Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Τα φυτά του εσωτερικού χώρου (σελ. 151) – ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Τα φυτά του εσωτερικού χώρου (σελ. 151) – ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Τα φυτά του εσωτερικού χώρου

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για τις κατηγορίες φυτών εσωτερικού χώρου, τους παράγοντες περιβάλλοντος, την υγρασία, την καταπολέμηση παρασίτων και τα χαρακτηριστικά επιμέρους ειδών (ανθούρι, ορχιδέες, Βρομελιώδη, κρότωνας, φίκος, πτεριδόφυτα, κάκτοι, παχύφυτα).

Ορισμός «φυτά εσωτερικού χώρου»

Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο «φυτά εσωτερικού χώρου»;

Απάντηση:

§5.1. Με τον όρο φυτά εσωτερικού χώρου εννοούμε όλα εκείνα τα φυτά που χρησιμοποιούνται για εσωτερική διακόσμηση ή αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων (κτίρια, θερμοκήπιο, προστατευμένη βεράντα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον όρο «φυτά εσωτερικού χώρου» εννοούμε όλα εκείνα τα φυτά που χρησιμοποιούνται για εσωτερική διακόσμηση ή για αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων. Αυτοί οι χώροι μπορεί να είναι κτίρια (σπίτια, γραφεία κ.ά.), το θερμοκήπιο ή μια προστατευμένη βεράντα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Φυτά για εσωτερική διακόσμηση/αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων

Κατηγορίες φυτών εσωτερικού χώρου

Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα καλλωπιστικά φυτά εσωτερικού χώρου;

Απάντηση:

Γενικά (κεφ. 5): το βιβλίο διακρίνει τα φυτά εσωτερικού χώρου σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες: ανθοφόρα, φυλλώδη, κακτώδη και παχύφυτα.
Στην περίληψη τα κακτώδη εντάσσονται στα παχύφυτα, οπότε μιλά για τρεις ομάδες: ανθοφόρα, φυλλώδη, παχύφυτα (με την οικογένεια των κακτωδών).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα καλλωπιστικά φυτά εσωτερικού χώρου διακρίνονται σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες: 1) ανθοφόρα, που καλλιεργούνται και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τα άνθη τους· 2) φυλλώδη, που η καλλωπιστική τους αξία οφείλεται στο φύλλωμά τους· 3) κακτώδη· 4) παχύφυτα, που αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες νερού σε σαρκώδη μέρη. Επειδή οι κάκτοι είναι κι αυτοί παχύφυτα (παχύφυτα βλαστού), συχνά οι κατηγορίες περιγράφονται ως τρεις: ανθοφόρα, φυλλώδη και παχύφυτα, στα οποία ανήκει η οικογένεια των κακτωδών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ανθοφόρα, φυλλώδη, κακτώδη, παχύφυτα (οι κάκτοι είναι παχύφυτα, αλλά όλα τα παχύφυτα δεν είναι κάκτοι)

Θέσεις ανάλογα με ανάγκες σε φως

Ερώτηση: Για να ικανοποιήσετε τις ανάγκες σε φως σε ένα ανθοφόρο και σε ένα φυλλώδες φυτό εσωτερικού χώρου, σε ποιες θέσεις θα τα τοποθετούσατε μέσα στο δωμάτιο;

Απάντηση:

Γενικά, α) Φως: τα ανθοφόρα φυτά (και οι κάκτοι) προτιμούν μεγαλύτερες εντάσεις φωτός από τα φυλλώδη.
Γι' αυτό τα ανθοφόρα μεγαλώνουν άριστα σε μια μεσημβρινή βεράντα ή στο πρεβάζι του παραθύρου, ενώ τα φυλλώδη στις γωνιές των δωματίων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το ανθοφόρο φυτό, που θέλει μεγαλύτερη ένταση φωτός, θα το τοποθετούσαμε σε θέση με άφθονο φως, π.χ. στο πρεβάζι ενός παραθύρου ή σε μια μεσημβρινή βεράντα (προσέχοντας τα είδη που παθαίνουν εγκαύματα στον άμεσο ήλιο, όπως η ορτανσία). Το φυλλώδες φυτό, που αρκείται σε μικρότερη ένταση φωτός, μπορεί να τοποθετηθεί σε μια γωνιά του δωματίου ή σε απόσταση έως 1,5 μ. από ένα μεγάλο παράθυρο, όπου εξασφαλίζεται ικανοποιητικός φωτισμός. Τα φυτά κοντά στα παράθυρα καλό είναι να μετακινούνται κατά διαστήματα, ώστε να δέχονται ομοιόμορφα το φως.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ανθοφόρο → πρεβάζι παραθύρου ή μεσημβρινή βεράντα (περισσότερο φως) — Φυλλώδες → γωνιά του δωματίου ή λίγο πιο μακριά από το παράθυρο

Ρύθμιση σχετικής υγρασίας εσωτερικού χώρου

Ερώτηση: Με ποιους τρόπους μπορείτε να μειώσετε και με ποιους να αυξήσετε τη σχετική υγρασία στους εσωτερικούς χώρους;

Απάντηση:

Ρύθμιση της σχετικής υγρασίας του εσωτερικού χώρου: για μείωση ανοίγουμε πόρτες ή παράθυρα (αερισμός, σύστημα εξαερισμού) ή αυξάνουμε τη θερμοκρασία, αφού ο θερμότερος αέρας συγκρατεί περισσότερους υδρατμούς.
Για αύξηση: στο θερμοκήπιο καταβρέχουμε τους διαδρόμους, λειτουργούμε την υδρονέφωση, ψεκάζουμε το φύλλωμα, σκιάζουμε με θερμοκουρτίνες το καλοκαίρι· στα σπίτια και γραφεία κάνουμε τακτικό ψεκασμό των φυτών με νερό και τοποθετούμε δοχεία με νερό πάνω στα θερμαντικά σώματα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μείωση της σχετικής υγρασίας: ανοίγουμε πόρτες ή παράθυρα και εξασφαλίζουμε καλό αερισμό (ακόμη καλύτερα με σύστημα εξαερισμού στο θερμοκήπιο)· διαφορετικά αυξάνουμε τη θερμοκρασία του εσωτερικού χώρου, οπότε μειώνεται η σχετική υγρασία, αφού ο θερμότερος αέρας μπορεί να συγκρατήσει περισσότερους υδρατμούς. Στα σπίτια πρόβλημα υψηλής υγρασίας έχουμε συνήθως μόνο στο μπάνιο, όπου επιλέγουμε κατάλληλα φυτά (φιλόδενδρο, μονστέρα). Αύξηση της σχετικής υγρασίας: στα θερμοκήπια καταβρέχουμε τους διαδρόμους με νερό, θέτουμε σε λειτουργία το σύστημα υδρονέφωσης, ψεκάζουμε το φύλλωμα των φυτών ή σκιάζουμε με θερμοκουρτίνες το καλοκαίρι. Στα σπίτια και στα γραφεία, όπου η υγρασία είναι μειωμένη (καλοκαίρι λόγω αερισμού και κλιματιστικών, χειμώνα λόγω θέρμανσης), κάνουμε τακτικό ψεκασμό των φυτών με νερό, τοποθετούμε δοχεία με νερό πάνω στα θερμαντικά σώματα και δεν τοποθετούμε τα φυτά κοντά σε ρεύματα αέρα και θερμές πηγές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Μείωση: αερισμός (πόρτες, παράθυρα, εξαερισμός), αύξηση θερμοκρασίας — Αύξηση: ψεκασμός φυλλώματος, δοχεία νερού στα θερμαντικά σώματα, (θερμοκήπιο) κατάβρεγμα διαδρόμων, υδρονέφωση, σκίαση

Καταπολέμηση παρασίτων φυτών δωματίου

Ερώτηση: Πώς θα καταπολεμήσετε τα παράσιτα στα φυτά δωματίου;

Απάντηση:

Φυτοπροστασία των φυτών εσωτερικών χώρων: ισχύει ο κανόνας ότι η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία· ιδιαίτερη σημασία έχει η απολύμανση του θερμοκηπίου, του εδαφικού μείγματος, των γλαστρών, των εργαλείων και των υλικών.
Για τα έντομα, τα ακάρεα και τις ασθένειες υπάρχουν τα αντίστοιχα φυτοφάρμακα, με σχολαστική τήρηση των κανόνων χρήσης και ανάγνωση της ετικέτας· είναι προτιμότερο να αποφεύγονται όταν στο σπίτι υπάρχουν παιδιά ή άτομα με αναπνευστικά προβλήματα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα φυτά δωματίου ισχύει ότι η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία: απολυμαίνουμε το εδαφικό μείγμα, τις γλάστρες, τα εργαλεία και τα υλικά που χρησιμοποιούμε, αφαιρούμε τα πεσμένα φύλλα, τα ξερά κλαδιά και τα άρρωστα μέρη του φυτού, και φροντίζουμε για σωστές συνθήκες (π.χ. η υπερβολική ζέστη με ξηρή ατμόσφαιρα ευνοεί τους τετράνυχους). Τα συνηθισμένα παράσιτα είναι οι τετράνυχοι, οι μελίγκρες (αφίδες), οι ψώρες (κοκκοειδή), οι αλευρώδεις, οι θρίπες, διάφορες κάμπιες, σκουλήκια του εδάφους, νηματώδεις και σαλιγκάρια. Για την καταπολέμησή τους υπάρχουν τα αντίστοιχα φυτοφάρμακα, πάντοτε όμως πρέπει να τηρούνται σχολαστικά οι γενικοί κανόνες χρήσης τους και να διαβάζεται προσεκτικά η ετικέτα του σκευάσματος. Είναι προτιμότερο να αποφεύγεται η χρήση τους όταν υπάρχουν παιδιά στο σπίτι ή άτομα με αναπνευστικά προβλήματα, γιατί η υγεία των ανθρώπων είναι πολυτιμότερη από αυτή των φυτών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πρόληψη (απολύμανση μείγματος, γλαστρών, εργαλείων) + κατάλληλα φυτοφάρμακα με τήρηση κανόνων και ανάγνωση ετικέτας· αποφυγή όταν υπάρχουν παιδιά ή άτομα με αναπνευστικά προβλήματα

Κατηγορία και χαρακτηριστικό ανθουριού-σπαθίφυλλου

Ερώτηση: Το ανθούρι και το σπαθίφυλλο, σε ποια κατηγορία φυτών εσωτερικού χώρου ανήκουν; Ποιο είναι το χαρακτηριστικό τους;

Απάντηση:

5.3 Ανθοφόρα φυτά: το ανθούρι και το σπαθίφυλλο κάνουν εξαιρετικά άνθη (πιο σωστά ψευδή άνθη) που παραμένουν αρκετό καιρό πάνω στο φυτό, γι' αυτό διίστανται οι γνώμες αν είναι ανθοφόρα ή φυλλώδη.
Το βιβλίο τα εντάσσει στα φυλλώδη φυτά (οικ. Αροϊδών, §5.4.3), γιατί περισσότερο χρόνο χρησιμοποιούνται για το ωραίο τους φύλλωμα και λιγότερο για το άνθος τους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το ανθούρι και το σπαθίφυλλο το βιβλίο τα κατατάσσει στα φυλλώδη φυτά εσωτερικού χώρου (οικογένεια Αροϊδών). Το χαρακτηριστικό τους είναι ότι κάνουν εξαιρετικά άνθη, πιο σωστά ψευδή άνθη (εντυπωσιακά βράκτια φύλλα), που παραμένουν αρκετό καιρό πάνω στο φυτό. Εξαιτίας αυτών των ανθέων διίστανται οι γνώμες αν πρέπει να θεωρηθούν ανθοφόρα ή φυλλώδη· επειδή όμως περισσότερο χρόνο χρησιμοποιούνται για το ωραίο τους φύλλωμα και λιγότερο για το άνθος τους, εντάσσονται στα φυλλώδη. Π.χ. το ανθούρι μετά την ανθοφορία διατηρείται για το ωραίο φύλλωμά του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κατά το βιβλίο: φυλλώδη (οικ. Αροϊδών)· χαρακτηριστικό: ψευδή άνθη (βράκτια) που διαρκούν πολύ — γι' αυτό υπάρχει και η άποψη ότι είναι ανθοφόρα

Διαφορά αναγκών ανθοφόρων-φυλλωδών

Ερώτηση: Αναφέρετε μια βασική διαφορά σχετικά με τις απαιτήσεις σε παράγοντες του περιβάλλοντος, μεταξύ των ανθοφόρων και των φυλλωδών φυτών εσωτερικού χώρου.

Απάντηση:

§5.4. Τα ανθοφόρα φυτά έχουν μεγαλύτερες απαιτήσεις σε φως (απαραίτητο για την άνθιση) απ' ό,τι τα φυλλώδη, τα οποία ανέχονται καλύτερα τη σκίαση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μια βασική διαφορά είναι οι απαιτήσεις σε φως: τα ανθοφόρα φυτά χρειάζονται περισσότερο φως, καθώς αυτό είναι απαραίτητο για την άνθιση, ενώ τα φυλλώδη φυτά ανέχονται καλύτερα τη σκίαση και μπορούν να αναπτυχθούν ικανοποιητικά σε πιο σκιερές θέσεις του δωματίου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ανθοφόρα → περισσότερο φως — Φυλλώδη → ανέχονται σκίαση

Ορχιδέες: κατηγορία και απαιτήσεις

Ερώτηση: Οι ορχιδέες, σε ποια κατηγορία φυτών εσωτερικού χώρου ανήκουν; Τι ξέρετε για τις απαιτήσεις που έχουν σε παράγοντες περιβάλλοντος;

Απάντηση:

5.3 Ανθοφόρα φυτά, γ) Ορχιδέες: ανήκουν στα ανθοφόρα φυτά εσωτερικού χώρου· είναι από τις μεγαλύτερες και πιο εξαπλωμένες οικογένειες φυτών.
Απαιτήσεις: χαμηλό έως μέτριο φωτισμό, καλό αερισμό, αρκετή εδαφική υγρασία, υψηλή σχετική υγρασία αέρα, θερμοκρασίες 10-24°C, νυχτερινή θερμοκρασία 3-5°C χαμηλότερη από την ημερήσια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ορχιδέες ανήκουν στα ανθοφόρα φυτά εσωτερικού χώρου. Βρίσκονται σε όλα τα μέρη της γης εκτός από τις άνυδρες ερήμους και τις περιοχές που καλύπτονται πάντα με χιόνι. Θέλουν χαμηλό έως μέτριο φωτισμό, καλό αερισμό, αρκετή εδαφική υγρασία, υψηλή σχετική υγρασία αέρα και δροσερό έως ζεστό περιβάλλον, με θερμοκρασίες από 10 μέχρι 24°C. Για καλή άνθηση η νυχτερινή θερμοκρασία πρέπει να είναι 3-5°C χαμηλότερη από την ημερήσια· γι' αυτό το καλοκαίρι επιβάλλεται να βγάζουμε τα φυτά στο ύπαιθρο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ανθοφόρα· χαμηλό-μέτριο φως, καλός αερισμός, υψηλή σχετική υγρασία, 10-24°C, νύχτα 3-5°C δροσερότερη, καλοκαίρι στο ύπαιθρο

Βρομελιώδη: χαρακτηριστικά και είδη

Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Βρομελιωδών; Αναφέρετε τα γνωστά φυτά της οικογένειας.

Απάντηση:

§5.4.6 Οικ. Βρομελιιδών: φύλλα επιμήκη, στενά, λογχοειδή, χονδρά, άκαμπτα, σφιχτά τυλιγμένα με τους κολεούς τους, που σχηματίζουν κυπελλόμορφο ρόδακα που συγκρατεί νερό· πολλά είναι επίφυτα.
Τα σπουδαιότερα: αιχμέα, βριέζια, νεορεγκέλια, νιντουλάριο, γκουζμάνια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα Βρομελιώδη προέρχονται από την τροπική Αφρική και Αμερική. Έχουν φύλλα επιμήκη, στενά, λογχοειδή, χονδρά και άκαμπτα, σφιχτά τυλιγμένα μεταξύ τους με τους κολεούς τους, ώστε σχηματίζουν έναν κυπελλόμορφο ρόδακα που στα περισσότερα συγκρατεί νερό (το κύπελλο πρέπει να έχει πάντα νερό). Πολλά έχουν πολύχρωμα φύλλα, ενώ άλλα έχουν εντυπωσιακά βράκτια φύλλα και άνθη, που αργούν να εμφανιστούν (2-3 ή και περισσότερα χρόνια). Πολλά στον τόπο καταγωγής τους είναι επίφυτα, γι' αυτό θέλουν χώμα με άφθονη οργανική ουσία. Χρειάζονται έντονο αλλά όχι άμεσο φωτισμό, θερμοκρασία όχι κάτω από 15-16°C, υψηλή σχετική υγρασία και πότισμα όταν στεγνώνει το χώμα· πολλαπλασιάζονται εύκολα με σπόρο και παραφυάδες. Τα γνωστότερα φυτά της οικογένειας είναι η αιχμέα, η βριέζια, η νεορεγκέλια, το νιντουλάριο και η γκουζμάνια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κυπελλόμορφος ρόδακας που κρατά νερό, πολύχρωμα φύλλα ή βράκτια, πολλά επίφυτα· αιχμέα, βριέζια, νεορεγκέλια, νιντουλάριο, γκουζμάνια

Αποχρωματισμός φύλλων κρότωνα

Ερώτηση: Στον κρότωνα που έχετε στο δωμάτιό σας αρχίζουν να αποχρωματίζονται τα φύλλα. Τι μπορεί να συμβαίνει;

Απάντηση:

§5.7. Ο αποχρωματισμός φύλλων κρότωνα οφείλεται συνήθως σε ανεπαρκή φωτισμό — χρειάζεται θέση με περισσότερο φως.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αποχρωματισμός των φύλλων του κρότωνα (απώλεια της έντονης χρωματικής τους ποικιλίας) οφείλεται συνήθως σε ανεπαρκή φωτισμό. Ο κρότωνας χρειάζεται μεταφορά σε θέση με περισσότερο φως, ώστε να διατηρήσει τα έντονα χρώματα του φυλλώματός του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ανεπαρκής φωτισμός — χρειάζεται θέση με περισσότερο φως

Είδη και πολλαπλασιασμός φίκου

Ερώτηση: Ποια είδη φίκου ξέρετε; Πώς πολλαπλασιάζεται ο φίκος;

Απάντηση:

§5.4 Φυλλώδη, Οικ. Μορεϊδών: το βιβλίο περιγράφει τρία είδη φίκου εσωτερικού χώρου: φίκο τον ελαστικό, φίκο τον λυρόφυλλο (φίκο βιολί) και φίκο τον βενιαμίν· στο ίδιο γένος ανήκει και η συκιά.
Ο φίκος ο ελαστικός πολλαπλασιάζεται εύκολα με εναέριες καταβολάδες, με ακραία μοσχεύματα και με μοσχεύματα βλαστών που φέρουν τον οφθαλμό της βάσης του φύλλου· ο πολλαπλασιασμός του βενιαμίν είναι ίδιος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γνωστά είδη φίκου εσωτερικού χώρου είναι: ο φίκος ο ελαστικός (Ficus elastica), με βαθυπράσινα, δερματώδη, γυαλιστερά, μεγάλα φύλλα και έντονα κόκκινο κολεό· ο φίκος ο λυρόφυλλος ή φίκος βιολί (Ficus lyrata), με φύλλα σε σχήμα λύρας· και ο φίκος ο βενιαμίν (Ficus benjamina), με μικρά, λεπτά, γυαλιστερά φύλλα και πολλές λεπτές τοξοειδείς διακλαδώσεις. Στο ίδιο γένος ανήκει και η συκιά (Ficus carica). Ο φίκος πολλαπλασιάζεται εύκολα με εναέριες καταβολάδες, με ακραία μοσχεύματα και με μοσχεύματα βλαστών, στα οποία πρέπει πάντα να υπάρχει ο οφθαλμός που βρίσκεται στη βάση του φύλλου (μοσχεύματα φύλλου με οφθαλμό).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Φίκος ελαστικός, λυρόφυλλος, βενιαμίν· πολλαπλασιασμός: εναέριες καταβολάδες, ακραία μοσχεύματα, μοσχεύματα βλαστών με τον οφθαλμό της βάσης του φύλλου

Πτεριδόφυτα εσωτερικού χώρου

Ερώτηση: Ποια πτεριδόφυτα φυτά εσωτερικού χώρου ξέρετε; Ποιες είναι οι βασικές απαιτήσεις τους σε παράγοντες του περιβάλλοντος;

Απάντηση:

§5.4.14 Οικ. Πολυποδιιδών: ανήκει στα πτεριδόφυτα (όλες οι φτέρες), που φυτρώνουν σε υγρές και σκιερές περιοχές, κυρίως στα τροπικά δάση· δεν παράγουν άνθη.
Γι' αυτό τα είδη εσωτερικών χώρων θέλουν δροσερή, υγρή, ήσυχη θέση, μακριά από τον ήλιο. Είδη: ασπλένιο, νεφρολεπίδα, αδίαντο, πλατυκέριο, πελλαία, φτέρη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γνωστά πτεριδόφυτα (φτέρες) εσωτερικού χώρου είναι: το ασπλένιο ή φωλιά (Asplenium nidus), η νεφρολεπίδα η εξοχότατη ή ξιφόφτερη (Nephrolepis exaltata), το αδίαντο ή πολυτρίχι (Adiantum), το πλατυκέριο ή ελαφοκέρατο (Platycerium), η πελλαία (Pellaea) και η φτέρη (Pteris cretica). Επειδή στη φύση φυτρώνουν σε υγρές και σκιερές περιοχές, κυρίως στα τροπικά δάση, στους εσωτερικούς χώρους θέλουν δροσερή, υγρή, ήσυχη θέση, μακριά από τον ήλιο. Π.χ. η νεφρολεπίδα θέλει μέτριο φωτισμό μακριά από τον ήλιο, που καίει τα φύλλα, ζεστό περιβάλλον, υγρή ατμόσφαιρα και πάντα υγρό χώμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ασπλένιο, νεφρολεπίδα, αδίαντο, πλατυκέριο, πελλαία, φτέρη· δροσερή, υγρή, ήσυχη θέση μακριά από τον ήλιο· δεν κάνουν άνθη

Ομάδα και χαρακτηριστικά κάκτων

Ερώτηση: Σε ποια μεγάλη ομάδα φυτών ανήκουν οι κάκτοι; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των κάκτων;

Απάντηση:

§5.7. Οι κάκτοι ανήκουν στα παχύφυτα· χαρακτηριστικά: προέλευση από ξηρικές περιοχές, αποθήκευση νερού σε σαρκώδεις βλαστούς, φύλλα μετατρεμμένα σε αγκάθια, ανάγκη λίγου νερού/άφθονου φωτός.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κάκτοι ανήκουν στη μεγάλη ομάδα των παχύφυτων. Βασικά χαρακτηριστικά τους: κατάγονται κυρίως από ξηρικές/ερημικές περιοχές, αποθηκεύουν νερό στους σαρκώδεις βλαστούς τους, έχουν τα φύλλα τους μετατρεμμένα σε αγκάθια (που μειώνουν τη διαπνοή) και απαιτούν σχετικά λίγο νερό αλλά άφθονο φως.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Παχύφυτα — προέλευση ξηρικών περιοχών, σαρκώδεις βλαστοί, φύλλα→αγκάθια, λίγο νερό/πολύ φως

Διαφορές κάκτων-παχύφυτων

Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές διαφορές των κάκτων με τα υπόλοιπα παχύφυτα;

Απάντηση:

§5.5-5.6: οι κάκτοι είναι παχύφυτα, αλλά όλα τα παχύφυτα δεν είναι κάκτοι.
Οι κάκτοι είναι παχύφυτα βλαστού (σαρκώδης βλαστός που αποθηκεύει νερό, φύλλα μετατρεμμένα σε αγκάθια, εκτός από το γένος Περεσκία), ενώ τα περισσότερα υπόλοιπα παχύφυτα είναι παχύφυτα φύλλων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κάκτοι είναι παχύφυτα βλαστού: αποθηκεύουν νερό στο σαρκώδη, πράσινο βλαστό τους, ο οποίος κάνει όλες τις λειτουργίες των φύλλων, ενώ τα φύλλα τους έχουν μετατραπεί σε αγκάθια (εξαίρεση ορισμένα είδη του γένους Περεσκία, που έχουν πραγματικά φύλλα). Χαρακτηριστικό τους είναι επίσης ότι τα μάτια πάνω στους σαρκώδεις βλαστούς βγαίνουν δύο-δύο, περιβάλλονται από χνούδι και τριχίδια, και από το επάνω μάτι βγαίνουν τα άνθη και οι νέοι βλαστοί, ενώ από το κάτω τα αγκάθια. Αντίθετα, τα περισσότερα από τα υπόλοιπα παχύφυτα είναι παχύφυτα φύλλων: έχουν μια διογκωμένη βάση από όπου βγαίνουν σαρκώδη φύλλα, με ή χωρίς αγκάθια, κυρίως σε μορφή ρόδακα ή σε άλλες μορφές (τούφα, σπειροειδή, αλληλοκαλυπτόμενα όπως τα κεραμίδια). Κατά τα άλλα, τα υπόλοιπα παχύφυτα έχουν τις ίδιες απαιτήσεις και θέλουν τις ίδιες φροντίδες με τους κάκτους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κάκτοι: παχύφυτα βλαστού, φύλλα → αγκάθια (εκτός Περεσκίας), μάτια δύο-δύο — Υπόλοιπα: κυρίως παχύφυτα φύλλων με σαρκώδη φύλλα σε ρόδακα

Γνωστά παχύφυτα εσωτερικών χώρων

Ερώτηση: Αναφέρετε γνωστά παχύφυτα εσωτερικών χώρων.

Απάντηση:

§5.6 Παχύφυτα: το βιβλίο αναφέρει παχύφυτα από τις οικογένειες Αγαυϊδών, Κρασσουλιδών και Λειριιδών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γνωστά παχύφυτα εσωτερικών χώρων είναι: από την οικογένεια των Αγαυϊδών, η Αγαύη της Βασίλισσας Βικτωρίας (και ο «Αθάνατος» στους εξωτερικούς χώρους), ενώ πολλοί κατατάσσουν εδώ και τη Σανσεβιέρια και τη Γιούκκα· από την οικογένεια των Κρασσουλιδών, η Κράσσουλα, η Εχεβερία και η Καλαγχόη· από την οικογένεια των Λειριιδών, η Αλόη, η Γαστερία και η Χοβέρθια.

Κριτήρια αξιολόγησης: