Λύσεις — Κεφάλαιο 4: Καλλωπιστικά φυτά εξωτερικών χώρων (σελ. 117) – ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Κεφάλαιο 4: Καλλωπιστικά φυτά εξωτερικών χώρων (σελ. 117) – ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 4: Καλλωπιστικά φυτά εξωτερικών χώρων

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για τις κατηγορίες, τον πολλαπλασιασμό και τα αντιπροσωπευτικά είδη καλλωπιστικών φυτών εξωτερικών χώρων.

Κατηγορίες καλλωπιστικών φυτών εξωτερικών χώρων

Ερώτηση: Ποιες είναι οι κατηγορίες των καλλωπιστικών φυτών εξωτερικών χώρων;

Απάντηση:

§4.1. Κατατάσσονται σε ετήσια-διετή-πολυετή, βολβώδη-ριζωματώδη-κονδυλώδη, αναρριχώμενα, θαμνώδη αειθαλή, θαμνώδη φυλλοβόλα και καλλωπιστικά δέντρα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα καλλωπιστικά φυτά εξωτερικών χώρων κατατάσσονται στις εξής κατηγορίες: ετήσια, διετή και πολυετή· βολβώδη, ριζωματώδη και κονδυλώδη· αναρριχώμενα· θαμνώδη αειθαλή· θαμνώδη φυλλοβόλα· και καλλωπιστικά δέντρα (αειθαλή και φυλλοβόλα).

Κριτήρια αξιολόγησης:

6 κατηγορίες: ετήσια/διετή/πολυετή, βολβώδη/ριζωματώδη/κονδυλώδη, αναρριχώμενα, θαμνώδη αειθαλή, θαμνώδη φυλλοβόλα, δέντρα

Χαρακτηρισμός ετήσιων, διετών, πολυετών

Ερώτηση: Ποια φυτά χαρακτηρίζονται ετήσια, διετή και πολυετή καλλωπιστικά φυτά εξωτερικών χώρων;

Απάντηση:

§4.1 Ετήσια καλλωπιστικά φυτά: σπέρνονται, βλαστάνουν, αναπτύσσονται, ανθίζουν, κάνουν σπόρους και ξεραίνονται μέσα σε 6-8 μήνες (στην περίληψη: συμπληρώνουν το βιολογικό τους κύκλο σε λιγότερο από 12 μήνες).
§4.2 Διετή και πολυετή ποώδη: διετή είναι όσα τον πρώτο χρόνο αναπτύσσονται βλαστικά και το δεύτερο ανθίζουν, κάνουν σπόρους και ξεραίνονται· πολυετή όσα βρίσκονται σε μόνιμες θέσεις για πάνω από δύο χρόνια και ανθίζουν κάθε χρόνο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ετήσια καλλωπιστικά χαρακτηρίζονται όλα τα φυτά που σπέρνονται, βλαστάνουν, αναπτύσσονται, ανθίζουν, κάνουν σπόρους και ξεραίνονται μέσα σε διάστημα 6-8 μηνών, δηλαδή συμπληρώνουν το βιολογικό τους κύκλο σε λιγότερο από 12 μήνες· διακρίνονται σε ετήσια άνοιξης και ετήσια καλοκαιριού. Διετή ποώδη θεωρούνται εκείνα που τον πρώτο χρόνο αναπτύσσονται βλαστικά και το δεύτερο χρόνο ανθίζουν, κάνουν σπόρους για να διαιωνίσουν το είδος τους και ξεραίνονται. Πολυετή ποώδη χαρακτηρίζονται εκείνα που βρίσκονται σε μόνιμες θέσεις για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο χρόνων και κάθε χρόνο ανθίζουν· ορισμένα ξεραίνονται από τους παγετούς του χειμώνα μόνο στο υπέργειο τμήμα τους, ενώ το ριζικό τους σύστημα μένει άθικτο και ξαναβλαστάνουν την άνοιξη. Ορισμένα διετή και πολυετή, που παράγονται από σπόρο και ανθίζουν τον ίδιο χρόνο, εντάσσονται στα ετήσια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ετήσια: κύκλος 6-8 μηνών (<12 μήνες) — Διετή: 1ος χρόνος βλάστηση, 2ος άνθηση — Πολυετή: μόνιμη θέση >2 χρόνια, ανθίζουν κάθε χρόνο

Κατηγορίες ετήσιων φυτών

Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα ετήσια φυτά; Αναφέρετε αντιπροσωπευτικά ετήσια φυτά της κάθε κατηγορίας.

Απάντηση:

§4.1 Ετήσια καλλωπιστικά φυτά: ανάλογα με την εποχή σποράς και άνθησης χωρίζονται σε ετήσια φυτά άνοιξης (σπορά δεύτερο δεκαπενθήμερο Αυγούστου, άνθηση Μάρτιο-Μάιο) και ετήσια φυτά καλοκαιριού (σπορά τέλη Μαρτίου-αρχές Απριλίου, άνθηση από Ιούνιο μέχρι τους πρώτους παγετούς).
Ανάλογα με το ύψος τους χωρίζονται σε χαμηλής (έως 30 εκ.), μέσης (31-60 εκ.) και υψηλής ανάπτυξης (πάνω από 61 εκ.).
§4.1.1-4.1.2: παραδείγματα από τις περιγραφές του βιβλίου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανάλογα με την εποχή σποράς και την εποχή άνθησης, τα ετήσια καλλωπιστικά φυτά χωρίζονται σε δύο ομάδες: α) Ετήσια φυτά άνοιξης: σπέρνονται το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου και ανθίζουν από Μάρτιο μέχρι Μάιο — π.χ. αντίρρινο ή σκυλάκι, γαρίφαλο Κίνας, γαρίφαλο ποιητών, γυψοφίλη, καλενδούλα, λευκανθές (μαργαρίτα), πανσές, καθώς και άλυσσο, βιολέτα, εσχόλτζια, κονβόλβουλος, λιμόνιο, λομπέλια, φλοξάκι. β) Ετήσια φυτά καλοκαιριού: σπέρνονται το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου ή αρχές Απριλίου, μεταφυτεύονται Μάιο-αρχές Ιουνίου και ανθίζουν από τον Ιούνιο μέχρι τους πρώτους παγετούς — π.χ. ζίννια, κόσμος, πετούνια, σάλβια (φωτιά), ταγέτης (κατηφές), καθώς και αμάρανθος, βαλσαμίνη, γαϊλλάρδια, γκαζάνια, γομφρένα, πορτουλάκα, σελόσια. Επιπλέον, ανάλογα με το ύψος τους, τα ετήσια χωρίζονται σε χαμηλής ανάπτυξης (έως 30 εκ., στην πρώτη σειρά των ανθώνων), μέσης ανάπτυξης (31-60 εκ.) και υψηλής ανάπτυξης (πάνω από 61 εκ., στην τελευταία σειρά).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κατά εποχή: άνοιξης (σκυλάκι, πανσές, καλενδούλα) και καλοκαιριού (πετούνια, σάλβια, ταγέτης, ζίννια)· κατά ύψος: χαμηλής, μέσης, υψηλής ανάπτυξης

Πλεονεκτήματα πολυετών καλλωπιστικών

Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των πολυετών καλλωπιστικών φυτών;

Απάντηση:

§4.2 Διετή και πολυετή ποώδη καλλωπιστικά φυτά: το βιβλίο παραθέτει τα πλεονεκτήματά τους σε σχέση με τα ετήσια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πλεονεκτήματα των πολυετών καλλωπιστικών φυτών σε σχέση με τα ετήσια είναι: 1) Παραμένουν αρκετά χρόνια στην ίδια θέση και έτσι απασχολούν λιγότερο αυτόν που τα φροντίζει. 2) Έχουν λιγότερες απαιτήσεις σε καλλιεργητικές φροντίδες, γιατί έχουν προσαρμοστεί άριστα και έχουν σκληραγωγηθεί στο περιβάλλον του κήπου. 3) Αποτελούν το βασικό φυτικό υλικό για τη διακόσμηση του κήπου. 4) Πολλαπλασιάζονται εύκολα με έτοιμα φυτά από τις παραφυάδες και τους στόλωνες που βγάζουν ή με διαίρεση του ριζώματός τους. 5) Είναι πιο ανθεκτικά από τα ετήσια. 6) Ορισμένα διατηρούν το φύλλωμά τους όλο το χρόνο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

6 πλεονεκτήματα: μόνιμη θέση (λιγότερη απασχόληση), λιγότερες απαιτήσεις, βασικό υλικό διακόσμησης, εύκολος πολλαπλασιασμός, μεγαλύτερη αντοχή, ορισμένα αειθαλή

Πολλαπλασιασμός πολυετών καλλωπιστικών

Ερώτηση: Πώς πολλαπλασιάζονται τα πολυετή καλλωπιστικά φυτά;

Απάντηση:

§4.2 Τρόποι πολλαπλασιασμού: το βιβλίο αναφέρει έξι τρόπους: με σπόρο, με διαίρεση του ριζώματος, με παραφυάδες, με στόλωνες, με καταβολάδες και με μοσχεύματα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πολυετή καλλωπιστικά φυτά πολλαπλασιάζονται: 1) Με σπόρο: η σπορά γίνεται συνήθως την άνοιξη (Μάρτιο), μετά τους παγετούς, σε σπορεία, και ακολουθεί μεταφύτευση· ορισμένα (π.χ. κίτρινη μαργαρίτα) μπορούν να σπαρθούν νωρίς το φθινόπωρο, ώστε να φτιάξουν καλό ριζικό σύστημα πριν από τους παγετούς. 2) Με διαίρεση του ριζώματος: πριν από τη διαίρεση τα φυτά κλαδεύονται αυστηρά σε ύψος 15 εκ. από το έδαφος. 3) Με παραφυάδες. 4) Με στόλωνες, δηλαδή βλαστούς που έρπουν, ριζοβολούν και δημιουργούν νέα φυτά, τα οποία αφαιρούμε. 5) Με καταβολάδες, την άνοιξη ή το φθινόπωρο. 6) Με μοσχεύματα, την άνοιξη ή αρχές καλοκαιριού· για σίγουρη επιτυχία καλό είναι να χρησιμοποιείται ορμόνη ριζοβολίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

6 τρόποι: σπόρος, διαίρεση ριζώματος, παραφυάδες, στόλωνες, καταβολάδες, μοσχεύματα

Βολβώδη για χειμερινοεαρινή άνθηση

Ερώτηση: Αναφέρετε «βολβώδη» καλλωπιστικά φυτά για χειμερινοεαρινή άνθηση.

Απάντηση:

§4.3 Βολβώδη, ριζωματώδη και κονδυλώδη καλλωπιστικά φυτά: ανάλογα με την εποχή άνθησης χωρίζονται σε «βολβώδη» για χειμερινοεαρινή και για θερινοφθινοπωρινή άνθηση.
Τα «βολβώδη» για χειμερινοεαρινή άνθηση φυτεύονται το φθινόπωρο (Σεπτέμβριο-Οκτώβριο ή νωρίτερα) και ανθίζουν από Ιανουάριο μέχρι Μάιο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) «Βολβώδη» καλλωπιστικά φυτά για χειμερινοεαρινή άνθηση είναι η ανεμώνη, η ίριδα, ο κρίνος της Παναγιάς, ο νάρκισσος, η ρεναγκούλα, η τουλίπα, το ζουμπούλι (υάκινθος), ο κρόκος κ.ά. Φυτεύονται το φθινόπωρο, Σεπτέμβριο-Οκτώβριο ή νωρίτερα, και ανθίζουν από τον Ιανουάριο μέχρι το Μάιο, ανάλογα με το είδος και την ποικιλία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ανεμώνη, ίριδα, κρίνος της Παναγιάς, νάρκισσος, ρεναγκούλα, τουλίπα, ζουμπούλι, κρόκος· φύτευση φθινόπωρο, άνθηση Ιανουάριο-Μάιο (αντίθετα, ντάλια, κάννα, γλαδίολος = θερινοφθινοπωρινή άνθηση)

Τρόποι αναρρίχησης καλλωπιστικών φυτών

Ερώτηση: Με ποιους τρόπους αναρριχώνται τα καλλωπιστικά φυτά της ομώνυμης κατηγορίας; Αναφέρετε φυτά από κάθε κατηγορία.

Απάντηση:

§4.4 Αναρριχώμενα καλλωπιστικά φυτά: ο πιο συνηθισμένος τρόπος αναρρίχησης είναι η περιτύλιξη των βλαστών γύρω από υποστηρίγματα (κατά τη φορά των δεικτών του ρολογιού, π.χ. αγιόκλημα, ή κατά την αντίθετη, π.χ. κομβόλβουλος).
Άλλοι τρόποι: με καμπυλωτά αγκάθια (αναρριχώμενες τριανταφυλλιές), με έλικες, που είναι μετασχηματισμένα φύλλα (αγράμπελη) ή βλαστοί (παρθενόκισσος), και με εναέριες ρίζες (κισσός).
Όσα δεν έχουν όργανα αναρρίχησης (γιασεμί, φορσύθια) αναρριχώνται μόνο αν τα προσδέσουμε στο υποστήριγμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα αναρριχώμενα καλλωπιστικά φυτά αναρριχώνται με τους εξής τρόπους: 1) Με περιτύλιξη των βλαστών γύρω από υποστηρίγματα — ο πιο συνηθισμένος τρόπος· σε ορισμένα φυτά η περιτύλιξη γίνεται κατά τη φορά των δεικτών του ρολογιού (αγιόκλημα) και στα περισσότερα κατά την αντίθετη φορά (κομβόλβουλος). 2) Με καμπυλωτά (κυρτά) αγκάθια στους βλαστούς και στα φύλλα, με τα οποία πιάνονται από τα υποστηρίγματα — λίγα φυτά, με πιο αντιπροσωπευτικές τις αναρριχώμενες τριανταφυλλιές (και τη βουκαμβίλλια). 3) Με έλικες, που είναι μετασχηματισμένα φύλλα (αγράμπελη) ή βλαστοί (παρθενόκισσος)· οι έλικες των περισσότερων φυτών καταλήγουν σε μικρές βεντούζες. Έλικες έχει και η γλυτσίνα. 4) Με εναέριες ρίζες που βγαίνουν στα γόνατα ή κατά μήκος του βλαστού και κολλούν στο υποστήριγμα (κισσός). Όσα φυτά αναρριχώνται μόνα τους λέγονται αυτοαναρριχώμενα. Υπάρχουν και φυτά που αναρριχώνται μόνο αν τα προσδέσουμε, γιατί δεν μπορούν να συγκρατηθούν μόνα τους (γιασεμί, φορσύθια)· πρόσδεση χρειάζονται και οι αναρριχώμενες τριανταφυλλιές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Περιτύλιξη βλαστών (αγιόκλημα, κομβόλβουλος), αγκάθια (τριανταφυλλιά), έλικες (αγράμπελη, παρθενόκισσος), εναέριες ρίζες (κισσός)· το γιασεμί δεν έχει όργανα αναρρίχησης και θέλει πρόσδεση

Διακοσμητική αξία αειθαλών θαμνωδών

Ερώτηση: Πού οφείλεται η διακοσμητική αξία των αειθαλών θαμνωδών καλλωπιστικών φυτών;

Απάντηση:

§4.5 Αειθαλή θαμνώδη καλλωπιστικά φυτά: πολυετή ξυλώδη φυτά ύψους έως 5 μ., με πλούσια βλάστηση που τη διατηρούν όλο το χρόνο.
Το βιβλίο αποδίδει τη διακοσμητική τους αξία σε έξι στοιχεία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τη διακοσμητική τους αξία τα αειθαλή θαμνώδη καλλωπιστικά φυτά την οφείλουν: 1) στην ανάπτυξή τους· 2) στην ευκολία με την οποία μπορούμε να διαμορφώσουμε το σχήμα πολλών από αυτά με κατάλληλο κλάδεμα ή κούρεμα· 3) στο πλούσιο φύλλωμά τους, με μεγάλη ποικιλία σχημάτων και μεγεθών· 4) στις εντυπωσιακές αποχρώσεις που παίρνει το φύλλωμα πολλών από αυτά το φθινόπωρο και το χειμώνα· 5) στα πλούσια και επιβλητικά άνθη τους, με ποικιλία χρωμάτων, σχημάτων, μεγεθών και αρωμάτων· 6) στους διακοσμητικούς καρπούς τους. Η διακοσμητική αξία και η χρησιμότητά τους φαίνεται πιο πολύ το χειμώνα, όταν τα άλλα φυτά του κήπου έχουν ρίξει τα φύλλα τους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

6 στοιχεία: ανάπτυξη, εύκολη διαμόρφωση σχήματος, πλούσιο φύλλωμα, χρωματισμοί φυλλώματος φθινόπωρο-χειμώνα, άνθη, καρποί· φαίνεται κυρίως το χειμώνα

Αντιπροσωπευτικά αειθαλή θαμνώδη

Ερώτηση: Αναφέρετε αντιπροσωπευτικά αειθαλή θαμνώδη καλλωπιστικά φυτά.

Απάντηση:

§4.5 Αειθαλή θαμνώδη καλλωπιστικά φυτά: το βιβλίο περιγράφει ως σημαντικότερα το βιβούρνο το αειθαλές, το ευώνυμο ιαπωνικό, το λιγούστρο ιαπωνικό, τη μαόνια και τη φωτίνια, και αναφέρει και άλλα ενδιαφέροντα είδη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αντιπροσωπευτικά αειθαλή θαμνώδη καλλωπιστικά φυτά είναι: το βιβούρνο το αειθαλές ή ψευδοδάφνη, το ευώνυμο ιαπωνικό ή ταφλάνι, το λιγούστρο ιαπωνικό, η μαόνια και η φωτίνια ή φωτόδεντρο. Άλλα ενδιαφέροντα αειθαλή θαμνώδη είναι: αβούτιλο, δάφνη του Απόλλωνα, δαφνοκέρασος, ιβίσκος ο σινικός, ίλεξ (ήμερο πουρνάρι), καλλιστήμονας, κυδωνίαστρο, λεβάντα, μυρτιά, πικροδάφνη, πιττόσπορο (αγγελική), πυξός (τσιμισίρι), πυράκανθος, σπάρτο, ταξός και τούγια της ανατολής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Βιβούρνο αειθαλές, ευώνυμο ιαπωνικό, λιγούστρο ιαπωνικό, μαόνια, φωτίνια· και δάφνη, πικροδάφνη, πυξός, πυράκανθος, λεβάντα, μυρτιά κ.ά.

Φυλλοβόλα θαμνώδη με διακοσμητικά άνθη

Ερώτηση: Αναφέρετε φυλλοβόλα θαμνώδη καλλωπιστικά φυτά που κάνουν ωραία διακοσμητικά άνθη.

Απάντηση:

§4.6 Φυλλοβόλα θαμνώδη καλλωπιστικά φυτά: πολυετή ξυλώδη φυτά που καλλιεργούνται κυρίως για τα άνθη τους και χάνουν το φύλλωμά τους το χειμώνα.
Το βιβλίο περιγράφει ως αντιπροσωπευτικά το βιβούρνο χιονόσφαιρα, τον ιβίσκο τον συριακό, την κυδωνιά την ιαπωνική, την πασχαλιά, την τριανταφυλλιά και το χειμώνανθο, και αναφέρει και άλλους φυλλοβόλους θάμνους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φυλλοβόλα θαμνώδη καλλωπιστικά φυτά με ωραία διακοσμητικά άνθη είναι: το βιβούρνο χιονόσφαιρα (μεγάλα σφαιρικά λευκά άνθη), ο ιβίσκος ο συριακός ή αλθαία, η κυδωνιά η ιαπωνική ή τσιντόνια, η πασχαλιά ή σύριγγα (πολύ εύοσμα άνθη την εποχή του Πάσχα), η τριανταφυλλιά και ο χειμώνανθος (κίτρινα αρωματικά άνθη στην καρδιά του χειμώνα). Άλλοι φυλλοβόλοι θάμνοι με ενδιαφέρον για κήπους και πάρκα είναι η βεϊγκέλια, η βερβερίδα, η δεύτσια, το κυδωνίαστρο, η λαγκεστρέμια, η σπειραία, ο φιλάδελφος και η φορσύθια.

Κριτήρια αξιολόγησης: