Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ερωτήσεις σελ. 19-20) – ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ερωτήσεις σελ. 19-20)

Απαντήσεις στις 9 ερωτήσεις του κεφαλαίου 1.

Ερώτηση 1 — Αντιστοίχιση οργάνων

Ερώτηση: Αντιστοιχίστε τα: Μεγάλα χείλη αιδοίου, Εξωτερικά γεννητικά όργανα — Μικρά χείλη αιδοίου, Κόλπος, Όρος Αφροδίτης, Μήτρα, Εσωτερικά γεννητικά όργανα — Κλειτορίδα, Σάλπιγγες, Ωοθήκες.

Απάντηση:

• • Εξωτερικά γεννητικά όργανα (αιδοίο): μεγάλα χείλη αιδοίου, μικρά χείλη αιδοίου, όρος Αφροδίτης (εφήβαιο), κλειτορίδα (και ο παρθενικός υμένας) (σελ. 10).
  • Εσωτερικά γεννητικά όργανα: κόλπος, μήτρα, σάλπιγγες, ωοθήκες (σελ. 11).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εξωτερικά: μεγάλα χείλη, μικρά χείλη, όρος Αφροδίτης, κλειτορίδα. Εσωτερικά: κόλπος, μήτρα, σάλπιγγες, ωοθήκες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Εσωτερικά όργανα — λειτουργία

Ερώτηση: Ποια είναι τα εσωτερικά γεννητικά όργανα; Ποια η λειτουργία τους;

Απάντηση:

• Τα εσωτερικά γεννητικά όργανα είναι ο κόλπος, η μήτρα, οι σάλπιγγες (ωαγωγοί) και οι ωοθήκες (σελ. 11).
  • Κόλπος: ελαστικός σωλήνας 8-9 cm· είναι το όργανο της συνουσίας, το τελευταίο τμήμα του πυελογεννητικού σωλήνα από το οποίο περνά το έμβρυο στον φυσιολογικό τοκετό, και από αυτόν εξέρχεται το αίμα της εμμήνου ρύσεως (σελ. 12).
  • Μήτρα: κοίλο μυώδες όργανο σαν αχλάδι· σε κάθε κύκλο προετοιμάζεται να υποδεχθεί το έμβρυο, το προφυλάσσει και το βοηθά να αναπτυχθεί μέχρι τον τοκετό (σελ. 13).
  • Σάλπιγγες: οι κροσσοί παίρνουν το ωάριο από την ωοθήκη με περισταλτικές κινήσεις και το προωθούν μέσα στη σάλπιγγα· η γονιμοποίηση γίνεται στη λήκυθο (σελ. 13).
  • Ωοθήκες: οι γεννητικοί αδένες, με διπλή λειτουργία — παράγουν τα ωάρια για την αναπαραγωγή και εκκρίνουν τις ορμόνες οιστρογόνα και προγεστερόνη για τη ρύθμιση του γεννητικού κύκλου (σελ. 14).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κόλπος (συνουσία, δίοδος εμβρύου, έξοδος αίματος), μήτρα (υποδοχή-προφύλαξη-ανάπτυξη εμβρύου), σάλπιγγες (παραλαβή-προώθηση ωαρίου, γονιμοποίηση στη λήκυθο), ωοθήκες (ωάρια + οιστρογόνα-προγεστερόνη).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Κενά — ωάριο, εφηβεία

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά: α. Το ωάριο παράγεται ……… ……..........., γονιμοποιείται …………… ..................και εμφυτεύεται ……… ........…….. . β. Στην ………………. το κορίτσι μετατρέπεται σε γυναίκα με την επίδραση των ………………… που παράγονται στις ………….. .

Απάντηση:

• α. Το ωάριο παράγεται στην ωοθήκη (στο ωοθυλάκιο), γονιμοποιείται στη λήκυθο της σάλπιγγας και εμφυτεύεται στη μήτρα (στο ενδομήτριο) (σελ. 13-14, 26).
• β. Στην εφηβεία (ήβη) το κορίτσι μετατρέπεται σε γυναίκα με την επίδραση των οιστρογόνων που παράγονται στις ωοθήκες (σελ. 14, 166).

Σύνοψη: (ενδεικτική) α. στην ωοθήκη — στη λήκυθο της σάλπιγγας — στη μήτρα (ενδομήτριο). β. εφηβεία — οιστρογόνων — ωοθήκες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Σειρά λέξεων

Ερώτηση: Βάλτε σε σειρά τις λέξεις και φτιάξτε με αυτές φράσεις για να βγαίνει νόημα. Υπόφυση / υποθάλαμος / ωοθήκη / ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη / εφηβεία / ωοθυλάκια / οιστρογόνα.

Απάντηση:

• Ενδεικτική διατύπωση (σελ. 15-16, 166): Στην εφηβεία ωριμάζει ο υποθάλαμος, ο οποίος διεγείρει την υπόφυση· ο πρόσθιος λοβός της εκκρίνει την ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH), που δρα στην ωοθήκη και διεγείρει τα ωοθυλάκια να αναπτυχθούν και να παράγουν οιστρογόνα.
• Σειρά: εφηβεία → υποθάλαμος → υπόφυση → ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη → ωοθήκη → ωοθυλάκια → οιστρογόνα (άξονας υποθαλάμου-υπόφυσης-ωοθηκών).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εφηβεία → υποθάλαμος → υπόφυση → ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη → ωοθήκη → ωοθυλάκια → οιστρογόνα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η ερώτηση ζητά ελεύθερη σύνταξη· η λύση είναι ενδεικτική.

Ερώτηση 5 — Σωστή πρόταση — ωοθυλακιορρηξία

Ερώτηση: Σημειώστε ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστή. α. Από το ώριμο ωοθυλάκιο απελευθερώνεται το γονιμοποιημένο ωάριο. β. Από το ώριμο ωοθυλάκιο απελευθερώνεται το ωάριο με την επίδραση της ωχρινοτρόπου ορμόνης. γ. Από το ώριμο ωοθυλάκιο απελευθερώνεται το ωάριο μόνο πριν την εγκυμοσύνη.

Απάντηση:

• Σωστή είναι η β: μόλις το ωοθυλάκιο ωριμάσει (γρααφιανό), με την επίδραση της LH (ωχρινοτρόπου) σπάζει το περίβλημά του και βγαίνει το ωάριο — ωοθυλακιορρηξία (σελ. 16).
• Η α είναι λάθος: απελευθερώνεται αγονιμοποίητο ωάριο (η γονιμοποίηση γίνεται μετά, στη λήκυθο). Η γ είναι λάθος: η ωοθυλακιορρηξία γίνεται περιοδικά σε κάθε κύκλο της αναπαραγωγικής ηλικίας, όχι μόνο πριν από εγκυμοσύνη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή η β — το ωάριο απελευθερώνεται με την επίδραση της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH)· α λάθος (όχι γονιμοποιημένο), γ λάθος (κάθε κύκλο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Κενά — αναπαραγωγική ηλικία

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά: Η αναπαραγωγική ηλικία της γυναίκας αρχίζει με την................. και τελειώνει με την ........................ . Η αναπαραγωγική ηλικία της γυναίκας χαρακτηρίζεται από τον ..................... .................. . Στη διάρκεια του γεννητικού κύκλου το ........................ προετοιμάζεται για μια πιθανή ............................... . Αν δεν υπάρξει εγκυμοσύνη το ενδομήτριο πέφτει υπό μορφή αιμορραγίας που λέγεται ....................... ........................ .

Απάντηση:

• Η αναπαραγωγική ηλικία της γυναίκας αρχίζει με την ήβη (εφηβεία) και τελειώνει με την εμμηνόπαυση. Η αναπαραγωγική ηλικία χαρακτηρίζεται από τον γεννητικό κύκλο. Στη διάρκεια του γεννητικού κύκλου το ενδομήτριο προετοιμάζεται για μια πιθανή εγκυμοσύνη. Αν δεν υπάρξει εγκυμοσύνη το ενδομήτριο πέφτει υπό μορφή αιμορραγίας που λέγεται έμμηνος ρύση (σελ. 16-17).

Σύνοψη: (ενδεικτική) ήβη — εμμηνόπαυση — γεννητικό κύκλο — ενδομήτριο — εγκυμοσύνη — έμμηνος ρύση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Ορισμοί

Ερώτηση: Δώστε σύντομους ορισμούς για τους παρακάτω όρους: - έμμηνος ρύση - εφηβεία - δυσμηνόρροια - γεννητικός κύκλος

Απάντηση:

• • Έμμηνος ρύση: η περιοδική αιμορραγία με την οποία πέφτει το προετοιμασμένο ενδομήτριο (λειτουργική στιβάδα) όταν δεν γίνει γονιμοποίηση· εμφανίζεται κάθε ≈28 ημέρες, διαρκεί 2-5 ημέρες (50-90 g) (σελ. 17-18).
  • Εφηβεία (ήβη): το στάδιο της σεξουαλικής ωρίμανσης στο οποίο το κορίτσι μετατρέπεται σε γυναίκα με την επίδραση των οιστρογόνων — αναπτύσσονται οι μαστοί, το τρίχωμα και εμφανίζεται η πρώτη έμμηνος ρύση· αρχή της αναπαραγωγικής ηλικίας (σελ. 15, 166).
  • Δυσμηνόρροια: οι ενοχλήσεις που συνοδεύουν την έμμηνο ρύση — πόνος στο κάτω μέρος της κοιλιάς ή τη μέση, ναυτία-έμετοι-διάρροια, ψυχική διέγερση ή κατάθλιψη· πρωτοπαθής (χωρίς οργανική βλάβη) ή δευτεροπαθής (οργανικές βλάβες) (σελ. 18).
  • Γεννητικός κύκλος: το διάστημα από την αρχή μιας περιόδου μέχρι την αρχή της επόμενης· χαρακτηριστικό της αναπαραγωγικής ηλικίας, με παραγωγική και εκκριτική φάση (σελ. 16).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Έμμηνος ρύση = περιοδική αιμορραγία από την πτώση του ενδομητρίου· εφηβεία = στάδιο σεξουαλικής ωρίμανσης κοριτσιού → γυναίκα· δυσμηνόρροια = επώδυνες ενοχλήσεις της περιόδου· γεννητικός κύκλος = από την αρχή μιας περιόδου έως την αρχή της επόμενης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Σωστό-λάθος

Ερώτηση: Σημειώστε ποια πρόταση είναι σωστή και ποια λάθος: α. Ο γεννητικός κύκλος είναι χαρακτηριστικό της αναπαραγωγικής ηλικίας της γυναίκας. β. Η έμμηνος ρύση είναι χαρακτηριστικό του γεννητικού κύκλου. γ. Η φυσιολογική λειτουργία των ωοθηκών είναι αναγκαία για την ομαλή λειτουργία του γεννητικού κύκλου. δ. Το συχνό πλύσιμο των γυναικών τις μέρες της εμμήνου ρύσεως προδιαθέτει σε λοιμώξεις και δυσμηνόρροια. ε. Η δυσμηνόρροια συνήθως δεν οφείλεται σε κάποια πάθηση.

Απάντηση:

• • α. Σωστό — χαρακτηριστικό γνώρισμα της αναπαραγωγικής ηλικίας είναι ο γεννητικός κύκλος (σελ. 16).
  • β. Σωστό — η έμμηνος ρύση σηματοδοτεί το τέλος του κύκλου και την αρχή του επόμενου (σελ. 17).
  • γ. Σωστό — οι ωοθήκες παράγουν τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη που ρυθμίζουν τις δύο φάσεις του κύκλου (σελ. 14, 16).
  • δ. Λάθος — αντίθετα, κατά την εμμηνορρυσία η γυναίκα πρέπει να φροντίζει σχολαστικά την καθαριότητα (καθημερινό λουτρό, συχνές πλύσεις των εξωτερικών γεννητικών οργάνων), γιατί η μήτρα έχει τραυματικές επιφάνειες και το αίμα είναι τροφή για μικρόβια (σελ. 18).
  • ε. Σωστό — η πρωτοπαθής δυσμηνόρροια, που είναι αρκετά συχνή (κυρίως στην εφηβεία), δεν οφείλεται σε οργανικές βλάβες· μόνο η δευτεροπαθής οφείλεται σε πάθηση (σελ. 18).

Σύνοψη: (ενδεικτική) α Σ, β Σ, γ Σ, δ Λ (η καθαριότητα είναι απαραίτητη), ε Σ (η συχνή πρωτοπαθής δυσμηνόρροια δεν έχει οργανικό αίτιο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Φάσεις κύκλου

Ερώτηση: Πόσες φάσεις έχει ο γεννητικός κύκλος της γυναίκας; Ποιες ορμόνες ρυθμίζουν αυτές τις φάσεις; Η ωοθυλακιορρηξία πότε συμβαίνει;

Απάντηση:

• Ο γεννητικός κύκλος έχει δύο φάσεις (σελ. 16-17):
  • Παραγωγική φάση: ρυθμίζεται από τα οιστρογόνα, αρχίζει με την έναρξη της εμμηνορρυσίας· τα οιστρογόνα προκαλούν στο ενδομήτριο υπεραιμία, υπερπλασία και υπερτροφία.
  • Εκκριτική φάση: ρυθμίζεται από την προγεστερόνη (του ωχρού σωματίου, μαζί με οιστρογόνα), αρχίζει μετά την ωοθυλακιορρηξία· η προγεστερόνη δημιουργεί γλυκογόνο στο ενδομήτριο (πρώτη τροφή του εμβρύου).
• Η ωοθυλακιορρηξία συμβαίνει στη μέση περίπου του γεννητικού κύκλου — τη 14η ημέρα σε σταθερό κύκλο 28 ημερών, δηλαδή 14 ημέρες πριν από την πρώτη ημέρα της επόμενης εμμηνορρυσίας — με την επίδραση της LH. Αν δεν γίνει ωοθυλακιορρηξία, δεν σχηματίζεται ωχρό σωμάτιο και ο κύκλος είναι μονοφασικός (μόνο παραγωγική φάση).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δύο φάσεις: παραγωγική (οιστρογόνα, από την εμμηνορρυσία) και εκκριτική (προγεστερόνη + οιστρογόνα, μετά την ωοθυλακιορρηξία)· η ωοθυλακιορρηξία στη μέση του κύκλου — 14η ημέρα του 28ήμερου, 14 ημέρες πριν την επόμενη περίοδο.

Κριτήρια αξιολόγησης: