ
| ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ | ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ |
|---|---|
| ΓΚΑΜΠΡΙΕΛ (ΚΟΚΟ) ΣΑΝΕΛ ('20) | «η εισαγωγή στην υψηλή ραπτική ΤΟΥ ΖΕΡΣΕΪ» · το φόρεμα-πουκάμισο (ΣΕΜΙΖΙΕ) · το «ΜΙΚΡΟ ΜΑΥΡΟ» φόρεμα · (και το '54) το ΤΑΓΕΡ ΑΠΟ ΤΟΥΪΝΤ με διακοσμητικές τρέσες |
| ΖΑΝ ΠΑΤΟΥ ('20) | σπορ ρούχα, φορέματα για πλαζ, μαγιό · ΤΟ «ΣΙΝΙΕ» ΡΟΥΧΟ, Η «ΕΤΙΚΕΤΑ» |
| ΜΑΝΤΛΕΝ ΒΙΟΝΕ ('20) | ΤΟ ΛΟΞΟ ΚΟΨΙΜΟ ΤΩΝ ΥΦΑΣΜΑΤΩΝ · ΤΟ ΝΤΡΑΠΕ ΚΑΙ ΟΙ ΠΤΥΧΩΣΕΙΣ |
| ΕΛΣΑ ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ ('30) | ΤΟ ΜΠΟΛΕΡΟ πάνω στη φούστα-μπλούζα · το ΠΛΑΣΤΙΚΟ ΧΡΩΜΑΤΙΣΤΟ ΦΕΡΜΟΥΑΡ ΜΕ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΟ ΤΡΟΠΟ · η μόδα ΩΣ ΤΕΧΝΗ |
| ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΝΤΙΟΡ (1947) | ΤΟ «ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ» (και οι γραμμές Η, Α, Υ τη δεκ. του '50) |
| ΥΜΠΕΡ ΖΙΒΑΝΣΙ ('50) | «ένα πιο ΙΣΙΟ, ΧΩΡΙΣ ΜΕΣΗ, ΡΙΧΤΟ φόρεμα» |
| ΥΒ ΣΑΙΝ ΛΩΡΑΝ ('60) | διάφανες φούστες, μαύρα δερμάτινα σακάκια, ΤΟ «ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΣΜΟΚΙΝ» |
| ΜΑΙΡΗ ΚΟΥΑΝΤ / ΑΝΤΡΕ ΚΟΥΡΕΖ ('60) | Η ΜΙΝΙ ΦΟΥΣΤΑ (ο Κουρέζ και το «λουκ αστροναυτών») |
| ΠΑΚΟ ΡΑΜΠΑΝΕ ('60) | φορέματα από ΠΛΑΚΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ |
| ΠΙΕΡ ΚΑΡΝΤΕΝ ('60) | ΤΡΥΠΕΣ ΣΤΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΦΟΡΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΒΙΝΥΛΙΟ |
| ΚΕΝΖΟ ('70) | «ΤΟ ΦΟΛΚΛΟΡ ΟΧΙ ΩΣ ΧΙΠΙΚΗ ΜΟΔΑ ΑΛΛΑ ΩΣ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ» |
| ΡΕΪ ΚΑΒΑΚΟΥΜΠΟ | μινιμαλιστικά «ΑΜΟΡΦΑ» ρούχα (Comme des garçons) |
| ΙΣΕΪ ΜΙΓΙΑΚΕ | ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΠΛΙΣΕ ΥΦΑΣΜΑ — «μια σημερινή απάντηση στο πλισέ του Φορτούνι» |
| ΓΙΟΖΙ ΓΙΑΜΑΜΟΤΟ | χαλαρά ρούχα, ένας «ΧΩΡΟΣ» ΓΙΑ ΝΑ ΚΙΝΕΙΤΑΙ ΤΟ ΣΩΜΑ |
| ΓΚΩΤΙΕ · ΛΑΚΡΟΥΑ · ΓΚΑΛΙΑΝΟ · ΜΑΚ ΚΑΡΤΝΕΪ · ΜΑΚ ΚΟΥΙΝ | ΤΟ ΡΙΒΑΪΒΑΛ — που «ΔΕΝ επαναφέρει ούτε αναβιώνει … ΑΛΛΑ ΤΑ ΣΑΤΙΡΙΖΕΙ, ΤΑ ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΕΙ, ΤΑ ΑΠΟΣΥΝΔΕΕΙ» |
ΚΑΙ ΜΙΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΠΟΥ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΝΕΙ
«Στην εξέλιξη της μόδας τις δεκαετίες του '20 και του '30 έπαιξαν σπουδαίο ρόλο ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: η ΣΑΝΕΛ, η ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ, η ΒΙΟΝΕ, η ΖΑΝ ΛΑΝΒΕΝ, η ΜΑΝΤΑΜ ΓΚΡΕΣ, η ΝΙΝΑ ΡΙΤΣΙ.»
Και το εξηγεί: «οι σημαντικοί Οίκοι που αναδείχθηκαν στο Παρίσι το Μεσοπόλεμο ΕΙΧΑΝ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ.»
💡 Αν κλείσεις με αυτό, δείχνεις ότι είδες όχι μόνο τα ονόματα αλλά και το ΓΙΑΤΙ.
Σύνοψη: ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΕΔΙΑ: «η μόδα … εξελίχθηκε με νεωτερισμούς και καινοτομίες ΣΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΡΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟΥ ΡΑΨΙΜΑΤΟΣ, ΣΤΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΥΛΙΚΑ, ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΟΔΑΣ». Α΄ ΟΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΠΟΥ ΑΠΑΡΙΘΜΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: το κόψιμο V του ντεκολτέ (δεκ. '20)· το ΦΕΡΜΟΥΑΡ (επινοήθηκε 1893, ο B.F. Goodrich του έδωσε το όνομα «zipper», η βιομηχανία ρούχων το υιοθέτησε προς το τέλος της δεκ. του '20)· ο ΣΤΗΘΟΔΕΣΜΟΣ (πατέντα 1914, Μαίρη Τζέικομπς)· η πρώτη γυναικεία ΚΟΝΤΗ ΦΟΥΣΤΑ (1915)· το «ΚΟΚΤΕΪΛ ΦΟΡΕΜΑ» (δεκ. '50)· η μετατροπή Οίκου Υψηλής Ραπτικής σε μεγάλη επιχείρηση (Οίκος Ντιορ, δεκ. '50)· ένα καινούργιο μάρκετινγκ (Πιερ Καρντέν, δεκ. '60)· η εισαγωγή του «ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ» «σαν ΓΕΦΥΡΑ ανάμεσα στις τεχνικές της μαζικής παραγωγής και την υψηλή ραπτική». Β΄ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΜΕ ΟΝΟΜΑ: ΣΑΝΕΛ — «η εισαγωγή στην υψηλή ραπτική του ζέρσεϊ», το σεμιζιέ, το «μικρό μαύρο», το ταγέρ από τουίντ· ΖΑΝ ΠΑΤΟΥ — σπορ ρούχα και μαγιό, το «σινιέ» ρούχο, η «ετικέτα»· ΒΙΟΝΕ — το λοξό κόψιμο, το ντραπέ και οι πτυχώσεις· ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ — το μπολερό, το πλαστικό χρωματιστό φερμουάρ ως διακόσμηση, η μόδα ως τέχνη· ΝΤΙΟΡ — το «Νιου Λουκ» (1947) και οι γραμμές Η, Α, Υ· ΖΙΒΑΝΣΙ — το ίσιο, χωρίς μέση, ριχτό φόρεμα· ΣΑΙΝ ΛΩΡΑΝ — διάφανες φούστες, δερμάτινα σακάκια, το «γυναικείο σμόκιν»· ΚΟΥΑΝΤ και ΚΟΥΡΕΖ — η μίνι φούστα· ΡΑΜΠΑΝΕ — φορέματα από πλάκες αλουμινίου· ΚΑΡΝΤΕΝ — τρύπες στα γεωμετρικά φορέματα και βινύλιο· ΚΕΝΖΟ — το φολκλόρ ως υψηλή ραπτική· ΚΑΒΑΚΟΥΜΠΟ — «άμορφα» μινιμαλιστικά ρούχα· ΜΙΓΙΑΚΕ — το δικό του πλισέ ύφασμα· ΓΙΑΜΑΜΟΤΟ — χαλαρά ρούχα, «χώρος» για το σώμα· ΓΚΩΤΙΕ, ΛΑΚΡΟΥΑ, ΓΚΑΛΙΑΝΟ, ΜΑΚ ΚΑΡΤΝΕΪ, ΜΑΚ ΚΟΥΙΝ — το ριβάιβαλ, που «δεν επαναφέρει ούτε αναβιώνει … αλλά τα σατιρίζει, τα αντιστρέφει, τα αποσυνδέει μεταξύ τους». ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «στην εξέλιξη της μόδας τις δεκαετίες του '20 και του '30 έπαιξαν σπουδαίο ρόλο ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: η Σανέλ, η Σκιαπαρέλι, η Βιονέ, η Ζαν Λανβέν, η Μαντάμ Γκρες, η Νίνα Ρίτσι».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Δεν χρειάζεται να τα πεις όλα — δώσε τις 5-6 κύριες με ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ και ΟΝΟΜΑ: φερμουάρ, στηθόδεσμος, ζέρσεϊ/Σανέλ, λοξό/Βιονέ, Νιου Λουκ/Ντιορ, μίνι/Κουάντ-Κουρέζ.
- Η άσκηση 29 είναι η ΙΔΙΑ ύλη σε μορφή αντιστοίχισης — αν μάθεις τον πίνακα, λύνεις και τις δύο.
- Κλείσε με τις ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ του Μεσοπολέμου — είναι δική του παρατήρηση, όχι δική σου, και μετράει.
Ερώτηση 5 (σελ. 242) — Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη μόδα στον 20ό αιώνα
Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη μόδα στον 20ό αιώνα;
Απάντηση:
-
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ — Η ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥΣ ΔΙΝΕΙ ΜΑΖΙ
«Επηρεάστηκε από ΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ, ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΤΗΣ ΡΟΛΟΥ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΠΡΟΒΑΛΛΕ Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ.»
Αυτή η μία πρόταση είναι όλη η απάντηση. Το υπόλοιπο είναι η τεκμηρίωση.
1. ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ
«Οι πόλεμοι γενικά είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει τη μόδα, αφού οι επιπτώσεις των πολέμων ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΨΥΧΙΣΜΟ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ, ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ και ειδικότερα ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ είναι πολύ μεγάλες.»
Ο Α΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ (1914-1918): «είχε σαν επίπτωση ΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»· «ώθησε τις γυναίκες ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΟΥΝ ΠΟΛΛΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ ΠΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥΣΑΝ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ. ΕΤΣΙ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΑΛΛΑΞΕ»· «ήταν αδύνατο πλέον να επανέλθει το κλίμα της ΜΠΕΛ ΕΠΟΚ».
Ο Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ: στην Αγγλία «η κυβέρνηση με ένα σχέδιο ανάγκης επέβαλε ΤΟ 1941 ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΚΟΥΠΟΝΙΑ»· στην Αμερική «το 1941 η κυβέρνηση ΔΗΜΕΥΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΥΦΑΣΜΑΤΩΝ … ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ Η ΧΡΗΣΗ ΡΕΓΙΟΝ. ΤΟ 1943 ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΝΑΫΛΟΝ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ».
⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ — ΛΑΘΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: γράφει «ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος (1939-1947)». Ο πόλεμος έληξε ΤΟ 1945 — και το ίδιο το βιβλίο το επιβεβαιώνει λίγες γραμμές πιο κάτω: «ΤΟ 1945, οι Γάλλοι σχεδιαστές … οργάνωσαν … το «Θέατρο της Μόδας»» και «ΤΟ 1946 το Παρίσι ξανακέρδισε τη θέση του», ενώ η ίδια η άσκηση 24 γράφει «Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου 1940-1945».
2. Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΚΑΙ Ο ΝΕΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΤΗΣ ΡΟΛΟΣ
«Μόλις τον 20ό αιώνα ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ ΜΑΖΙΚΑ ΤΟ ΑΝΔΡΙΚΟ ΕΝΔΥΜΑ, ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΕΝΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥΣ.»
Η διαδρομή: «ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '20, όταν φορέθηκαν από τις γυναίκες για πρώτη φορά Η ΚΟΝΤΗ ΦΟΥΣΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ, ΜΕΧΡΙ ΤΟ UNISEX τις τελευταίες δεκαετίες.»
⚠️ ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΠΟΥ ΞΕΧΝΙΕΤΑΙ: «οι αλλαγές και καινοτομίες προς αυτή την κατεύθυνση ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΥΚΟΛΕΣ, ΟΥΤΕ ΕΓΙΝΑΝ ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ.» Μη γράψεις ότι όλα κύλησαν ομαλά.
3. Η ΤΕΧΝΗ
«Επιρροές δέχεται η μόδα και ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ, ΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ, ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ, ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ.»
| Παράδειγμα του βιβλίου | Τι |
|---|---|
| ΠΩΛ ΠΟΥΑΡΕ + Οριενταλισμός | «όφειλαν πολλά ΣΤΑ ΡΩΣΙΚΑ ΜΠΑΛΕΤΑ» |
| ΥΒ ΣΑΙΝ ΛΩΡΑΝ | το άσπρο γεωμετρικό φόρεμα — «μια δημιουργική μεταφορά σε ύφασμα ενός πίνακα αφηρημένης ζωγραφικής ΤΟΥ ΠΙΕΤ ΜΟΝΤΡΙΑΝ» |
| ΑΝΤΡΕ ΚΟΥΡΕΖ | «παρέπεμπαν ΣΤΟΥΣ ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΤΕΣ, στην αισθητική των έργων ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ και στον ΠΟΛΕΜΟ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ» |
| ΑΝΤΥ ΓΟΥΟΡΧΟΛ | «είχε … επίγνωση του πόσο συμπλέκονται Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ, Η ΜΟΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ» |
4. ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
«ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΟΣ παράγοντας που επηρεάζει τη μόδα είναι ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΝΑ ΕΠΙΒΑΛΟΥΝ ΤΑΣΕΙΣ.»
Η αλυσίδα των προτύπων μέσα στον αιώνα: οι ΝΤΙΒΕΣ του θεάτρου (η Σάρα Μπερνάρ, «μια από τις πιο πολυσυζητημένες γυναίκες της Μπελ Επόκ») → οι ΑΣΤΕΡΕΣ ΤΟΥ ΧΟΛΛΥΓΟΥΝΤ → τα ΕΙΔΩΛΑ ΤΗΣ ΠΟΠ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ → τα ΣΟΥΠΕΡ ΜΟΝΤΕΛ.
Τα δύο ονόματα-παραδείγματα: η ΤΟΥΙΓΚΙ, «η αδύνατη … το σούπερ μοντέλο της δεκαετίας του '60», πρότυπο «παιδικότητας και αδιαμόρφωτου γυναικείου σώματος» · και η ΜΑΝΤΟΝΑ — «τη δεκαετία του '80 έκανε εμφανίσεις με δαντέλες και ντένιμ. Τη δεκαετία του '90 εμφανίστηκε με το ΡΟΖ ΚΟΡΣΕ ΑΠΟ ΣΑΤΕΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΤΕΡΟ ΣΤΗΘΟΣ που σχεδίασε ο ΖΑΝ ΠΩΛ ΓΚΩΤΙΕ».
💡 Η άσκηση 31 ζητά ακριβώς αυτούς τους πέντε: ΠΟΛΕΜΟΙ · ΤΕΧΝΗ · ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ · ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ · ΑΛΛΑΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ.
Σύνοψη: Η ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥΣ ΣΥΝΟΨΙΖΕΙ: «Επηρεάστηκε από ΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ, ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΤΗΣ ΡΟΛΟΥ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΠΡΟΒΑΛΛΕ Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ». 1) ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ — «οι επιπτώσεις των πολέμων στην κοινωνική ζωή και στον ψυχισμό των ανθρώπων, στην οικονομία, τη βιομηχανία και ειδικότερα στην παραγωγή ενδυμάτων είναι πολύ μεγάλες». Ο Α΄ Παγκόσμιος (1914-1918) έφερε «τη μεγαλύτερη επέμβαση του Κράτους στην οικονομία» και «ώθησε τις γυναίκες να αναλάβουν πολλές από τις υποχρεώσεις … των ανδρών … ΕΤΣΙ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΑΛΛΑΞΕ», ώστε «ήταν αδύνατο πλέον να επανέλθει το κλίμα της Μπελ Επόκ». Ο Β΄ Παγκόσμιος έφερε στην Αγγλία «την αγορά ενδυμάτων ΜΕ ΚΟΥΠΟΝΙΑ (1941)» και στην Αμερική τη δήμευση «όλων των αποθεμάτων φυσικών υφασμάτων» (⚠️ το βιβλίο γράφει «(1939-1947)» — ο πόλεμος έληξε ΤΟ 1945, όπως δείχνουν και οι δικές του χρονολογίες 1945/1946 και η άσκηση 24). 2) Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΚΑΙ Ο ΝΕΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΤΗΣ ΡΟΛΟΣ — «μόλις τον 20ό αιώνα υιοθέτησαν μαζικά ΤΟ ΑΝΔΡΙΚΟ ΕΝΔΥΜΑ, ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΕΝΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥΣ», από την κοντή φούστα και τα παντελόνια του '20 ως το unisex, με αλλαγές που «ΔΕΝ ήταν εύκολες, ούτε έγιναν αποδεκτές ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ». 3) Η ΤΕΧΝΗ — «η ζωγραφική, το θέατρο, ο κινηματογράφος»: ο Πουαρέ και τα Ρωσικά Μπαλέτα, ο Σαιν Λωράν με «μια δημιουργική μεταφορά σε ύφασμα ενός πίνακα … του ΠΙΕΤ ΜΟΝΤΡΙΑΝ», ο Κουρέζ με τους φουτουριστές και «τον πόλεμο των άστρων», ο Άντυ Γουόρχολ. 4) ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ — «κοινωνιολογικός παράγοντας … είναι ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΝΑ ΕΠΙΒΑΛΟΥΝ ΤΑΣΕΙΣ»: οι ντίβες (Σάρα Μπερνάρ), οι αστέρες του Χόλλυγουντ, τα είδωλα της ποπ (Τουίγκι, Μαντόνα) και τα σούπερ μόντελ, που «λειτουργούν ως πρότυπα χάρη στην έντονη ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ της μόδας».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Θυμήσου τους με τα αρχικά της άσκησης 31: Πόλεμοι · Τέχνη · Χειραφέτηση · Διαφήμιση · αλλαγή Κοινωνικού Ρόλου.
- Σε κάθε παράγοντα δώσε ΕΝΑ συγκεκριμένο παράδειγμα — κουπόνια 1941, Μοντριάν/Σαιν Λωράν, Τουίγκι. Χωρίς παράδειγμα η απάντηση μένει γενικόλογη.
- ⚠️ Το «(1939-1947)» του βιβλίου είναι λάθος — ο Β΄ Παγκόσμιος έληξε το 1945. Γράψ' το ως παρατήρηση, μη σε παρασύρει.
Ερώτηση 6 (σελ. 242) — Τα χαρακτηριστικά του στυλ αγοροκόριτσο (αλά γκαρσόν)
Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του στυλ αγοροκόριτσο (αλά γκαρσόν) στη δεκαετία του '20;
Απάντηση:
-
Η ΕΙΚΟΝΑ, ΟΠΩΣ ΤΗ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Οι εικόνες της γυναίκας από τη δεκαετία του '20 τη δείχνουν ΜΕ ΚΟΝΤΑ ΙΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑ, ΙΣΙΟ ΣΤΗΘΟΣ ΚΑΙ ΚΟΝΤΟ ΦΟΡΕΜΑ. Στο πρόσωπο έχει ΜΕΙΚ-ΑΠ ΚΑΙ ΜΑΚΙΓΙΑΡΕΤΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΣ. ΚΑΠΝΙΖΕΙ ΜΙΑ ΜΑΚΡΙΑ ΠΙΠΑ και ΑΦΗΝΕΙ ΑΚΑΛΥΠΤΑ ΤΑ ΠΟΔΙΑ ΤΗΣ. ΕΝΣΑΡΚΩΝΕΙ ΕΝΑ ΠΝΕΥΜΑ ΑΝΤΑΡΣΙΑΣ. ΧΟΡΕΥΕΙ ΤΙΣ ΝΥΧΤΕΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΕΙ ΤΖΑΖ.»
Και το όνομα: «Το στυλ αυτό έγινε γνωστό ως «ΦΛΑΠΕΡ ΣΤΑΪΛ» (flapper style), ενώ στη Γαλλία ονομάστηκε στυλ «ΑΓΟΡΟΚΟΡΙΤΣΟ», ΓΚΑΡΣΟΝ (garçonne).»
Η ΣΙΛΟΥΕΤΑ — ΤΟ ΣΩΜΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΥΘΕΙΑ
«Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η γυναικεία ενδυμασία έγινε ΠΙΟ ΑΝΔΡΙΚΗ, απέκτησε μεγαλύτερη αυστηρότητα. Η σιλουέτα έπρεπε να έχει ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΤΗΘΟΣ. Οι γυναικείες καμπύλες ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗΚΑΝ. Η ΜΕΣΗ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΕ. ΟΙ ΩΜΟΙ ΕΓΙΝΑΝ ΠΙΟ ΦΑΡΔΙΟΙ και ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΟΛΟΕΝΑ ΚΟΝΤΑΙΝΑΝ.»
«Το λεπτό, ΜΑΥΡΙΣΜΕΝΟ κορμί και το ΝΕΑΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ήταν η ιδανική εικόνα της εποχής. Η ΕΔΟΥΑΡΔΙΑΝΗ ΜΟΔΑ με τις στρογγυλές φιγούρες ήταν πια ΤΕΛΕΙΩΣ ΞΕΠΕΡΑΣΜΕΝΗ.»
Και ο κανόνας που το συνοψίζει: «ΟΣΟ ΠΙΟ «ΑΓΟΡΙΑ» ΕΜΟΙΑΖΑΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΣΟ ΠΙΟ ΠΟΛΥ ΗΤΑΝ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ.»
ΤΑ ΕΣΩΡΟΥΧΑ — ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΣΕ
«Μεταξύ 1920 και 1928 ΟΙ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΟΡΣΕΔΩΝ ΜΕΙΩΘΗΚΑΝ ΚΑΤΑ 70%.»
«Οι γυναίκες που ακολουθούσαν το στυλ αλά γκαρσόν ΑΡΝΗΘΗΚΑΝ ΤΟΝ ΚΟΡΣΕ, ΑΦΗΣΑΝ ΤΙΣ ΚΑΛΤΣΕΣ ΤΟΥΣ ΝΑ «ΠΕΣΟΥΝ» ΩΣ ΤΟ ΓΟΝΑΤΟ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΟΡΕΥΟΥΝ ΕΥΚΟΛΑ και προτίμησαν ένα νέο ελαστικό ύφασμα, ΤΟ ΛΑΣΤΕΞ, που έδειχνε επίπεδη την κοιλιά.»
⚠️ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ-ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ 26: ο κορσές καταργήθηκε, ΑΛΛΑ ΤΑ ΣΟΥΤΙΕΝ ΔΕΝ ΤΟΝ ΑΝΤΙΚΑΤΕΣΤΗΣΑΝ: «Ορισμένα σουτιέν που κυκλοφορούσαν στην αγορά ήταν σαν καμιζόλες και ΔΕΝ ΠΡΟΣΦΕΡΑΝ ΚΑΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ … ΚΑΝΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΟΥΤΙΕΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΧΑΝ ΔΕΝ ΕΔΙΝΕ ΣΧΗΜΑ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ.» Αντίθετα, «κοπέλες με μεγάλο στήθος ΤΟ ΕΣΦΙΓΓΑΝ ΓΙΑ ΝΑ ΜΟΙΑΖΕΙ ΕΠΙΠΕΔΟ».
ΤΑ ΑΞΕΣΟΥΑΡ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΠΕΛΟ ΚΛΟΣ
«Οι γυναίκες φορούσαν ΚΛΟΣ ΚΑΠΕΛΑ (cloche hats) ΟΛΗ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '20. Ένα κλος καπέλο ΔΗΛΩΝΕ ΠΩΣ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΧΕ ΚΟΝΤΑ ΜΑΛΛΙΑ.»
Και επηρέαζε τη στάση του σώματος: «όπως έπεφτε κοντά στα μάτια, ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΚΡΑΤΑΝΕ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΤΟΥΣ ΣΕ ΜΙΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΓΩΝΙΑ, ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΛΕΠΟΥΝ ΠΟΥ ΠΑΤΑΝΕ.»
Κάλτσες: «μπεζ … ως το γόνατο, που έδιναν περισσότερο παρά ποτέ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΓΥΜΝΟΥ» — από μετάξι ή ρεγιόν («επειδή οι κάλτσες από ρεγιόν γυάλιζαν πολύ, τα κορίτσια συνήθιζαν να πουδράρουν τα πόδια τους πριν τις φορέσουν»). Μέικ-απ: «ήταν δείγμα ΜΟΝΤΕΡΝΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ για μια γυναίκα να βάζει κραγιόν, πούδρα ή μέικ απ ΔΗΜΟΣΙΩΣ»· τότε «εμφανίστηκε και το ΒΕΡΝΙΚΙ ΝΥΧΙΩΝ».
Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ — ΜΗΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ
«Μέχρι τη δεκαετία του '20 η υψηλή μόδα ΑΠΕΥΘΥΝΟΤΑΝ ΣΤΙΣ ΠΛΟΥΣΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ. Με την επικράτηση όμως του στυλ «αλά γκαρσόν» το φόρεμα που πρότεινε η μόδα ήταν ΑΠΛΟ ΣΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ. Έτσι οι γυναίκες μπορούσαν εύκολα ΝΑ ΡΑΨΟΥΝ ΤΑ ΦΟΡΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥΣ ακολουθώντας τη μόδα. Το στυλ αυτό ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΕ ΤΙΣ ΜΕΣΑΙΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑΤΙ ΕΞΟΜΟΙΩΝΕ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΑΥΤΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΠΛΟΥΣΙΕΣ.»
💡 ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙΣ: το αλά γκαρσόν δεν είναι μόνο σιλουέτα — ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΠΟΥ Η ΜΟΔΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΠΡΟΣΙΤΗ. Ακριβώς αυτό εννοεί η αρχή του κεφαλαίου με το «τα ρούχα είχαν ταξική διάσταση … ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΠΙΑ».
Με μια επιφύλαξη που το βιβλίο κρατά: «Βεβαίως ΟΙ ΠΛΟΥΣΙΕΣ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑΝ ΝΑ ΦΟΡΑΝΕ ΣΤΟΛΙΣΜΕΝΑ ΜΕΤΑΞΩΤΑ ΡΟΥΧΑ. ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΟΜΩΣ ΛΙΓΕΣ ΑΥΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΤΙΜΗΣΑΝ ΤΗ ΝΕΑ ΜΟΔΑ.»
Σύνοψη: Η ΕΙΚΟΝΑ: «οι εικόνες της γυναίκας από τη δεκαετία του '20 τη δείχνουν ΜΕ ΚΟΝΤΑ ΙΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑ, ΙΣΙΟ ΣΤΗΘΟΣ ΚΑΙ ΚΟΝΤΟ ΦΟΡΕΜΑ. Στο πρόσωπο έχει μέικ-απ και ΜΑΚΙΓΙΑΡΕΤΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΣ. Καπνίζει μια μακριά πίπα και ΑΦΗΝΕΙ ΑΚΑΛΥΠΤΑ ΤΑ ΠΟΔΙΑ ΤΗΣ. ΕΝΣΑΡΚΩΝΕΙ ΕΝΑ ΠΝΕΥΜΑ ΑΝΤΑΡΣΙΑΣ. Χορεύει τις νύχτες και ακούει τζαζ» — «το στυλ αυτό έγινε γνωστό ως «ΦΛΑΠΕΡ ΣΤΑΪΛ», ενώ στη Γαλλία ονομάστηκε στυλ «ΑΓΟΡΟΚΟΡΙΤΣΟ», ΓΚΑΡΣΟΝ». Η ΣΙΛΟΥΕΤΑ: «η γυναικεία ενδυμασία έγινε ΠΙΟ ΑΝΔΡΙΚΗ … η σιλουέτα έπρεπε να έχει ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΤΗΘΟΣ. Οι γυναικείες καμπύλες περιορίστηκαν. Η ΜΕΣΗ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΕ. Οι ώμοι έγιναν πιο φαρδιοί και τα μαλλιά ολοένα κόνταιναν»· «όσο πιο «αγόρια» έμοιαζαν οι γυναίκες τόσο πιο πολύ ήταν της μόδας». ΤΑ ΕΣΩΡΟΥΧΑ: «μεταξύ 1920 και 1928 οι πωλήσεις των κορσέδων ΜΕΙΩΘΗΚΑΝ ΚΑΤΑ 70%»· οι γυναίκες «αρνήθηκαν τον κορσέ, άφησαν τις κάλτσες τους να «πέσουν» ως το γόνατο ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΟΡΕΥΟΥΝ ΕΥΚΟΛΑ και προτίμησαν … ΤΟ ΛΑΣΤΕΞ»· ⚠️ προσοχή: «ΚΑΝΕΝΑ από τα σουτιέν που υπήρχαν ΔΕΝ ΕΔΙΝΕ ΣΧΗΜΑ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ». ΤΑ ΑΞΕΣΟΥΑΡ: το ΚΛΟΣ ΚΑΠΕΛΟ όλη τη δεκαετία, που «δήλωνε πως η γυναίκα είχε ΚΟΝΤΑ ΜΑΛΛΙΑ» και «επηρέασε τη στάση του σώματος»· μπεζ κάλτσες ως το γόνατο από μετάξι ή ρεγιόν· μέικ-απ δημοσίως και το πρώτο βερνίκι νυχιών. ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ: «μέχρι τη δεκαετία του '20 η υψηλή μόδα απευθυνόταν στις πλούσιες γυναίκες. Με την επικράτηση όμως του στυλ «αλά γκαρσόν» το φόρεμα … ήταν ΑΠΛΟ ΣΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ … Το στυλ αυτό ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΕ ΤΙΣ ΜΕΣΑΙΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑΤΙ ΕΞΟΜΟΙΩΝΕ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΑΥΤΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΠΛΟΥΣΙΕΣ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Μάθε την περιγραφή του βιβλίου σχεδόν αυτούσια — έχει έξι στοιχεία μαζί: μαλλιά, στήθος, φόρεμα, μέικ-απ, πίπα, ακάλυπτα πόδια.
- Πρόσθεσε το ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ σκέλος (απλή κατασκευή → ράψιμο στο σπίτι → εξομοίωση με τις πλούσιες). Είναι αυτό που ξεχωρίζει μια πολύ καλή απάντηση.
- ⚠️ Μην πεις ότι «τα σουτιέν αντικατέστησαν τον κορσέ» — το βιβλίο λέει το αντίθετο: κανένα δεν έδινε σχήμα στο στήθος.
Ερώτηση 7 (σελ. 242) — Τα χαρακτηριστικά του ανδρικού ντυσίματος τη δεκαετία του '30
Ερώτηση: Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά στοιχεία στο ανδρικό ντύσιμο τη δεκαετία του '30;
Απάντηση:
-
ΠΡΩΤΑ Η ΓΕΝΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ
«Η δεκαετία του '30 έφερε μεγάλες αλλαγές και στην ανδρική μόδα. Η ΕΔΟΥΑΡΔΙΑΝΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΝΑ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΜΕΡΑ ΡΟΥΧΑ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ. Οι ράφτες απάντησαν στις καταναλωτικές ανάγκες ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΣ ΡΟΥΧΑ ΠΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ.»
💡 Δύο πράγματα μαζί: ΛΙΓΟΤΕΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΡΟΥΧΩΝ + ΠΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΡΟΥΧΑ — και τα δύο είναι απάντηση στην ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ του 1929, με την οποία ανοίγει η δεκαετία.
Η ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΜΙΟΥ — Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ
«Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΣΤΗΚΑΝ ΟΙ ΩΜΟΙ στο ανδρικό κοστούμι και ΤΑ ΜΑΝΙΚΙΑ ΛΕΠΤΥΝΑΝ ΣΤΟΝ ΚΑΡΠΟ. Χρησιμοποιήθηκαν ΒΑΤΕΣ, και τα ΠΕΤΑ που πλαισίωναν ΤΟ ΣΧΗΜΑ V ΤΟΥ ΣΤΗΘΟΥΣ πρόσθεταν μεγαλύτερο φάρδος στους ώμους.»
Το σχήμα που προκύπτει είναι ένα ΑΝΕΣΤΡΑΜΜΕΝΟ ΤΡΙΓΩΝΟ: φαρδιοί ώμοι, στενή προς τα κάτω γραμμή.
«Εκείνη την περίοδο ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ ΚΑΙ ΤΟ ΣΤΑΥΡΩΤΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ, ΠΟΥ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΦΟΡΙΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ.»
Η «ανδρική κομψότητα» της εποχής, κατά λέξη: «σακάκια με ΜΑΚΡΙΑ, ΦΑΡΔΙΑ ΠΕΤΑ, ΔΥΟ, ΤΕΣΣΕΡΑ, ΕΞΙ Η ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΟΚΤΩ ΚΟΥΜΠΙΑ, ΤΕΤΡΑΓΩΝΟΥΣ ΩΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΚΙΣΙΜΟ ΠΙΣΩ. Τα παντελόνια ήταν ΠΛΟΥΣΙΑ ΚΟΜΜΕΝΑ.»
ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ
«Φορέθηκαν κοστούμια σε ΓΚΡΙΖΟΜΑΥΡΕΣ ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ, ΝΑΥΤΙΚΟ ΜΠΛΕ ή σκούρο, ΑΤΣΑΛΕΝΙΟ ΓΚΡΙ και ΓΚΡΙΖΟΓΑΛΑΝΟ. Τα σκούρα ανδρικά υφάσματα ενισχύθηκαν με ΚΑΘΕΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΩΝΙΕΣ ΡΙΓΕΣ ή με ΨΑΡΟΚΟΚΑΛΟ.»
«ΤΟ ΡΙΓΕ ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΗΤΑΝ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΣΕ ΜΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗ ΓΚΑΡΝΤΑΡΟΜΠΑ ΕΚΕΙΝΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ.»
Και το αξεσουάρ: «Ιδιαίτερα φορέθηκαν ΤΑ ΚΑΣΚΟΛ.»
ΤΟ 1935 — ΤΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΤΟΥ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΥ ΑΝΔΡΑ
«Το 1935, μέσα σε ένα κλίμα ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑΣ, υπήρξε αίτημα για ένα κοστούμι που ΘΑ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕ ΤΟΝ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟ ΑΝΔΡΑ. Αυτό το νέο λουκ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ και φορέθηκε από τους άνδρες της ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑΣ αλλά και από διάσημους ηθοποιούς όπως ο ΦΡΕΝΤ ΑΣΤΑΙΡ και ο ΚΑΡΥ ΓΚΡΑΝΤ.»
💡 Αυτή η πρόταση απαντά ΚΑΙ στην πρόταση 7 της άσκησης 26 («τα κοστούμια που σχεδιάστηκαν τη δεκαετία του '30 πρόβαλαν την εικόνα ενός κομψού και επιτυχημένου άνδρα» → ΣΩΣΤΟ).
ΤΟ ΜΠΛΕΪΖΕΡ — ΑΛΛΟ ΕΝΑ ΡΟΥΧΟ ΠΟΥ «ΑΝΕΒΑΙΝΕΙ»
«Το μονόχρωμο σπορ σακάκι, ΜΠΛΕΪΖΕΡ, φοριόταν το καλοκαίρι. Το μπλέιζερ, μονόπετο ή σταυρωτό, ήταν ΑΠΟΓΟΝΟΣ ΤΩΝ ΣΑΚΑΚΙΩΝ ΠΟΥ ΦΟΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΙΚΕΤ, ΤΟ ΤΕΝΙΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΩΠΗΛΑΣΙΑ στο τέλος του 19ου αιώνα. Το στόλιζαν ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΚΟΥΜΠΙΑ.»
ΚΑΙ ΔΥΟ ΑΝΑΠΑΝΤΕΧΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ
Α΄ ΟΙ ΓΚΑΝΓΚΣΤΕΡ: «Την ανδρική μόδα την επηρέασαν και ΟΙ ΓΚΑΝΓΚΣΤΕΡ, που ντύνονταν όπως οι μπίζνεσμεν. Όμως αυτοί ΕΚΑΝΑΝ ΑΚΡΑΙΕΣ ΧΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Τα κοστούμια τους είχαν ΦΑΡΔΥΤΕΡΕΣ ΡΙΓΕΣ, ΦΑΝΤΑΧΤΕΡΕΣ ΓΡΑΒΑΤΕΣ, ΠΙΟ ΤΟΝΙΣΜΕΝΟΥΣ ΩΜΟΥΣ, ΠΙΟ ΣΤΕΝΗ ΜΕΣΗ ΚΑΙ ΦΑΡΔΥΤΕΡΑ ΜΠΑΤΖΑΚΙΑ.» «Στη Γαλλία οι γκάνγκστερ ΚΕΝΤΟΥΣΑΝ ΤΑ ΑΡΧΙΚΑ ΤΗΣ ΣΠΕΙΡΑΣ στο σακάκι ή στα πουκάμισά τους.»
Β΄ ΤΟ ΣΚΙ: «Το ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΚΙ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΕ ΩΣ ΑΘΛΗΜΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '30. Οι σκιέρ φορούσαν ΜΑΚΡΙΑ ΑΣΠΡΑ Η ΣΚΟΥΡΑ ΜΠΛΕ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ ΠΟΥ ΣΤΕΝΕΥΑΝ ΚΑΤΩ, ΚΟΝΤΑ ΤΖΑΚΕΤ με τετράγωνη γραμμή και έντονους ώμους. Μέσα από τα τζάκετ φοριόνταν ΠΟΥΛΟΒΕΡ ΜΕ ΚΕΝΤΗΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΠΟΥ ΠΑΡΙΣΤΑΝΑΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΤΟΠΙΑ.»
💡 Πρόσεξε ότι ΚΑΙ ΤΟ ΣΚΙ έχει την ΙΔΙΑ τετράγωνη γραμμή στους ώμους — η δεκαετία του '30 τη βάζει παντού.
Σύνοψη: Η ΓΕΝΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: «η ΕΔΟΥΑΡΔΙΑΝΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ να αλλάζουν οι άνδρες πολλές φορές μέσα στη μέρα ρούχα ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ. Οι ράφτες απάντησαν … προσφέροντας ΡΟΥΧΑ ΠΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ». Η ΓΡΑΜΜΗ: «τετραγωνίστηκαν οι ώμοι … και τα μανίκια λέπτυναν στον καρπό. Χρησιμοποιήθηκαν ΒΑΤΕΣ, και τα ΠΕΤΑ που πλαισίωναν ΤΟ ΣΧΗΜΑ V ΤΟΥ ΣΤΗΘΟΥΣ πρόσθεταν μεγαλύτερο φάρδος στους ώμους»· «καθιερώθηκε και ΤΟ ΣΤΑΥΡΩΤΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ, που μέχρι σήμερα φοριέται από τους επιχειρηματίες»· η κομψότητα απαιτούσε «σακάκια με μακριά, φαρδιά πέτα, δύο, τέσσερα, έξι ή ακόμα και οκτώ κουμπιά, ΤΕΤΡΑΓΩΝΟΥΣ ΩΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΚΙΣΙΜΟ ΠΙΣΩ», με παντελόνια «πλούσια κομμένα». ΧΡΩΜΑΤΑ - ΥΦΑΣΜΑΤΑ: «γκριζόμαυρες αποχρώσεις, ναυτικό μπλε ή σκούρο, ατσαλένιο γκρι και γκριζογάλανο», με «κάθετες και διαγώνιες ρίγες ή … ψαροκόκαλο» — «ΤΟ ΡΙΓΕ ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΗΤΑΝ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ»· φορέθηκαν ιδιαίτερα τα κασκόλ. ΤΟ 1935: «μέσα σε ένα κλίμα αισιοδοξίας, υπήρξε αίτημα για ένα κοστούμι που ΘΑ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕ ΤΟΝ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟ ΑΝΔΡΑ … σχεδιάστηκε στο ΛΟΝΔΙΝΟ και το φόρεσαν η αγγλική αριστοκρατία και ηθοποιοί όπως ο Φρεντ Ασταίρ και ο Κάρυ Γκραντ». ΤΟ ΜΠΛΕΪΖΕΡ: «μονόχρωμο σπορ σακάκι … απόγονος των σακακιών που φορέθηκαν ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ για το κρίκετ, το τένις και την κωπηλασία», με μεταλλικά κουμπιά. ΔΥΟ ΕΠΙΡΡΟΕΣ: οι ΓΚΑΝΓΚΣΤΕΡ, που «ντύνονταν όπως οι μπίζνεσμεν» αλλά με «φαρδύτερες ρίγες, φανταχτερές γραβάτες, πιο τονισμένους ώμους, πιο στενή μέση»· και το ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΣΚΙ, με «μακριά άσπρα ή σκούρα μπλε παντελόνια που στένευαν κάτω, κοντά τζάκετ με τετράγωνη γραμμή» και πουλόβερ με χειμερινά τοπία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η λέξη-κλειδί είναι ΟΙ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟΙ ΩΜΟΙ — βάτες, φαρδιά πέτα, σχήμα V στο στήθος. Επιστρέφουν και τη δεκαετία του '80.
- Μη λησμονήσεις το 1935 — το κοστούμι «του επιτυχημένου άνδρα», Λονδίνο, Ασταίρ και Γκραντ. Είναι και η απάντηση της πρότασης 7 της άσκησης 26.
- Δώσε και το ΜΠΛΕΪΖΕΡ με την καταγωγή του από τα αγγλικά πανεπιστήμια — άλλο ένα σπορ ρούχο που γίνεται καθημερινό.
Ερώτηση 8 (σελ. 242) — Πώς επηρέασε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος τη μόδα του '40
Ερώτηση: Πώς επηρέασε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος τη μόδα του '40;
Απάντηση:
-
Α΄ ΟΙ ΚΡΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ
«Περιορισμοί ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΥΦΑΣΜΑΤΩΝ, ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΝΤΥΣΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΟΔΑ επιβλήθηκαν τον καιρό του Πολέμου τόσο ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΑ όσο και ΣΤΙΣ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ.»
| ΑΓΓΛΙΑ | ΗΠΑ |
|---|---|
| «έλλειψη ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ» | «ΤΟ 1941 η κυβέρνηση ΔΗΜΕΥΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΥΦΑΣΜΑΤΩΝ» |
| «η κυβέρνηση … επέβαλε ΤΟ 1941 ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΚΟΥΠΟΝΙΑ» | «ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ Η ΧΡΗΣΗ ΡΕΓΙΟΝ» |
| «Μπήκαν ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ για τα ρούχα, προκειμένου ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΠΑΤΑΛΗ ΥΦΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ Η ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ» | «ΤΟ 1943 ΤΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΝΑΫΛΟΝ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ» |
Β΄ Η ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ — Η ΛΕΞΗ-ΚΛΕΙΔΙ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ
«Τα χρόνια του Πολέμου, οι γυναίκες για μια ακόμα φορά ΕΡΑΒΑΝ ΜΟΝΕΣ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΤΟΥΣ ΜΕΤΑΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΑ ΑΝΔΡΙΚΑ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙΚΑ. ΕΠΛΕΚΑΝ ΠΟΛΥ.»
«Υφάσματα που περίσσευαν από άλλες χρήσεις ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΝ ΜΕ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΟ ΤΡΟΠΟ … Το ιδανικό της εποχής ήταν Ο ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΡΟΥΧΩΝ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΜΕΙΝΕΙ ΣΤΙΣ ΝΤΟΥΛΑΠΕΣ ΑΠΟ ΠΑΛΙΟΤΕΡΕΣ ΕΠΟΧΕΣ.»
Και το ρόλο του σχεδιαστή τον αλλάζει κι αυτόν: «Οι σχεδιαστές μόδας πρότειναν έναν τρόπο ντυσίματος και συνδυασμούς ΠΟΥ ΕΔΙΝΑΝ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΟΤΙ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΧΕ ΡΟΥΧΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ Ο,ΤΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ.»
Γ΄ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ
| Ρούχο | Γιατί |
|---|---|
| ΤΑ ΜΑΝΤΟ «ΚΑΝΓΚΟΥΡΟ» | «με τις μεγάλες τσέπες … ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΠΕΙΔΗ ΕΙΧΑΝ ΤΕΤΟΙΕΣ ΤΣΕΠΕΣ» |
| ΤΑ ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ-ΣΕΙΡΗΝΕΣ | «φαρδιά ταγέρ ΜΕ ΦΕΡΜΟΥΑΡ, ζεστά και άνετα, που μπορούσε εύκολα να τα βάλει η γυναίκα ή το παιδί ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΤΖΑΜΕΣ ΟΤΑΝ ΧΤΥΠΟΥΣΑΝ ΟΙ ΣΕΙΡΗΝΕΣ ΤΗ ΝΥΧΤΑ» |
| ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΑΠΟ ΦΕΛΛΟ | «επειδή υπήρχε ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΤΟ ΔΕΡΜΑ για τα παπούτσια, χρησιμοποιήθηκε Ο ΦΕΛΛΟΣ» |
💡 ΤΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ-ΣΕΙΡΗΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: ένα ρούχο του οποίου ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΣΧΕΔΙΑΣΗ υπαγορεύεται από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς.
Δ΄ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΔΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΛΙΤΑΙΝΕΙ
«Τα ανδρικά κοστούμια τη δεκαετία του '40 γίνονταν ΧΩΡΙΣ ΓΙΛΕΚΟ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΠΑΚΙΑ ΣΤΙΣ ΤΣΕΠΕΣ, ενώ τα παντελόνια ΕΧΑΣΑΝ ΤΙΣ ΠΙΕΤΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΡΕΒΕΡ ΤΟΥΣ. Η τάση αυτή ανταποκρινόταν στο αίτημα για ΕΝΑ ΡΟΥΧΟ ΚΟΜΨΟ ΜΕ ΟΣΟ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΝ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΥΦΑΣΜΑ.»
«Επίσης προτάθηκαν ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΔΡΙΚΩΝ ΚΟΣΤΟΥΜΙΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ, ΑΦΟΥ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ ΗΤΑΝ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ ΔΕΝ ΦΟΡΟΥΣΑΝ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΤΟΥΣ.»
Ε΄ Η ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ — ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΧΑΝΕΙ, Η ΑΜΕΡΙΚΗ ΚΕΡΔΙΖΕΙ
«Τον καιρό του πολέμου Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΜΟΔΑ ΥΠΟΧΡΕΩΘΗΚΕ ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΕΙ ΤΗΝ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ απέναντι στην ευρωπαϊκή και κυρίως απέναντι ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΤΑΝ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ.»
«Με τα τέλη του πολέμου … ΙΣΧΥΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΗΚΑΝ ΚΕΝΤΡΑ ΜΟΔΑΣ ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΤΡΑΦΗΚΕ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ, οι οποίοι επέβαλαν τις τάσεις του αμερικάνικου ρούχου, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ.»
💡 «ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ» — αυτές οι δύο λέξεις είναι όλη η σημασία του πολέμου για τη μόδα.
ΣΤ΄ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΜΕΤΑ
«Οι Αμερικανοί μετά τον πόλεμο φόρεσαν ενδύματα ΜΕ ΠΟΛΥ ΥΦΑΣΜΑ, ΣΑΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΕΠΙΒΑΛΕΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ.»
Και το ίδιο κάνει και το «ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ» του Ντιορ το 1947: «η χρήση μεγάλης ποσότητας υφάσματος στο ένδυμα ΔΗΛΩΝΕ ΤΩΡΑ ΠΛΟΥΤΟ ΚΑΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ».
⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: το βιβλίο γράφει «ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος (1939-1947)». ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΟΣ — Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΕΛΗΞΕ ΤΟ 1945, όπως δείχνουν και οι ίδιες οι χρονολογίες του κεφαλαίου («ΤΟ 1945 … το «Θέατρο της Μόδας»», «ΤΟ 1946 το Παρίσι ξανακέρδισε τη θέση του») και η ίδια η άσκηση 24 («Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου 1940-1945»).
Σύνοψη: Α΄ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ: «περιορισμοί στη διάθεση υφασμάτων, στον τρόπο ντυσίματος και στη μόδα επιβλήθηκαν … τόσο στην Αγγλία όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες». Στην Αγγλία «η κυβέρνηση με ένα σχέδιο ανάγκης επέβαλε ΤΟ 1941 ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΚΟΥΠΟΝΙΑ. Μπήκαν ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ … προκειμένου να μην υπάρχει σπατάλη υφάσματος και να αποφεύγεται η πολυτέλεια». Στις ΗΠΑ «το 1941 η κυβέρνηση δήμευσε όλα τα αποθέματα φυσικών υφασμάτων … Επικράτησε η χρήση ΡΕΓΙΟΝ. Το 1943 τα αποθέματα ΝΑΫΛΟΝ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ». Β΄ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ: «οι γυναίκες … έραβαν μόνες τα ρούχα τους ΜΕΤΑΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΑ ΑΝΔΡΙΚΑ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙΚΑ. Έπλεκαν πολύ»· και οι σχεδιαστές «πρότειναν … συνδυασμούς που έδιναν την εντύπωση ότι η γυναίκα ΕΙΧΕ ΡΟΥΧΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ Ο,ΤΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ». Γ΄ ΝΕΑ ΡΟΥΧΑ: τα μαντό «ΚΑΝΓΚΟΥΡΟ» με τις μεγάλες τσέπες· τα ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ-ΣΕΙΡΗΝΕΣ, «φαρδιά ταγέρ με φερμουάρ … που μπορούσε εύκολα να τα βάλει η γυναίκα ή το παιδί πάνω από τις πιτζάμες ΟΤΑΝ ΧΤΥΠΟΥΣΑΝ ΟΙ ΣΕΙΡΗΝΕΣ ΤΗ ΝΥΧΤΑ»· και τα παπούτσια από ΦΕΛΛΟ, «επειδή υπήρχε έλλειψη στο δέρμα». Δ΄ ΑΝΔΡΙΚΟ ΝΤΥΣΙΜΟ: «τα ανδρικά κοστούμια … γίνονταν ΧΩΡΙΣ ΓΙΛΕΚΟ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΠΑΚΙΑ ΣΤΙΣ ΤΣΕΠΕΣ, ενώ τα παντελόνια έχασαν τις πιέτες και τα ρεβέρ τους … αίτημα για ένα ρούχο κομψό ΜΕ ΟΣΟ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΝ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΥΦΑΣΜΑ». Ε΄ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ: «η αμερικανική μόδα υποχρεώθηκε να αξιοποιήσει την αυτονομία της … απέναντι στο Παρίσι, ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΤΑΝ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ»· και «η Ευρώπη στράφηκε ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ προς τους Αμερικανούς σχεδιαστές». ΣΤ΄ Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΜΕΤΑ: «οι Αμερικανοί μετά τον πόλεμο φόρεσαν ενδύματα ΜΕ ΠΟΛΥ ΥΦΑΣΜΑ, ΣΑΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ» — την ίδια στροφή κάνει και το «Νιου Λουκ» του 1947. (⚠️ Το βιβλίο γράφει «(1939-1947)»· ο πόλεμος έληξε το 1945.)
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Οργάνωσε την απάντηση σε ΤΡΙΑ: περιορισμοί → μεταποίηση → μετατόπιση του κέντρου στην Αμερική. Έτσι δεν ξεχνάς τίποτα.
- Το ΚΟΣΤΟΥΜΙ-ΣΕΙΡΗΝΑ είναι το πιο εύγλωττο παράδειγμα — γράψε ΓΙΑΤΙ ονομάστηκε έτσι, όχι μόνο ότι υπήρχε.
- Κλείσε με την αντίδραση μετά τον πόλεμο — «ενδύματα με πολύ ύφασμα» και το Νιου Λουκ: ο πόλεμος επηρέασε τη μόδα και με την έλλειψη και με το τέλος της.
Ερώτηση 9 (σελ. 242) — Ο ρόλος της έκθεσης «Θέατρο της Μόδας»
Ερώτηση: Ποιος ο ρόλος της έκθεσης «Θέατρο της Μόδας»;
Απάντηση:
-
Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΟΥ ΤΑ ΛΕΕΙ ΟΛΑ
«ΤΟ 1945, οι Γάλλοι σχεδιαστές μόδας, ΣΕ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΞΑΝΑΔΩΣΟΥΝ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΟΔΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΙΓΛΗ ΤΟΥ, οργάνωσαν ΜΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΚΟΥΚΛΕΣ που περιόδευσε ως «ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ» (Théatre de la Mode).»
Τρία στοιχεία μέσα σε μία πρόταση: ΠΟΤΕ (1945) · ΓΙΑΤΙ (η χαμένη αίγλη του Παρισιού) · ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ (έκθεση ενδυμάτων ΜΕ ΚΟΥΚΛΕΣ, που ΠΕΡΙΟΔΕΥΣΕ).
ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΕΙΧΕ ΧΑΣΕΙ ΤΗΝ ΑΙΓΛΗ ΤΟΥ
Το εξηγεί το ίδιο το κεφάλαιο, λίγο πιο πάνω: «η αμερικανική μόδα υποχρεώθηκε να αξιοποιήσει την αυτονομία της απέναντι στην ευρωπαϊκή και κυρίως απέναντι ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΤΑΝ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ» — και «η Ευρώπη στράφηκε ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ».
💡 Χωρίς αυτό το πλαίσιο η έκθεση μοιάζει με απλή διοργάνωση. Με αυτό, φαίνεται τι πραγματικά ήταν: ΜΙΑ ΠΡΑΞΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΚΑΘΕΔΡΙΑΣ.
ΓΙΑΤΙ ΚΟΥΚΛΕΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΡΟΥΧΑ ΣΕ ΦΥΣΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ
Το βιβλίο δεν το εξηγεί ρητά — αλλά το ίδιο το κεφάλαιο έχει δώσει την απάντηση: μόλις έχει τελειώσει η εποχή που «μπήκαν ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ για τα ρούχα, προκειμένου ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΠΑΤΑΛΗ ΥΦΑΣΜΑΤΟΣ». Οι μικρές κούκλες χρειάζονται ελάχιστο ύφασμα και ταξιδεύουν εύκολα. ⚠️ Γράψ' το ως ΔΙΚΟ ΣΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ, όχι ως πρόταση του βιβλίου.
ΠΟΙΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ
«Συμμετείχαν 53 ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ.»
Και τα ονόματα που δίνει:
| Όνομα | Πού αλλού τον/την συναντάς στο κεφάλαιο |
|---|---|
| ΚΡΙΣΤΟΜΠΑΛ ΜΠΑΛΕΝΣΙΑΓΚΑ | — |
| ΖΑΚ ΦΑΘ | — |
| ΖΑΝ ΠΑΤΟΥ | το «σινιέ» ρούχο, η «ετικέτα» (δεκ. '20) |
| ΕΛΣΑ ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ | το μπολερό, το διακοσμητικό φερμουάρ (δεκ. '30) |
| ΡΟΜΠΕΡ ΡΙΤΣΙ | «γιος της ΝΙΝΑΣ ΡΙΤΣΙ» |
ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ — Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙΣ
«Πράγματι, ΤΟ 1946 ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΞΑΝΑΚΕΡΔΙΣΕ ΤΗ ΘΕΣΗ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΣΤΗΝ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ.»
Η λέξη «ΠΡΑΓΜΑΤΙ» δείχνει ότι η προσπάθεια ΠΕΤΥΧΕ. Και πέτυχε ΜΕΣΑ ΣΕ ΕΝΑΝ ΧΡΟΝΟ.
💡 Η συνέχεια το επιβεβαιώνει: ένα χρόνο μετά, «Ο ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΝΤΙΟΡ ΤΟ 1947 ΕΙΣΗΓΑΓΕ ΤΟ «ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ»» — μια ΓΑΛΛΙΚΗ γραμμή που επιβλήθηκε παγκοσμίως. Το «Θέατρο της Μόδας» άνοιξε τον δρόμο· το «Νιου Λουκ» τον περπάτησε.
⚠️ Πρόσεξε τη χρονολογία 1945: δείχνει ότι το ίδιο το βιβλίο ξέρει πως ο πόλεμος είχε ήδη τελειώσει — παρά το «(1939-1947)» που γράφει στη σελ. 216.
Σύνοψη: Ο ΡΟΛΟΣ, ΚΑΤΑ ΛΕΞΗ: «Το 1945, οι Γάλλοι σχεδιαστές μόδας, ΣΕ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΞΑΝΑΔΩΣΟΥΝ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΟΔΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΙΓΛΗ ΤΟΥ, οργάνωσαν ΜΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΚΟΥΚΛΕΣ που περιόδευσε ως «ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ» (Théatre de la Mode)». ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: το Παρίσι είχε χάσει την πρωτοκαθεδρία του γιατί «βρισκόταν κάτω από ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ», ενώ «η Ευρώπη στράφηκε ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ προς τους Αμερικανούς σχεδιαστές». ΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ: «συμμετείχαν 53 σχεδιαστές. Ανάμεσά τους ήταν ο ΚΡΙΣΤΟΜΠΑΛ ΜΠΑΛΕΝΣΙΑΓΚΑ, ο ΖΑΚ ΦΑΘ, ο ΖΑΝ ΠΑΤΟΥ, η ΕΛΣΑ ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ και ο ΡΟΜΠΕΡ ΡΙΤΣΙ, γιος της Νίνας Ρίτσι». ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: «Πράγματι, ΤΟ 1946 ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΞΑΝΑΚΕΡΔΙΣΕ ΤΗ ΘΕΣΗ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΣΤΗΝ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ» — και τον επόμενο χρόνο «ο Κριστιάν Ντιορ το 1947 εισήγαγε το «ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ»», μια γαλλική γραμμή που επιβλήθηκε παγκοσμίως. (Το ότι η έκθεση έγινε με κούκλες και περιόδευσε ταιριάζει με την εποχή των περιορισμών, όπου «μπήκαν κανόνες κατασκευής … προκειμένου να μην υπάρχει σπατάλη υφάσματος» — το βιβλίο πάντως δεν το δηλώνει ρητά ως αιτία.)
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η απάντηση είναι δύο προτάσεις: ΣΚΟΠΟΣ («να ξαναδώσουν στο Παρίσι … τη χαμένη αίγλη του») και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ («το 1946 το Παρίσι ξανακέρδισε τη θέση του»).
- Μη λησμονήσεις το «ΜΕ ΚΟΥΚΛΕΣ» και το «53 σχεδιαστές» — είναι τα δύο συγκεκριμένα στοιχεία που ζητά ο εξεταστής.
- Αν προσθέσεις ΓΙΑΤΙ είχε χαθεί η αίγλη (γερμανική κατοχή στο Παρίσι), η απάντηση γίνεται πλήρης.
Ερώτηση 10 (σελ. 242) — Τα κύρια χαρακτηριστικά του Νιου Λουκ (Ντιορ, 1947)
Ερώτηση: Ποια ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά του Νιου Λουκ που καθιέρωσε ο Κριστιάν Ντιορ το 1947;
Απάντηση:
-
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ, ΚΑΤΑ ΛΕΞΗ
«Ο Κριστιάν Ντιορ ΤΟ 1947 εισήγαγε το «ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ» (New Look): ΦΟΡΕΜΑΤΑ ΣΦΙΧΤΑ ΣΤΗ ΜΕΣΗ, ΜΕ ΦΑΡΔΙΕΣ ΦΟΥΣΚΩΤΕΣ ΦΟΥΣΤΕΣ, ΠΟΥ ΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΟΥΣ ΕΙΧΕ ΓΙΝΕΙ ΜΑΚΡΥΤΕΡΟ.»
Τρία στοιχεία: ΣΦΙΧΤΗ ΜΕΣΗ · ΦΑΡΔΙΑ ΦΟΥΣΚΩΤΗ ΦΟΥΣΤΑ · ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΜΗΚΟΣ.
ΠΩΣ ΚΡΑΤΙΟΤΑΝ ΑΥΤΗ Η ΓΡΑΜΜΗ
«ΤΟ ΣΤΗΘΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΓΟΦΟΙ ΗΤΑΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΑ ΜΕ ΒΑΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΦΟΥΣΤΕΣ ΝΤΟΥΜΠΛΑΡΙΣΜΕΝΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΕΚΟΝΤΑΙ.»
💡 Πρόσεξε: δεν πρόκειται για μια φυσική σιλουέτα αλλά για ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ — βάτες, ντουμπλάρισμα, και τη δεκαετία του '50 φουρό από νάυλον «για να φαίνονται ωραίες».
ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ — ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ
«Η ΧΡΗΣΗ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΥΦΑΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΕΝΔΥΜΑ ΔΗΛΩΝΕ ΤΩΡΑ ΠΛΟΥΤΟ ΚΑΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ.»
Η λέξη «ΤΩΡΑ» είναι η καρδιά του θέματος: μόλις πριν, «μπήκαν ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ για τα ρούχα, προκειμένου ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΠΑΤΑΛΗ ΥΦΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ Η ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ», και τα ανδρικά κοστούμια γίνονταν «ΜΕ ΟΣΟ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΝ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΥΦΑΣΜΑ».
ΤΟ ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ ΕΙΝΑΙ Η ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΚΙΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΔΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ.
Και το αποτέλεσμα: «Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΓΙΝΕ ΕΤΣΙ ΠΙΟ ΘΗΛΥΚΗ ΚΑΙ ΡΟΜΑΝΤΙΚΗ.»
ΤΑ ΒΡΑΔΙΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ
«Τα βραδινά ενδύματα του «Νιου Λουκ» ήταν ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΑ ΣΤΡΑΠΛΕΣ, που άφηναν να φαίνονται ΟΙ ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΜΕΝΟΙ ΩΜΟΙ και είχαν ΘΕΑΜΑΤΙΚΕΣ ΦΟΥΣΤΕΣ ΑΠΟ ΣΑΤΕΝ Η ΤΑΦΤΑ.»
Και ό,τι συνόδευε τη γραμμή:
| Στοιχείο | Πού |
|---|---|
| ΒΟΛΑΝ / «ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ» | «με σηκωμένα βολάν ψηλά, ΣΤΟ ΠΙΣΩ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΦΟΥΣΤΑΣ» |
| ΦΡΑΜΠΑΛΑΔΕΣ | «στον ποδόγυρο, στο ντεκολτέ και στη μέση» |
| ΦΟΥΣΤΕΣ ΣΕ ΓΡΑΜΜΗ Α | «φοριούνταν με μαλακά, θηλυκά μπλουζάκια» |
| ΜΠΛΟΥΖΕΣ | «φιόγκους στο κέντρο του ντεκολτέ και ΦΟΥΣΚΩΤΑ ΜΑΝΙΚΙΑ», με δαντέλες γύρω από το ντεκολτέ |
ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '50
«Ως συνέχεια του Νιου Λουκ υπάρχει ΤΟ ΦΑΡΔΥ ΦΟΡΕΜΑ ΧΩΡΙΣ ΜΑΝΙΚΙΑ ή με κοντά φουσκωτά μανίκια ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΛΛΑ ΦΟΥΡΟ.»
«Οι πλούσιες φούστες χρειάζονταν υποστήριξη … και ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ ΥΦΑΣΜΑ χρησιμοποιήθηκε για να δημιουργήσει τα φουσκωτά διχτυωτά μεσοφόρια που λέγονταν ΦΟΥΡΟ. Χρησιμοποιήθηκε επίσης ΠΛΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΧΑΡΤΙ … Σταδιακά αναπτύχθηκε ΕΝΑ ΕΙΔΟΣ ΚΡΙΝΟΛΙΝΟΥ ΜΕ ΝΑΫΛΟΝ ΥΛΙΚΑ, ΠΟΥ ΜΙΜΟΥΝΤΑΝ ΤΑ ΜΕΣΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΜΠΑΛΕΝΕΣ.»
💡 ΕΝΑ ΚΡΙΝΟΛΙΝΟ ΞΑΝΑ — ΜΕ ΝΑΫΛΟΝ. Ακριβώς αυτό εννοεί το βιβλίο όταν λέει ότι η μόδα «υιοθετούσε αμέσως τα καινούργια υλικά».
ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΠΡΟΤΑΣΗ — ΤΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΣΑΝΕΛ
«Η Σανέλ, που είχε ξανανοίξει τον Οίκο της ΤΟ 1954, πρότεινε, ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ ΤΟΥ ΝΤΙΟΡ, το κλασικό ΣΑΝΕΛ ΚΟΣΤΟΥΜΙ με ΦΟΥΣΤΑ ΦΑΚΕΛΟ, μικρές τσέπες στο σακάκι και κουμπιά στα μανίκια.»
Αν κλείσεις με αυτή την αντίθεση, δείχνεις ότι κατάλαβες πως το Νιου Λουκ ΔΕΝ ΗΤΑΝ Η ΜΟΝΗ ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ:
| ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ (Ντιορ, 1947) | ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΣΑΝΕΛ (1954) |
|---|---|
| σφιχτή μέση | ίσια γραμμή |
| φαρδιά φουσκωτή φούστα | φούστα φάκελο |
| βάτες, ντουμπλαρίσματα, φουρό | τουίντ, τρέσες, μικρές τσέπες |
| πλούτος και ευημερία | άνεση και λιτότητα |
Και τη δεκαετία του '50 ο ίδιος ο Ντιορ συνεχίζει: «παρουσίασε ΤΙΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Η, Α ΚΑΙ Υ. Η γραμμή Η ΤΟΥ 1954 ήταν ΜΙΑ ΤΟΥΝΙΚ ΖΑΚΕΤΑ ΜΕ ΣΤΕΝΗ ΦΟΥΣΤΑ.»
Σύνοψη: Ο ΟΡΙΣΜΟΣ: «ο Κριστιάν Ντιορ το 1947 εισήγαγε το «ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ» (New Look): ΦΟΡΕΜΑΤΑ ΣΦΙΧΤΑ ΣΤΗ ΜΕΣΗ, ΜΕ ΦΑΡΔΙΕΣ ΦΟΥΣΚΩΤΕΣ ΦΟΥΣΤΕΣ, ΠΟΥ ΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΟΥΣ ΕΙΧΕ ΓΙΝΕΙ ΜΑΚΡΥΤΕΡΟ». Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ: «το στήθος και οι γοφοί ήταν ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΑ ΜΕ ΒΑΤΕΣ και οι φούστες ΝΤΟΥΜΠΛΑΡΙΣΜΕΝΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΕΚΟΝΤΑΙ». ΤΟ ΝΟΗΜΑ: «η χρήση ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΥΦΑΣΜΑΤΟΣ στο ένδυμα ΔΗΛΩΝΕ ΤΩΡΑ ΠΛΟΥΤΟ ΚΑΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ. Η εικόνα της γυναίκας έγινε έτσι ΠΙΟ ΘΗΛΥΚΗ ΚΑΙ ΡΟΜΑΝΤΙΚΗ» — ακριβώς αντίθετα από τη μόδα του πολέμου, όπου «μπήκαν κανόνες κατασκευής … προκειμένου να μην υπάρχει σπατάλη υφάσματος και να αποφεύγεται η πολυτέλεια». ΤΑ ΒΡΑΔΙΝΑ: «εντυπωσιακά ΣΤΡΑΠΛΕΣ, που άφηναν να φαίνονται οι στρογγυλεμένοι ώμοι και είχαν θεαματικές φούστες ΑΠΟ ΣΑΤΕΝ Η ΤΑΦΤΑ». ΟΙ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ: βολάν («πεταλούδες με σηκωμένα βολάν ψηλά, στο πίσω μέρος της φούστας»), φραμπαλάδες «στον ποδόγυρο, στο ντεκολτέ και στη μέση», φούστες σε γραμμή Α με «μαλακά, θηλυκά μπλουζάκια», μπλούζες με φιόγκους και φουσκωτά μανίκια και δαντέλες. Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ: τη δεκ. του '50 «το φαρδύ φόρεμα χωρίς μανίκια … ΜΕ ΠΟΛΛΑ ΦΟΥΡΟ», με νάυλον και πλαστικοποιημένο χαρτί, ώστε «αναπτύχθηκε ένα είδος ΚΡΙΝΟΛΙΝΟΥ ΜΕ ΝΑΫΛΟΝ ΥΛΙΚΑ»· και ο ίδιος ο Ντιορ παρουσίασε «τις γραμμές Η, Α και Υ». ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΠΡΟΤΑΣΗ: «η Σανέλ … πρότεινε, ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ ΤΟΥ ΝΤΙΟΡ, το κλασικό Σανέλ κοστούμι με ΦΟΥΣΤΑ ΦΑΚΕΛΟ», από τουίντ και «σε ίσια γραμμή».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τρεις λέξεις για τη γραμμή: ΣΦΙΧΤΗ ΜΕΣΗ · ΦΟΥΣΚΩΤΗ ΦΟΥΣΤΑ · ΜΑΚΡΥΤΕΡΟ ΜΗΚΟΣ. Και μία για το νόημα: ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ.
- Πάντα σύγκρινε με τον πόλεμο — «όσο το δυνατόν λιγότερο ύφασμα» τότε, μεγάλη ποσότητα υφάσματος τώρα. Εκεί κρίνεται η απάντηση.
- Το κοστούμι ΣΑΝΕΛ του 1954 είναι η ρητή αντιπρόταση — το λέει το ίδιο το βιβλίο («σε αντίθεση προς το Νιου Λουκ»).
Ερώτηση 11 (σελ. 242) — Τι είναι οι τινέιτζερ τη δεκαετία του '50
Ερώτηση: Τι είναι οι τινέιτζερ τη δεκαετία του '50;
Απάντηση:
-
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ — ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΗ ΛΕΞΗ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Τη δεκαετία του '50 επιδράσεις ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ, ΤΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗ ΡΟΚ ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΚΗΝΗ δημιούργησαν ΕΝΑ ΝΕΟ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟ, ΤΟΥΣ ΤΙΝΕΪΤΖΕΡ (teenager).»
💡 «ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟ» — όχι «ηλικιακή ομάδα». Οι έφηβοι υπήρχαν πάντα· ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '50 ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΓΟΡΑΣΤΕΣ. Αυτή είναι η ουσία της ερώτησης.
ΤΙ ΑΠΟΚΤΗΣΑΝ
«Σύντομα οι τινέιτζερ είχαν ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΜΟΔΑ, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΚΑ ΤΟΥΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ, ΤΑ ΣΚΟΥΤΕΡ.»
«Αντιμετωπίστηκαν ως «ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΕΣ» και ΤΟΝΙΣΤΗΚΕ ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΓΕΝΕΩΝ.»
Και η προέλευση των προτύπων: «Οι ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΕΠΙΡΡΟΕΣ από τα ΕΙΔΩΛΑ ΤΟΥ ΡΟΚ ΕΝ ΡΟΛ και τους ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟΥΣ ΑΣΤΕΡΕΣ ήταν έντονες.»
ΟΙ ΔΥΟ ΤΥΠΟΙ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΩΝ ΤΙΝΕΪΤΖΕΡ
«Οι τινέιτζερ εμφανίζονταν ΩΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΛΥΚΕΙΟΥ (preppies) ΚΑΙ ΩΣ ΓΚΡΙΖΕΡ (greaser).»
| ΓΚΡΙΖΕΡ | PREPPIES |
|---|---|
| «φορούσαν ΤΟ ΜΑΥΡΟ ΔΕΡΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΝΤΕΝΙΜ ΤΖΙΝΣ ΤΟΥ ΜΑΡΛΟ ΜΠΡΑΝΤΟ» | «ήταν ΚΑΘΑΡΟΙ, ΤΑΚΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΟΙΗΜΕΝΟΙ» |
| «κυκλοφορούσαν με ΜΟΤΟΠΟΔΗΛΑΤΑ και ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΝ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑΚΟΙ» | τα κορίτσια: «φορέματα ΚΛΟΣ με εφαρμοστό μπούστο ή ΚΥΚΛΙΚΕΣ ΦΟΥΣΤΕΣ με μεγάλα απλικαρίσματα» |
ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ
ΟΙ ΤΕΝΤΥ ΜΠΟΪΣ (Αγγλία): «ΕΙΡΩΝΕΥΟΜΕΝΟΙ ΤΟ ΕΔΟΥΑΡΔΙΑΝΟ ΣΤΥΛ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑΣ, φορούσαν ΜΑΚΡΙΑ ΣΤΕΝΑ ΣΑΚΑΚΙΑ ΚΑΙ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ ΣΩΛΗΝΕΣ. Τα μαλλιά τους τα έστρωναν προς τα πίσω ΜΕ ΜΑΚΡΙΕΣ ΦΑΒΟΡΙΤΕΣ. Φορούσαν παπούτσια ΜΕ ΣΟΛΕΣ ΑΠΟ ΚΡΕΠ, που τους βοηθούσαν στις χορευτικές κινήσεις.»
💡 Πρόσεξε τη λέξη «ΕΙΡΩΝΕΥΟΜΕΝΟΙ»: οι Τέντυ Μπόις δεν αντιγράφουν την αριστοκρατία — ΤΗΝ ΠΑΡΩΔΟΥΝ. Είναι η ίδια κίνηση με το «ριβάιβαλ» των τελευταίων δεκαετιών, που «ΤΑ ΣΑΤΙΡΙΖΕΙ, ΤΑ ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΕΙ».
ΟΙ ΜΠΙΤΝΙΚ (Νέα Υόρκη): «διαμόρφωσε το δικό της στυλ με ΧΟΝΤΡΕΣ ΦΑΝΕΛΕΣ, ΣΤΕΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΣ ΦΟΥΣΤΕΣ «ΜΟΛΥΒΙ» ΚΑΙ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΣΤΑ ΜΑΥΡΑ.»
ΟΙ ΡΟΚΑΜΠΙΛΙ (Αμερική): «φορούσαν ΣΤΕΝΑ ΤΖΙΝ, ΔΕΡΜΑΤΙΝΑ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΝΕΣ ΖΑΚΕΤΕΣ.»
ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΤΙΝΕΪΤΖΕΡ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
Επειδή είναι Η ΠΡΩΤΗ από τις «κοινωνικές ομάδες» που ανακοινώνει η αρχή του κεφαλαίου: «διάφορες κοινωνικές ομάδες άρχισαν να επηρεάζουν το ντύσιμο και ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΜΟΔΑ. Τέτοιες ομάδες ήταν ΟΙ ΝΕΟΙ, οι σταρ και τα είδωλα του κινηματογράφου, της μουσικής, της τηλεόρασης.»
Και προετοιμάζουν αυτό που θα γίνει τη δεκαετία του '60: «το Παρίσι και οι μεγάλοι οίκοι μόδας ΕΠΑΨΑΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΛΥΤΟ ΚΥΡΟΣ … ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ Η ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΠ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΕΚΑΝΑΝ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥΣ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΤΟ ΠΡΟΒΑΔΙΣΜΑ.»
💡 Αν το πεις αυτό, η απάντησή σου δεν είναι ορισμός αλλά ΕΞΗΓΗΣΗ.
Σύνοψη: Ο ΟΡΙΣΜΟΣ: «τη δεκαετία του '50 επιδράσεις ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ, ΤΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗ ΡΟΚ ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΚΗΝΗ δημιούργησαν ΕΝΑ ΝΕΟ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟ, ΤΟΥΣ ΤΙΝΕΪΤΖΕΡ» — δηλαδή όχι απλώς μια ηλικία, αλλά μια νέα καταναλωτική ομάδα. ΤΙ ΑΠΕΚΤΗΣΑΝ: «σύντομα οι τινέιτζερ είχαν ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΜΟΔΑ, ακόμα και τα δικά τους μεταφορικά μέσα, ΤΑ ΣΚΟΥΤΕΡ. Αντιμετωπίστηκαν ως «ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΕΣ» και τονίστηκε ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΓΕΝΕΩΝ», με έντονες «αμερικάνικες επιρροές από τα είδωλα του ροκ εν ρολ και τους κινηματογραφικούς αστέρες». ΟΙ ΔΥΟ ΤΥΠΟΙ: «εμφανίζονταν ως ΜΑΘΗΤΕΣ ΛΥΚΕΙΟΥ (preppies) και ως ΓΚΡΙΖΕΡ (greaser)»: οι γκρίζερ «φορούσαν το μαύρο δέρμα και τα ντένιμ τζινς του ΜΑΡΛΟ ΜΠΡΑΝΤΟ. Κυκλοφορούσαν με μοτοποδήλατα και θεωρούνταν περιθωριακοί»· οι preppies «ήταν καθαροί, τακτικοί και περιποιημένοι», με κορίτσια σε «φορέματα κλος με εφαρμοστό μπούστο ή κυκλικές φούστες». ΟΙ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ: οι ΤΕΝΤΥ ΜΠΟΪΣ στην Αγγλία, που «ΕΙΡΩΝΕΥΟΜΕΝΟΙ το εδουαρδιανό στυλ των νέων της αριστοκρατίας, φορούσαν μακριά στενά σακάκια και παντελόνια σωλήνες» με φαβορίτες και σόλες από κρεπ· οι ΜΠΙΤΝΙΚ της Νέας Υόρκης με «χοντρές φανέλες, στενές εφαρμοστές φούστες «μολύβι» και προτίμηση στα μαύρα»· και οι ΡΟΚΑΜΠΙΛΙ με «στενά τζιν, δερμάτινα παντελόνια και δερμάτινες ζακέτες». Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ: είναι η πρώτη από τις «κοινωνικές ομάδες» που «άρχισαν να επηρεάζουν το ντύσιμο και ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΜΟΔΑ», και προετοιμάζουν τη δεκαετία του '60, όταν «οι κοινωνικές ανακατατάξεις και η καθιέρωση της ποπ κουλτούρας ΕΚΑΝΑΝ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥΣ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΤΟ ΠΡΟΒΑΔΙΣΜΑ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η λέξη-κλειδί είναι «ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟ» — γι' αυτό η δεκαετία του '50 «ανακαλύπτει» τον έφηβο, όχι επειδή δεν υπήρχε πριν.
- Δώσε και τους δύο τύπους — γκρίζερ και preppies — και τουλάχιστον μία ευρωπαϊκή παραλλαγή (Τέντυ Μπόις).
- Κλείσε δείχνοντας πού οδηγεί: στη δεκαετία του '60, όπου «οι νέοι … έχουν το προβάδισμα» απέναντι στους Οίκους Μόδας.
Ερώτηση 12 (σελ. 242) — Τα χαρακτηριστικά της ιταλικής μόδας τη δεκαετία του '50
Ερώτηση: Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά της ιταλικής μόδας τη δεκαετία του '50;
Απάντηση:
-
Η ΠΡΟΤΑΣΗ-ΚΛΕΙΔΙ
«Τη δεκαετία του '50 άρχισε ΣΤΗ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ ΤΟ MADE IN ITALY, Η ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΔΗΛΑΔΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΡΑΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ «ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ».»
Δύο πράγματα σε μία γραμμή: Η ΠΟΛΗ (Φλωρεντία) και ΤΟ ΟΤΙ ΟΙ ΙΤΑΛΟΙ ΚΑΝΟΥΝ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΜΑΖΙ — και υψηλή ραπτική ΚΑΙ πρετ α πορτέ.
💡 Αυτό ακριβώς είναι το ιταλικό μοντέλο: όχι επιλογή ανάμεσα στην αποκλειστικότητα και τη μαζικότητα, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΜΑΖΙ.
ΤΑ ΤΡΙΑ ΠΡΩΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ
| ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ | ΜΕ ΤΙ ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ |
|---|---|
| ΕΜΙΛΙΟ ΠΟΥΤΣΙ | «με ΤΑ ΕΝΤΟΝΑ ΧΡΩΜΑΤΑ και ΤΟ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙ «ΚΑΠΡΙ» (capri)» |
| ΤΟ ΖΕΥΓΟΣ ΜΙΣΣΟΝΙ | «με ΤΑ ΠΟΛΥΧΡΩΜΑ ΠΛΕΚΤΑ ΤΟΥ» |
| Ο ΒΑΛΕΝΤΙΝΟ | (το βιβλίο δίνει μόνο το όνομα) |
«Από τα πρώτα ονόματα που ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΑΝ ΔΙΕΘΝΩΣ ήταν …» — η λέξη «διεθνώς» έχει σημασία: η ιταλική μόδα γεννιέται ήδη ως εξαγώγιμο προϊόν.
Η ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ
«Τη δεκαετία του '70 ΤΟ ΜΙΛΑΝΟ ΙΣΧΥΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΟΔΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗ ΡΩΜΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ.»
Και οι σχεδιαστές των επόμενων δεκαετιών: «ο ΤΖΟΡΤΖΙΟ ΑΡΜΑΝΙ, ο ΤΖΙΑΝ ΦΡΑΝΚΟ ΦΕΡΕ, ο ΤΖΙΑΝΙ ΒΕΡΣΑΤΣΕ, οι ΝΤΟΛΤΣΕ - ΓΚΑΜΠΑΝΑ και η ΠΡΑΝΤΑ.»
⚠️ Πρόσεξε: αυτοί ΔΕΝ είναι της δεκαετίας του '50 — είναι «οι επόμενες δεκαετίες». Αν σου ζητηθεί το '50, τα ονόματα είναι ΠΟΥΤΣΙ, ΜΙΣΣΟΝΙ, ΒΑΛΕΝΤΙΝΟ.
ΤΟ ΜΙΛΑΝΟ ΩΣ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ — Η ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ
Δύο ακόμη σημεία του κεφαλαίου δείχνουν ότι η ιταλική μόδα κατακτά τη διεθνή σκηνή:
1. Στη δεκαετία του '80: «η παρουσία της [βιομηχανίας της μόδας] ήταν έντονη στο ΠΑΡΙΣΙ, ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ, ΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΙΛΑΝΟ.»
2. Ο Αρμάνι και ο κινηματογράφος: «Στην ταινία «ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ ΖΙΓΚΟΛΟ» … τα κοστούμια τα είχε επιμεληθεί ο ΤΖΟΡΤΖΙΟ ΑΡΜΑΝΙ, κάτι που ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕ ΩΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΙΚΟ ΤΟΥ. Μέσα από την ταινία φάνηκε η σημασία που αποδιδόταν στο «ΣΩΣΤΟ» ΝΤΥΣΙΜΟ, και ΤΟ ΑΝΔΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΠΡΟΒΛΗΘΗΚΕ ΩΣ ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ.»
⚠️ ΜΙΚΡΟ ΛΑΘΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: η παραπομπή γράφει «(εικ. 8.8)», αλλά η εικ. 8.8 είναι το μοντέλο με το σακάκι του ΣΑΙΝ ΛΟΡΑΝ. Ο ΑΡΜΑΝΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΙΚ. 8.9 («Αρμάνι, 1985»).
Σύνοψη: Η ΠΡΟΤΑΣΗ-ΚΛΕΙΔΙ: «τη δεκαετία του '50 άρχισε ΣΤΗ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ ΤΟ MADE IN ITALY, Η ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΔΗΛΑΔΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΡΑΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ «ΠΡΕΤ Α ΠΟΡΤΕ»» — δηλαδή η ιταλική μόδα αναπτύσσει ταυτόχρονα και τα δύο σκέλη. ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ: «από τα πρώτα ονόματα που καθιερώθηκαν ΔΙΕΘΝΩΣ ήταν ο ΕΜΙΛΙΟ ΠΟΥΤΣΙ με ΤΑ ΕΝΤΟΝΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙ «ΚΑΠΡΙ», ΤΟ ΖΕΥΓΟΣ ΜΙΣΣΟΝΙ με ΤΑ ΠΟΛΥΧΡΩΜΑ ΠΛΕΚΤΑ ΤΟΥ και ο ΒΑΛΕΝΤΙΝΟ». Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ: «τη δεκαετία του '70 ΤΟ ΜΙΛΑΝΟ ΙΣΧΥΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΟΔΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗ ΡΩΜΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ», και στις επόμενες δεκαετίες διακρίθηκαν «ο ΤΖΟΡΤΖΙΟ ΑΡΜΑΝΙ, ο ΤΖΙΑΝ ΦΡΑΝΚΟ ΦΕΡΕ, ο ΤΖΙΑΝΙ ΒΕΡΣΑΤΣΕ, οι ΝΤΟΛΤΣΕ - ΓΚΑΜΠΑΝΑ και η ΠΡΑΝΤΑ» — ⚠️ αυτοί ανήκουν στις επόμενες δεκαετίες, όχι στο '50. Το Μιλάνο συγκαταλέγεται στη δεκαετία του '80 ανάμεσα στις πόλεις όπου «η παρουσία [της βιομηχανίας της μόδας] ήταν έντονη» (Παρίσι, Λονδίνο, Νέα Υόρκη, Μιλάνο), ενώ ο Αρμάνι με τα κοστούμια της ταινίας «Αμερικανός Ζιγκολό» έδειξε πώς ο κινηματογράφος «λειτούργησε ως διαφήμιση για τον Οίκο του».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Δύο λέξεις: ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ και MADE IN ITALY. Και η επεξήγηση του βιβλίου: υψηλή ραπτική ΚΑΙ πρετ α πορτέ μαζί.
- Τα ονόματα του '50 είναι τρία: Πούτσι (παντελόνι «κάπρι»), Μισσόνι (πολύχρωμα πλεκτά), Βαλεντίνο. Μην τα μπερδέψεις με τον Αρμάνι ή τον Βερσάτσε.
- Αν προλαβαίνεις, πρόσθεσε τη μετατόπιση στο ΜΙΛΑΝΟ τη δεκαετία του '70 — δείχνει ότι είδες όλη τη διαδρομή.
Ερώτηση 13 (σελ. 242) — Οι βασικές τάσεις στη μόδα τη δεκαετία του '60
Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές τάσεις στη μόδα τη δεκαετία του '60;
Απάντηση:
-
ΟΙ ΔΥΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ — ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΙΣ ΟΝΟΜΑΖΕΙ ΕΤΣΙ
«Στο μέσο της δεκαετίας του '60 ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ ΕΓΙΝΕ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ … ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΗΤΑΝ Η ΜΙΝΙ ΦΟΥΣΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ Η ΓΡΑΜΜΗ UNISEX.»
Αν θυμάσαι μόνο δύο πράγματα, θυμήσου αυτά: ΜΙΝΙ και UNISEX.
Η ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΡΟΥΧΑ
«Τη δεκαετία του '60 πραγματοποιήθηκε ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΟΤΑΝ Η ΜΟΔΑ. ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΟΙΚΟΙ ΜΟΔΑΣ ΕΠΑΨΑΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΛΥΤΟ ΚΥΡΟΣ και να καθορίζουν με αποκλειστικότητα τις νέες γραμμές.»
«Το νεανικό ύφος της δεκαετίας του '60 διαμορφώθηκε ΟΧΙ ΤΟΣΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΙΚΟΥΣ ΜΟΔΑΣ, ΑΛΛΑ ΑΠΟ ΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΣΕ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ.»
💡 ΓΡΑΨΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ. Είναι η στιγμή που η μόδα αλλάζει κατεύθυνση: δεν κατεβαίνει πια από πάνω προς τα κάτω, ΑΝΕΒΑΙΝΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ.
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ — ΤΙ ΑΛΛΟ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΤΟΤΕ
«Η δεκαετία του '60 είναι ΤΑΥΤΟΣΗΜΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΠ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ στη μουσική και στην τέχνη (BEATLES, ROLLING STONES, ΟΠ ΚΑΙ ΠΟΠ ΑΡΤ). Ακόμη και με ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΝΤΙΣΚΟ, με τη δυναμική λειτουργία ΤΩΝ ΜΠΟΥΤΙΚ, που λειτούργησαν κυρίως ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ, με ΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ στο πλαίσιο της ισότητας των δύο φύλων, με ΤΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ, με τις διαδηλώσεις εναντίον ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ και κυρίως με ΤΟΝ ΜΑΗ ΤΟΥ '68.»
Και η στάση που προκύπτει: «Στο ντύσιμο ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ Η ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ από μια γενιά που μεγάλωσε τη δεκαετία του '50 και ΕΙΧΕ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΘΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ, ΖΩΝΤΑΣ ΣΕ ΚΑΛΥΤΕΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ.»
ΤΟ ΜΙΝΙ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΛΣΟΝ — ΜΙΑ ΑΛΥΣΙΔΑ
«Η σχεδιάστρια ΜΑΙΡΗ ΚΟΥΑΝΤ, που διατηρούσε μπουτίκ στο κέντρο του Λονδίνου, ΜΕΙΩΣΕ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΑ ΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΗΣ ΦΟΥΣΤΑΣ, κάτι που είχε κάνει και ο Γάλλος σχεδιαστής ΚΟΥΡΕΖ ΤΟ 1964.»
«Τα πολύ κοντά ρούχα … συνδυάστηκαν με ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΚΑΛΣΟΝ. Αυτά διευκόλυναν τις γυναίκες να φορούν κοντά ρούχα και συγχρόνως ΤΙΣ ΑΠΑΛΛΑΞΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΑΛΤΣΕΣ, ΤΙΣ ΚΑΛΤΣΟΔΕΤΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΖΑΡΤΙΕΡΕΣ.»
💡 Πρόσεξε την αλυσίδα: ΝΕΟ ΜΗΚΟΣ → ΝΕΟ ΕΣΩΡΟΥΧΟ → ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΡΙΩΝ ΠΑΛΙΩΝ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ. Είναι η ίδια λογική με τον κορσέ του '20.
ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΡΟΥΧΑ
| ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ | ΑΝΔΡΙΚΑ |
|---|---|
| φουστάνια και φούστες σε ίσια ή Α γραμμή | «τα παντελόνια έγιναν ΕΦΑΡΜΟΣΤΑ ΣΕ ΙΣΙΑ ΓΡΑΜΜΗ» |
| παντελόνια από ζέρσεϊ, βαμβακερό, βελούδο | πουκαμίσα ή πουλόβερ ζιβάγκο, δερμάτινες ζακέτες |
| «Φυσικά, ΤΑ ΤΖΙΝ ΗΤΑΝ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ» | «ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΚΕ Η ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΜΕ ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΚΑΙ ΓΡΑΒΑΤΑ» |
| πουλόβερ ζιβάγκο | «στις ανδρικές κομμώσεις ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΜΑΚΡΥΝΑΝ ΑΙΣΘΗΤΑ» |
«Στα τέλη της δεκαετίας του '60 ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ Η UNISEX ΕΜΦΑΝΙΣΗ. Έτσι ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΝ ΝΤΥΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΔΙΑ ΡΟΥΧΑ.»
Και ακόμη: «τη δεκαετία του '60 εμφανίστηκαν και ΤΑ ΔΙΑΦΑΝΗ, «ΣΙΘΡΟΥ» (see through) ΡΟΥΧΑ».
ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ
Τα μοντέλα: «Η ΤΖΙΝ ΣΡΙΜΠΤΟΝ … γνωστή ως «ΓΑΡΙΔΑ» και η ΛΕΣΛΥ ΧΟΡΝΜΠΙ … γνωστή ως TWIGGY, «ΚΛΑΔΑΚΙ».» · Η ΤΖΑΚΥ ΚΕΝΕΝΤΙ, «που ντυνόταν με ταγέρ σε τετράγωνη γραμμή … και με ΧΑΜΗΛΟ ΚΥΛΙΝΔΡΙΚΟ ΚΑΠΕΛΟ».
Οι BEATLES: «ταξίδεψαν το 1964 στην Αμερική, έχοντας ΤΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΚΟΥΡΕΜΑ και φορώντας ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ ΜΕ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΛΑΙΜΟΚΟΨΗ ΧΩΡΙΣ ΓΙΑΚΑ, ΣΤΕΝΕΣ ΓΡΑΒΑΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΑΝ ΜΥΤΕΡΕΣ ΜΑΥΡΕΣ ΜΠΟΤΕΣ» — έτσι «η λονδρέζικη μόδα και η ποπ κουλτούρα ΔΙΑΔΟΘΗΚΑΝ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ».
Και οι καινοτόμοι σχεδιαστές: ο ΣΑΙΝ ΛΩΡΑΝ («με διάφανες φούστες, με μαύρα δερμάτινα σακάκια, με το «γυναικείο σμόκιν»»), ο ΠΑΚΟ ΡΑΜΠΑΝΕ («φορέματα από πλάκες αλουμινίου»), ο ΚΟΥΡΕΖ («τα μπόντι και το λουκ αστροναυτών»), ο ΚΑΡΝΤΕΝ («τρύπες στα γεωμετρικά φορέματα και το βινύλιο»).
Σύνοψη: ΟΙ ΔΥΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ: «βασικές καινοτομίες ήταν Η ΜΙΝΙ ΦΟΥΣΤΑ για τις γυναίκες και Η ΓΡΑΜΜΗ UNISEX», με το ΛΟΝΔΙΝΟ ως «κέντρο της μόδας από όπου ξεπήδησαν πολλές καινούργιες, αντισυμβατικές τάσεις». Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΛΛΑΓΗ: «τη δεκαετία του '60 πραγματοποιήθηκε μια σημαντική αλλαγή ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΟΤΑΝ Η ΜΟΔΑ. Το Παρίσι και οι μεγάλοι οίκοι μόδας ΕΠΑΨΑΝ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΛΥΤΟ ΚΥΡΟΣ»· «το νεανικό ύφος … διαμορφώθηκε ΟΧΙ ΤΟΣΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΙΚΟΥΣ ΜΟΔΑΣ, ΑΛΛΑ ΑΠΟ ΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΣΕ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ». ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: «η άνθηση της ποπ κουλτούρας … (Beatles, Rolling Stones, Οπ και Ποπ Αρτ)», τα πρώτα ντίσκο, οι μπουτίκ του Λονδίνου, η σεξουαλική επανάσταση, τα κινήματα ειρήνης, οι διαδηλώσεις για το Βιετνάμ και «κυρίως ο Μάης του '68»· στο ντύσιμο «επικράτησε Η ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ». ΤΟ ΜΙΝΙ: η Μαίρη Κουάντ «μείωσε εντυπωσιακά το μήκος της φούστας», όπως και ο Κουρέζ το 1964· και τα κοντά ρούχα «συνδυάστηκαν με ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΚΑΛΣΟΝ», που «τις απάλλαξαν από τις κάλτσες, τις καλτσοδέτες και τις ζαρτιέρες». ΤΟ UNISEX: «στα τέλη της δεκαετίας του '60 καθιερώθηκε η unisex εμφάνιση. Έτσι και τα δύο φύλα εμφανίζονταν ΝΤΥΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΔΙΑ ΡΟΥΧΑ». ΤΟ ΑΝΔΡΙΚΟ ΝΤΥΣΙΜΟ: «τα παντελόνια έγιναν εφαρμοστά σε ίσια γραμμή», «ΚΑΤΑΡΓΗΘΗΚΕ Η ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΜΕ ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΚΑΙ ΓΡΑΒΑΤΑ» και «τα μαλλιά μάκρυναν αισθητά». ΑΚΟΜΗ: τα διαφανή, «ΣΙΘΡΟΥ» ρούχα. ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ: η Τζιν Σρίμπτον («γαρίδα»), η Τουίγκι («κλαδάκι»), η Τζάκυ Κένεντι και οι Beatles, που με το ταξίδι τους στην Αμερική το 1964 διέδωσαν «τη λονδρέζικη μόδα και την ποπ κουλτούρα πέρα από τα σύνορα της Βρετανίας». ΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ: Σαιν Λωράν, Πάκο Ραμπάνε, Κουρέζ, Καρντέν.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ξεκίνα με τις δύο λέξεις του βιβλίου — ΜΙΝΙ και UNISEX — και μετά με το ΠΟΙΟΣ τις επέβαλε: ο δρόμος, όχι οι Οίκοι.
- Το ΚΑΛΣΟΝ δεν είναι λεπτομέρεια: χωρίς αυτό δεν στέκει το μίνι. Δείξε την αλυσίδα.
- Πρόσθεσε το ΛΟΝΔΙΝΟ ως νέο κέντρο — είναι η πρώτη φορά στο βιβλίο που το Παρίσι χάνει το προβάδισμα σε καιρό ειρήνης.
Ερώτηση 14 (σελ. 242) — Πώς καθιερώνεται το T-shirt
Ερώτηση: Πώς καθιερώνεται το T-shirt;
Απάντηση:
-
Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΑ ΒΗΜΑΤΑ — ΜΑΘΕ ΤΗ ΣΕΙΡΑ
«To T-shirt ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΩΣ ΕΣΩΡΟΥΧΟ, ΑΝΔΡΙΚΟ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ. ΠΕΡΑΣΕ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟ, ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΩΣ ΕΣΩΡΟΥΧΟ. Επειδή ήταν άνετο, φορέθηκε πολύ μέχρι τη δεκαετία του '50, ΟΠΟΤΕ ΤΑ ΕΙΔΩΛΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΡΧΙΣΑΝ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΕΣΩΡΟΥΧΟ ΑΥΤΟ ΔΗΜΟΣΙΑ. ΤΟΤΕ ΤΟ T-SHIRT ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ ΚΑΙ ΣΑΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΡΟΥΧΟ.»
| Βήμα | Πού | Τι είναι |
|---|---|---|
| 1 | στην αγορά | ΕΣΩΡΟΥΧΟ — ανδρικό ΚΑΙ γυναικείο |
| 2 | ΣΤΟΝ ΣΤΡΑΤΟ | ΠΑΛΙ ΕΣΩΡΟΥΧΟ |
| 3 | δεκαετία του '50 | ΤΑ ΕΙΔΩΛΑ ΤΟ ΦΟΡΟΥΝ ΔΗΜΟΣΙΑ |
| 4 | από τότε | ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΡΟΥΧΟ |
💡 Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΣΤΙΓΜΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΒΗΜΑ 3: δεν άλλαξε το ρούχο — ΑΛΛΑΞΕ ΤΟ ΠΟΥ ΦΟΡΙΕΤΑΙ. Και το άλλαξαν ΤΑ ΕΙΔΩΛΑ, όχι οι σχεδιαστές.
ΤΑ ΔΥΟ ΕΠΟΜΕΝΑ ΣΤΑΔΙΑ
«Στη δεκαετία του '60, ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ UNISEX ΝΤΥΣΙΜΑΤΟΣ, ΤΟ T-SHIRT ΕΓΙΝΕ ΕΝΔΥΜΑ ΑΓΑΠΗΤΟ ΣΕ ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ, ενώ άρχισε ΝΑ ΔΙΑΚΟΣΜΕΙΤΑΙ ΜΕ ΣΤΑΜΠΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΠΑΤΙΚ.»
Και στη δεκαετία του '70: «ΚΥΡΙΑ ΡΟΥΧΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ '70 ήταν ΤΑ ΦΑΝΕΛΑΚΙΑ ΤΙ-ΣΕΡΤΣ (T-shirts) ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΛΥΧΡΩΜΑ ΠΛΕΚΤΑ σε μεγάλη ποικιλία.»
ΚΑΙ ΤΟ T-SHIRT ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΗΝΥΜΑ
Στο πανκ του 1977: «τα ΔΕΡΜΑΤΙΝΑ ΚΑΙ ΤΑ PVC ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΑ τους, ΤΑ T-SHIRTS ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΕΠΙΘΕΤΙΚΑ ΣΛΟΓΚΑΝ ΚΑΙ ΗΤΑΝ ΣΚΙΣΜΕΝΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΣΜΗΜΕΝΑ ΜΕ ΠΑΡΑΜΑΝΕΣ, καθώς και οι στρατιωτικές αρβύλες, ΑΝΟΙΞΑΝ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ ΣΤΟ ΣΤΥΛ ΠΑΝΚ.»
Στη δεκαετία του '80: «τα τζιν παντελόνια, τα μπουφάν ΚΑΙ ΤΑ T-SHIRTS φοριούνταν ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ» — και στο νεανικό ντύσιμο, «οι ΦΑΡΔΙΕΣ ΖΩΝΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ T-SHIRT» και βάτες «ακόμα και σε T-shirt».
Στη δεκαετία του '90: «ο συνδυασμός του τζιν παντελονιού ΜΕ T-SHIRT ΚΑΙ ΜΕ ΜΠΛΕΪΖΕΡ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ» και το grunge, με «φαρδιά t-shirt και καρό πουκάμισα».
Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ — ΓΡΑΨΕ ΤΗΝ
Το T-shirt κάνει ΑΚΡΙΒΩΣ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΔΙΑΔΡΟΜΗ που το βιβλίο περιγράφει και για άλλα ρούχα:
| Ρούχο | Από πού ήρθε |
|---|---|
| ΤΟ T-SHIRT | ΑΠΟ ΤΟ ΕΣΩΡΟΥΧΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΟ |
| ΤΟ ΖΕΡΣΕΪ (Σανέλ) | «χρησιμοποιούνταν ΜΟΝΟ ΣΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΡΟΥΧΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΣΠΟΡ» |
| ΤΟ ΦΛΙΣ | «ΑΠΟ ΤΑ ΣΠΟΡ ΕΝΔΥΜΑΤΑ ΠΕΡΑΣΕ ΣΤΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΝΤΥΣΙΜΟ» |
| ΟΙ ΦΟΡΜΕΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ('80) | «ΔΕΝ ΠΕΡΙΟΡΙΖΟΝΤΑΝ ΣΤΑ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΑ» |
| ΤΟ ΜΠΛΕΪΖΕΡ ('30) | από τα ΑΓΓΛΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ, «για το κρίκετ, το τένις και την κωπηλασία» |
💡 ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: «τα ρούχα είχαν ΤΑΞΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΠΙΑ». Το T-shirt είναι η πιο καθαρή απόδειξη.
Σύνοψη: Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ, ΚΑΤΑ ΛΕΞΗ: «το T-shirt ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΩΣ ΕΣΩΡΟΥΧΟ, ανδρικό και γυναικείο. ΠΕΡΑΣΕ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟ, όπου και πάλι χρησιμοποιήθηκε ΩΣ ΕΣΩΡΟΥΧΟ. Επειδή ήταν άνετο, φορέθηκε πολύ μέχρι τη δεκαετία του '50, ΟΠΟΤΕ ΤΑ ΕΙΔΩΛΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΡΧΙΣΑΝ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΕΣΩΡΟΥΧΟ ΑΥΤΟ ΔΗΜΟΣΙΑ. ΤΟΤΕ ΤΟ T-SHIRT ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ ΚΑΙ ΣΑΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΡΟΥΧΟ» — δηλαδή εσώρουχο → στρατός → τα είδωλα το φορούν δημόσια (δεκ. '50) → εξωτερικό ρούχο. Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ: «στη δεκαετία του '60, με την επικράτηση του UNISEX ντυσίματος, το T-shirt έγινε ένδυμα αγαπητό σε άνδρες και γυναίκες, ενώ άρχισε να διακοσμείται ΜΕ ΣΤΑΜΠΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΠΑΤΙΚ»· και «κύρια ρούχα της δεκαετίας του '70 ήταν ΤΑ ΦΑΝΕΛΑΚΙΑ ΤΙ-ΣΕΡΤΣ και τα πολύχρωμα πλεκτά». ΩΣ ΜΗΝΥΜΑ: στο πανκ (1977) «τα T-shirts που είχαν ΕΠΙΘΕΤΙΚΑ ΣΛΟΓΚΑΝ και ήταν σκισμένα και διακοσμημένα με παραμάνες … άνοιξαν τον δρόμο στο στυλ πανκ»· τη δεκαετία του '80 φοριούνταν «και από τα δύο φύλα»· τη δεκαετία του '90 στον συνδυασμό «τζιν παντελονιού με T-shirt και με μπλέιζερ κλασικής γραμμής» και στο grunge. Η ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ: το T-shirt κάνει την ίδια διαδρομή «από κάτω προς τα πάνω» με το ζέρσεϊ της Σανέλ («χρησιμοποιούνταν μόνο στα εργατικά ρούχα και στα σπορ»), το φλις («από τα σπορ ενδύματα πέρασε στο καθημερινό ντύσιμο»), τις φόρμες γυμναστικής και το μπλέιζερ — απόδειξη ότι «τα ρούχα είχαν ταξική διάσταση και ταυτότητα. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΠΙΑ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Απάντησε με τη σειρά των τεσσάρων βημάτων — εσώρουχο, στρατός, είδωλα του '50, εξωτερικό ρούχο. Η σειρά ΕΙΝΑΙ η απάντηση.
- Το κρίσιμο σημείο: το ρούχο δεν άλλαξε — άλλαξε το πού φοριέται, και το άλλαξαν τα είδωλα, όχι οι Οίκοι Μόδας.
- Πρόσθεσε ΕΝΑ παράλληλο παράδειγμα (ζέρσεϊ, φλις, φόρμες γυμναστικής) — δείχνει ότι είδες τον κανόνα, όχι μόνο το περιστατικό.
Ερώτηση 15 (σελ. 242) — Οι τάσεις στο νεανικό ντύσιμο της δεκαετίας του '80
Ερώτηση: Ποιες τάσεις κυριαρχούσαν στο νεανικό ντύσιμο της δεκαετίας του '80;
Απάντηση:
-
Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Το νεανικό ντύσιμο της δεκαετίας του '80 ΣΤΙΣ ΠΙΟ ΑΚΡΑΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΕΧΕΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΕΙ ΩΣ «ΚΙΤΣ», ΔΗΛΑΔΗ ΚΑΚΟΥ ΓΟΥΣΤΟΥ.»
Πρόσεξε δύο πράγματα: «ΣΤΙΣ ΠΙΟ ΑΚΡΑΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ» — όχι όλο · και «ΕΧΕΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΕΙ» — το βιβλίο μεταφέρει μια κρίση, δεν την υπογράφει.
Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΡΟΥΧΩΝ
«Στα νεανικά ρούχα της εποχής περιλαμβάνονταν ΟΙ ΚΟΝΤΕΣ ΦΟΥΣΤΕΣ, ΟΙ ΦΟΥΣΤΕΣ ΜΕ ΦΡΑΜΠΑΛΑ, ΤΑ ΚΟΛΑΝ, ΟΙ ΦΟΥΦΟΥΛΕΣ, ΟΙ ΦΑΡΔΙΕΣ ΖΩΝΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ T-SHIRT, ΟΙ ΜΑΛΛΙΝΕΣ ΓΚΕΤΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΙ.»
ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ
«Πολύ έντονοι ήταν οι συνδυασμοί των χρωμάτων όπου κυριαρχούσαν ΤΟ ΡΟΖ, ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΙΤΡΙΝΟΥ, ΤΑ ΜΑΥΡΑ, ΤΑ ΑΣΠΡΑ ΚΑΙ ΡΙΓΕ ΡΟΥΧΑ.»
💡 Αυτό εξηγεί και τον χαρακτηρισμό «κιτς»: όχι το κάθε ρούχο ξεχωριστά, ΑΛΛΑ ΟΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ.
ΤΑ ΤΖΙΝ ΚΑΙ ΟΙ ΜΠΟΤΕΣ
«Τα τζιν παντελόνια ΠΑΡΕΜΕΝΑΝ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΒΑΣΙΚΟΤΕΡΑ ΕΝΔΥΜΑΤΑ και συνδυάζονταν ΜΕ T-SHIRT ΚΑΙ ΜΠΟΥΦΑΝ ΤΖΙΝ Η ΜΠΟΥΦΑΝ ΑΠΟ ΔΕΡΜΑ.»
«Το νεανικό ντύσιμο περιέλαβε και ΤΙΣ ΧΑΜΗΛΕΣ ΔΕΤΕΣ ΜΠΟΤΕΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ DOC MARTENS.»
ΤΟ ΣΠΟΡ-ΚΑΖΟΥΑΛ ΩΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ
«Στις σπορ και κάζουαλ εμφανίσεις τους ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ UNISEX ΡΟΥΧΑ. ΟΙ ΦΟΡΜΕΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΑΝ ΠΛΕΟΝ ΩΣ ΚΑΖΟΥΑΛ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΕΡΙΟΡΙΖΟΝΤΑΝ ΣΤΑ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΑ.»
«Πολύ δημοφιλή έγιναν και ΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ, που άρχισαν να κυκλοφορούν από πολλές μάρκες σε μεγάλη ποικιλία.»
Και: «Τα τζιν παντελόνια, τα μπουφάν και τα T-shirts φοριούνταν ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ. Το ίδιο και τα διάφορα πουλόβερ.»
ΚΑΙ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ
«Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της δεκαετίας του '80 στο ανδρικό και γυναικείο ντύσιμο ήταν ΟΙ ΦΑΡΔΙΟΙ, ΤΕΤΡΑΓΩΝΟΙ ΩΜΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΕΝΟΙ ΓΟΦΟΙ.»
Με τις ΒΑΤΕΣ παντού: «ΟΙ ΒΑΤΕΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΝ ΠΑΝΤΟΥ, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΕ T-SHIRT Η ΠΟΥΛΟΒΕΡ, ήταν ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της δεκαετίας.»
Και δίπλα, το ενήλικο αντίστοιχο, ΤΟ «ΠΑΟΥΕΡ ΝΤΡΕΣΙΝΓΚ»: «το ντύσιμο των επαγγελματιών … ΑΠΕΠΝΕΕ ΔΥΝΑΜΗ, ΕΠΙΒΟΛΗ. Βασικό κομμάτι του αποτελούσε ΤΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ Η ΤΑΓΕΡ ΜΕ ΦΟΥΣΤΑ Η ΠΑΝΤΕΛΟΝΙ (power suit).»
💡 Πρόσεξε την αντίφαση της δεκαετίας: η ΙΔΙΑ τετράγωνη γραμμή εξυπηρετεί ΚΑΙ την επαγγελματική επιβολή ΚΑΙ το «κιτς» νεανικό ντύσιμο. Αν το πεις, η απάντησή σου ξεχωρίζει.
ΚΑΙ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
Η δεκαετία εισάγει το «ΤΟΤΑΛ ΛΟΥΚ»: «ΟΛΙΚΟ ΛΟΥΚ, που σημαίνει ότι ένας πελάτης μπορεί να ντυθεί και να βρει ΟΛΑ ΟΣΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΝΑΝ ΟΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΑΝ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗ.»
Και το πρότυπο έρχεται από την τηλεόραση: «Το αμερικανικό τηλεοπτικό σίριαλ «ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ» … έδωσε μιαν αντιπροσωπευτική εικόνα από το ντύσιμο της δεκαετίας του '80.»
Σύνοψη: Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ: «το νεανικό ντύσιμο της δεκαετίας του '80 ΣΤΙΣ ΠΙΟ ΑΚΡΑΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΕΧΕΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΕΙ ΩΣ «ΚΙΤΣ», ΔΗΛΑΔΗ ΚΑΚΟΥ ΓΟΥΣΤΟΥ». ΤΑ ΡΟΥΧΑ: «οι ΚΟΝΤΕΣ ΦΟΥΣΤΕΣ, οι ΦΟΥΣΤΕΣ ΜΕ ΦΡΑΜΠΑΛΑ, τα ΚΟΛΑΝ, οι ΦΟΥΦΟΥΛΕΣ, οι ΦΑΡΔΙΕΣ ΖΩΝΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ T-SHIRT, οι ΜΑΛΛΙΝΕΣ ΓΚΕΤΕΣ και ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΙ». ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ: «πολύ έντονοι … συνδυασμοί … όπου κυριαρχούσαν ΤΟ ΡΟΖ, οι αποχρώσεις του ΠΡΑΣΙΝΟΥ και του ΚΙΤΡΙΝΟΥ, τα ΜΑΥΡΑ, τα ΑΣΠΡΑ και ΡΙΓΕ ρούχα». ΤΟ ΤΖΙΝ: «παρέμεναν ένα από τα βασικότερα ενδύματα και συνδυάζονταν με T-shirt και μπουφάν τζιν ή μπουφάν από δέρμα»· και «οι χαμηλές δετές μπότες της εταιρείας DOC MARTENS». ΤΟ ΣΠΟΡ-ΚΑΖΟΥΑΛ: «και τα δύο φύλα υιοθέτησαν UNISEX ρούχα. ΟΙ ΦΟΡΜΕΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΑΝ ΠΛΕΟΝ ΩΣ ΚΑΖΟΥΑΛ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΕΡΙΟΡΙΖΟΝΤΑΝ ΣΤΑ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΑ», ενώ «πολύ δημοφιλή έγιναν και τα ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ». Η ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ: «οι ΦΑΡΔΙΟΙ, ΤΕΤΡΑΓΩΝΟΙ ΩΜΟΙ και οι ΣΤΕΝΟΙ ΓΟΦΟΙ», με «τις ΒΑΤΕΣ … παντού, ακόμα και σε T-shirt ή πουλόβερ» — η ίδια γραμμή που στο ενήλικο ντύσιμο δίνει το «ΠΑΟΥΕΡ ΝΤΡΕΣΙΝΓΚ», που «απέπνεε ΔΥΝΑΜΗ, ΕΠΙΒΟΛΗ». ΚΑΙ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: το «ΤΟΤΑΛ ΛΟΥΚ» — «ένας πελάτης μπορεί να … βρει όλα όσα χρειάζεται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΝΑΝ ΟΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΑΝ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗ» — και το σίριαλ «ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ» ως πρότυπο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ξεκίνα με τη λέξη «ΚΙΤΣ» — αλλά επανάλαβε την επιφύλαξη του βιβλίου: «στις πιο ακραίες μορφές του».
- Δώσε τον κατάλογο των ρούχων (κολάν, φουφούλες, γκέτες, φαρδιές ζώνες, σταυροί) — ο εξεταστής ψάχνει συγκεκριμένα ρούχα.
- Κλείσε με την αντίφαση: η ίδια τετράγωνη γραμμή ντύνει και τον «κιτς» έφηβο και τον επαγγελματία του «πάουερ ντρέσινγκ».
Ερώτηση 16 (σελ. 242) — Πώς ορίζεται το Λάιφ Στάιλ τη δεκαετία του '90
Ερώτηση: Πώς ορίζεται το Λάιφ Στάιλ τη δεκαετία του '90;
Απάντηση:
-
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ, ΚΑΤΑ ΛΕΞΗ
«Το ντύσιμο της δεκαετίας του '90 αποτέλεσε ΜΕΡΟΣ ΜΙΑΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑΣ, ΤΟΥ ΛΑΪΦ ΣΤΑΪΛ (life style), Η ΟΠΟΙΑ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΣΕ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΚΕΣ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΠΛΑ, ΤΑ ΟΙΚΙΑΚΑ ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ.»
💡 ΔΥΟ ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ: «ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ» — δηλαδή ΔΕΝ είναι ρούχο, είναι ΣΤΑΣΗ ΖΩΗΣ · και «ΟΧΙ ΜΟΝΟ … ΑΛΛΑ ΚΑΙ» — δηλαδή ΞΕΠΕΡΝΑΕΙ ΤΗΝ ΝΤΟΥΛΑΠΑ.
ΤΟ «ΤΟΤΑΛ ΛΟΥΚ» ΤΟΥ '80 ΩΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΒΗΜΑ
Τη δεκαετία του '80 το βιβλίο έχει ήδη περιγράψει το «ΤΟΤΑΛ ΛΟΥΚ»: «ΟΛΙΚΟ ΛΟΥΚ, που σημαίνει ότι ένας πελάτης μπορεί να ντυθεί και να βρει ΟΛΑ ΟΣΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΝΑΝ ΟΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΑΝ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗ.»
| «ΤΟΤΑΛ ΛΟΥΚ» ('80) | «ΛΑΪΦ ΣΤΑΪΛ» ('90) |
|---|---|
| ΟΛΟ ΤΟ ΝΤΥΣΙΜΟ από έναν σχεδιαστή | ΟΛΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ Η ΖΩΗ από έναν σχεδιαστή |
| ρούχα και αξεσουάρ | έπιπλα, οικιακά είδη, εσωτερική διακόσμηση |
Και το προαναγγέλλει ήδη η αρχή του κεφαλαίου: «στο τέλος του 20ού αιώνα, πολλοί οίκοι μόδας και μπουτίκ ΔΙΑΘΕΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΑ ΠΑΝΤΑ: από ρούχα, αρώματα και γυαλιά ηλίου ΜΕΧΡΙ ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ, ΕΠΙΠΛΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ.»
ΤΟ ΝΤΥΣΙΜΟ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ — ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΟΡΙΣΜΟΥ
«Χαρακτηριστικό της δεκαετίας ήταν Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΙΑΣ ΠΙΟ ΜΙΝΙΜΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, η οποία ήταν ΟΠΤΙΚΑ ΠΟΛΥ ΕΝΤΟΝΗ. ΟΙ ΒΑΤΕΣ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ καθώς και ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ, ενώ οι γραμμές έγιναν πιο απαλές.»
«Σημειώθηκε ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΕ ΠΙΟ ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΧΡΩΜΑΤΑ, όπως οι αποχρώσεις ΤΟΥ ΜΠΕΖ, ΤΟΥ ΚΑΦΕ, ΤΟΥ ΓΚΡΙ, ενώ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΥ ΗΤΑΝ ΔΙΑΡΚΗΣ.»
Και η ελευθερία των συνδυασμών: «Υπήρχε … ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΥΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥΣ ΤΩΝ ΡΟΥΧΩΝ. ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΤΥΠΟ ΝΤΥΣΙΜΑΤΟΣ ΣΥΝΔΥΑΖΟΝΤΑΝ ΜΕ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΑΛΛΟ, ΔΙΑΜΕΤΡΙΚΑ ΑΝΤΙΘΕΤΟ.» — παράδειγμα: «τζιν παντελόνι με T-shirt και με ΜΠΛΕΪΖΕΡ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ».
Ακόμη: «οι κανόνες για το ντύσιμο ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΧΑΛΑΡΩΣΑΝ και οι πολυεθνικές εταιρείες προέτρεπαν τους εργαζόμενους ΝΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΤΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΕΣ ΜΕ ΚΑΖΟΥΑΛ ΝΤΥΣΙΜΟ ΣΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ.» · Και τα αξεσουάρ: «το χαρακτηριστικό ΣΑΛΙ ΠΑΣΜΙΝΑ, ΣΕ ΠΑΣΤΕΛ ΧΡΩΜΑΤΑ».
⚠️ ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ
«Μετά το μέσο της δεκαετίας ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΥ ΑΔΥΝΑΤΗΣ, ΑΣΘΕΝΙΚΗΣ, ΑΝΟΡΕΞΙΚΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. Σ' αυτό ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΑΧΕΞΙΑΣ ΑΣΚΗΘΗΚΕ ΚΡΙΤΙΚΗ και μπήκαν ερωτήματα ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙ ΣΤΙΣ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ.»
Και το ένα ειδικό στυλ που ονομάζει: ΤΟ GRUNGE — «γεννήθηκε μέσα από την αντίστοιχη μουσική grunge με κύριο εκπρόσωπο το συγκρότημα NIRVANA … Ήταν ένα στυλ «MIX AND MATCH» («ΑΝΑΚΑΤΕΥΩ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΖΩ»), που πολλές φορές ΠΑΡΑΒΙΑΖΕ ΚΑΠΟΙΕΣ ΓΕΝΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΚΤΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ.»
💡 Το «λάιφ στάιλ» και το «grunge» είναι οι δύο πόλοι της δεκαετίας: η μία τα θέλει όλα από μία μάρκα, το άλλο τα ανακατεύει όλα.
Σύνοψη: Ο ΟΡΙΣΜΟΣ, ΚΑΤΑ ΛΕΞΗ: «το ντύσιμο της δεκαετίας του '90 αποτέλεσε ΜΕΡΟΣ ΜΙΑΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑΣ, ΤΟΥ ΛΑΪΦ ΣΤΑΪΛ (life style), Η ΟΠΟΙΑ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΣΕ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΚΕΣ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΠΛΑ, ΤΑ ΟΙΚΙΑΚΑ ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ» — δηλαδή μια νοοτροπία, όχι ένα ρούχο, που ξεπερνά την ένδυση. ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΒΗΜΑ είναι το «ΤΟΤΑΛ ΛΟΥΚ» της δεκ. του '80 («ένας πελάτης μπορεί να ντυθεί και να βρει όλα όσα χρειάζεται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΕ ΕΝΑΝ ΟΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΑΝ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗ»), ενώ το προαναγγέλλει και η αρχή του κεφαλαίου: «στο τέλος του 20ού αιώνα, πολλοί οίκοι μόδας και μπουτίκ διαθέτουν στην αγορά ΤΑ ΠΑΝΤΑ». ΤΟ ΝΤΥΣΙΜΟ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ: «η εισαγωγή μιας πιο ΜΙΝΙΜΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ … ΟΙ ΒΑΤΕΣ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ καθώς και τα μεγάλα κοσμήματα», με «επιστροφή σε πιο ουδέτερα χρώματα … ΜΠΕΖ, ΚΑΦΕ, ΓΚΡΙ» και διαρκή παρουσία του μαύρου· «υπήρχε … ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ όσον αφορά τους συνδυασμούς των ρούχων … κομμάτια από έναν τύπο ντυσίματος συνδυάζονταν με κομμάτια από έναν άλλο, ΔΙΑΜΕΤΡΙΚΑ ΑΝΤΙΘΕΤΟ»· και «οι κανόνες για το ντύσιμο στους χώρους εργασίας ΧΑΛΑΡΩΣΑΝ». ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΟΨΗ: «μετά το μέσο της δεκαετίας επικράτησε η εικόνα μιας ΠΟΛΥ ΑΔΥΝΑΤΗΣ, ΑΣΘΕΝΙΚΗΣ, ΑΝΟΡΕΞΙΚΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. Σ' αυτό ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΑΧΕΞΙΑΣ ΑΣΚΗΘΗΚΕ ΚΡΙΤΙΚΗ»· ενώ το ειδικό στυλ GRUNGE ήταν «ένα στυλ «MIX AND MATCH» … που πολλές φορές ΠΑΡΑΒΙΑΖΕ κάποιες γενικά παραδεκτές αρχές της αισθητικής».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Δώσε τον ορισμό αυτούσιο. Η λέξη-κλειδί είναι «ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ», και το κρίσιμο κομμάτι το «ΟΧΙ ΜΟΝΟ … ΑΛΛΑ ΚΑΙ».
- Σύγκρινέ το με το «ΤΟΤΑΛ ΛΟΥΚ» του '80: εκείνο κάλυπτε όλο το ντύσιμο, αυτό όλη τη ζωή.
- Αν προλαβαίνεις, πρόσθεσε την κριτική για «το πρότυπο καχεξίας» — δείχνει ότι διάβασες όλη τη δεκαετία, όχι μόνο τον ορισμό.
Ερώτηση 17 (σελ. 242) — Πώς επηρέασε η τεχνολογία των υφασμάτων τη μόδα και την ένδυση
Ερώτηση: Πώς επηρέασε η τεχνολογία των υφασμάτων τη μόδα και την ένδυση;
Απάντηση:
-
Η ΠΡΟΤΑΣΗ-ΚΛΕΙΔΙ
«Ο 20ός αιώνας είναι Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ για την παραγωγή νέων υλών και υφασμάτων, ενώ είναι ΑΤΕΛΕΙΩΤΗ Η ΣΕΙΡΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΕΚΥΨΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΦΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΙΝΩΝ.»
«Η τεχνολογία των υφασμάτων ΥΠΗΡΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΕΝΟΣ ΝΤΥΣΙΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΟ, ΑΝΕΤΟ, ΠΡΑΚΤΙΚΟ, ΥΓΙΕΙΝΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΙΤΟ.»
Πέντε επίθετα — μάθε τα. Και το δεύτερο σκέλος: «ΥΠΗΡΕΤΗΣΕ ΟΜΩΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ όπως ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΙΑΠΩΝΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ ΠΟΥ ΔΟΚΙΜΑΖΟΥΝ ΜΕ ΤΑ ΝΕΑ ΥΛΙΚΑ ΝΑ ΠΛΑΣΟΥΝ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΕΣ ΦΟΡΜΕΣ.»
💡 ΔΥΟ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΜΑΖΙ: ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΑΤΩ (φθηνό, πρακτικό, για όλους) ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΝΩ (πειραματισμός των δημιουργών).
Α΄ Η ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ — ΤΟ ΡΟΥΧΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΒΟΛΙΚΟ
«Σημαντικό ρόλο … έπαιξε η εμφάνιση νέων υλικών όπως ΤΟ ΖΕΡΣΕΪ, ΠΟΥ ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΕ ΣΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1880, ΤΟ ΛΑΣΤΕΞ, ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ και άλλα υλικά ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΙΝΟΥΝ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ. ΜΕ ΤΑ ΕΛΑΣΤΙΚΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΒΟΛΙΚΑ.»
Και το βλέπεις σε κάθε δεκαετία: το ΛΑΣΤΕΞ αντικαθιστά τον κορσέ ('20) · τα ΦΟΥΡΟ από νάυλον στηρίζουν το Νιου Λουκ ('50) · «Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΛΙΚΡΑ ΣΗΜΕΙΩΘΗΚΕ ΣΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '80», με τον ΑΛΑΪΑ, που «πρόβαλε την ομορφιά του υγιούς σώματος και έραβε κυρίως ΣΤΡΕΤΣ ΡΟΥΧΑ ΓΙΑ ΑΜΑΖΟΝΕΣ».
Β΄ Η ΕΥΚΟΛΙΑ ΣΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ — ΤΟ ΡΟΥΧΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ
| Πότε | Τι |
|---|---|
| δεκαετία του '30 | «υφάσματα που πλένονταν και φροντίζονταν εύκολα … ΤΕΛΕΙΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ» |
| 1935 | «η εταιρεία DU PONT DE NEMOURS ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΕ ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ» |
| 1939 | «το νάυλον χρησιμοποιήθηκε ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΛΤΣΕΣ, αλλά η χρήση του ΔΙΑΚΟΠΗΚΕ ΤΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ» |
| δεκαετία του '50 | «πολλά από τα υφάσματα … παράγονταν ΑΠΟ ΠΕΤΡΟΧΗΜΙΚΑ … ΑΠΑΙΤΟΥΣΑΝ ΕΛΑΧΙΣΤΟ Η ΚΑΘΟΛΟΥ ΣΙΔΕΡΩΜΑ» |
Και η κοινωνική διάσταση: «ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΗΤΑΝ ΑΚΡΙΒΑ ΚΑΙ ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΑ. ΤΟ ΚΡΙΜΠΛΙΝ … μπορούσε να αγοραστεί σε μια πρώτη φάση ΜΟΝΟ ΣΤΑ ΠΟΛΥ ΑΚΡΙΒΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ. ΣΥΝΤΟΜΑ το νάυλον, το κρίμπλιν ή πολυέστερ και το ορλόν (ακρυλικό) ΕΓΙΝΑΝ ΠΡΟΣΙΤΑ.»
«ΤΟ ΚΡΙΜΠΛΙΝ ΕΠΕΤΡΕΨΕ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΝΑ ΦΟΡΑΝΕ ΑΣΠΡΑ ΡΟΥΧΑ Η ΠΑΣΤΕΛ ΧΡΩΜΑΤΑ, ΓΙΑΤΙ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΤΟ ΠΛΥΝΟΥΝ ΕΥΚΟΛΑ.» — 💡 Το άσπρο ρούχο έπαψε να είναι προνόμιο εκείνου που έχει υπηρέτες.
Γ΄ ΝΕΑ ΥΛΙΚΑ, ΝΕΕΣ ΦΟΡΜΕΣ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '60
«Με την παραγωγή νέων συνθετικών ινών εμφανίστηκαν τη δεκαετία του '60 πολλά καινούρια υλικά και νήματα. Έτσι ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ, ΤΟ ΠΟΛΥΕΣΤΕΡ, Η ΠΟΛΥΟΥΡΕΘΑΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΝΥΛΙΟ άρχισαν να χρησιμοποιούνται εκτεταμένα στα ενδύματα, τα αξεσουάρ, τα εσώρουχα και τα μαγιό. Πρωτοεμφανίστηκαν επίσης και ΑΚΡΥΛΙΚΕΣ ΙΝΕΣ από τις οποίες κατασκευάστηκαν ΨΕΥΤΙΚΕΣ ΓΟΥΝΕΣ.»
💡 Χωρίς αυτά δεν υπάρχουν οι φόρμες του '60: τα «τρύπες και ΒΙΝΥΛΙΟ» του Καρντέν, το «λουκ αστροναυτών» του Κουρέζ, τα «σιθρού».
Δ΄ ΑΠΟ ΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΕΙΔΗ ΣΤΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΝΤΥΣΙΜΟ
«Οι εταιρείες που κάλυπταν τις ανάγκες των αθλητικών ειδών ΕΚΑΝΑΝ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΦΕΥΡΙΣΚΑΝ ΥΛΙΚΑ ΜΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ. ΑΥΤΑ ΤΕΛΙΚΑ ΜΕΤΑΠΗΔΟΥΣΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΣΠΟΡ ΕΝΔΥΣΗΣ ΣΤΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΝΤΥΣΙΜΟ.»
Τα «ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΝΕΟΥΝ»: «ΤΟ GORETEX, ΤΟ ECOLITE, ΤΟ TACTEL ΚΑΙ ΤΟ SYMPATEX», που χρησιμοποιούνταν «για να τα καθιστούν ΑΔΙΑΒΡΟΧΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΣ για να εξασφαλίσουν στους χρήστες ΤΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΦΙΔΡΩΣΗΣ».
«Καινούργιο υλικό ήταν και ΤΟ ΦΛΙΣ (Fleece), ΠΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΠΟΡ ΕΝΔΥΜΑΤΑ ΠΕΡΑΣΕ ΣΤΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΝΤΥΣΙΜΟ.»
💡 ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΟΥ: η τεχνολογία των υφασμάτων ΔΕΝ αλλάζει μόνο ΑΠΟ ΤΙ είναι φτιαγμένο το ρούχο — αλλάζει ΤΙ ΡΟΥΧΑ ΦΟΡΑΜΕ ΚΑΙ ΠΟΤΕ.
Σύνοψη: Η ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΣΗ: «ο 20ός αιώνας είναι Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ για την παραγωγή νέων υλών και υφασμάτων»· «η τεχνολογία των υφασμάτων ΥΠΗΡΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΕΝΟΣ ΝΤΥΣΙΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΟ, ΑΝΕΤΟ, ΠΡΑΚΤΙΚΟ, ΥΓΙΕΙΝΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΙΤΟ», αλλά και «τις αναζητήσεις δημιουργών όπως ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΙΑΠΩΝΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ που δοκιμάζουν με τα νέα υλικά ΝΑ ΠΛΑΣΟΥΝ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΕΣ ΦΟΡΜΕΣ». Α΄ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ: «το ΖΕΡΣΕΪ, που εφευρέθηκε στη δεκαετία του 1880, το ΛΑΣΤΕΞ, το ΝΑΫΛΟΝ … ΔΙΝΟΥΝ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ. Με τα ελαστικά υφάσματα ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΒΟΛΙΚΑ» — το λαστέξ αντικαθιστά τον κορσέ ('20), τα φουρό από νάυλον στηρίζουν το Νιου Λουκ ('50), και «η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΛΙΚΡΑ σημειώθηκε στη δεκαετία του '80», με τον Αλάια και τα στρετς ρούχα. Β΄ ΕΥΚΟΛΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ: «υφάσματα που πλένονταν και φροντίζονταν εύκολα εμφανίστηκαν τη δεκαετία του '30 … ΤΟ 1935 η εταιρεία DU PONT DE NEMOURS ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΕ ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ» (κάλτσες 1939, διακοπή στον πόλεμο)· τη δεκ. του '50 «πολλά … υφάσματα παράγονταν ΑΠΟ ΠΕΤΡΟΧΗΜΙΚΑ … απαιτούσαν ΕΛΑΧΙΣΤΟ Η ΚΑΘΟΛΟΥ ΣΙΔΕΡΩΜΑ», και «ΤΟ ΚΡΙΜΠΛΙΝ ΕΠΕΤΡΕΨΕ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΝΑ ΦΟΡΑΝΕ ΑΣΠΡΑ ΡΟΥΧΑ Η ΠΑΣΤΕΛ ΧΡΩΜΑΤΑ» — αν και «στην αρχή ήταν ακριβά και ασυνήθιστα». Γ΄ ΝΕΕΣ ΦΟΡΜΕΣ: τη δεκ. του '60 «το νάυλον, το πολυέστερ, η πολυουρεθάνη και το βινύλιο άρχισαν να χρησιμοποιούνται εκτεταμένα» και «πρωτοεμφανίστηκαν … ΑΚΡΥΛΙΚΕΣ ΙΝΕΣ από τις οποίες κατασκευάστηκαν ΨΕΥΤΙΚΕΣ ΓΟΥΝΕΣ» — χωρίς αυτά δεν υπάρχουν το βινύλιο του Καρντέν, το λουκ αστροναυτών του Κουρέζ, τα «σιθρού». Δ΄ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΟΡ ΣΤΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ: «οι εταιρείες … εφεύρισκαν υλικά με συγκεκριμένες ιδιότητες. ΑΥΤΑ ΤΕΛΙΚΑ ΜΕΤΑΠΗΔΟΥΣΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΣΠΟΡ ΕΝΔΥΣΗΣ ΣΤΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΝΤΥΣΙΜΟ»: τα «ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΝΕΟΥΝ» (Goretex, Ecolite, Tactel, Sympatex) και ΤΟ ΦΛΙΣ, «που από τα σπορ ενδύματα πέρασε στο καθημερινό ντύσιμο».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ξεκίνα με τα πέντε επίθετα: ένα ντύσιμο απλό, άνετο, πρακτικό, υγιεινό και προσιτό. Είναι η θέση του βιβλίου.
- Οργάνωσε σε τέσσερα: ελαστικότητα → εύκολη φροντίδα → νέες φόρμες → από το σπορ στο καθημερινό.
- Μη λησμονήσεις τη ΔΕΥΤΕΡΗ κατεύθυνση: τα ίδια υλικά υπηρετούν και τους Ιάπωνες σχεδιαστές που «πλάθουν καινούργιες φόρμες».
Ερώτηση 18 (σελ. 242) — Βασικά συνθετικά υφάσματα του 20ού αιώνα
Ερώτηση: Να αναφέρεις βασικά συνθετικά υφάσματα που παράχθηκαν στον 20ό αιώνα.
Απάντηση:
-
Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ — ΜΕ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΕΝΟΣ
| ΥΦΑΣΜΑ / ΙΝΑ | ΠΟΤΕ | ΤΙ ΛΕΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ |
|---|---|---|
| ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ | 1935 | «η εταιρεία DU PONT DE NEMOURS κατασκεύασε το νάυλον» · «χρησιμοποιήθηκε για τις κάλτσες ΤΟ 1939, αλλά η χρήση του ΔΙΑΚΟΠΗΚΕ ΤΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ» |
| ΤΟ ΡΕΓΙΟΝ (τεχνητό μετάξι) | '20-'30 | «οι κάλτσες φτιάχνονταν είτε από μετάξι είτε από ΤΕΧΝΗΤΟ ΜΕΤΑΞΙ, ΤΟ ΡΕΓΙΟΝ» · «βαφόταν καλά και επειδή ήταν οικονομικό χρησιμοποιήθηκε στα εσώρουχα και τα νυχτικά» · στον πόλεμο «ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ Η ΧΡΗΣΗ ΡΕΓΙΟΝ» |
| ΤΟ ΚΡΙΜΠΛΙΝ / ΠΟΛΥΕΣΤΕΡ | '50 | «ύφασμα ΠΟΥ ΔΕΝ ΤΣΑΛΑΚΩΝΕΙ ΕΥΚΟΛΑ» · «ΔΕΝ ΚΙΤΡΙΝΙΖΕ με τον χρόνο και το φως του ήλιου, ΟΠΩΣ ΤΟ ΛΕΥΚΟ ΝΑΫΛΟΝ» |
| ΤΟ ΟΡΛΟΝ (ακρυλικό) | '50 | «σύντομα το νάυλον, το κρίμπλιν ή πολυέστερ και το ορλόν (ακρυλικό) ΕΓΙΝΑΝ ΠΡΟΣΙΤΑ» |
| Η ΠΟΛΥΟΥΡΕΘΑΝΗ | '60 | «άρχισαν να χρησιμοποιούνται ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ στα ενδύματα, τα αξεσουάρ, τα εσώρουχα και τα μαγιό» |
| ΤΟ ΒΙΝΥΛΙΟ | '60 | (το ίδιο — και είναι το υλικό του ΚΑΡΝΤΕΝ) |
| ΟΙ ΑΚΡΥΛΙΚΕΣ ΙΝΕΣ | '60 | «από τις οποίες κατασκευάστηκαν ΨΕΥΤΙΚΕΣ ΓΟΥΝΕΣ» |
| ΤΟ ΒΙΣΚΟΖ | '70 | «χρησιμοποιήθηκαν … και πολλά συνθετικά, όπως το πολυέστερ, ΤΑ ΑΚΡΥΛΙΚΑ ΖΕΡΣΕΪ, ΤΟ ΒΙΣΚΟΖ, ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ» |
| ΤΟ ΛΑΣΤΕΞ | '20 | «ένα νέο ΕΛΑΣΤΙΚΟ ΥΦΑΣΜΑ … που έδειχνε επίπεδη την κοιλιά» |
| Η ΛΙΚΡΑ | '80 | «Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΛΙΚΡΑ σημειώθηκε στη δεκαετία του '80» |
| ΤΑ «ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΝΕΟΥΝ» | σύγχρονα | GORETEX · ECOLITE · TACTEL · SYMPATEX — «αδιάβροχα και συγχρόνως … με δυνατότητα εφίδρωσης» |
| ΤΟ ΦΛΙΣ (FLEECE) | σύγχρονο | «από τα σπορ ενδύματα ΠΕΡΑΣΕ ΣΤΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΝΤΥΣΙΜΟ» |
⚠️ Η ΠΑΓΙΔΑ — ΠΟΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ
Η άσκηση 28 βάζει μέσα στον κατάλογο και ΦΥΣΙΚΑ υλικά. ΜΗΝ ΤΑ ΓΡΑΨΕΙΣ:
| ⚠️ ΟΧΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ | Τι είναι |
|---|---|
| ΤΟ ΛΙΝΟ | φυτική φυσική ίνα |
| ΤΟ ΜΕΤΑΞΙ | ζωική φυσική ίνα |
| Η ΚΑΝΝΑΒΙΣ | φυτική φυσική ίνα |
| ΤΟ ΒΕΛΟΥΔΟ · ΤΟ ΚΟΤΛΕ | ΔΕΝ είναι ίνες — είναι ΤΡΟΠΟΙ ΥΦΑΝΣΗΣ. Το ίδιο το βιβλίο τα κατατάσσει στα ΦΥΣΙΚΑ: «εκτός από τα ΦΥΣΙΚΑ ΥΛΙΚΑ, όπως τα βαμβακερά υφάσματα …, ΤΟ ΒΕΛΟΥΔΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΤΛΕ, χρησιμοποιήθηκαν τη δεκαετία του '70 και πολλά συνθετικά» |
| ΤΟ ΚΑΜΠΟΤ | βαμβακερό ύφασμα |
💡 ΚΑΙ ΜΙΑ ΛΕΠΤΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΠΟΥ ΑΝΕΒΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: η άσκηση 28 λέει «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ίνες» — δύο λέξεις, όχι μία.
| ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ | ΤΕΧΝΗΤΕΣ |
|---|---|
| παράγονται εξ ολοκλήρου χημικά | παράγονται ΑΠΟ ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ που έχει υποστεί χημική επεξεργασία |
| νάυλον, πολυέστερ, πολυουρεθάνη, ακρυλικές ίνες, λίκρα | ΤΟ ΡΕΓΙΟΝ και Η ΒΙΣΚΟΖΗ |
Γι' αυτό το βιβλίο ονομάζει το ρεγιόν «ΤΕΧΝΗΤΟ ΜΕΤΑΞΙ» και όχι «συνθετικό».
ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙΣ
«Είναι ΑΤΕΛΕΙΩΤΗ Η ΣΕΙΡΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΕΚΥΨΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΦΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΙΝΩΝ.»
Δηλαδή: τα συνθετικά ΔΕΝ αντικατέστησαν τα φυσικά — ΣΥΝΔΥΑΣΤΗΚΑΝ ΜΑΖΙ ΤΟΥΣ.
Σύνοψη: ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥΣ: ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ — «το 1935 η εταιρεία DU PONT DE NEMOURS κατασκεύασε το νάυλον», που «χρησιμοποιήθηκε για τις κάλτσες το 1939, αλλά η χρήση του διακόπηκε τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο»· ΤΟ ΡΕΓΙΟΝ, «το τεχνητό μετάξι», που «βαφόταν καλά και επειδή ήταν οικονομικό χρησιμοποιήθηκε στα εσώρουχα και τα νυχτικά» και στον πόλεμο «επικράτησε»· ΤΟ ΚΡΙΜΠΛΙΝ Η ΠΟΛΥΕΣΤΕΡ («ύφασμα που δεν τσαλακώνει εύκολα» και «δεν κιτρίνιζε … όπως το λευκό νάυλον») και ΤΟ ΟΡΛΟΝ (ακρυλικό), που τη δεκ. του '50 «έγιναν προσιτά»· τη δεκ. του '60 «το νάυλον, το πολυέστερ, Η ΠΟΛΥΟΥΡΕΘΑΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΝΥΛΙΟ άρχισαν να χρησιμοποιούνται εκτεταμένα» και «πρωτοεμφανίστηκαν … ΑΚΡΥΛΙΚΕΣ ΙΝΕΣ από τις οποίες κατασκευάστηκαν ψεύτικες γούνες»· τη δεκ. του '70 «το πολυέστερ, τα ακρυλικά ζέρσεϊ, ΤΟ ΒΙΣΚΟΖ, το νάυλον». ΤΑ ΕΛΑΣΤΙΚΑ: ΤΟ ΛΑΣΤΕΞ (δεκ. '20) και Η ΛΙΚΡΑ — «η επανάσταση των λίκρα σημειώθηκε στη δεκαετία του '80». ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ: τα «υλικά που αναπνέουν» — GORETEX, ECOLITE, TACTEL, SYMPATEX — και ΤΟ ΦΛΙΣ (Fleece), «που από τα σπορ ενδύματα πέρασε στο καθημερινό ντύσιμο». ⚠️ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ: το λινό, το μετάξι, η κάνναβις, το καμπότ, καθώς και το βελούδο και το κοτλέ, που είναι τρόποι ύφανσης και τα κατατάσσει και το ίδιο το βιβλίο στα φυσικά («εκτός από τα ΦΥΣΙΚΑ ΥΛΙΚΑ, όπως τα βαμβακερά υφάσματα …, το βελούδο και το κοτλέ»). ΚΑΙ ΜΙΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ: «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ» είναι όσες παράγονται εξ ολοκλήρου χημικά (νάυλον, πολυέστερ, πολυουρεθάνη, ακρυλικές, λίκρα), «ΤΕΧΝΗΤΕΣ» όσες προέρχονται από φυσική πρώτη ύλη με χημική επεξεργασία (ρεγιόν, βισκόζη) — γι' αυτό το βιβλίο ονομάζει το ρεγιόν «τεχνητό μετάξι». Το γενικό συμπέρασμα: «είναι ατέλειωτη η σειρά των νέων υλικών που προέκυψαν ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΦΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΙΝΩΝ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τα τέσσερα που ΠΡΕΠΕΙ να πεις: ΝΑΫΛΟΝ (1935) · ΠΟΛΥΕΣΤΕΡ/ΚΡΙΜΠΛΙΝ · ΑΚΡΥΛΙΚΕΣ ΙΝΕΣ · ΛΙΚΡΑ. Με τη χρονολογία, αν τη θυμάσαι.
- ⚠️ Μη βάλεις λινό, μετάξι, κάνναβι, βελούδο ή κοτλέ — είναι φυσικά, και η άσκηση 28 τα βάζει επίτηδες στον κατάλογο.
- Αν ξεχωρίσεις ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ από ΤΕΧΝΗΤΕΣ (ρεγιόν και βισκόζη = τεχνητές), η απάντηση γίνεται άριστη.
Ερώτηση 19 (σελ. 242) — Γιατί το παπούτσι αποτέλεσε βασικό αξεσουάρ τον 20ό αιώνα
Ερώτηση: Γιατί το παπούτσι αποτέλεσε βασικό αξεσουάρ τον 20ό αιώνα;
Απάντηση:
-
ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΙΝΕΙ ΔΥΟ ΛΟΓΟΥΣ — ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΔΥΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '20
«Τη δεκαετία του '20 ΤΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΕΠΙΛΕΓΟΝΤΑΝ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΑΞΕΣΟΥΑΡ. Σ' αυτό συνέβαλε (1) Η ΜΑΖΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΑΠΟΥΤΣΙΩΝ ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΤΗΝ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΕΚΕΙΝΗ, καθώς και (2) ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΠΩΣ ΤΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΞΕΧΩΡΙΖΑΝ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΤΗΣ ΦΟΥΣΤΑΣ.»
💡 Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΩΝ: η φούστα κοντεύει → ΤΟ ΠΑΠΟΥΤΣΙ ΦΑΙΝΕΤΑΙ. Μια αλλαγή στο ένα ρούχο ανεβάζει τη σημασία ενός άλλου.
Θυμήσου την ίδια δεκαετία: «πόδια, αστράγαλοι και φτέρνες, που ως το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΝ ΠΑΝΤΑ με μαύρες μάλλινες κάλτσες, ΕΜΕΝΑΝ ΤΩΡΑ ΑΚΑΛΥΠΤΑ.»
Ο ΤΡΙΤΟΣ ΛΟΓΟΣ — ΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ ΤΟ ΑΝΕΒΑΖΟΥΝ ΣΕ ΕΡΓΟ ΤΕΧΝΗΣ
«Το παπούτσι ΑΝΑΔΕΙΧΘΗΚΕ ΣΤΟΝ 20ό ΑΙΩΝΑ ΣΕ ΠΟΛΥ ΒΑΣΙΚΟ ΑΞΕΣΟΥΑΡ.»
| ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ | ΤΙ ΕΚΑΝΕ |
|---|---|
| ΑΝΤΡΕ ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ('20) | «σχεδίασε για τους Οίκους Μόδας στο Παρίσι (ανάμεσά τους και του Πωλ Πουαρέ) ΕΚΚΕΝΤΡΙΚΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ, ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΣΩΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΗΣ» |
| ΣΑΛΒΑΤΟΡΕ ΦΕΡΑΓΚΑΜΟ ('20-'50) | «στον Μεσοπόλεμο είχε σχεδιάσει ΠΟΛΥΧΡΩΜΕΣ ΨΗΛΕΣ ΣΟΛΕΣ ΑΠΟ ΦΕΛΛΟ» |
| ΒΙΒΙΑΝ ΓΟΥΕΣΤΓΟΥΝΤ ('90) | «παρουσίασε ΕΝΑ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟ ΧΟΝΤΡΟΠΑΠΟΥΤΣΟ, ΠΟΥ ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΗΤΑΝ 20 ΕΚΑΤΟΣΤΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ» |
| ΜΑΝΟΛΟ ΜΠΛΑΝΙΚ · ΤΖΙΜΙ ΤΣΟΥ ('90) | «απέκτησαν ΔΙΕΘΝΗ ΦΗΜΗ και επιβλήθηκαν με τα ψηλοτάκουνα γυναικεία παπούτσια τους» |
| PRADA · GUCCI | «έπαιξαν ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΡΟΛΟ σε σχέση με τα γυναικεία και ανδρικά παπούτσια ή άλλα αξεσουάρ» |
Ο ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΛΟΓΟΣ — Η ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ ΠΟΙΚΙΛΙΑ
«Από τα ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΠΑΛΑΡΙΝΑΣ με τα ψαράδικα παντελόνια της δεκαετίας του '50 μέχρι ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΙΣΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΣΗΜΕΡΑ και τις ακραίες προτάσεις ορισμένων σχεδιαστών, ΤΟ ΠΑΠΟΥΤΣΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ ΠΟΙΚΙΛΙΑ.»
Και η ποικιλία αυτή φαίνεται δεκαετία-δεκαετία:
| Δεκαετία | Παπούτσι |
|---|---|
| '20 | «τα τακούνια ήταν ΨΗΛΑ» · παπούτσια με μπαρέτα, ΤΑ «ΜΑΙΡΗ ΤΖΕΪΝ» · σε σχήμα Τ, με αγκράφες και φιόγκους · γαρνίρισμα με ΠΑΓΙΕΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΣ |
| '30 | «ΜΕΓΑΛΗ ΠΟΙΚΙΛΙΑ»: στρογγυλεμένα μπροστά με χοντρά τακούνια, σκαρπίνια, ίσια, με μπαρέτες, σε στυλ παντόφλας |
| '40 | ΦΕΛΛΟΣ — «επειδή υπήρχε έλλειψη στο δέρμα» |
| '60 | «τα χαμηλά KITTEN HEELS (σώπατα), που ΑΝΤΙΚΑΤΕΣΤΗΣΑΝ ΤΙΣ ΨΗΛΟΤΑΚΟΥΝΕΣ ΓΟΒΕΣ» · μύτες από μυτερές σε ΤΕΤΡΑΓΩΝΕΣ Η ΟΒΑΛ · μπότες πάνω από το γόνατο · ΛΟΥΣΤΡΙΝΙ |
| '70 | ΟΙ ΠΛΑΤΦΟΡΜΕΣ, «που έφταναν σε ύψος ΤΑ 10 ΕΚΑΤΟΣΤΑ», και ψηλές μπότες με κορδόνια |
| '80 | «χρωματιστά και λαμέ παπούτσια», ψηλοτάκουνα σανδάλια και ΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ, «από πολλές μάρκες σε μεγάλη ποικιλία» |
| '90 | Μπλάνικ, Τσου, Γουέστγουντ |
💡 ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ: το παπούτσι διατρέχει ΟΛΟΚΛΗΡΟ τον αιώνα — από την έλλειψη δέρματος του πολέμου ως τη διεθνή φήμη των σχεδιαστών του '90. Είναι το αξεσουάρ που καταγράφει ΚΑΘΕ αλλαγή της μόδας.
Σύνοψη: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΙΝΕΙ ΔΥΟ ΡΗΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ: «τη δεκαετία του '20 τα παπούτσια επιλέγονταν με μεγάλη προσοχή ως ΒΑΣΙΚΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΑΞΕΣΟΥΑΡ. Σ' αυτό συνέβαλε Η ΜΑΖΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΑΠΟΥΤΣΙΩΝ ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΤΗΝ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΕΚΕΙΝΗ καθώς και ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΠΩΣ ΤΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΞΕΧΩΡΙΖΑΝ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΤΗΣ ΦΟΥΣΤΑΣ» — το κοντό μήκος του '20 έκανε ορατό ό,τι πριν κρυβόταν, αφού «πόδια, αστράγαλοι και φτέρνες, που ως το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου καλύπτονταν πάντα με μαύρες μάλλινες κάλτσες, έμεναν τώρα ΑΚΑΛΥΠΤΑ». ΤΡΙΤΟΣ ΛΟΓΟΣ — ΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ: «το παπούτσι ΑΝΑΔΕΙΧΘΗΚΕ στον 20ό αιώνα σε πολύ βασικό αξεσουάρ»: ο ΑΝΤΡΕ ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ σχεδίασε «εκκεντρικά παπούτσια, ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΣΩΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΗΣ»· ο ΣΑΛΒΑΤΟΡΕ ΦΕΡΑΓΚΑΜΟ «είχε σχεδιάσει πολύχρωμες ψηλές σόλες από φελλό»· η ΒΙΒΙΑΝ ΓΟΥΕΣΤΓΟΥΝΤ «παρουσίασε ένα προκλητικό χοντροπάπουτσο, που το ύψος του ήταν 20 εκατοστά»· ο ΜΑΝΟΛΟ ΜΠΛΑΝΙΚ και ο ΤΖΙΜΙ ΤΣΟΥ «απέκτησαν διεθνή φήμη», ενώ PRADA και GUCCI «έπαιξαν κεντρικό ρόλο». ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΛΟΓΟΣ — Η ΠΟΙΚΙΛΙΑ: «από τα παπούτσια μπαλαρίνας … της δεκαετίας του '50 μέχρι τα χρωματιστά αθλητικά παπούτσια σήμερα …, ΤΟ ΠΑΠΟΥΤΣΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ ΠΟΙΚΙΛΙΑ» — τα «Μαίρη Τζέιν» και οι παγιέτες του '20, η ποικιλία του '30, ο φελλός του πολέμου, τα kitten heels και το λουστρίνι του '60, οι πλατφόρμες των 10 εκατοστών του '70, τα αθλητικά παπούτσια του '80.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Οι δύο ρητοί λόγοι είναι το ζητούμενο: ΜΑΖΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ και ΤΟ ΚΟΝΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΗΣ ΦΟΥΣΤΑΣ. Γράψ' τους πρώτους.
- Πρόσθεσε ΔΥΟ σχεδιαστές — π.χ. Περούτζια («σωστά έργα τέχνης») και Φεραγκάμο (σόλες από φελλό).
- Και ΕΝΑ-ΔΥΟ παραδείγματα ανά δεκαετία — π.χ. φελλός στον πόλεμο, πλατφόρμες στο '70 — δείχνουν την «εντυπωσιακή ποικιλία» που λέει το βιβλίο.
Ερώτηση 20 (σελ. 242) — Η μόδα στον ελληνικό χώρο· ποιοι σχεδιαστές αναδείχθηκαν
Ερώτηση: Η μόδα στον ελληνικό χώρο. Ποιοι σχεδιαστές μόδας αναδείχθηκαν στον ελληνικό χώρο;
Απάντηση:
-
⚠️ ΠΡΩΤΑ ΜΙΑ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ — Η ΥΛΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8
⚠️ Αν ψάξεις την απάντηση μέσα στο κεφάλαιο 8, ΔΕΝ ΘΑ ΤΗ ΒΡΕΙΣ. Ολόκληρο το κεφ. 8 έχει ΜΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΗ αναφορά σε οτιδήποτε ελληνικό: ότι η ΒΙΟΝΕ «εμπνεύστηκε από ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΓΑΛΜΑΤΑ».
Η ύλη βρίσκεται στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6, στην ενότητα 6.7 «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ». Εκεί πήγαινε.
Η ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΔΑΣ
| ΠΟΤΕ | ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ |
|---|---|
| β΄ μισό 19ου αι. | «γινόταν στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΟΔΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΡΓΕΣΤΗ» |
| γύρω στο 1900 | «άνοιξαν στην Αθήνα ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΜΟΔΙΣΤΡΑΔΙΚΑ» |
| 1904 | «Με την ΑΠΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΔΑΣ συνδέθηκε το 1904 Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΟΥΧΛΟΣ που δημιούργησε τον ΟΙΚΟ ΤΣΟΥΧΛΟΥ» |
| ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΣ | «πολλαπλασιάστηκαν οι ελληνικοί Οίκοι Μόδας»: ΟΙΚΟΣ ΤΣΟΠΑΝΕΛΛΗ · «ΑΔΕΛΦΕΣ ΣΤΑΝΤΖΟΥ» · «ΑΔΕΛΦΑΙ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ» · ΝΙΤΣΑ ΣΟΛΩΜΟΝΙΔΟΥ |
| δεκ. 1930 | Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ «ΞΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΤΟ ΥΦΟΣ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΝΩΝ ΟΙΚΩΝ και διαμόρφωσε ένα προσωπικό στυλ ΠΟΥ ΑΝΕΤΡΕΧΕ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ» |
| 1937 | «ο ελληνικής καταγωγής ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΖΑΝ ΝΤΕΣΕ (Jean Dessès) ΕΠΕΒΑΛΕ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΟΤΡΟΠΕΣ ΠΤΥΧΩΣΕΙΣ ΤΟΥ και καθιερώθηκε ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ … ως «Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΕΛΙΝΑΣ»» |
| μέσα δεκ. 1950 | νέοι Οίκοι Υψηλής Ραπτικής: ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ · ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΟΠΑΝΕΛΛΗΣ · ΦΙΛΗΜΩΝ («οι επιδείξεις γίνονταν σε ξενοδοχεία όπως το Μεγάλη Βρετανία και το King George») |
| δεκ. 1960 | «Η «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΤ ΚΟΥΤΟΥΡ» ΜΠΗΚΕ ΣΕ ΝΕΑ ΦΑΣΗ» |
ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΟΝΟΜΑ — Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΕΚΛΕΝΗΣ
«Τη δεκαετία του 1960 η «ελληνική Ωτ Κουτούρ» μπήκε σε νέα φάση με τον ΓΙΑΝΝΗ ΒΟΥΡΟ, τον ΛΟΥΗ ΓΕΡΑΡΔΟ και ΚΥΡΙΩΣ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΤΣΕΚΛΕΝΗ, ΠΟΥ ΣΦΡΑΓΙΣΕ ΜΕ ΤΙΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΣΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΔΑ ΟΣΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ. ΤΟ 1967 ο Τσεκλένης σχεδίασε την πρώτη συλλογή του και ίδρυσε την αλυσίδα «BOUTIQUES TSEKLENIS».»
Και τα υπόλοιπα ονόματα: «οι μπουτίκ DOZIA (ΝΙΚΗΤΟΠΟΥΛΟΥ), NIKOS - TAKIS, το μαγαζί του ΓΙΑΝΝΗ ΓΑΛΑΤΗ με τα υφάσματά του, ο Οίκος BILLY BO, που δημιουργήθηκε από τον ΒΑΣΙΛΗ ΚΟΥΡΚΟΥΜΕΛΛΗ και τον ΜΑΚΗ ΤΣΕΛΙΟ, η ΛΟΥΚΙΑ, ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΑΤΩΦ.»
Και οι νεότεροι: «Στους ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥΣ Έλληνες σχεδιαστές περιλαμβάνονται ο ΑΓΓΕΛΟΣ ΦΡΕΤΖΟΣ και η ΣΟΦΙΑ ΚΟΚΟΣΑΛΑΚΗ, ΠΟΥ ΔΙΑΠΡΕΠΕΙ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ.»
ΚΑΙ Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΔΑΣ
«Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΔΑ ΥΠΗΡΞΕ ΒΑΣΙΚΑ ΔΥΤΙΚΟΤΡΟΠΗ. Η ΤΑΣΗ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΜΙΑ ΜΟΔΑ ΠΟΥ ΝΑ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ ΔΕΝ ΚΑΤΑΦΕΡΕ ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΕΙ.»
Η εξήγηση: «τα ΠΑΡΙΣΙΝΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ήσαν κυρίαρχα, όχι μόνο γιατί οι Έλληνες μόδιστροι ΜΑΘΗΤΕΥΑΝ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, στους Οίκους Υψηλής Ραπτικής ΣΑΝΕΛ Η ΛΑΝΒΕΝ, αλλά και γιατί ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΣΑΝ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΑΝΕΛΛΙΠΩΣ ΤΙΣ ΠΑΡΙΣΙΝΕΣ ΕΠΙΔΕΙΞΕΙΣ ΜΟΔΑΣ, ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΜΙΜΟΥΝΤΑΝ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΒΑΘΜΟ.»
Και οι τρεις απόπειρες «ελληνικότητας» που καταγράφει:
| Πότε | Τι |
|---|---|
| γύρω στο 1920 | «μια ΡΟΜΑΝΤΙΚΗ ΣΤΡΟΦΗ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ» |
| μετά τον Πόλεμο | «Η ΜΟΔΑ ΜΕ ΤΑ ΜΥΚΟΝΙΑΤΙΚΑ» |
| δεκαετία 1970 | «η μόδα ΜΕ ΤΑ ΣΙΓΚΟΥΝΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΤΑΓΑΡΙΑ … ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΜΕ ΜΙΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗ ΦΟΛΚΛΟΡΙΚΗ ΤΑΣΗ ΤΩΝ ΧΙΠΗΔΩΝ» |
💡 ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Ο ΚΡΙΚΟΣ ΜΕ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: η ελληνική «φολκλορική» μόδα του '70 είναι το ίδιο κύμα με τα «έθνικ» του κεφ. 8 — «καφτάνια, ταγάρια, γιλέκα, εσάρπες, ινδικές φούστες» — και με τον ΚΕΝΖΟ, που «ανέδειξε το φολκλόρ ΟΧΙ ΩΣ ΧΙΠΙΚΗ ΜΟΔΑ ΑΛΛΑ ΩΣ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ».
Σύνοψη: ⚠️ Η ύλη της ερώτησης ΔΕΝ βρίσκεται στο κεφάλαιο 8 — ολόκληρο το κεφ. 8 έχει μία μόνο ελληνική αναφορά (η Βιονέ «εμπνεύστηκε από τα αρχαία ελληνικά αγάλματα»). Η απάντηση αντλείται από το ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6, ενότητα 6.7. Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ: «το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα γινόταν στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΟΔΑΣ από το ΠΑΡΙΣΙ και την ΤΕΡΓΕΣΤΗ. Γύρω στο 1900 άνοιξαν στην Αθήνα τα πρώτα μοδιστράδικα. Με την ΑΠΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΔΑΣ συνδέθηκε ΤΟ 1904 Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΟΥΧΛΟΣ, που δημιούργησε τον Οίκο Τσούχλου». ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΣ: «πολλαπλασιάστηκαν οι ελληνικοί Οίκοι Μόδας … ο Οίκος ΤΣΟΠΑΝΕΛΛΗ, οι «ΑΔΕΛΦΕΣ ΣΤΑΝΤΖΟΥ», οι «ΑΔΕΛΦΑΙ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ» και η ΝΙΤΣΑ ΣΟΛΩΜΟΝΙΔΟΥ»· τη δεκ. του 1930 «ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ ΞΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΤΟ ΥΦΟΣ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΝΩΝ ΟΙΚΩΝ και διαμόρφωσε ένα προσωπικό στυλ που ανέτρεχε στην ελληνική παράδοση», και «το 1937 ο ελληνικής καταγωγής ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΖΑΝ ΝΤΕΣΕ (Jean Dessès) επέβαλε ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΟΤΡΟΠΕΣ ΠΤΥΧΩΣΕΙΣ ΤΟΥ και καθιερώθηκε στο Παρίσι … ως «Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΕΛΙΝΑΣ»». ΔΕΚΑΕΤΙΑ 1950: νέοι Οίκοι Υψηλής Ραπτικής — Κώστας Μαυρόπουλος, Γιάννης Τσοπανέλλης, Φιλήμων. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 1960: «η «ελληνική Ωτ Κουτούρ» μπήκε σε νέα φάση με τον ΓΙΑΝΝΗ ΒΟΥΡΟ, τον ΛΟΥΗ ΓΕΡΑΡΔΟ και ΚΥΡΙΩΣ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΤΣΕΚΛΕΝΗ, που σφράγισε με τις δημιουργίες του τόσο την ελληνική μόδα όσο και ΤΙΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ. Το 1967 … ίδρυσε την αλυσίδα «Boutiques TSEKLENIS»»· επίσης «οι μπουτίκ DOZIA (Νικητοπούλου), NIKOS - TAKIS, το μαγαζί του ΓΙΑΝΝΗ ΓΑΛΑΤΗ …, ο Οίκος BILLY BO … (ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΟΥΡΚΟΥΜΕΛΛΗΣ και ΜΑΚΗΣ ΤΣΕΛΙΟΣ), η ΛΟΥΚΙΑ, ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΑΤΩΦ». ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΟΙ: «ο ΑΓΓΕΛΟΣ ΦΡΕΤΖΟΣ και η ΣΟΦΙΑ ΚΟΚΟΣΑΛΑΚΗ, που διαπρέπει ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ». Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ: «η ελληνική μόδα ΥΠΗΡΞΕ ΒΑΣΙΚΑ ΔΥΤΙΚΟΤΡΟΠΗ. Η τάση να υπάρξει μια μόδα που να στηρίζεται στις ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές ΔΕΝ ΚΑΤΑΦΕΡΕ ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΕΙ», γιατί «τα παρισινά πρότυπα ήσαν κυρίαρχα»· οι απόπειρες ήταν η ρομαντική στροφή του 1920, η μόδα με τα ΜΥΚΟΝΙΑΤΙΚΑ μετά τον πόλεμο και η μόδα με τα ΣΙΓΚΟΥΝΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΤΑΓΑΡΙΑ τη δεκ. του 1970.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ Μην ψάχνεις την απάντηση στο κεφ. 8 — δεν υπάρχει εκεί. Η ύλη είναι στο κεφ. 6, ενότητα 6.7.
- Τρία ονόματα-σταθμοί: ΤΣΟΥΧΛΟΣ (1904, η απαρχή) · ΖΑΝ ΝΤΕΣΕ (1937, «ο βασιλιάς της μουσελίνας») · ΤΣΕΚΛΕΝΗΣ (1967, οι εξαγωγές).
- Κλείσε με την κρίση του βιβλίου: η ελληνική μόδα ήταν «βασικά ΔΥΤΙΚΟΤΡΟΠΗ» και η στροφή στις παραδοσιακές φορεσιές «δεν κατάφερε να επιβληθεί».
Ερώτηση 21 (σελ. 242) — Σχεδίαση ενδυμασιών που αντιπροσωπεύουν τη διαδρομή του ρούχου στον 20ό αιώνα
Ερώτηση: Να σχεδιάσεις διάφορες ενδυμασίες που να αντιπροσωπεύουν τη διαδρομή του ρούχου στον 20ό αιώνα.
Απάντηση:
-
ΤΙ ΖΗΤΑΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ Η ΑΣΚΗΣΗ
⚠️ Η άσκηση είναι ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ — δεν έχει «σωστή απάντηση». Έχει όμως ΣΩΣΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ: το ζητούμενο είναι Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ, δηλαδή ΤΟ ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΑΠΟ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΣΕ ΔΕΚΑΕΤΙΑ.
💡 Ένα σχέδιο που δείχνει οκτώ ωραία φορέματα ΧΩΡΙΣ να φαίνεται η εξέλιξη ΔΕΝ απαντά στην άσκηση.
Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΕ ΟΚΤΩ ΣΤΑΘΜΟΥΣ — ΤΟ ΣΚΕΛΕΤΟ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΣΟΥ
| ΔΕΚΑΕΤΙΑ | ΤΙ ΣΧΕΔΙΑΖΕΙΣ | ΤΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ-ΚΛΕΙΔΙ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ |
|---|---|---|
| '20 | ΑΛΑ ΓΚΑΡΣΟΝ | ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΤΗΘΟΣ · ΧΑΜΕΝΗ ΜΕΣΗ · ΚΛΟΣ ΚΑΠΕΛΟ · κάλτσες ως το γόνατο |
| '30 | ΘΗΛΥΚΗ ΓΡΑΜΜΗ / ΑΝΔΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ | ΠΟΔΟΓΥΡΟΣ ΣΤΟΝ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟ · ΜΕΣΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΣΗ · (ανδρικό) ΤΕΤΡΑΓΩΝΟΙ ΩΜΟΙ, ΡΙΓΕ |
| '40 | ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ / ΚΟΣΤΟΥΜΙ-ΣΕΙΡΗΝΑ | ΛΙΓΟ ΥΦΑΣΜΑ · ΦΕΡΜΟΥΑΡ · ΜΕΓΑΛΕΣ ΤΣΕΠΕΣ · ΦΕΛΛΟΣ στο παπούτσι |
| '50 | ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ | ΣΦΙΧΤΗ ΜΕΣΗ · ΦΟΥΣΚΩΤΗ ΦΟΥΣΤΑ ΜΕ ΦΟΥΡΟ (ή, αντίθετα, το ταγέρ ΣΑΝΕΛ από τουίντ) |
| '60 | ΜΙΝΙ ΚΑΙ UNISEX | ΡΙΧΤΗ ΓΡΑΜΜΗ · ΚΑΛΣΟΝ · ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ · ΜΠΟΤΕΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΓΟΝΑΤΟ |
| '70 | ΦΟΛΚΛΟΡ / T-SHIRT / ΠΑΝΚ | ΜΑΞΙ · ΚΑΦΤΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΑΓΑΡΙΑ · ΠΛΑΤΦΟΡΜΕΣ · ΚΑΜΠΑΝΑ |
| '80 | ΠΑΟΥΕΡ ΝΤΡΕΣΙΝΓΚ / ΚΙΤΣ | ΒΑΤΕΣ ΠΑΝΤΟΥ · ΤΕΤΡΑΓΩΝΟΙ ΩΜΟΙ, ΣΤΕΝΟΙ ΓΟΦΟΙ · κολάν, γκέτες, έντονα χρώματα |
| '90 | MIX AND MATCH / ΜΙΝΙΜΑΛ | ΧΩΡΙΣ ΒΑΤΕΣ · ΟΥΔΕΤΕΡΑ ΧΡΩΜΑΤΑ · ΤΖΙΝ + T-SHIRT + ΜΠΛΕΪΖΕΡ |
ΤΡΕΙΣ «ΓΡΑΜΜΕΣ» ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΟΡΑΤΕΣ ΣΤΟ ΧΑΡΤΙ
1. Η ΜΕΣΗ: εξαφανίζεται ('20) → επιστρέφει στη φυσική θέση ('30) → σφίγγει δραματικά (Νιου Λουκ) → χάνεται πάλι στα ριχτά του '60.
2. ΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΗΣ ΦΟΥΣΤΑΣ: χαμηλά στη γάμπα ('20, «ΜΟΛΙΣ ΤΟ 1925» ανεβαίνει) → στον αστράγαλο ('30) → μακρύτερο στο Νιου Λουκ → ΜΙΝΙ ('60) → ΜΑΞΙ ('70) → και τελικά «ΑΠΟ ΤΟΤΕ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΜΗΚΗ, ΜΙΝΙ, ΜΙΝΤΙ Η ΜΑΞΙ» (μέσα του '70).
3. ΟΙ ΩΜΟΙ: φαρδαίνουν ('20) → τετραγωνίζονται ('30) → στενεύουν ('60) → ΒΑΤΕΣ ΠΑΝΤΟΥ ('80) → «ΟΙ ΒΑΤΕΣ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ» ('90).
💡 Αν σχεδιάσεις τις οκτώ φιγούρες ΣΤΗ ΣΕΙΡΑ και σημειώσεις με βελάκια αυτές τις τρεις γραμμές, το σχέδιό σου γίνεται ΑΦΗΓΗΣΗ — και αυτό ακριβώς ζητά η άσκηση.
ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
1. Ίδια κλίμακα και ίδια στάση σε όλες τις φιγούρες — μόνο έτσι συγκρίνονται.
2. Γράψε δίπλα σε κάθε φιγούρα ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΚΑΙ ΔΥΟ ΛΕΞΕΙΣ (π.χ. «'50 — Νιου Λουκ, φουρό»). Η άσκηση 30 σου δίνει έτοιμο το λεξιλόγιο.
3. Βάλε ΜΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΦΙΓΟΥΡΑ. Το βιβλίο μιλά και για τα δύο φύλα — και το unisex δεν φαίνεται αν σχεδιάσεις μόνο γυναίκες.
4. Μη σχεδιάσεις μόνο βραδινά. Η διαδρομή του αιώνα είναι κυρίως η άνοδος του καθημερινού και του σπορ ρούχου.
Σύνοψη: Άσκηση σχεδιαστική — δεν έχει μία σωστή απάντηση, αλλά έχει σαφή κριτήρια: το ζητούμενο είναι Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ, δηλαδή το τι αλλάζει από δεκαετία σε δεκαετία. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΙ ΟΚΤΩ ΣΤΑΘΜΟΙ, με το στοιχείο που πρέπει να φαίνεται σε κάθε σχέδιο: '20 ΑΛΑ ΓΚΑΡΣΟΝ (επίπεδο στήθος, χαμένη μέση, κλος καπέλο)· '30 (ποδόγυρος στον αστράγαλο, μέση στη φυσική θέση· στο ανδρικό: τετράγωνοι ώμοι, ριγέ κοστούμι)· '40 ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ / ΚΟΣΤΟΥΜΙ-ΣΕΙΡΗΝΑ (λίγο ύφασμα, φερμουάρ, μεγάλες τσέπες, φελλός)· '50 ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ (σφιχτή μέση, φουσκωτή φούστα με φουρό — ή, ως αντίστιξη, το ταγέρ Σανέλ)· '60 ΜΙΝΙ ΚΑΙ UNISEX (ριχτή γραμμή, καλσόν, γεωμετρικά σχήματα, ψηλές μπότες)· '70 ΦΟΛΚΛΟΡ / T-SHIRT / ΠΑΝΚ (μάξι, καφτάνια και ταγάρια, πλατφόρμες, καμπάνα)· '80 ΠΑΟΥΕΡ ΝΤΡΕΣΙΝΓΚ / ΚΙΤΣ (βάτες παντού, τετράγωνοι ώμοι και στενοί γοφοί, κολάν και γκέτες)· '90 MIX AND MATCH (χωρίς βάτες, ουδέτερα χρώματα, τζιν + T-shirt + μπλέιζερ). ΤΡΕΙΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΦΗΓΗΣΗ: (α) Η ΜΕΣΗ — εξαφανίζεται ('20), επιστρέφει ('30), σφίγγει (Νιου Λουκ), χάνεται πάλι ('60)· (β) ΤΟ ΜΗΚΟΣ — χαμηλά στη γάμπα, αστράγαλος, μακρύ Νιου Λουκ, μίνι, μάξι, και τελικά «από τότε οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε όλα τα μήκη, μίνι, μίντι ή μάξι»· (γ) ΟΙ ΩΜΟΙ — φαρδαίνουν, τετραγωνίζονται, στενεύουν, γεμίζουν βάτες ('80) και «οι βάτες εξαφανίστηκαν» ('90). ΠΡΑΚΤΙΚΑ: ίδια κλίμακα και στάση σε όλες τις φιγούρες· λεζάντα με δεκαετία και δύο λέξεις-κλειδιά (το λεξιλόγιο το δίνει η άσκηση 30)· τουλάχιστον μία ανδρική φιγούρα, αλλιώς δεν φαίνεται το unisex· και όχι μόνο βραδινά, αφού η διαδρομή του αιώνα είναι κυρίως η άνοδος του καθημερινού και του σπορ ρούχου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Σχεδίασε τις φιγούρες ΣΤΗ ΣΕΙΡΑ — η άσκηση ζητά «διαδρομή», δηλαδή σύγκριση, όχι οκτώ ανεξάρτητα σκίτσα.
- Διάλεξε ΕΝΑ στοιχείο-κλειδί ανά δεκαετία και φρόντισε να είναι το πιο ευανάγνωστο στο σχέδιο (π.χ. βάτες για το '80).
- Βάλε και ανδρική φιγούρα — χωρίς αυτήν, ούτε το «κοστούμι του επιτυχημένου άνδρα» ούτε το unisex μπορούν να φανούν.
Ερώτηση 22 (σελ. 242) — Οι επιρροές της μόδας στην εποχή μας και στην καθημερινή ζωή
Ερώτηση: Ποιες είναι οι επιρροές της μόδας στην εποχή μας και στην καθημερινή ζωή;
Απάντηση:
-
Η ΘΕΤΙΚΗ ΟΨΗ — Η ΜΟΔΑ ΩΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
«Η μόδα στον 20ό αιώνα ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΝΟΤΑΝ ΑΠΟΛΥΤΑ ΣΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ …»
Πώς φαίνεται αυτό στην καθημερινή ζωή:
| Επιρροή | Το χωρίο |
|---|---|
| ΤΟ ΡΟΥΧΟ ΕΓΙΝΕ ΠΡΟΣΙΤΟ | «το κόστος πολλών ρούχων ΕΠΕΣΕ … πολλά είδη έγιναν ΠΡΟΣΙΤΑ ΣΕ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΑΓΟΡΑΣΤΩΝ» |
| ΤΟ ΡΟΥΧΟ ΕΓΙΝΕ ΑΝΕΤΟ | «ένα ντύσιμο που θέλει να είναι ΑΠΛΟ, ΑΝΕΤΟ, ΠΡΑΚΤΙΚΟ, ΥΓΙΕΙΝΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΙΤΟ» |
| ΕΠΑΨΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑΞΙΚΟ ΣΗΜΑ | «τα ρούχα είχαν ΤΑΞΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΠΙΑ» |
| ΕΓΙΝΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ | εκφράζει «ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ, ΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ, ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΓΟΥΣΤΟ» |
| ΧΑΛΑΡΩΣΑΝ ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ | «οι κανόνες για το ντύσιμο ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΧΑΛΑΡΩΣΑΝ … ΝΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΤΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΕΣ ΜΕ ΚΑΖΟΥΑΛ ΝΤΥΣΙΜΟ» |
| ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ | «κομμάτια από έναν τύπο ντυσίματος συνδυάζονταν με κομμάτια από έναν άλλο, ΔΙΑΜΕΤΡΙΚΑ ΑΝΤΙΘΕΤΟ» |
| Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΘΗΚΕ | «το ανδρικό ένδυμα … ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΕΝΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥΣ» |
⚠️ Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΟΨΗ — ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΡΑΦΕΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«… ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣΕ ΑΝΑΓΚΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Τα προϊόντα της μόδας ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΣΑΝ ΠΑΝΤΟΥ ΧΩΡΙΣ ΧΡΟΝΟΤΡΙΒΗ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΛΛΟΝΤΑΝ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΒΡΙΣΚΟΥΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ.»
«Η ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ των ανταγωνιστικών μεταξύ τους προϊόντων ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΕΙ ΤΗ ΔΙΨΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΟΥΤΕ ΕΧΕΙ ΜΕΙΩΣΕΙ ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ.»
Τέσσερις συγκεκριμένες κριτικές:
1. Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ: «τα ρούχα άρχισαν ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΑΝΤΑΙ ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΑ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΟΤΕΡΑ … με ΙΛΙΓΓΙΩΔΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ.»
2. ΤΟ ΣΩΜΑ ΩΣ ΘΥΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ: «μετά το μέσο της δεκαετίας [του '90] ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΥ ΑΔΥΝΑΤΗΣ, ΑΣΘΕΝΙΚΗΣ, ΑΝΟΡΕΞΙΚΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. Σ' αυτό ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΑΧΕΞΙΑΣ ΑΣΚΗΘΗΚΕ ΚΡΙΤΙΚΗ και μπήκαν ερωτήματα ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙ ΣΤΙΣ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ.»
💡 Το βιβλίο έχει ήδη δείξει ότι αυτό δεν είναι καινούργιο: «Η ΑΔΥΝΑΤΗ ΤΟΥΙΓΚΙ, που ήταν το σούπερ μοντέλο της δεκαετίας του '60», πρότυπο «ΠΑΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΔΙΑΜΟΡΦΩΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ».
3. Η ΜΑΡΚΑ ΩΣ ΝΕΑ ΤΑΞΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ: «η διαφήμιση βοηθάει τα ρούχα και τα αξεσουάρ γνωστών σχεδιαστών … ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΟΥΝ ΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΕΣΗΣ.»
4. Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗ ΖΩΗ: το «ΤΟΤΑΛ ΛΟΥΚ» και το «ΛΑΪΦ ΣΤΑΪΛ», που ακολουθεί μάρκες «ΟΧΙ ΜΟΝΟ σε σχέση με τα ρούχα ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΠΛΑ, ΤΑ ΟΙΚΙΑΚΑ ΕΙΔΗ ΚΑΙ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ».
Η ΜΟΔΑ ΚΑΙ ΩΣ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ
Μία επιρροή που ξεχνιέται: το ρούχο έγινε ΜΕΣΟ ΔΗΛΩΣΗΣ.
Για το ΠΑΝΚ: «ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕ ΟΤΙ ΤΟ ΝΤΥΣΙΜΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΦΕΡΕΙ ΜΙΑ ΕΝΤΟΝΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΚΑΙ ΝΑ ΔΗΛΩΝΕΙ ΜΕ ΒΙΑΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΝ ΑΝΤΙΚΟΜΦΟΡΜΙΣΜΟ ΤΟΥ» · «αποτέλεσε έκφραση ΜΙΑΣ ΑΝΤΙ-ΜΟΔΑΣ και ΔΙΑΚΗΡΥΤΤΕ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΟΤΙ ΤΟ ΝΤΥΣΙΜΟ ΕΙΝΑΙ ΑΚΡΑΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΜΙΑ ΟΜΑΔΑ.»
Και οι μπουτίκ της εποχής «ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΜΙΑΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ».
💡 ΠΩΣ ΝΑ ΤΟ ΓΡΑΨΕΙΣ
Σε τρία μέρη: (α) ΤΙ ΚΕΡΔΙΣΑΜΕ (άνεση, προσιτές τιμές, τέλος του ταξικού σήματος, προσωπική έκφραση) → (β) ΤΙ ΠΛΗΡΩΣΑΜΕ (δημιουργία αναγκών, ιλιγγιώδης ταχύτητα, πρότυπο καχεξίας, μάρκα ως νέα διάκριση) → (γ) Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «η τεράστια προσφορά … ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΕΙ ΤΗ ΔΙΨΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ούτε έχει μειώσει ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ».
⚠️ Μη γράψεις μόνο θετικά ή μόνο αρνητικά. Το βιβλίο δίνει ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ, μέσα στην ΙΔΙΑ πρόταση: «ανταποκρινόταν … ΑΛΛΑ ΚΑΙ δημιουργούσε ανάγκες».
Σύνοψη: Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΔΙΝΕΙ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΥΟ ΟΨΕΙΣ ΜΑΖΙ: «η μόδα στον 20ό αιώνα ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΝΟΤΑΝ ΑΠΟΛΥΤΑ ΣΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣΕ ΑΝΑΓΚΕΣ μέσα από τα πρότυπα και τη διαφήμιση. Τα προϊόντα της μόδας όχι μόνο κυκλοφορούσαν παντού χωρίς χρονοτριβή, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΛΛΟΝΤΑΝ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΒΡΙΣΚΟΥΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ». ΤΙ ΚΕΡΔΙΣΕ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ: το ρούχο έγινε προσιτό («πολλά είδη έγιναν προσιτά σε εκατομμύρια αγοραστών») και άνετο («απλό, άνετο, πρακτικό, υγιεινό και προσιτό»)· έπαψε να είναι ταξικό σήμα («τα ρούχα είχαν ταξική διάσταση και ταυτότητα. ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΠΙΑ») και έγινε προσωπική έκφραση («την ηλικία, τις απόψεις, την επαγγελματική δραστηριότητα, το προσωπικό γούστο»)· χαλάρωσαν οι κανόνες («οι κανόνες για το ντύσιμο στους χώρους εργασίας χαλάρωσαν») και υπήρξε ελευθερία συνδυασμών· και η γυναίκα χειραφετήθηκε («το ανδρικό ένδυμα … αποτέλεσε ένδειξη της χειραφέτησής τους»). ΤΙ ΚΟΣΤΙΣΕ: η ιλιγγιώδης ταχύτητα («τα ρούχα άρχισαν να αντικαθίστανται ευκολότερα και γρηγορότερα … με ιλιγγιώδη ταχύτητα»)· το πρότυπο του σώματος — «επικράτησε η εικόνα μιας πολύ αδύνατης, ασθενικής, ανορεξικής γυναίκας. Σ' αυτό ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΑΧΕΞΙΑΣ ασκήθηκε κριτική και μπήκαν ερωτήματα για το πώς μπορεί να επιδράσει ΣΤΙΣ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ»· η μάρκα ως νέα διάκριση (τα προϊόντα «επιβάλλονται ως ΣΥΜΒΟΛΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΕΣΗΣ»)· και η επέκταση σε όλη τη ζωή μέσα από το «τόταλ λουκ» και το «λάιφ στάιλ». ΚΑΙ ΜΙΑ ΤΡΙΤΗ ΕΠΙΡΡΟΗ: το ρούχο έγινε γλώσσα διαμαρτυρίας — το πανκ «υποστήριξε ότι το ντύσιμο μπορεί να φέρει μια έντονη προσωπική σφραγίδα και να δηλώνει με βίαιο τρόπο τον αντικομφορμισμό του» και «σηματοδοτεί τη συμμετοχή σε μια ομάδα». ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «η τεράστια προσφορά των ανταγωνιστικών μεταξύ τους προϊόντων ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΕΙ ΤΗ ΔΙΨΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΟΥΤΕ ΕΧΕΙ ΜΕΙΩΣΕΙ ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Γράψε ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΥΟ ΟΨΕΙΣ. Το βιβλίο τις βάζει στην ίδια πρόταση: «ανταποκρινόταν … ΑΛΛΑ ΚΑΙ δημιουργούσε ανάγκες».
- Η πιο δυνατή κριτική είναι το «πρότυπο καχεξίας» — γιατί το βιβλίο λέει ρητά ότι «μπήκαν ερωτήματα για το πώς μπορεί να επιδράσει στις νεότερες ηλικίες», δηλαδή σε εσένα.
- Κλείσε με το τελευταίο σχόλιο του βιβλίου για «τη δίψα των καταναλωτών» και «τον μύθο της μόδας» — είναι το πιο εύστοχο συμπέρασμα που μπορείς να δώσεις.
Ερώτηση 23 (σελ. 242) — Σχεδίαση ρούχων εμπνευσμένων από μια δεκαετία του 20ού αιώνα
Ερώτηση: Να σχεδιάσεις ρούχα εμπνευσμένα από κάποια δεκαετία του 20ού αιώνα.
Απάντηση:
-
ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ 21
| ΑΣΚΗΣΗ 21 | ΑΣΚΗΣΗ 23 |
|---|---|
| «διάφορες ενδυμασίες … ΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΡΟΥΧΟΥ» | «ρούχα ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΑ ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΑ ΔΕΚΑΕΤΙΑ» |
| ΟΛΟΣ Ο ΑΙΩΝΑΣ · αντιγράφεις πιστά | ΜΙΑ ΔΕΚΑΕΤΙΑ · ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΣ ΚΑΤΙ ΔΙΚΟ ΣΟΥ |
💡 Η λέξη «ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΑ» είναι το κλειδί: ΔΕΝ σου ζητείται αντιγραφή, αλλά ΔΙΚΗ ΣΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ.
ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΟΥ ΔΙΝΕΙ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ — ΤΟ «ΡΙΒΑΪΒΑΛ»
«Καινοτόμοι είναι επίσης ορισμένοι άλλοι σχεδιαστές που τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα ΔΟΥΛΕΥΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΑΛΙΟΤΕΡΩΝ ΡΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΜΟΡΦΩΝ. ΤΟ ΡΙΒΑΪΒΑΛ (revival) ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΠΑΝΑΦΕΡΕΙ ΟΥΤΕ ΑΝΑΒΙΩΝΕΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΕΡΑΣΜΕΝΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΑΛΛΑ ΤΑ ΣΑΤΙΡΙΖΕΙ, ΤΑ ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΕΙ, ΤΑ ΑΠΟΣΥΝΔΕΕΙ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ.»
Οι σχεδιαστές αυτοί: «ο ΖΑΝ ΠΩΛ ΓΚΩΤΙΕ, ο ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΛΑΚΡΟΥΑ, αλλά και ο ΤΖΟΝ ΓΚΑΛΙΑΝΟ, η ΣΤΕΛΛΑ ΜΑΚ ΚΑΡΤΝΕΪ και ο ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΜΑΚ ΚΟΥΙΝ … ΤΟΛΜΗΡΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΜΕ ΤΙΣ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΔΡΟΜΕΣ.»
ΑΥΤΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΡΗΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΣΟΥ:
| Ρήμα | Πώς εφαρμόζεται στο σχέδιο |
|---|---|
| ΣΑΤΙΡΙΖΩ | παίρνω ένα στοιχείο και το ΜΕΓΕΝΘΥΝΩ (π.χ. βάτες του '80 σε υπερβολικό μέγεθος) |
| ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΩ | βάζω το μέσα απ' έξω (π.χ. ο κορσές ως ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ρούχο — ακριβώς αυτό έκανε ο ΓΚΩΤΙΕ για τη Μαντόνα τη δεκ. του '90) |
| ΑΠΟΣΥΝΔΕΩ | συνδυάζω στοιχεία που δεν πηγαίνουν μαζί (το «MIX AND MATCH» του grunge) |
ΔΙΑΛΕΞΕ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ
| ΔΕΚΑΕΤΙΑ | ΤΑ ΤΡΙΑ-ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΤΗ ΔΗΛΩΝΟΥΝ |
|---|---|
| '20 | ίσια γραμμή χωρίς μέση · κλος καπέλο · κρόσσια και πούλιες · κάλτσες ως το γόνατο |
| '30 | λοξό κόψιμο (Βιονέ) · λαμέ · μεγάλα ντεκολτέ με φραμπαλάδες · μπολερό (Σκιαπαρέλι) |
| '40 | λίγο ύφασμα · φερμουάρ · μεγάλες τσέπες · φελλός · μεταποίηση |
| '50 | σφιχτή μέση + φουσκωτή φούστα με φουρό · ταγέρ τουίντ με τρέσες · κωνικό σουτιέν · μπέιμπι ντολ |
| '60 | μίνι · γεωμετρικά σχήματα · βινύλιο και πλάκες αλουμινίου · λουκ αστροναυτών · λουστρίνι |
| '70 | μάξι · καφτάνια, ταγάρια, γιλέκα · πάτσγουορκ · πλατφόρμες · καμπάνα · πανκ παραμάνες |
| '80 | βάτες παντού · λίκρα και στρετς · κολάν και γκέτες · έντονα χρώματα · φαρδιές ζώνες |
| '90 | μινιμαλισμός · ουδέτερα χρώματα · πασμίνα · σκισμένο τζιν + καρό πουκάμισο (grunge) |
ΤΕΣΣΕΡΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΤΥΧΕΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΟΥ
1. ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ Η ΔΕΚΑΕΤΙΑ. Διάλεξε ΔΥΟ-ΤΡΙΑ στοιχεία-υπογραφές, όχι δέκα.
2. ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΤΙ ΔΙΚΟ ΣΟΥ. Αν το σχέδιο μπορούσε να έχει βγει αυτούσιο από την εποχή, δεν είναι «εμπνευσμένο» — είναι αντίγραφο.
3. ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΣΙΜΟ ΣΗΜΕΡΑ — ή, αν δεν είναι, να το δηλώνεις ότι είναι πρόταση πασαρέλας.
4. ΓΡΑΨΕ ΔΙΠΛΑ 2-3 ΓΡΑΜΜΕΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ: ποια δεκαετία διάλεξες, ΠΟΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΗΡΕΣ και ΤΙ ΑΛΛΑΞΕΣ. Αυτό μετατρέπει το σκίτσο σε απάντηση.
💡 ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΚΕΨΗΣ
«Παίρνω το ΤΑΓΕΡ ΣΑΝΕΛ του 1954 — τουίντ, ίσια γραμμή, διακοσμητικές τρέσες, κουμπιά στα μανίκια. Κρατώ τις τρέσες και τη λαιμόκοψη, αλλά ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΩ ΤΟ ΤΟΥΪΝΤ ΜΕ ΦΛΙΣ και βάζω ΦΕΡΜΟΥΑΡ αντί για κουμπιά. Το αποτέλεσμα δηλώνει καθαρά «Σανέλ '54», αλλά είναι ένα ρούχο του σήμερα.»
Είναι ακριβώς η κίνηση που το βιβλίο αποδίδει στον ΙΣΕΪ ΜΙΓΙΑΚΕ: «έδωσε με το δικό του πλισέ ύφασμα ΜΙΑ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΙΣΕ ΤΟΥ ΦΟΡΤΟΥΝΙ».
Σύνοψη: Άσκηση σχεδιαστική. Το κλειδί είναι η λέξη «ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΑ»: δεν ζητείται αντιγραφή μιας εποχής (αυτό είναι η άσκηση 21) αλλά ΔΙΚΗ ΣΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ με στοιχεία της. ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ, περιγράφοντας το ΡΙΒΑΪΒΑΛ: «σχεδιαστές που … δουλεύουν με την ιδέα της επαναφοράς παλιότερων ρούχων και μορφών. Το ριβάιβαλ αυτό ΔΕΝ ΕΠΑΝΑΦΕΡΕΙ ΟΥΤΕ ΑΝΑΒΙΩΝΕΙ στοιχεία από τις περασμένες δεκαετίες ΑΛΛΑ ΤΑ ΣΑΤΙΡΙΖΕΙ, ΤΑ ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΕΙ, ΤΑ ΑΠΟΣΥΝΔΕΕΙ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ» (Γκωτιέ, Λακρουά, Γκαλιάνο, Μακ Κάρτνεϊ, Μακ Κουίν — «τολμηροί δημιουργοί με τις ριζοσπαστικές αναδρομές»). Τα τρία ρήματα είναι και οι τρεις τεχνικές σου: ΜΕΓΕΝΘΥΝΩ ένα στοιχείο, ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΩ μέσα-έξω (όπως ο Γκωτιέ με τον κορσέ της Μαντόνας τη δεκ. του '90), ΣΥΝΔΥΑΖΩ ασύνδετα (το «mix and match» του grunge). ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ-ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΑΝΑ ΔΕΚΑΕΤΙΑ: '20 ίσια γραμμή χωρίς μέση, κλος καπέλο, πούλιες· '30 λοξό κόψιμο, λαμέ, μπολερό· '40 λίγο ύφασμα, φερμουάρ, μεγάλες τσέπες, φελλός· '50 σφιχτή μέση με φουρό, ταγέρ τουίντ με τρέσες· '60 μίνι, γεωμετρικά, βινύλιο, λουκ αστροναυτών· '70 μάξι, καφτάνια και ταγάρια, πλατφόρμες, καμπάνα, πανκ παραμάνες· '80 βάτες, λίκρα, κολάν και γκέτες, έντονα χρώματα· '90 μινιμαλισμός, ουδέτερα χρώματα, πασμίνα, grunge. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ: (1) να αναγνωρίζεται η δεκαετία από δύο-τρία στοιχεία, όχι δέκα· (2) να υπάρχει κάτι δικό σου — αλλιώς είναι αντίγραφο· (3) να είναι φορέσιμο σήμερα ή να δηλώνεται ως πρόταση πασαρέλας· (4) να συνοδεύεται από 2-3 γραμμές τεκμηρίωσης: ποια δεκαετία, ποια στοιχεία πήρες, τι άλλαξες. Πρότυπο της κίνησης αυτής είναι ο ΙΣΕΪ ΜΙΓΙΑΚΕ, που «έδωσε με το δικό του πλισέ ύφασμα ΜΙΑ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΙΣΕ ΤΟΥ ΦΟΡΤΟΥΝΙ».
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Χρησιμοποίησε τα τρία ρήματα του βιβλίου: ΣΑΤΙΡΙΖΩ · ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΩ · ΑΠΟΣΥΝΔΕΩ. Είναι η μέθοδος του «ριβάιβαλ».
- Διάλεξε ΛΙΓΑ στοιχεία-υπογραφές. Δύο καθαρά αναγνωρίσιμα στοιχεία λένε τη δεκαετία καλύτερα από δέκα ανακατεμένα.
- Γράψε ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ δίπλα στο σχέδιο — ποια δεκαετία, τι κράτησες, τι άλλαξες. Χωρίς αυτό ο διορθωτής βλέπει σκίτσο, όχι απάντηση.
Άσκηση 26 (σελ. 242-243) — Σ ή Λ σε οκτώ προτάσεις, με σωστή διατύπωση των λανθασμένων
Ερώτηση: Σημείωσε Σ για τις σωστές και Λ για τις λανθασμένες προτάσεις. Όσες προτάσεις θεωρείς ότι είναι λανθασμένες να τις διατυπώσεις σωστά στο κενό διάστημα που ακολουθεί.
Απάντηση:
-
ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ
| # | Θέμα | Απάντηση |
|---|---|---|
| 1 | κοινωνικές ομάδες που δημιουργούν μόδα | Σ |
| 2 | φερμουάρ, «τέλος της δεκαετίας του '50» | Λ |
| 3 | αλά γκαρσόν: τα σουτιέν έδιναν σχήμα | Λ |
| 4 | κλος καπέλο: «μακριά σγουρά μαλλιά» | Λ |
| 5 | «από τη δεκαετία του '40» όλα τα μήκη | Λ |
| 6 | πετροχημικά υφάσματα του '50 | Σ |
| 7 | κοστούμια του '30 και ο επιτυχημένος άνδρας | Σ |
| 8 | οι επιδράσεις στους τινέιτζερ | Σ |
Τέσσερα Σ και τέσσερα Λ — και τα τέσσερα Λ διορθώνονται με ΜΙΑ λέξη ή φράση.
1. ΣΩΣΤΟ
Είναι η αρχική πρόταση του κεφαλαίου, σχεδόν αυτούσια: «Σταδιακά στον 20ό αιώνα ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΑΡΧΙΣΑΝ ΝΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΟ ΝΤΥΣΙΜΟ ΚΑΙ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΜΟΔΑ. Τέτοιες ομάδες ήταν ΟΙ ΝΕΟΙ, ΟΙ ΣΤΑΡ ΚΑΙ ΤΑ ΕΙΔΩΛΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ, ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ.»
2. ⚠️ ΛΑΘΟΣ — ΤΟ ΦΕΡΜΟΥΑΡ
Το βιβλίο: «Το φερμουάρ έγινε πολύ δημοφιλές και Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΩΝ ΡΟΥΧΩΝ ΤΟ ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΠΡΟΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ '20.»
ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ: «Το φερμουάρ υιοθετήθηκε από τη βιομηχανία των ρούχων προς το τέλος της δεκαετίας ΤΟΥ '20.»
Θυμήσου και τα υπόλοιπα στοιχεία: «είχε επινοηθεί ΤΟ 1893 και μέχρι το 1917 χρησιμοποιείτο περιορισμένα στα παπούτσια, στις καπνοσακούλες και στα ναυτικά μπουφάν· ο B.F. Goodrich του έδωσε το όνομα zipper και το χρησιμοποίησε για να κουμπώσει μια γαλότσα».
3. ⚠️ ΛΑΘΟΣ — ΤΑ ΣΟΥΤΙΕΝ ΤΟΥ '20
Το πρώτο μισό είναι σωστό: οι γυναίκες «ΑΡΝΗΘΗΚΑΝ ΤΟΝ ΚΟΡΣΕ» και «μεταξύ 1920 και 1928 οι πωλήσεις των κορσέδων μειώθηκαν κατά 70%».
⚠️ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΙΣΟ ΛΕΕΙ ΤΟ ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΝΤΙΘΕΤΟ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:
«Ορισμένα σουτιέν που κυκλοφορούσαν στην αγορά ήταν σαν καμιζόλες και ΔΕΝ ΠΡΟΣΦΕΡΑΝ ΚΑΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ … ΚΑΝΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΟΥΤΙΕΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΧΑΝ ΔΕΝ ΕΔΙΝΕ ΣΧΗΜΑ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ.»
Αντίθετα: «κοπέλες με μεγάλο στήθος ΤΟ ΕΣΦΙΓΓΑΝ ΓΙΑ ΝΑ ΜΟΙΑΖΕΙ ΕΠΙΠΕΔΟ, ακολουθώντας τις επιταγές της μόδας».
ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ: «Το στυλ αλά γκαρσόν καταργούσε τον κορσέ, ΕΝΩ ΚΑΝΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΟΥΤΙΕΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΧΑΝ ΔΕΝ ΠΡΟΣΦΕΡΕ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΟΥΤΕ ΕΔΙΝΕ ΣΧΗΜΑ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ.»
Σουτιέν σε μεγέθη έρχονται μόλις «ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ '30» — Triumph, Maidenform, Gossard κ.ά. — και τότε «οι πωλήσεις ΔΙΠΛΑΣΙΑΣΤΗΚΑΝ».
4. ⚠️ ΛΑΘΟΣ — ΤΟ ΚΛΟΣ ΚΑΠΕΛΟ
⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ: μόνο ΤΟ ΜΙΣΟ της πρότασης είναι λάθος.
| Η πρόταση λέει | Το βιβλίο λέει |
|---|---|
| «δήλωνε πως η γυναίκα είχε ΜΑΚΡΙΑ ΣΓΟΥΡΑ μαλλιά» | ⚠️ ΛΑΘΟΣ — «ένα κλος καπέλο ΔΗΛΩΝΕ ΠΩΣ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΙΧΕ ΚΟΝΤΑ ΜΑΛΛΙΑ» |
| «επηρέασε τη στάση του σώματος γιατί περιόριζε το οπτικό πεδίο» | ΣΩΣΤΟ — «όπως έπεφτε κοντά στα μάτια, οι γυναίκες έπρεπε να κρατάνε το κεφάλι τους σε μια συγκεκριμένη γωνία, για να μπορούν να βλέπουν πού πατάνε» |
ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ: «Το κλος καπέλο των γυναικών δήλωνε πως η γυναίκα είχε ΚΟΝΤΑ μαλλιά, και επηρέασε τη στάση του σώματος γιατί περιόριζε το οπτικό πεδίο.»
💡 Ταιριάζει άλλωστε με όλη τη δεκαετία: «τα μαλλιά ολοένα ΚΟΝΤΑΙΝΑΝ» και «όσο πιο «αγόρια» έμοιαζαν οι γυναίκες τόσο πιο πολύ ήταν της μόδας». Ακόμη και η ίδια η ΣΑΝΕΛ «έκοψε τα μαλλιά κοντά».
5. ⚠️ ΛΑΘΟΣ — Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΗΚΟΥΣ
Το βιβλίο τοποθετεί την ελευθερία αυτή ΤΡΙΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ:
«Από τα μέσα της δεκαετίας του '70 το μήκος της φούστας σταθεροποιήθηκε κάτω από το γόνατο. ΑΠΟ ΤΟΤΕ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΜΗΚΗ, ΜΙΝΙ, ΜΙΝΤΙ Η ΜΑΞΙ.»
ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ: «ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ '70 οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε όλα τα μήκη φούστας.»
⚠️ Άλλωστε η δεκαετία του '40 είναι η δεκαετία ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΩΝ: «μπήκαν κανόνες κατασκευής για τα ρούχα, προκειμένου ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΠΑΤΑΛΗ ΥΦΑΣΜΑΤΟΣ». Το ακριβώς αντίθετο από την ελεύθερη επιλογή μήκους.
6. ΣΩΣΤΟ
«Πολλά από τα υφάσματα της δεκαετίας του '50 ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΝ ΑΠΟ ΠΕΤΡΟΧΗΜΙΚΑ. Τα προωθούσαν γιατί ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΤΑ ΠΛΥΝΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΕΙ ΕΥΚΟΛΑ, ΑΦΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΣΑΝ ΕΛΑΧΙΣΤΟ Η ΚΑΘΟΛΟΥ ΣΙΔΕΡΩΜΑ.»
💡 Ένα μόνο σχόλιο για ακρίβεια: το βιβλίο λέει «ελάχιστο Ή καθόλου σιδέρωμα», η πρόταση «δεν απαιτούσαν σιδέρωμα». Η πρόταση παραμένει ΣΩΣΤΗ ως προς το νόημα.
7. ΣΩΣΤΟ
«Το 1935, μέσα σε ένα κλίμα αισιοδοξίας, ΥΠΗΡΞΕ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΚΟΣΤΟΥΜΙ ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕ ΤΟΝ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟ ΑΝΔΡΑ. Αυτό το νέο λουκ σχεδιάστηκε στο ΛΟΝΔΙΝΟ και φορέθηκε από τους άνδρες της ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑΣ αλλά και από διάσημους ηθοποιούς όπως ο ΦΡΕΝΤ ΑΣΤΑΙΡ και ο ΚΑΡΥ ΓΚΡΑΝΤ.»
8. ΣΩΣΤΟ
«Τη δεκαετία του '50 ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ, ΤΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗ ΡΟΚ ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΚΗΝΗ δημιούργησαν ΕΝΑ ΝΕΟ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟ, ΤΟΥΣ ΤΙΝΕΪΤΖΕΡ.»
💡 Η πρόταση 8 είναι σχεδόν κατά λέξη η πρόταση του βιβλίου — απλώς αντιστρέφει τη σειρά («το αγοραστικό κοινό … δεχόταν επιδράσεις» αντί «επιδράσεις … δημιούργησαν ένα νέο αγοραστικό κοινό»).
Σύνοψη: 1 → Σ («σταδιακά στον 20ό αιώνα διάφορες κοινωνικές ομάδες άρχισαν να επηρεάζουν το ντύσιμο και να δημιουργούν μόδα. Τέτοιες ομάδες ήταν οι νέοι, οι σταρ και τα είδωλα του κινηματογράφου, της μουσικής, της τηλεόρασης»). 2 → Λ — «η βιομηχανία των ρούχων το υιοθέτησε προς το τέλος της δεκαετίας ΤΟΥ '20», όχι του '50 · σωστή διατύπωση: «Το φερμουάρ υιοθετήθηκε από τη βιομηχανία των ρούχων προς το τέλος της δεκαετίας του '20». 3 → Λ — το πρώτο μισό ισχύει (οι γυναίκες «αρνήθηκαν τον κορσέ»), αλλά «ΚΑΝΕΝΑ από τα σουτιέν που υπήρχαν ΔΕΝ ΕΔΙΝΕ ΣΧΗΜΑ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ» και «δεν πρόσφεραν καμία υποστήριξη» · σωστή διατύπωση: «Το στυλ αλά γκαρσόν καταργούσε τον κορσέ, ενώ κανένα από τα σουτιέν που υπήρχαν δεν πρόσφερε υποστήριξη ούτε έδινε σχήμα στο στήθος». 4 → Λ — «ένα κλος καπέλο δήλωνε πως η γυναίκα είχε ΚΟΝΤΑ ΜΑΛΛΙΑ» (το δεύτερο σκέλος, για το οπτικό πεδίο, είναι σωστό) · σωστή διατύπωση: «Το κλος καπέλο … δήλωνε πως η γυναίκα είχε κοντά μαλλιά, και επηρέασε τη στάση του σώματος γιατί περιόριζε το οπτικό πεδίο». 5 → Λ — «ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ '70 το μήκος της φούστας σταθεροποιήθηκε … ΑΠΟ ΤΟΤΕ οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε όλα τα μήκη, μίνι, μίντι ή μάξι» · σωστή διατύπωση: «Από τα μέσα της δεκαετίας του '70 οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε όλα τα μήκη φούστας». 6 → Σ («πολλά από τα υφάσματα της δεκαετίας του '50 παράγονταν από πετροχημικά … μπορούσε κανείς να τα πλύνει και να τα φροντίσει εύκολα, αφού απαιτούσαν ελάχιστο ή καθόλου σιδέρωμα»). 7 → Σ («το 1935 … υπήρξε αίτημα για ένα κοστούμι που θα αντιπροσώπευε τον επιτυχημένο άνδρα»). 8 → Σ («τη δεκαετία του '50 επιδράσεις από τον κινηματογράφο, τα περιοδικά και τη ροκ μουσική σκηνή δημιούργησαν ένα νέο αγοραστικό κοινό, τους τινέιτζερ»).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Στις προτάσεις 3 και 4 πρόσεξε: ΜΟΝΟ ΤΟ ΜΙΣΟ είναι λάθος. Στη διόρθωσή σου κράτα το σωστό μισό — αλλιώς χάνεις μονάδες.
- Τα τρία λάθος «πότε» είναι εύκολα αν τα δεις μαζί: φερμουάρ = '20 (όχι '50) · ελευθερία μήκους = μέσα '70 (όχι '40).
- Η άσκηση ζητά ΚΑΙ τη σωστή διατύπωση. Ένα σκέτο «Λ» παίρνει μόνο τα μισά μόρια.
Άσκηση 27 (σελ. 243) — Συμπλήρωση κενών με τον ορθό όρο
Ερώτηση: Συμπλήρωσε τα κενά των προτάσεων με τον ορθό όρο (κάθε παύλα αντιστοιχεί σε ένα γράμμα).
Απάντηση:
-
ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
| Πρόταση | Κενό | ΑΠΑΝΤΗΣΗ |
|---|---|---|
| 1η | την η- - - - - | ΗΛΙΚΙΑ |
| 1η | τις α- - - - - | ΑΠΟΨΕΙΣ |
| 1η | το ε - - - - - | ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ |
| 1η | το προσωπικό γ- - - - | ΓΟΥΣΤΟ |
| 2η | τα γ - - - - - | ΓΟΝΑΤΑ |
| 2η | τα π- - - - - | ΠΟΔΙΑ |
| 3η | τη u- - - - - | UNISEX |
1η ΠΡΟΤΑΣΗ — Η ΠΡΟΤΑΣΗ-ΚΛΕΙΔΙ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
«Τα ρούχα στον 20ό αιώνα ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ, ΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ, ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ, ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΓΟΥΣΤΟ.»
⚠️ ΜΙΚΡΗ ΑΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΜΕ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: η άσκηση γράφει «ΤΟ ε- - - - -» (ουδέτερο), ενώ το κείμενο λέει «ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ» (θηλυκό). Το άρθρο «το» οδηγεί στη λέξη ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ — αυτή γράψε, σημειώνοντας ότι το βιβλίο λέει «την επαγγελματική δραστηριότητα».
💡 Η ίδια πρόταση είναι και η απάντηση της ερώτησης 1. Αν τη μάθεις μία φορά, λύνεις δύο ασκήσεις.
2η ΠΡΟΤΑΣΗ — ΠΡΟΣΟΧΗ, ΚΡΥΒΕΙ ΠΑΓΙΔΑ
Η άσκηση γράφει: «Την εποχή του τσάρλεστον οι φούστες άφηναν να φαίνονται τα ΓΟΝΑΤΑ και τα ΠΟΔΙΑ.»
⚠️ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΟΜΩΣ ΔΙΟΡΘΩΝΕΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΩΣΗ:
«ΟΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΤΣΑΡΛΕΣΤΟΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΑΝ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΩΣΗ πως τη δεκαετία του '20 οι φούστες άφηναν να φαίνονται ΤΑ ΓΟΝΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΔΙΑ. Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ πως στο μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας τα φορέματα είχαν μήκος ΠΟΥ ΚΑΤΕΒΑΙΝΕ ΧΑΜΗΛΑ ΣΤΗ ΓΑΜΠΑ.»
Τα κενά συμπληρώνονται με ΓΟΝΑΤΑ και ΠΟΔΙΑ — αυτές είναι οι λέξεις που ζητά η άσκηση. ΑΛΛΑ αν προσθέσεις μία σειρά ότι το βιβλίο ονομάζει αυτό «ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ» και όχι πραγματικότητα, δείχνεις ότι διάβασες προσεκτικά.
Η πραγματική χρονολογία: «Μόλις ΤΟ 1925 οι φούστες ανέβηκαν στα 40 με 50 εκατοστά από το έδαφος», και «τα φορέματα και οι φούστες έφτασαν στο πιο κοντό μήκος τους, στο ύψος του γόνατου και λίγο πάνω, ΜΕΤΑΞΥ 1926 ΚΑΙ 1928».
3η ΠΡΟΤΑΣΗ — UNISEX
«Στα τέλη της δεκαετίας του '60 ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ Η UNISEX ΕΜΦΑΝΙΣΗ. ΕΤΣΙ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΝ ΝΤΥΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑ ΙΔΙΑ ΡΟΥΧΑ.»
Η πρόταση της άσκησης είναι σχεδόν αυτούσια η πρόταση του βιβλίου. Γράψε τη λέξη ΜΕ ΛΑΤΙΝΙΚΟΥΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ — έτσι τη δίνει και η ίδια η άσκηση («u- - - - -»).
⚠️ ΚΑΙ Η ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΥΛΕΣ
⚠️ Η άσκηση υπόσχεται ότι «ΚΑΘΕ ΠΑΥΛΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ ΣΕ ΕΝΑ ΓΡΑΜΜΑ». ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΚΕΝΑ.
| Κενό | Παύλες | Λέξη | Ταιριάζει; |
|---|---|---|---|
| η- - - - - | η + 5 = 6 | ΗΛΙΚΙΑ (6) | ΝΑΙ |
| α- - - - - | α + 5 = 6 | ΑΠΟΨΕΙΣ (7) | ⚠️ ΟΧΙ |
| ε - - - - - | ε + 5 = 6 | ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ (9) | ⚠️ ΟΧΙ |
| γ- - - - | γ + 4 = 5 | ΓΟΥΣΤΟ (6) | ⚠️ ΟΧΙ |
| γ - - - - - | γ + 5 = 6 | ΓΟΝΑΤΑ (6) | ΝΑΙ |
| π- - - - - | π + 5 = 6 | ΠΟΔΙΑ (5) | ⚠️ ΟΧΙ |
| u- - - - - | u + 5 = 6 | UNISEX (6) | ΝΑΙ |
💡 ΤΡΙΑ ΣΤΑ ΕΠΤΑ. ΜΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΕΙΣ ΝΑ ΒΡΕΙΣ ΛΕΞΗ ΠΟΥ «ΧΩΡΑΕΙ» ΣΤΙΣ ΠΑΥΛΕΣ — ΘΑ ΒΓΑΛΕΙΣ ΛΑΘΟΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Γράψε τη ΛΕΞΗ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ.
⚠️ Την ίδια αστοχία έχει και η άσκηση 31 του κεφαλαίου.
Σύνοψη: ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ: 1η πρόταση → «Τα ρούχα στον 20ό αιώνα εκφράζουν την ΗΛΙΚΙΑ, τις ΑΠΟΨΕΙΣ, το ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ, το προσωπικό ΓΟΥΣΤΟ» (το κείμενο γράφει «την ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ»· η άσκηση όμως βάζει ουδέτερο άρθρο «το ε-», οπότε η ζητούμενη λέξη είναι ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ). 2η πρόταση → «Την εποχή του τσάρλεστον οι φούστες άφηναν να φαίνονται τα ΓΟΝΑΤΑ και τα ΠΟΔΙΑ». ⚠️ Προσοχή: το βιβλίο παρουσιάζει αυτή τη φράση ως εντύπωση, όχι ως γεγονός: «οι κινηματογραφικές ταινίες που αναφέρονται στην εποχή του τσάρλεστον ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΑΝ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΩΣΗ πως τη δεκαετία του '20 οι φούστες άφηναν να φαίνονται τα γόνατα και τα πόδια. Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ πως στο μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας τα φορέματα είχαν μήκος ΠΟΥ ΚΑΤΕΒΑΙΝΕ ΧΑΜΗΛΑ ΣΤΗ ΓΑΜΠΑ»· τα πολύ κοντά μήκη είναι μόνο μεταξύ 1926 και 1928. 3η πρόταση → «Όταν και τα δύο φύλα εμφανίζονταν ντυμένα με τα ίδια ρούχα μιλάμε για τη UNISEX εμφάνιση» («στα τέλη της δεκαετίας του '60 καθιερώθηκε η unisex εμφάνιση. Έτσι και τα δύο φύλα εμφανίζονταν ντυμένα με τα ίδια ρούχα»). ⚠️ Η υπόσχεση «κάθε παύλα αντιστοιχεί σε ένα γράμμα» τηρείται μόνο σε τρία από τα επτά κενά (ΗΛΙΚΙΑ, ΓΟΝΑΤΑ, UNISEX) — γι' αυτό δώσε τη λέξη του κειμένου, όχι λέξη που «χωράει» στις παύλες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Οι τέσσερις πρώτες λέξεις είναι η πρόταση-κλειδί όλου του κεφαλαίου: ΗΛΙΚΙΑ · ΑΠΟΨΕΙΣ · ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ · ΓΟΥΣΤΟ.
- ⚠️ Μη μετράς παύλες — ταιριάζουν μόνο σε 3 από τα 7 κενά. Γράφε τη λέξη του βιβλίου.
- Στη 2η πρόταση κέρδισε έναν βαθμό: σημείωσε ότι το βιβλίο λέει πως τα γόνατα φαίνονταν μόνο μεταξύ 1926 και 1928 και ότι τα υπόλοιπα είναι «εντύπωση των ταινιών».
Άσκηση 28 (σελ. 244) — Κύκλωσε την/τις ορθή/ές απάντηση/σεις
Ερώτηση: Κύκλωσε την/τις ορθή/ές απάντηση/σεις για τις προτάσεις που ακολουθούν: (α) οι πόλεις από τις οποίες επιβάλλονται οι επιταγές της μόδας · (β) υλικά που δίνουν ελαστικότητα στα υφάσματα · (γ) συνθετικές και τεχνητές ίνες.
Απάντηση:
-
(α) ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ — ΠΕΝΤΕ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΠΕΝΤΕ
«Η μόδα στο τέλος του 20ού αιώνα, ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΜΕ ΕΚΕΙΝΗ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 19ου, διαμορφώθηκε ΣΕ ΠΟΛΛΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΚΑΙ ΣΕ ΠΟΛΛΑ ΚΕΝΤΡΑ ΜΟΔΑΣ. Σ' αυτά περιλαμβανόταν ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ, ΤΟ ΜΙΛΑΝΟ, ΤΟ ΤΟΚΙΟ, Η ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ.»
| ΚΥΚΛΩΝΕΙΣ | ⚠️ ΔΕΝ ΚΥΚΛΩΝΕΙΣ |
|---|---|
| ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ | την Αθήνα |
| ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ | τη Μόσχα |
| ΤΟ ΜΙΛΑΝΟ | το Μπουένος Άιρες |
| ΤΟ ΤΟΚΙΟ | το Κέιπ Τάουν |
| ΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ | τη Μελβούρνη · την Κωνσταντινούπολη |
💡 ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ ΣΕ ΜΙΑ «ΤΑΣΗ» ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΕΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: «οι τάσεις ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ μόδας ανταγωνίζονταν τις τάσεις ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ, ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΚΗΣ, ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ, ΤΗΣ ΝΕΟΫΟΡΚΕΖΙΚΗΣ.»
Και καθεμιά έχει το δικό της κεφάλαιο μέσα στο κείμενο: ΛΟΝΔΙΝΟ («στο μέσο της δεκαετίας του '60 το Λονδίνο έγινε το κέντρο της μόδας») · ΜΙΛΑΝΟ («τη δεκαετία του '70 το Μιλάνο ισχυροποιήθηκε ως κέντρο μόδας») · ΤΟΚΙΟ (οι Ιάπωνες: Κένζο, Καβακούμπο, Μιγιάκε, Γιαμαμότο) · ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ («η Ευρώπη στράφηκε για πρώτη φορά προς τους Αμερικανούς σχεδιαστές»).
⚠️ Η ΑΘΗΝΑ είναι η πιο δελεαστική παγίδα. Το βιβλίο αφιερώνει ολόκληρη ενότητα στην ελληνική μόδα (κεφ. 6.7), αλλά λέει ρητά ότι «ΤΑ ΠΑΡΙΣΙΝΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΗΣΑΝ ΚΥΡΙΑΡΧΑ» και ότι «η ελληνική μόδα υπήρξε βασικά ΔΥΤΙΚΟΤΡΟΠΗ». Η Αθήνα ΔΕΧΕΤΑΙ τη μόδα, δεν την ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ.
(β) ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
«Σημαντικό ρόλο … έπαιξε η εμφάνιση νέων υλικών όπως ΤΟ ΖΕΡΣΕΪ, που εφευρέθηκε στη δεκαετία του 1880, ΤΟ ΛΑΣΤΕΞ, ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ και άλλα υλικά ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΙΝΟΥΝ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ. ΜΕ ΤΑ ΕΛΑΣΤΙΚΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΒΟΛΙΚΑ.»
| ΚΥΚΛΩΝΕΙΣ | Γιατί |
|---|---|
| ΤΟ ΖΕΡΣΕΪ | ονομάζεται ρητά (και είναι το υλικό της ΣΑΝΕΛ) |
| ΤΟ ΛΑΣΤΕΞ | ονομάζεται ρητά · «νέο ΕΛΑΣΤΙΚΟ ύφασμα … που έδειχνε επίπεδη την κοιλιά» (δεκ. '20) |
| ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ | ονομάζεται ρητά |
| Η ΛΥΚΡΑ | «Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΛΙΚΡΑ σημειώθηκε στη δεκαετία του '80», με στρετς ρούχα (Αλάια) |
| ⚠️ ΔΕΝ ΚΥΚΛΩΝΕΙΣ | Τι είναι |
|---|---|
| ΤΟ ΛΙΝΟ | φυσική φυτική ίνα, ΧΩΡΙΣ ελαστικότητα |
| ΤΟ ΚΑΜΠΟΤ | απλό βαμβακερό ύφασμα |
| ΤΟ ΡΕΓΙΟΝ | τεχνητό μετάξι — «ΒΑΦΟΤΑΝ ΚΑΛΑ» και ήταν οικονομικό, όχι ελαστικό |
| ΤΟ ΠΟΛΥΕΣΤΕΡ | συνθετικό, αλλά η ιδιότητά του είναι ότι «ΔΕΝ ΤΣΑΛΑΚΩΝΕΙ» |
| ΤΟ ΜΕΤΑΞΙ | φυσική ζωική ίνα |
| Η ΒΙΣΚΟΖΗ | τεχνητή ίνα, όχι ελαστική |
💡 ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ: «ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ» δεν σημαίνει «ΕΛΑΣΤΙΚΟ». Το πολυέστερ και η βισκόζη είναι συνθετικά/τεχνητά αλλά ΔΕΝ δίνουν ελαστικότητα. Αυτή είναι η παγίδα του ερωτήματος.
(γ) ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΙΝΕΣ
| ΚΥΚΛΩΝΕΙΣ | Το χωρίο |
|---|---|
| ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ | «το 1935 η εταιρεία Du Pont de Nemours ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΕ ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ» |
| ΤΟ ΠΟΛΥΕΣΤΕΡ (και οι δύο φορές που εμφανίζεται) | «το κρίμπλιν Η ΠΟΛΥΕΣΤΕΡ» |
| Η ΠΟΛΥΟΥΡΕΘΑΝΗ | «με την παραγωγή ΝΕΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΙΝΩΝ … το νάυλον, το πολυέστερ, Η ΠΟΛΥΟΥΡΕΘΑΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΝΥΛΙΟ» |
| ΤΟ ΒΙΝΥΛΙΟ | (το ίδιο χωρίο — και είναι το υλικό του ΚΑΡΝΤΕΝ) |
| ΟΙ ΑΚΡΥΛΙΚΕΣ ΙΝΕΣ | «πρωτοεμφανίστηκαν … ακρυλικές ίνες ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΚΑΝ ΨΕΥΤΙΚΕΣ ΓΟΥΝΕΣ» |
| ΤΟ ΦΛΙΣ | «ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΥΛΙΚΟ ήταν και το φλις (Fleece)» |
| Η ΒΙΣΚΟΖΗ | «χρησιμοποιήθηκαν … και πολλά ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ, όπως το πολυέστερ, τα ακρυλικά ζέρσεϊ, ΤΟ ΒΙΣΚΟΖ, το νάυλον» |
| ⚠️ ΔΕΝ ΚΥΚΛΩΝΕΙΣ | Γιατί |
|---|---|
| ΤΟ ΛΙΝΟ | φυσική φυτική ίνα |
| ΤΟ ΜΕΤΑΞΙ | φυσική ζωική ίνα |
| Η ΚΑΝΝΑΒΙΣ | φυσική φυτική ίνα |
| ΤΟ ΒΕΛΟΥΔΟ · ΤΟ ΚΟΤΛΕ | ⚠️ ΔΕΝ είναι ίνες αλλά ΤΡΟΠΟΙ ΥΦΑΝΣΗΣ — και το βιβλίο τα κατατάσσει ΡΗΤΑ στα ΦΥΣΙΚΑ: «ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ ΥΛΙΚΑ, όπως τα βαμβακερά υφάσματα με ανατολίτικα σχέδια, ΤΟ ΒΕΛΟΥΔΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΤΛΕ, χρησιμοποιήθηκαν … και πολλά συνθετικά» |
💡 ΜΙΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΜΟΝΑΔΕΣ
Η εκφώνηση λέει «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ» — δύο διαφορετικά πράγματα:
| ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ | ΤΕΧΝΗΤΕΣ |
|---|---|
| παράγονται ΕΞ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΧΗΜΙΚΑ | από ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ με χημική επεξεργασία |
| νάυλον · πολυέστερ · πολυουρεθάνη · βινύλιο · ακρυλικές · φλις | Η ΒΙΣΚΟΖΗ — και ΤΟ ΡΕΓΙΟΝ, που το ίδιο το βιβλίο ονομάζει «ΤΕΧΝΗΤΟ ΜΕΤΑΞΙ» |
Αν σημειώσεις αυτή τη διάκριση δίπλα στην απάντησή σου, δείχνεις ότι δεν κύκλωσες στην τύχη.
Σύνοψη: (α) ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ — ΚΥΚΛΩΝΕΙΣ: ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ, ΤΟ ΜΙΛΑΝΟ, ΤΟ ΤΟΚΙΟ, ΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Το βιβλίο: «η μόδα στο τέλος του 20ού αιώνα … διαμορφώθηκε ΣΕ ΠΟΛΛΕΣ ΠΟΛΕΙΣ … Σ' αυτά περιλαμβανόταν ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, ΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ, ΤΟ ΜΙΛΑΝΟ, ΤΟ ΤΟΚΙΟ, Η ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ», ώστε «οι τάσεις της γαλλικής μόδας ανταγωνίζονταν τις τάσεις της ιταλικής, της ιαπωνικής, της αγγλικής, της νεοϋορκέζικης». ΔΕΝ κυκλώνεις: Αθήνα, Μόσχα, Μπουένος Άιρες, Κέιπ Τάουν, Μελβούρνη, Κωνσταντινούπολη — (η Αθήνα είναι η πιο δελεαστική παγίδα: το βιβλίο λέει ρητά ότι «τα παρισινά πρότυπα ήσαν κυρίαρχα» και ότι «η ελληνική μόδα υπήρξε βασικά ΔΥΤΙΚΟΤΡΟΠΗ»). (β) ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ — ΚΥΚΛΩΝΕΙΣ: ΤΟ ΖΕΡΣΕΪ, Η ΛΥΚΡΑ, ΤΟ ΛΑΣΤΕΞ, ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ. Το βιβλίο: «η εμφάνιση νέων υλικών όπως ΤΟ ΖΕΡΣΕΪ …, ΤΟ ΛΑΣΤΕΞ, ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ και άλλα υλικά ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΙΝΟΥΝ ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ», ενώ «η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΛΙΚΡΑ σημειώθηκε στη δεκαετία του '80». ΔΕΝ κυκλώνεις: λινό, κάμποτ, ρεγιόν, πολυέστερ, μετάξι, βισκόζη — προσοχή: «συνθετικό» δεν σημαίνει «ελαστικό»· το πολυέστερ/κρίμπλιν χαρακτηρίζεται ως ύφασμα «που δεν τσαλακώνει εύκολα», όχι ελαστικό. (γ) ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΙΝΕΣ — ΚΥΚΛΩΝΕΙΣ: ΤΟ ΝΑΫΛΟΝ, ΤΟ ΠΟΛΥΕΣΤΕΡ (και τις δύο φορές), Η ΠΟΛΥΟΥΡΕΘΑΝΗ, ΤΟ ΒΙΝΥΛΙΟ, ΟΙ ΑΚΡΥΛΙΚΕΣ ΙΝΕΣ, ΤΟ ΦΛΙΣ, Η ΒΙΣΚΟΖΗ. ΔΕΝ κυκλώνεις: το λινό, το μετάξι, την κάνναβι, καθώς και το βελούδο και το κοτλέ, που δεν είναι ίνες αλλά τρόποι ύφανσης και τα κατατάσσει και το ίδιο το βιβλίο στα φυσικά: «εκτός από τα ΦΥΣΙΚΑ ΥΛΙΚΑ, όπως τα βαμβακερά υφάσματα …, ΤΟ ΒΕΛΟΥΔΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΤΛΕ, χρησιμοποιήθηκαν … και πολλά συνθετικά». (Η εκφώνηση λέει «συνθετικές ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ»: συνθετικές = παράγονται εξ ολοκλήρου χημικά (νάυλον, πολυέστερ, πολυουρεθάνη, βινύλιο, ακρυλικές, φλις)· τεχνητές = από φυσική πρώτη ύλη με χημική επεξεργασία — η βισκόζη και το ρεγιόν, «το τεχνητό μετάξι».)
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Οι πέντε πόλεις είναι ονομαστικά στο κείμενο — ΠΑΡΙΣΙ, ΛΟΝΔΙΝΟ, ΜΙΛΑΝΟ, ΤΟΚΙΟ, ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Μη βάλεις την Αθήνα.
- ⚠️ Στο (β) μη μπερδέψεις «συνθετικό» με «ελαστικό». Το πολυέστερ και η βισκόζη είναι συνθετικά/τεχνητά αλλά όχι ελαστικά.
- Στο (γ) πρόσεξε το ΒΕΛΟΥΔΟ και το ΚΟΤΛΕ — το βιβλίο τα λέει ρητά φυσικά υλικά.
Άσκηση 29 (σελ. 244) — Αντιστοίχισε τους μαιτρ της μόδας με τις καινοτομίες τους
Ερώτηση: Αντιστοίχισε ένα προς ένα τα στοιχεία των δύο στηλών: τις καινοτομίες με τις οποίες συνέδεσαν το όνομά τους οι μαιτρ της μόδας.
Απάντηση:
-
ΟΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ
| Α΄ ΣΤΗΛΗ | → | Β΄ ΣΤΗΛΗ |
|---|---|---|
| Α. ΖΑΝ ΠΑΤΟΥ | III | «ΣΙΝΙΕ» ΡΟΥΧΟ |
| Β. ΓΚΑΜΠΡΙΕΛ ΣΑΝΕΛ | IV | ΦΟΡΕΜΑ-ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ (ΣΕΜΙΖΙΕ), ΤΑΓΕΡ ΑΠΟ ΤΟΥΪΝΤ ΜΕ ΤΡΕΣΕΣ |
| Γ. ΜΑΝΤΛΕΝ ΒΙΟΝΕ | II | ΛΟΞΟ ΚΟΨΙΜΟ, ΝΤΡΑΠΕ ΚΑΙ ΠΤΥΧΩΣΕΙΣ |
| Δ. ΕΛΣΑ ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ | I | ΦΟΥΣΤΑ-ΜΠΛΟΥΖΑ, ΜΠΟΛΕΡΟ, Η ΜΟΔΑ ΩΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ |
| Ε. ΚΕΝΖΟ | VIII | ΤΟ ΦΟΛΚΛΟΡ ΩΣ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ |
| Στ. ΚΡΙΣΤΙΑΝ ΝΤΙΟΡ | VII | «ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ», ΣΤΡΑΠΛΕΣ, ΦΡΑΜΠΑΛΑΔΕΣ ΚΑΙ ΦΟΥΡΟ |
| Ζ. ΑΝΤΡΕ ΚΟΥΡΕΖ | V | ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΤΕΣ, ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ |
| Η. ΠΙΕΡ ΚΑΡΝΤΕΝ | IX | ΤΡΥΠΕΣ ΣΤΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΦΟΡΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΒΙΝΥΛΙΟ |
| Θ. ΜΑΙΡΗ ΚΟΥΑΝΤ | VI | ΜΙΝΙ ΦΟΥΣΤΑ, ΡΙΧΤΑ ΦΟΡΕΜΑΤΑ |
Συνοπτικά: Α-III · Β-IV · Γ-II · Δ-I · Ε-VIII · Στ-VII · Ζ-V · Η-IX · Θ-VI.
Η ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΖΕΥΓΟΣ
Α → III · ΖΑΝ ΠΑΤΟΥ: «Αυτός εισήγαγε ΤΟ «ΣΙΝΙΕ» ΡΟΥΧΟ, ΤΗΝ «ΕΤΙΚΕΤΑ», πείθοντας τις πελάτισσές του ότι ΣΤΑ ΡΟΥΧΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΡΧΙΚΑ, Η ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥ ΤΟΥΣ.»
Β → IV · ΣΑΝΕΛ: «Η Σανέλ εισήγαγε ΤΟ ΦΟΡΕΜΑ-ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ (ΣΕΜΙΖΙΕ), ΤΟ «ΜΙΚΡΟ ΜΑΥΡΟ» ΦΟΡΕΜΑ» · και για το ταγέρ: «το ταγέρ της είχε ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΤΡΕΣΕΣ ΚΑΙ ΗΤΑΝ ΑΠΟ ΤΟΥΪΝΤ … ΤΟ ΤΑΓΕΡ ΣΑΝΕΛ ΣΕ ΙΣΙΑ ΓΡΑΜΜΗ.»
Γ → II · ΒΙΟΝΕ: «τη δεκαετία του '20 ΣΥΝΔΕΣΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟ ΛΟΞΟ ΚΟΨΙΜΟ ΤΩΝ ΥΦΑΣΜΑΤΩΝ. Τα λοξά της … δεν ήταν μόνο ΑΠΟ ΚΡΕΠ ΝΤΕ ΣΙΝ Η ΜΕΤΑΞΩΤΟ ΖΕΡΣΕΪ … Η Βιονέ, ΜΕΓΑΛΗ ΚΥΡΙΑ ΤΟΥ ΝΤΡΑΠΕ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΤΥΧΩΣΕΩΝ, εμπνεύστηκε ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΓΑΛΜΑΤΑ.»
Δ → I · ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ: «Στη ΦΟΥΣΤΑ-ΜΠΛΟΥΖΑ για την εργαζόμενη γυναίκα … η Σκιαπαρέλι ΠΡΟΣΘΕΣΕ ΤΟ ΜΠΟΛΕΡΟ» · και για την τέχνη: «Η Σκιαπαρέλι ΘΕΩΡΟΥΣΕ ΤΗ ΜΟΔΑ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΕΔΕΣΕ ΜΕ ΤΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ. Είχε σχέσεις με καλλιτέχνες ΤΟΥ ΚΥΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΟΥΡΕΑΛΙΣΜΟΥ. Υφάσματα και αξεσουάρ σχεδίαζαν για χάρη της Ο ΣΑΛΒΑΝΤΟΡ ΝΤΑΛΙ ΚΑΙ Ο ΖΑΝ ΚΟΚΤΩ.»
Ε → VIII · ΚΕΝΖΟ: «που τη δεκαετία του '70 διέπρεψε στην Ευρώπη ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΟΛΚΛΟΡ, ΟΧΙ ΩΣ ΧΙΠΙΚΗ ΜΟΔΑ ΑΛΛΑ ΩΣ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ.»
Στ → VII · ΝΤΙΟΡ: «Ο Κριστιάν Ντιορ το 1947 εισήγαγε ΤΟ «ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ» … Τα βραδινά ενδύματα … ήταν ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΑ ΣΤΡΑΠΛΕΣ … Φραμπαλάδες μπήκαν στον ποδόγυρο, στο ντεκολτέ και στη μέση.»
Ζ → V · ΚΟΥΡΕΖ: «όταν μεσουρανούσε ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟ ΛΟΥΚ ΤΟΥ ΓΑΛΛΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗ ΚΟΥΡΕΖ, παρέπεμπαν ΣΤΟΥΣ ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΤΕΣ, στην αισθητική των έργων ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ.»
Η → IX · ΚΑΡΝΤΕΝ: «ο Πιερ Καρντέν ΜΕ ΤΙΣ ΤΡΥΠΕΣ ΣΤΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΦΟΡΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΝΥΛΙΟ.»
Θ → VI · ΚΟΥΑΝΤ: «η σχεδιάστρια ΜΑΙΡΗ ΚΟΥΑΝΤ, που διατηρούσε μπουτίκ στο κέντρο του Λονδίνου, ΜΕΙΩΣΕ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΑ ΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΗΣ ΦΟΥΣΤΑΣ» · και «η Μαίρη Κουάντ … και ο Αντρέ Κουρέζ … ΕΙΣΗΓΑΓΑΝ ΤΑ ΜΙΝΙ ΡΙΧΤΑ ΦΟΡΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ '60».
⚠️ ΤΟ ΔΥΣΚΟΛΟ ΣΗΜΕΙΟ — ΚΟΥΡΕΖ ΚΑΙ ΚΟΥΑΝΤ
⚠️ Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ: το βιβλίο συνδέει ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΔΥΟ με το μίνι — «η Μαίρη Κουάντ … και ο Αντρέ Κουρέζ … εισήγαγαν τα ΜΙΝΙ ριχτά φορέματα» — και μάλιστα σημειώνει ότι ο Κουρέζ το είχε κάνει ΠΡΩΤΟΣ, το 1964.
Η άσκηση όμως ζητά αντιστοίχιση «ΕΝΑ ΠΡΟΣ ΕΝΑ», και υπάρχει ξεχωριστό στοιχείο V («φουτουριστές, πόλεμος των άστρων») που ΜΟΝΟ στον Κουρέζ ταιριάζει. Άρα: ΚΟΥΡΕΖ → V και ΚΟΥΑΝΤ → VI. Η μοναδική συνεπής λύση.
💡 Άλλωστε το βιβλίο συνδέει τον Κουρέζ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ με το διαστημικό λουκ («τα μπόντι και ΤΟ ΛΟΥΚ ΑΣΤΡΟΝΑΥΤΩΝ»), ενώ την Κουάντ ΜΟΝΟ με το μίνι.
ΜΙΚΡΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΣΗΣ
| Δεκαετία | Ποιοι είναι |
|---|---|
| '20 | ΠΑΤΟΥ · ΣΑΝΕΛ · ΒΙΟΝΕ |
| '30 | ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ |
| '40 | ΝΤΙΟΡ (1947) |
| '60 | ΚΟΥΡΕΖ · ΚΑΡΝΤΕΝ · ΚΟΥΑΝΤ |
| '70 | ΚΕΝΖΟ |
Αν θυμάσαι τη δεκαετία, μισή δουλειά έχει γίνει.
Σύνοψη: ΟΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ: Α-III · Β-IV · Γ-II · Δ-I · Ε-VIII · Στ-VII · Ζ-V · Η-IX · Θ-VI. Α. ΖΑΝ ΠΑΤΟΥ → III («αυτός εισήγαγε ΤΟ «ΣΙΝΙΕ» ΡΟΥΧΟ, ΤΗΝ «ΕΤΙΚΕΤΑ», πείθοντας τις πελάτισσές του ότι στα ρούχα πρέπει να φαίνονται τα αρχικά, η υπογραφή του δημιουργού τους»). Β. ΣΑΝΕΛ → IV («η Σανέλ εισήγαγε το φόρεμα-πουκάμισο (ΣΕΜΙΖΙΕ) …»· «το ταγέρ της είχε ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΤΡΕΣΕΣ και ήταν ΑΠΟ ΤΟΥΪΝΤ … σε ίσια γραμμή»). Γ. ΒΙΟΝΕ → II («σύνδεσε το όνομά της ΜΕ ΤΟ ΛΟΞΟ ΚΟΨΙΜΟ των υφασμάτων … από ΚΡΕΠ ΝΤΕ ΣΙΝ ή ΜΕΤΑΞΩΤΟ ΖΕΡΣΕΪ»· «ΜΕΓΑΛΗ ΚΥΡΙΑ ΤΟΥ ΝΤΡΑΠΕ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΤΥΧΩΣΕΩΝ»). Δ. ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ → I («στη ΦΟΥΣΤΑ-ΜΠΛΟΥΖΑ … πρόσθεσε ΤΟ ΜΠΟΛΕΡΟ»· «θεωρούσε τη μόδα ΤΕΧΝΗ και τη συνέδεσε με τη ζωγραφική»). Ε. ΚΕΝΖΟ → VIII («διέπρεψε … αναδεικνύοντας ΤΟ ΦΟΛΚΛΟΡ, ΟΧΙ ΩΣ ΧΙΠΙΚΗ ΜΟΔΑ ΑΛΛΑ ΩΣ ΥΨΗΛΗ ΡΑΠΤΙΚΗ»). Στ. ΝΤΙΟΡ → VII («εισήγαγε το «ΝΙΟΥ ΛΟΥΚ»»· «τα βραδινά ενδύματα … ήταν εντυπωσιακά ΣΤΡΑΠΛΕΣ»· «ΦΡΑΜΠΑΛΑΔΕΣ μπήκαν στον ποδόγυρο …»). Ζ. ΚΟΥΡΕΖ → V («όταν μεσουρανούσε ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟ ΛΟΥΚ του Γάλλου σχεδιαστή Κουρέζ, παρέπεμπαν ΣΤΟΥΣ ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΤΕΣ, στην αισθητική … ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ και στον ΠΟΛΕΜΟ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ»). Η. ΚΑΡΝΤΕΝ → IX («με τις ΤΡΥΠΕΣ ΣΤΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΦΟΡΕΜΑΤΑ και το ΒΙΝΥΛΙΟ»). Θ. ΚΟΥΑΝΤ → VI («μείωσε εντυπωσιακά ΤΟ ΜΗΚΟΣ ΤΗΣ ΦΟΥΣΤΑΣ»· «εισήγαγαν ΤΑ ΜΙΝΙ ΡΙΧΤΑ ΦΟΡΕΜΑΤΑ»). ⚠️ Το μόνο δύσκολο σημείο είναι το ζεύγος ΚΟΥΡΕΖ / ΚΟΥΑΝΤ, γιατί το βιβλίο συνδέει και τους δύο με το μίνι («η Μαίρη Κουάντ … και ο Αντρέ Κουρέζ … εισήγαγαν τα μίνι ριχτά φορέματα»)· επειδή όμως η αντιστοίχιση είναι «ένα προς ένα» και το στοιχείο V ταιριάζει μόνο στον Κουρέζ, η μοναδική συνεπής λύση είναι Ζ-V και Θ-VI.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ξεκίνα από τα μονοσήμαντα: ΝΤΙΟΡ→Νιου Λουκ · ΚΕΝΖΟ→φολκλόρ · ΚΑΡΝΤΕΝ→βινύλιο · ΒΙΟΝΕ→λοξό. Μετά μένουν λίγα.
- ⚠️ Το ζεύγος ΚΟΥΡΕΖ/ΚΟΥΑΝΤ είναι η μόνη παγίδα — και οι δύο συνδέονται με το μίνι, αλλά μόνο ο Κουρέζ με τους φουτουριστές.
- Ομαδοποίησε κατά δεκαετία: '20 Πατού-Σανέλ-Βιονέ · '30 Σκιαπαρέλι · '47 Ντιορ · '60 Κουρέζ-Καρντέν-Κουάντ · '70 Κένζο.
Άσκηση 30 (σελ. 244-245) — Σε ποια δεκαετία αντιστοιχεί το κάθε χαρακτηριστικό
Ερώτηση: Σημείωσε τη δεκαετία (π.χ. του '50) στην οποία αντιστοιχούν τα χαρακτηριστικά που ακολουθούν.
Απάντηση:
-
ΟΙ ΟΚΤΩ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
| ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ | ΔΕΚΑΕΤΙΑ |
|---|---|
| φολκλορικά (των χίπηδων), φανελάκια T-shirts, πολύχρωμα πλεκτά | ΤΟΥ '70 |
| μεταποίηση παλαιότερων ρούχων | ΤΟΥ '40 |
| το στυλ αγοροκόριτσο (αλά γκαρσόν) | ΤΟΥ '20 |
| αμερικάνικη επίδραση, κάζουαλ ρούχα, καθιέρωση του τζιν παντελονιού | ΤΟΥ '50 |
| επίδραση της μεγάλης οικονομικής κρίσης και του κινηματογράφου | ΤΟΥ '30 |
| σπορ και κάζουαλ εμφανίσεις, φόρμες γυμναστικής, «πάουερ ντρέσινγκ» | ΤΟΥ '80 |
| μίνι φούστα, η γραμμή unisex, τα διαφανή «σιθρού» | ΤΟΥ '60 |
| απόλυτη ελευθερία στους συνδυασμούς, «mix and match» | ΤΟΥ '90 |
💡 ΠΡΟΣΕΞΕ: ΚΑΘΕ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΜΙΑ ΦΟΡΑ — από το '20 ως το '90, οκτώ δεκαετίες, οκτώ γραμμές. Αν σου βγει η ίδια δεκαετία δύο φορές, κάπου έκανες λάθος. Και αντίστροφα: αν σου λείπει μία, εκεί βρίσκεται το λάθος σου.
Η ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ — ΟΛΕΣ ΟΙ ΓΡΑΜΜΕΣ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΔΟΝ ΑΥΤΟΥΣΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ
ΤΟΥ '20: «Τη δεκαετία του '20 ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ ΤΟ ΣΤΥΛ ΑΓΟΡΟΚΟΡΙΤΣΟ (ΑΛΑ ΓΚΑΡΣΟΝ), ενώ τα ρούχα της Κοκό Σανέλ αποτέλεσαν τομή στην ιστορία του γυναικείου ρούχου.»
ΤΟΥ '30: «Η μόδα της δεκαετίας του '30 ΕΠΗΡΕΑΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ.» (και στο κυρίως κείμενο: «η μεγάλη οικονομική κρίση ΣΤΗ ΓΟΥΟΛ ΣΤΡΗΤ ΤΟΥ 1929»)
ΤΟΥ '40: «Τη δεκαετία του '40 ο Πόλεμος και οι δυσμενείς συνθήκες ζωής ΕΠΕΒΑΛΑΝ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΩΝ ΡΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ.» («μεταποιώντας ΤΑ ΑΝΔΡΙΚΑ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙΚΑ»)
ΤΟΥ '50: «Η δεκαετία του '50 χαρακτηρίζεται ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΟΝΗ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΜΕ ΤΑ ΚΑΖΟΥΑΛ ΡΟΥΧΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΤΖΙΝ ΠΑΝΤΕΛΟΝΙΟΥ.»
ΤΟΥ '60: «Βασικές καινοτομίες ήταν Η ΜΙΝΙ ΦΟΥΣΤΑ για τις γυναίκες, Η ΓΡΑΜΜΗ UNISEX και η κατάργηση της υποχρεωτικής εμφάνισης με κοστούμι και γραβάτα. ΤΟΤΕ ΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ ΚΑΙ ΤΑ ΔΙΑΦΑΝΗ, «ΣΙΘΡΟΥ», ΡΟΥΧΑ.»
ΤΟΥ '70: «ΚΥΡΙΑ ΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ '70 ΗΤΑΝ ΤΑ ΦΟΛΚΛΟΡΙΚΑ ΡΟΥΧΑ ΤΩΝ ΧΙΠΗΔΩΝ. Επίσης ΤΑ ΦΑΝΕΛΑΚΙΑ T-SHIRTS ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΛΥΧΡΩΜΑ ΠΛΕΚΤΑ.»
ΤΟΥ '80: «Στη δεκαετία του '80 στις ΣΠΟΡ ΚΑΙ ΚΑΖΟΥΑΛ εμφανίσεις τους και τα δύο φύλα υιοθέτησαν unisex ρούχα. ΟΙ ΦΟΡΜΕΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΑΝ ΠΛΕΟΝ ΩΣ ΚΑΖΟΥΑΛ ΕΜΦΑΝΙΣΗ. Το ντύσιμο … ΠΟΥ ΑΠΕΠΝΕΕ ΔΥΝΑΜΗ ΩΣ «ΠΑΟΥΕΡ ΝΤΡΕΣΙΝΓΚ» αποτελούνταν βασικά από το κοστούμι.»
ΤΟΥ '90: «ΥΠΗΡΧΕ ΑΠΟΛΥΤΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΤΟΥΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥΣ ΤΩΝ ΡΟΥΧΩΝ … Ένα από τα πιο ειδικά στυλ της δεκαετίας ήταν ΤΟ GRUNGE, ένα στυλ «MIX AND MATCH» («ανακατεύω και συνδυάζω»).»
⚠️ ΤΡΕΙΣ ΠΑΓΙΔΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ
⚠️ 1. «ΚΑΖΟΥΑΛ» ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ — στο '50 και στο '80. Ξεχώρισέ τα από ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΛΕΞΗ: «ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ + ΤΖΙΝ» → '50 · «ΦΟΡΜΕΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ + ΠΑΟΥΕΡ ΝΤΡΕΣΙΝΓΚ» → '80.
⚠️ 2. ΤΟ UNISEX ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΚΙ ΑΥΤΟ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ — αλλά η γραμμή του '60 λέει «Η ΓΡΑΜΜΗ unisex» (δηλαδή Η ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ), ενώ του '80 λέει «υιοθέτησαν unisex ΡΟΥΧΑ ΣΤΙΣ ΣΠΟΡ ΚΑΙ ΚΑΖΟΥΑΛ ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ» (δηλαδή Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ). Η άσκηση βάζει το unisex μαζί με το ΜΙΝΙ και το ΣΙΘΡΟΥ — άρα ΤΟΥ '60.
⚠️ 3. ΤΟ T-SHIRT ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΠΑΛΙΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ '70 — «καθιερώθηκε ως εξωτερικό ρούχο» ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '50. Η άσκηση όμως ρωτά πότε ήταν ΚΥΡΙΟ ΡΟΥΧΟ, και το βιβλίο απαντά ρητά: «κύρια ρούχα ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ '70».
💡 Ο ΜΝΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
| Δεκ. | ΜΙΑ ΛΕΞΗ |
|---|---|
| '20 | ΑΓΟΡΟΚΟΡΙΤΣΟ |
| '30 | ΚΡΙΣΗ |
| '40 | ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ |
| '50 | ΤΖΙΝ |
| '60 | ΜΙΝΙ |
| '70 | ΦΟΛΚΛΟΡ |
| '80 | ΒΑΤΕΣ |
| '90 | MIX AND MATCH |
Οκτώ λέξεις — και έχεις ολόκληρη την ενότητα 8.5-8.7.
Σύνοψη: ΟΙ ΟΚΤΩ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ: φολκλορικά (των χίπηδων), T-shirts, πολύχρωμα πλεκτά → ΤΟΥ '70 («κύρια τάση της δεκαετίας του '70 ήταν τα φολκλορικά ρούχα των χίπηδων. Επίσης τα φανελάκια T-shirts και τα πολύχρωμα πλεκτά»)· μεταποίηση παλαιότερων ρούχων → ΤΟΥ '40 («τη δεκαετία του '40 ο Πόλεμος και οι δυσμενείς συνθήκες ζωής επέβαλαν τη χρήση παλαιότερων ρούχων και τη μεταποίησή τους»)· το στυλ αγοροκόριτσο (αλά γκαρσόν) → ΤΟΥ '20 («τη δεκαετία του '20 επικράτησε το στυλ αγοροκόριτσο (αλά γκαρσόν)»)· αμερικάνικη επίδραση, κάζουαλ ρούχα, καθιέρωση του τζιν → ΤΟΥ '50 («η δεκαετία του '50 χαρακτηρίζεται από την έντονη αμερικάνικη επίδραση με τα κάζουαλ ρούχα και την καθιέρωση του τζιν παντελονιού»)· επίδραση της μεγάλης οικονομικής κρίσης και του κινηματογράφου → ΤΟΥ '30 («η μόδα της δεκαετίας του '30 επηρεάστηκε από τη μεγάλη οικονομική κρίση αλλά και από τον κινηματογράφο» — η κρίση «στη Γουόλ Στρητ του 1929»)· σπορ και κάζουαλ εμφανίσεις, φόρμες γυμναστικής, «πάουερ ντρέσινγκ» → ΤΟΥ '80· μίνι φούστα, γραμμή unisex, «σιθρού» → ΤΟΥ '60 («βασικές καινοτομίες ήταν η μίνι φούστα …, η γραμμή unisex … Τότε εμφανίστηκαν και τα διαφανή, «σιθρού», ρούχα»)· απόλυτη ελευθερία στους συνδυασμούς, «mix and match» → ΤΟΥ '90 («υπήρχε απόλυτη ελευθερία στους συνδυασμούς των ρούχων … το Grunge, ένα στυλ «mix and match»»). ⚠️ Έλεγχος: κάθε δεκαετία από το '20 ως το '90 εμφανίζεται ΑΚΡΙΒΩΣ ΜΙΑ ΦΟΡΑ — αν κάποια σου βγει δύο φορές, κάπου υπάρχει λάθος. Οι τρεις παγίδες: το «κάζουαλ» εμφανίζεται και στο '50 και στο '80 (ξεχώρισέ τα από το «τζιν» και το «φόρμες γυμναστικής»)· το «unisex» και στο '60 και στο '80 (εδώ συνοδεύεται από μίνι και σιθρού, άρα '60)· και το T-shirt, που ως εξωτερικό ρούχο καθιερώθηκε ήδη το '50, αλλά «κύρια ρούχα» ήταν το '70.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κάνε ΕΛΕΓΧΟ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ: οκτώ γραμμές, οκτώ διαφορετικές δεκαετίες. Καμία δεν επαναλαμβάνεται.
- ⚠️ Οι λέξεις «κάζουαλ» και «unisex» εμφανίζονται ΔΥΟ φορές η καθεμιά. Κρίνε από τη ΔΕΥΤΕΡΗ λέξη της γραμμής, όχι από την πρώτη.
- Μάθε μία λέξη ανά δεκαετία: αγοροκόριτσο · κρίση · μεταποίηση · τζιν · μίνι · φολκλόρ · βάτες · mix and match.
Άσκηση 31 (σελ. 245) — Οι παράγοντες από τους οποίους επηρεάστηκε η μόδα
Ερώτηση: Παράγοντες από τους οποίους επηρεάστηκε η μόδα είναι: 1. Οι Π- - - - 2. Οι τάσεις της τ- - - - 3. Η χ- - - - - - - - - - της γυναίκας 4. Η δ- - - - - - 5. Αλλαγή του κ- - - - - - - - - - ρ- - - - της γυναίκας
Απάντηση:
-
⚠️ ΠΡΩΤΑ ΜΙΑ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ — Η ΑΣΚΗΣΗ ΚΡΥΒΕΤΑΙ
⚠️ Η άσκηση 31 βρίσκεται στο ΤΕΛΟΣ της σελ. 245, κολλητά στο τέλος της άσκησης 30, χωρίς κενή γραμμή. Πολλοί μαθητές την προσπερνούν νομίζοντας ότι το μπλοκ τελειώνει στην 30. ΜΗΝ ΤΗΝ ΞΕΧΑΣΕΙΣ.
ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
| # | ΚΕΝΟ | ΑΠΑΝΤΗΣΗ |
|---|---|---|
| 1 | Οι Π- - - - | ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ |
| 2 | Οι τάσεις της τ- - - - | ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ |
| 3 | Η χ- - - - - - - - - - της γυναίκας | Η ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ |
| 4 | Η δ- - - - - - | Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ |
| 5 | Αλλαγή του κ- - - - … ρ- - - - | ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ |
Η ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΟΥ ΤΑ ΔΙΝΕΙ ΟΛΑ
Από την ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ: «Επηρεάστηκε από ΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ, ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΤΗΣ ΡΟΛΟΥ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΠΡΟΒΑΛΛΕ Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ.»
Πέντε παράγοντες, μία πρόταση. Αν τη μάθεις, λύνεις ΚΑΙ την άσκηση 31 ΚΑΙ την ερώτηση 5.
Η ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΚΑΘΕ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ
1. ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ: «Οι πόλεμοι γενικά είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει τη μόδα, αφού οι επιπτώσεις … ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΨΥΧΙΣΜΟ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ, ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ και ειδικότερα ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΕΣ.» Πρόσεξε: το κενό είναι ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ («Οι Π-»), γιατί το βιβλίο εννοεί ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΔΥΟ Παγκοσμίους Πολέμους.
2. Η ΤΕΧΝΗ: «Επιρροές δέχεται η μόδα και ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ, τη ζωγραφική, το θέατρο, τον κινηματογράφο. ΤΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ με τις καινούργιες ιδέες τους … ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ ΜΟΔΑΣ.» Παραδείγματα: ΠΟΥΑΡΕ - Ρωσικά Μπαλέτα · ΣΑΙΝ ΛΩΡΑΝ - ΜΟΝΤΡΙΑΝ · ΚΟΥΡΕΖ - φουτουριστές · ΓΟΥΟΡΧΟΛ - ποπ αρτ · ΣΚΙΑΠΑΡΕΛΙ - ΝΤΑΛΙ και ΚΟΚΤΩ.
3. Η ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ: «Μόλις τον 20ό αιώνα ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ ΜΑΖΙΚΑ ΤΟ ΑΝΔΡΙΚΟ ΕΝΔΥΜΑ, ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΕΝΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥΣ.» Η ίδια η λέξη «ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ» υπάρχει αυτούσια στο κείμενο — γι' αυτό είναι σίγουρη η απάντηση.
4. Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ: «Ένα άλλο χαρακτηριστικό φαινόμενο της σύγχρονης εποχής είναι Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΜΟΔΑΣ … Η διαφήμιση ΒΟΗΘΑΕΙ ΤΑ ΡΟΥΧΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΞΕΣΟΥΑΡ ΓΝΩΣΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΤΩΝ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΕΠΙΘΥΜΗΤΑ, ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΤΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΟΥΝ ΩΣ ΣΥΜΒΟΛΑ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΕΣΗΣ.»
5. Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ: «Ένας άλλος παράγοντας … ήταν η απελευθέρωση της γυναίκας ΚΑΙ Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΗΣ.» Και το πότε ξεκίνησε: «Ο πόλεμος αυτός [ο Α΄ Παγκόσμιος] ώθησε τις γυναίκες να αναλάβουν πολλές από τις υποχρεώσεις … των ανδρών που πολεμούσαν στο μέτωπο. ΕΤΣΙ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΑΛΛΑΞΕ.»
💡 ΓΙΑΤΙ ΤΟ 3 ΚΑΙ ΤΟ 5 ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΠΡΑΓΜΑ
⚠️ Μοιάζουν, αλλά ΔΕΝ ταυτίζονται — και το βιβλίο τα βάζει ως ΔΥΟ σκέλη της ίδιας πρότασης:
| 3. ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ | 5. ΑΛΛΑΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ |
|---|---|
| η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ, ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ πλευρά | η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ, ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ πλευρά |
| το ρούχο ΩΣ ΔΗΛΩΣΗ («ένδειξη της χειραφέτησής τους») | η ΝΕΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ («δραστηριότητες έξω από το σπίτι», «να κάνουν σπορ») |
| από την κοντή φούστα και τα παντελόνια του '20 ΩΣ ΤΟ UNISEX | από τον πόλεμο του 1914 και τις εργασίες των ανδρών |
⚠️ ΚΑΙ Η ΙΔΙΑ ΠΑΓΙΔΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ 27
⚠️ ΟΙ ΠΑΥΛΕΣ ΞΑΝΑ ΔΕΝ ΒΓΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ. Ταιριάζουν καθαρά μόνο στη ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ (11 γράμματα) και στον ΡΟΛΟ (5 γράμματα). Στα υπόλοιπα (ΠΟΛΕΜΟΙ, ΤΕΧΝΗΣ, ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ) η μέτρηση δεν βγαίνει.
ΜΗΝ ΨΑΞΕΙΣ ΛΕΞΗ ΠΟΥ ΝΑ «ΧΩΡΑΕΙ» — ΓΡΑΨΕ ΤΗ ΛΕΞΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ.
💡 Ο ασφαλής οδηγός δεν είναι οι παύλες αλλά ΤΟ ΑΡΧΙΚΟ ΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ: «Οι Π-» πληθυντικός → ΠΟΛΕΜΟΙ · «Η χ- ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ» → ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ · «Η δ-» → ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ.
Σύνοψη: ΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ: 1. ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ · 2. ΟΙ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ · 3. Η ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ · 4. Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ · 5. ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. Και οι πέντε δίνονται μαζί στην ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ: «Επηρεάστηκε από ΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ, ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΤΗΣ ΡΟΛΟΥ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΟΥ ΠΡΟΒΑΛΛΕ Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ». ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ: (1) «οι πόλεμοι γενικά είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει τη μόδα» — πληθυντικός, γιατί εννοούνται και οι δύο Παγκόσμιοι· (2) «επιρροές δέχεται η μόδα και από ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ, τη ζωγραφική, το θέατρο, τον κινηματογράφο» (Πουαρέ-Ρωσικά Μπαλέτα, Σαιν Λωράν-Μοντριάν, Κουρέζ-φουτουριστές, Σκιαπαρέλι-Νταλί/Κοκτώ)· (3) «μόλις τον 20ό αιώνα υιοθέτησαν μαζικά το ανδρικό ένδυμα, ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΕΝΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥΣ» — η λέξη υπάρχει αυτούσια στο κείμενο· (4) «η ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ βοηθάει τα ρούχα και τα αξεσουάρ γνωστών σχεδιαστών να γίνουν επιθυμητά, να αγοραστούν και να επιβληθούν ως σύμβολα επιτυχίας και οικονομικής άνεσης»· (5) «ένας άλλος παράγοντας … ήταν η απελευθέρωση της γυναίκας ΚΑΙ Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΗΣ», που ξεκίνησε με τον Α΄ Παγκόσμιο: «ώθησε τις γυναίκες να αναλάβουν πολλές από τις υποχρεώσεις … των ανδρών … ΕΤΣΙ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΑΛΛΑΞΕ». (Το 3 και το 5 δεν ταυτίζονται: η χειραφέτηση είναι η συμβολική πλευρά — το ρούχο ως δήλωση· η αλλαγή του κοινωνικού ρόλου είναι η πραγματική — «δραστηριότητες έξω από το σπίτι» και «να κάνουν σπορ».) ⚠️ Και εδώ, όπως και στην άσκηση 27, οι παύλες ΔΕΝ βγάζουν τις λέξεις: ταιριάζουν καθαρά μόνο στη ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ και στον ΡΟΛΟ. Οδηγός είναι το αρχικό γράμμα και το άρθρο, όχι το πλήθος των παυλών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΕΙΣ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ 31 — βρίσκεται κολλητά κάτω από την 30, στο τέλος της σελ. 245, και προσπερνιέται εύκολα.
- Μάθε ΤΗ ΜΙΑ πρόταση της ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗΣ — δίνει και τους πέντε παράγοντες μαζί, και λύνει και την ερώτηση 5.
- ⚠️ Μη μετράς παύλες. Οδηγήσου από το αρχικό γράμμα και το άρθρο: «Οι Π-» → πληθυντικός → ΠΟΛΕΜΟΙ.
