Λύσεις — Κεφάλαιο 4 (Ερωτήσεις σελ. 81-83) – ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 4 (Ερωτήσεις σελ. 81-83)
Απαντήσεις στις 17 ερωτήσεις του κεφαλαίου 4.
Ερώτηση 1 — Αντιστοίχιση
Ερώτηση: Να αντιστοιχίσετε τα παρακάτω: Λοχεία — Επάνοδος μήτρας στην κατάσταση πριν την εγκυμοσύνη. Λόχια — Το γάλα των πρώτων ημερών μετά τον τοκετό. Παλινδρόμηση μήτρας — Οι πρώτες 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό. Πύαρ — Έκκριμα γεννητικών οργάνων μετά τον τοκετό.
Απάντηση:
- Σωστές αντιστοιχίσεις (σελ. 66-67):
- Λοχεία → οι πρώτες 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό.
- Λόχια → έκκριμα γεννητικών οργάνων μετά τον τοκετό.
- Παλινδρόμηση μήτρας → επάνοδος μήτρας στην κατάσταση πριν την εγκυμοσύνη.
- Πύαρ → το γάλα των πρώτων ημερών μετά τον τοκετό (πρωτόγαλα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λοχεία — πρώτες 6 εβδομάδες· λόχια — έκκριμα γεννητικών οργάνων· παλινδρόμηση — επάνοδος μήτρας· πύαρ — γάλα πρώτων ημερών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Μεταβολές λοχείας
Ερώτηση: Ποιες μεταβολές παρατηρούνται στο σώμα της γυναίκας την περίοδο της λοχείας;
Απάντηση:
- Οι κυριότερες μεταβολές (παλινδρόμηση = επάνοδος των οργάνων της μικρής πυέλου στην αρχική κατάσταση) αφορούν τη μήτρα και τον μαστό (σελ. 66-67):
- Μήτρα: αμέσως μετά τον πλακούντα λίγο κάτω από τον ομφαλό· με τις υστεραίες ωδίνες κατεβαίνει, ώστε τη 10η ημέρα ψηλαφάται 1 cm πάνω από την ηβική σύμφυση· το βάρος επανέρχεται στο φυσιολογικό.
- Ουροποιητικό: αρχικά επίσχεση ούρων (πόνος περινέου), μετά φάση πολυουρίας.
- Πεπτικό: δυσκοιλιότητα λόγω ατονίας του εντέρου.
- Θερμοκρασία: το πρώτο 24ωρο πυρετός έως 38 °C χωρίς ανησυχία.
- Σφυγμός: ταχυσφυγμία = μεγάλη απώλεια αίματος ή λοίμωξη.
- Αιματολογικά: αύξηση αιματοκρίτη-αιμοσφαιρίνης (χωρίς αιμορραγία).
- Βάρος: η λεχωίδα φεύγει από το μαιευτήριο έχοντας χάσει 6-8 kg.
- Δέρμα: χαλάρωση κοιλιακών τοιχωμάτων-στήθους, νυχτερινή εφίδρωση.
- Εμμηνορρυσία: η πρώτη μετά τις 40 ημέρες· σε θηλάζουσες καθυστερεί λίγους μήνες, με μεγάλη διάρκεια-ποσότητα.
- Μαστοί: διόγκωση και παραγωγή γάλακτος (προλακτίνη-ωκυτοκίνη), πρώτα το πύαρ (2-3 ημέρες μετά).
- Λόχια: εκκρίσεις που αλλάζουν από αιματηρά σε λευκοκίτρινα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Παλινδρόμηση μήτρας (10η ημέρα 1 cm πάνω από ηβική), επίσχεση → πολυουρία, δυσκοιλιότητα, πυρετός έως 38 °C το 1ο 24ωρο, ταχυσφυγμία σε αιμορραγία-λοίμωξη, αύξηση Ht-Hb, απώλεια 6-8 kg, χαλάρωση δέρματος-εφίδρωση, εμμηνορρυσία μετά 40 ημέρες, μαστοί-γάλα, λόχια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Λόχια
Ερώτηση: Τι είναι τα λόχια; Αλλάζουν στη διάρκεια της λοχείας; Αν γίνουν δύσοσμα και πυώδη τι έχει συμβεί;
Απάντηση:
- Λόχια είναι οι εκκρίσεις που αποβάλλονται από τα γεννητικά όργανα της γυναίκας στην περίοδο της λοχείας και προέρχονται από τη θέση όπου ήταν προσκολλημένος ο πλακούντας (σελ. 66).
- Αλλάζουν καθώς η βλάβη επουλώνεται: τις πρώτες 5-6 ημέρες αιματηρά, τις επόμενες 5-6 οροαιματηρά, κατόπιν ορώδη και στη συνέχεια λευκοκίτρινα· έχουν χαρακτηριστική οσμή. Όταν γίνουν πυώδη και δύσοσμα, έχει συμβεί μόλυνση — πρόκειται για ενδομητρίτιδα (φλεγμονή της μήτρας από μόλυνση της θέσης του πλακούντα), που συνοδεύεται από πυρετό, ταχυκαρδία, καταβολή και διογκωμένη-επώδυνη μήτρα και αντιμετωπίζεται με καλλιέργεια λοχίων και αντιβίωση (σελ. 73-74).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εκκρίσεις των γεννητικών οργάνων στη λοχεία από τη θέση του πλακούντα· αιματηρά (5-6 ημ.) → οροαιματηρά (5-6) → ορώδη → λευκοκίτρινα· δύσοσμα-πυώδη = μόλυνση, ενδομητρίτιδα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Παλινδρόμηση μήτρας
Ερώτηση: Πώς εξελίσσεται η παλινδρόμηση της μήτρας μετά τον τοκετό;
Απάντηση:
- Αμέσως μετά την έξοδο του πλακούντα το ύψος της μήτρας φθάνει λίγο πιο κάτω από τον ομφαλό. Με τις υστεραίες ωδίνες, που συνεχίζονται στη λοχεία, το ύψος της μήτρας κατεβαίνει προοδευτικά, ώστε τη 10η ημέρα η μήτρα ψηλαφάται 1 cm πάνω από την ηβική σύμφυση. Το βάρος της επανέρχεται στο φυσιολογικό (σελ. 66, 80). Το συχνό άδειασμα της ουροδόχου κύστης και η κίνηση βοηθούν την παλινδρόμηση και την έξοδο των λοχίων (σελ. 72).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αμέσως λίγο κάτω από τον ομφαλό → με τις υστεραίες ωδίνες κατεβαίνει προοδευτικά → 10η ημέρα 1 cm πάνω από την ηβική σύμφυση → βάρος φυσιολογικό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Πλεονεκτήματα θηλασμού
Ερώτηση: Ποια πλεονεκτήματα έχει το μητρικό γάλα; Γιατί πρέπει να ενθαρρύνεται ο θηλασμός;
Απάντηση:
- Το καλύτερο γάλα για κάθε νεογέννητο είναι το γάλα του είδους του· το μητρικό γάλα δεν μπορεί να το αντικαταστήσει κανένα άλλο γιατί (σελ. 68):
- Δεν έχει μικρόβια — το παιδί το παίρνει απευθείας από το στήθος, χωρίς βρασμό.
- Δεν θέλει προετοιμασία και έχει πάντα την κατάλληλη θερμοκρασία.
- Περιέχει αντισώματα για την άμυνα του οργανισμού — προφυλάσσει από πολλές αρρώστιες.
- Περιέχει λευκώματα ανώτερης βιολογικής αξίας.
- Περιέχει ευκολοχώνευτα λίπη.
- Περιέχει υδατάνθρακες μοναδικής αξίας — βοηθούν την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος και προφυλάσσουν από παθήσεις του εντέρου.
- Περιέχει βιταμίνες.
- Σπάνια προκαλεί αλλεργικές αντιδράσεις.
- Για τα άρρωστα ή πρόωρα παιδιά είναι σωτήριο.
- Επιπλέον, ο θηλασμός δημιουργεί ψυχολογική σύνδεση: είναι το θεμέλιο της ψυχικής υγείας του παιδιού και δημιουργεί ισχυρούς δεσμούς μητέρας-παιδιού (χτύποι καρδιάς, ζεστασιά, οσμή, τρυφερότητα). Γι' αυτό ο μητρικός θηλασμός είναι απαράβατο μητρικό καθήκον και έχουμε υποχρέωση να πείσουμε τη μητέρα (σελ. 67-68, 80).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χωρίς μικρόβια-βρασμό, χωρίς προετοιμασία, σωστή θερμοκρασία, αντισώματα, λευκώματα ανώτερης αξίας, ευκολοχώνευτα λίπη, υδατάνθρακες (νευρικό-έντερο), βιταμίνες, σπάνια αλλεργίες, σωτήριο για πρόωρα-άρρωστα· ψυχολογική σύνδεση μητέρας-παιδιού → απαράβατο μητρικό καθήκον.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 6 — Μηχανισμός γάλακτος
Ερώτηση: Ποιος είναι ο μηχανισμός της παραγωγής και της έκκρισης του γάλακτος;
Απάντηση:
-
Με την έναρξη του τοκετού απελευθερώνονται από την υπόφυση η προλακτίνη και η ωκυτοκίνη· με την επίδρασή τους και με την «εντολή» του νεογνού μέσω του θηλασμού αρχίζει η έκκριση (σελ. 70):
- Με τις θηλαστικές κινήσεις του νεογνού στέλνεται μέσω της νευρικής οδού μήνυμα στον εγκέφαλο.
- Ο πρόσθιος λοβός της υπόφυσης εκκρίνει προλακτίνη και ο οπίσθιος λοβός απελευθερώνει ωκυτοκίνη· οι ορμόνες μεταφέρονται με το αίμα στον μαστό.
- Με την προλακτίνη παράγεται το γάλα στις κυψελίδες των αδένων και από εκεί με την ωκυτοκίνη προωθείται και γεμίζουν οι γαλακτοφόροι κόλποι πίσω από τη θηλαία άλω· έτσι το γάλα φθάνει στη θηλή.
Δηλαδή η προλακτίνη είναι υπεύθυνη για την παραγωγή και η ωκυτοκίνη για την έκκριση του γάλακτος· ερέθισμα και για τις δύο είναι ο θηλασμός (σελ. 67).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Θηλαστικές κινήσεις → νευρικό μήνυμα στον εγκέφαλο → πρόσθιος λοβός υπόφυσης προλακτίνη (παραγωγή γάλακτος στις κυψελίδες) + οπίσθιος λοβός ωκυτοκίνη (προώθηση στους γαλακτοφόρους κόλπους → θηλή).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 7 — Δυσκολίες θηλασμού
Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις υπάρχουν δυσκολίες στο θηλασμό;
Απάντηση:
- Δυσκολίες θηλασμού παρατηρούνται (σελ. 72):
- Σε λαγώχειλο ή λυκόστομα του νεογνού.
- Σε προωρότητα του νεογνού.
- Σε αρρώστια του νεογνού.
- Σε ραγάδες της θηλής της μητέρας, που μπορεί να προκαλέσουν μαστίτιδα.
- Σε υπερμεγέθη θηλή.
- Σε εισέχουσα θηλή — προετοιμασία των μαστών από την εγκυμοσύνη (τράβηγμα-τρίψιμο της θηλής) και ειδικές ασπίδες θηλών.
- Σε υπερφόρτωση του μαστού (σπάργωμα — σωστός θηλασμός και από τους δύο μαστούς, άδειασμα με τα χέρια ή θήλαστρο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λαγώχειλο-λυκόστομα, προωρότητα, αρρώστια νεογνού, ραγάδες θηλής, υπερμεγέθης θηλή, εισέχουσα θηλή (ασπίδες), υπερφόρτωση μαστού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 8 — Σωστό-λάθος — λοχεία, θηλασμός
Ερώτηση: Ποιο είναι σωστό και ποιο λάθος: α. Την περίοδο της λοχείας το σώμα και τα γεννητικά όργανα της γυναίκας επανέρχονται στην πριν την εγκυμοσύνη κατάσταση. β. Σε γυναίκες που θηλάζουν η λοχεία παρατείνεται για πολλούς μήνες. γ. Σε γυναίκες που θηλάζουν η έμμηνος ρύση συνήθως αργεί να εμφανιστεί. δ. Την περίοδο του θηλασμού απαγορεύεται η σεξουαλική επαφή. ε. Το πρωτόγαλα δεν είναι κανονικό γάλα και γι’ αυτό δεν πρέπει να θηλάζει το νεογνό μέχρι να αρχίσει η έκκριση του κανονικού γάλακτος. στ. Την περίοδο του θηλασμού η γυναίκα μπορεί να μείνει έγκυος ακόμη και αν δεν έχει περίοδο.
Απάντηση:
-
- α. Σωστό — αυτός είναι ο ορισμός της λοχείας (σελ. 66).
- β. Λάθος — η λοχεία διαρκεί 6 εβδομάδες· στις θηλάζουσες καθυστερεί μόνο η πρώτη εμμηνορρυσία (σελ. 66-67).
- γ. Σωστό — σε μερικές γυναίκες που θηλάζουν η πρώτη εμμηνορρυσία καθυστερεί για λίγους μήνες (σελ. 67).
- δ. Λάθος — η σεξουαλική επαφή επιτρέπεται 40 ημέρες μετά τον τοκετό, μετά από εξέταση από τον γυναικολόγο, ανεξάρτητα από τον θηλασμό (σελ. 72).
- ε. Λάθος — το πύαρ (πρωτόγαλα) εκκρίνεται 2-3 ημέρες μετά τον τοκετό, περιέχει πολλά αντισώματα που προστατεύουν το νεογνό από λοιμώξεις και η αξία του είναι μοναδική· ο θηλασμός αρχίζει αμέσως, αφού είναι και το ερέθισμα για την παραγωγή γάλακτος (σελ. 67).
- στ. Σωστό — η ωοθυλακιορρηξία μπορεί να προηγηθεί της πρώτης περιόδου, άρα υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης χωρίς να έχει εμφανιστεί έμμηνος ρύση· γι' αυτό χρειάζεται αντισύλληψη (σελ. 67, 75).
Σύνοψη: (ενδεικτική) α Σ, β Λ (6 εβδομάδες), γ Σ, δ Λ (επαφή 40 ημέρες μετά, ανεξάρτητα θηλασμού), ε Λ (το πύαρ έχει αντισώματα-μοναδική αξία), στ Σ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 9 — Οικογενειακός προγραμματισμός
Ερώτηση: Τι είναι ο οικογενειακός προγραμματισμός; Σε τι αποσκοπεί; Σε ποιους απευθύνεται;
Απάντηση:
- Οικογενειακός προγραμματισμός είναι ο σχεδιασμός της οικογένειας, που βοηθά τα ζευγάρια να ρυθμίσουν την τεκνοποίησή τους — να προγραμματίσουν πόσα παιδιά θα κάνουν και πότε (σελ. 75).
- Αποσκοπεί: η αντισύλληψη είναι υγεία· κύριος σκοπός των κέντρων οικογενειακού προγραμματισμού είναι μέσα σε μια οικογένεια να είναι όλοι ευτυχισμένοι και τα παιδιά καλοδεχούμενα. Επίσης παρέχουν πληροφορίες για την πρόληψη των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων, αναλαμβάνουν τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και κατευθύνουν άτομα με προβλήματα στειρότητας σε ειδικά τμήματα.
- Απευθύνεται σε όλα τα ζευγάρια και τα άτομα που θέλουν να ρυθμίσουν την τεκνοποίησή τους ή να ενημερωθούν — με τη φροντίδα του Υπουργείου Υγείας-Πρόνοιας έχουν δημιουργηθεί κέντρα οικογενειακού προγραμματισμού σε όλη τη χώρα, που παρέχουν δωρεάν πληροφορίες και συμβουλές σε εμπιστευτικό και προσωπικό επίπεδο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σχεδιασμός της οικογένειας — ρύθμιση τεκνοποίησης (πόσα παιδιά, πότε)· σκοπός: αντισύλληψη = υγεία, ευτυχισμένη οικογένεια-καλοδεχούμενα παιδιά, πρόληψη ΣΜΝ, σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, στειρότητα· απευθύνεται σε όλα τα ζευγάρια-άτομα μέσω δωρεάν, εμπιστευτικών κέντρων σε όλη τη χώρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 10 — Μέθοδοι αντισύλληψης
Ερώτηση: Τι είναι η αντισύλληψη; Ποιες μεθόδους αντισύλληψης γνωρίζετε; Αναφέρετε σύντομα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε μιας απ’ αυτές.
Απάντηση:
- Αντισύλληψη: σκοπός της είναι να μην επιτρέψει τη γονιμοποίηση του ωαρίου από το σπερματοζωάριο ή να εμποδίσει την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου στη μήτρα (σελ. 75). Μέθοδοι (σελ. 76-80):
- Ενδομήτριο έλασμα (σπιράλ) — εμποδίζει την εμφύτευση· (+) 96-99%, τοποθέτηση από γιατρό χωρίς αναισθησία, μακροχρόνιο· (−) πόνος-συσπάσεις, διαταραχές περιόδου, σπάνια ενδοπυελικές λοιμώξεις, αποφεύγεται σε άτοκες (εξωμήτριος, λοίμωξη-στείρωση).
- Διάφραγμα — φραγμός μπροστά από τον τράχηλο με σπερματοκτόνο· (+) το τοποθετεί η ίδια, σπάνια ερεθισμός· (−) ≈90%, αφαίρεση μετά 8 ώρες, χρειάζεται μέγεθος από γιατρό.
- Αντισυλληπτικό χάπι — οιστρογόνα + προγεστερόνη, εμποδίζει την απελευθέρωση του ωαρίου· (+) ≈100%· (−) καθημερινή λήψη 21 χαπιών από την 5η ημέρα, εξετάσεις πριν, ήπιες ανεπιθύμητες (σταγονοειδής αιμορραγία, τάση μαστών, ναυτία, βάρος, ψυχικές) και σοβαρές (θρομβοφλεβίτιδα, πνευμονική εμβολή, όγκοι ήπατος), αντενδείξεις (καπνίστριες-παχύσαρκες > 35, θρομβοφλεβίτιδα, καρκίνος μαστού, ηπατοπάθεια, κιρσοί κ.λπ.).
- Αντισύλληψη της επαύριον — μεγάλες δόσεις οιστρογόνων μετά την επαφή· (+) λύση ανάγκης· (−) όχι τακτική μέθοδος.
- Ανδρικό προφυλακτικό — συγκρατεί το σπέρμα· (+) 90-98%, προστασία από ΣΜΝ, χωρίς ανεπιθύμητες· (−) σωστή τοποθέτηση πριν από κάθε επαφή, όχι λιπαντικά, κίνδυνος να βγει.
- Μέθοδος ρυθμού και 7. μέθοδος θερμοκρασίας — αποφυγή γόνιμων ημερών· (+) φυσικές, χωρίς μέσα· (−) μεγάλο ποσοστό αποτυχίας.
- Εξέταση τραχηλικής βλέννας — άφθονη-διαφανής-ρευστή στην ωοθυλακιορρηξία· (+) φυσική· (−) 70-98%, απαιτεί εμπειρία.
- Διακεκομμένη συνουσία — (+) παλαιότερη, διαδεδομένη, χωρίς μέσα· (−) χαμηλή επιτυχία (σπέρμα από την αρχή της επαφής).
- Αντισυλληπτικό ταμπόν (σφουγγαράκι) — σπερματοκτόνα, αφαίρεση μετά 6 ώρες· (+) 85-98%, θεραπεύει κολπίτιδες· (−) χρειάζεται βρέξιμο-σωστή τοποθέτηση.
- Απολίνωση σαλπίγγων και 12. βαζεκτομή (χειρουργικές) — (+) ≈100%· (−) μόνιμες, χειρουργική επέμβαση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αντισύλληψη = αποτροπή γονιμοποίησης ή εμφύτευσης. Σπιράλ (96-99%, όχι σε άτοκες), διάφραγμα (~90%), χάπι (~100%, ανεπιθύμητες-αντενδείξεις), επαύριον, προφυλακτικό (90-98% + ΣΜΝ), ρυθμός-θερμοκρασία (μεγάλη αποτυχία), τραχηλική βλέννα (70-98%), διακεκομμένη (χαμηλή), σφουγγαράκι (85-98%), απολίνωση σαλπίγγων-βαζεκτομή (~100%, μόνιμες).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 11 — Επιλογή μεθόδου — γνώμη
Ερώτηση: Πιστεύετε πως οι γνώσεις σας επαρκούν για να επιλέξετε μία μέθοδο αντισύλληψης; Αν όχι σε ποιον θα απευθυνθείτε για να πάρετε σωστές πληροφορίες; Αν ναι ποια μέθοδο θα επιλέγατε και γιατί;
Απάντηση:
- Ενδεικτική απάντηση (ερώτηση γνώμης, σελ. 75-80): Οι γνώσεις του βιβλίου δίνουν μια καλή εικόνα των μεθόδων, όμως για όλες τις μεθόδους χρειάζεται διαπαιδαγώγηση και η επιλογή εξαρτάται από την ηλικία, την υγεία, το ιστορικό και τη σχέση κάθε ατόμου. Γι' αυτό η σωστή πηγή πληροφόρησης είναι τα κέντρα οικογενειακού προγραμματισμού (δωρεάν, εμπιστευτικά) και ο μαιευτήρας-γυναικολόγος, που θα κάνει και τις αναγκαίες εξετάσεις (π.χ. πριν το χάπι: γυναικολογική εξέταση, μαστοί, Παπανικολάου, σάκχαρο, χοληστερίνη, τρανσαμινάσες).
- Αν έπρεπε να επιλέξω, με βάση το κείμενο: για νέο άτομο χωρίς σταθερό σύντροφο το ανδρικό προφυλακτικό (90-98%, το μόνο που προστατεύει και από τα ΣΜΝ, χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες)· για γυναίκα σε σταθερή σχέση, χωρίς αντενδείξεις και μετά από ιατρικό έλεγχο, το αντισυλληπτικό χάπι (επιτυχία ≈100%). Το σπιράλ αποφεύγεται σε άτοκες (κίνδυνος εξωμήτριας-ενδοπυελικής λοίμωξης) και οι φυσικές μέθοδοι (ρυθμού, θερμοκρασίας, διακεκομμένη) έχουν μεγάλο ποσοστό αποτυχίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικά: οι γνώσεις είναι βάση, αλλά η επιλογή θέλει ενημέρωση από κέντρο οικογενειακού προγραμματισμού ή γυναικολόγο· προτίμηση στο προφυλακτικό (ασφάλεια + ΣΜΝ) ή στο χάπι μετά ιατρικό έλεγχο· όχι σπιράλ σε άτοκες, όχι φυσικές μέθοδοι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ερώτηση γνώμης· η λύση είναι ενδεικτική σύνθεση από το κεφάλαιο.
Ερώτηση 12 — Προϋποθέσεις ασφαλούς μεθόδου
Ερώτηση: Ποιες προϋποθέσεις κατά τη γνώμη σας οφείλει να εκπληρώνει μια αντισυλληπτική μέθοδος για να είναι ασφαλής;
Απάντηση:
- Ενδεικτική απάντηση (ερώτηση γνώμης) με βάση όσα το κεφάλαιο αναφέρει για κάθε μέθοδο (σελ. 75-80). Μια ασφαλής αντισυλληπτική μέθοδος πρέπει:
- Να έχει υψηλό ποσοστό επιτυχίας (π.χ. χάπι ≈100%, σπιράλ 96-99%, προφυλακτικό 90-98% — όχι μέθοδοι ρυθμού-θερμοκρασίας-διακεκομμένης με μεγάλη αποτυχία).
- Να είναι αβλαβής για την υγεία — χωρίς σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες (θρομβοφλεβίτιδα, πνευμονική εμβολή, ενδοπυελική λοίμωξη, εξωμήτριος) και χωρίς αντενδείξεις για τη συγκεκριμένη γυναίκα (ηλικία, κάπνισμα, παχυσαρκία, ιστορικό).
- Να είναι αναστρέψιμη — να επιτρέπει μελλοντική τεκνοποίηση (οι χειρουργικές μέθοδοι είναι μόνιμες).
- Να χρησιμοποιείται σωστά και εύκολα (καθημερινή λήψη χαπιού, σωστή τοποθέτηση προφυλακτικού-διαφράγματος) — απαιτεί διαπαιδαγώγηση.
- Να προστατεύει και από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα όταν δεν υπάρχει σταθερός σύντροφος (μόνο το προφυλακτικό).
- Να επιλέγεται και να παρακολουθείται με ιατρική καθοδήγηση (εξετάσεις πριν το χάπι, τοποθέτηση σπιράλ από γιατρό).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικά: υψηλή αποτελεσματικότητα, αβλαβής-χωρίς αντενδείξεις, αναστρέψιμη, εύκολη-σωστή χρήση, προστασία από ΣΜΝ, ιατρική καθοδήγηση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ερώτηση γνώμης· η λύση είναι ενδεικτική σύνθεση από το κεφάλαιο.
Ερώτηση 13 — Σωστό-λάθος — αντισύλληψη
Ερώτηση: Επιλέξτε το σωστό και το λάθος από τα παρακάτω: α. Η αντισύλληψη και η αναζήτηση σωστής μεθόδου δημιουργεί ένταση στις σχέσεις του ζευγαριού και καλό είναι να αποφεύγεται. β. Η αντισύλληψη προστατεύει το ζευγάρι από μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη και γι’ αυτό πρέπει εγκαίρως να επιλέγεται η κατάλληλη αντισυλληπτική μέθοδος. γ. Καμιά μέθοδος αντισύλληψης δεν είναι 100% ασφαλής. Αφού λοιπόν υπάρχει έστω και σε μικρό ποσοστό η πιθανότητα της αποτυχίας, ποιος ο λόγος να μην το διακινδυνεύει κανείς ευθύς εξαρχής αντί να ταλαιπωρείται με διάφορες μεθόδους που μπορεί να αποδειχθούν αναποτελεσματικές. δ. Το ενδομήτριο σπείραμα εμποδίζει την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου και τη μετάδοση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων. ε. Το ενδομήτριο σπείραμα είναι αιτία εξωμήτριας εγκυμοσύνης και πυελικής φλεγμονής. στ. Το αντισυλληπτικό χάπι έχει υψηλά ποσοστά επιτυχίας και γι’ αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί από κάθε γυναίκα. ζ. Το προφυλακτικό είναι αποτελεσματικό μέσο αντισύλληψης και πρόληψης των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων.
Απάντηση:
-
- α. Λάθος — η αντισύλληψη είναι υγεία· σκοπός της είναι οι οικογένειες να είναι ευτυχισμένες και τα παιδιά καλοδεχούμενα (σελ. 75).
- β. Σωστό — η αντισύλληψη προλαμβάνει την ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη και η κατάλληλη μέθοδος επιλέγεται εγκαίρως με ενημέρωση (σελ. 75).
- γ. Λάθος — αν και καμιά μέθοδος δεν είναι απόλυτα ασφαλής, οι σωστές μέθοδοι έχουν πολύ υψηλά ποσοστά (χάπι ≈100%, σπιράλ 96-99%, προφυλακτικό 90-98%)· το «διακινδύνευμα» οδηγεί σε ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη (σελ. 76-79).
- δ. Λάθος — το σπιράλ εμποδίζει την εμφύτευση, αλλά δεν προστατεύει από τα ΣΜΝ (αυτό το κάνει μόνο το προφυλακτικό) (σελ. 76, 79).
- ε. Σωστό — γι' αυτό αποφεύγεται σε άτοκες γυναίκες, λόγω κινδύνου εξωμήτριας εγκυμοσύνης και ενδοπυελικής λοίμωξης που είναι αιτία στείρωσης (σελ. 76).
- στ. Λάθος — παρά το ≈100%, το χάπι έχει αντενδείξεις: καπνίστριες και παχύσαρκες > 35 ετών, ανεξήγητη κολπική αιμόρροια, υποψία εγκυμοσύνης, ιστορικό θρομβοφλεβίτιδας-πνευμονικής εμβολής-καρκίνου μαστού-ηπατοπάθειας, κιρσοί (σελ. 77-78).
- ζ. Σωστό — 90-98% επιτυχία και πρόληψη ΣΜΝ (χρήση αντρικού προφυλακτικού στις γενικές συμβουλές) (σελ. 78-79, 141).
Σύνοψη: (ενδεικτική) α Λ, β Σ, γ Λ, δ Λ (δεν προστατεύει από ΣΜΝ), ε Σ, στ Λ (αντενδείξεις), ζ Σ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 14 — Ιεράρχηση μεθόδων
Ερώτηση: Παρακάτω αναφέρονται μερικές μέθοδοι αντισύλληψης. Να τις ιεραρχήσετε κατά σειρά προσωπικής προτίμησης και να εξηγήσετε γιατί. Διακεκομμένη συνουσία, προφυλακτικό, ενδομήτριο σπείραμα, διάφραγμα, αντισυλληπτικό χάπι.
Απάντηση:
- Ενδεικτική ιεράρχηση (προσωπική επιλογή — τεκμηριωμένη με τα ποσοστά και τα χαρακτηριστικά του βιβλίου, σελ. 76-79):
- Προφυλακτικό — επιτυχία 90-98%, μόνη μέθοδος που προστατεύει και από τα ΣΜΝ, χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες ή αντενδείξεις, κατάλληλο για νέους.
- Αντισυλληπτικό χάπι — η πιο αποτελεσματική (≈100%), εύκολη, αλλά απαιτεί καθημερινή λήψη, ιατρικές εξετάσεις πριν, έχει ανεπιθύμητες ενέργειες και αντενδείξεις (κάπνισμα, παχυσαρκία, θρομβώσεις κ.λπ.).
- Ενδομήτριο σπείραμα — 96-99%, μακροχρόνιο, αλλά με πόνο-διαταραχές περιόδου, σπάνια λοιμώξεις, και δεν συνιστάται σε άτοκες (εξωμήτριος, στείρωση).
- Διάφραγμα — μέθοδος φραγμού με σπερματοκτόνο, ≈90%, χωρίς σοβαρές ανεπιθύμητες, αλλά χαμηλότερη αποτελεσματικότητα και απαιτεί σωστή τοποθέτηση-μέγεθος από γιατρό.
- Διακεκομμένη συνουσία — τελευταία: χαμηλό ποσοστό επιτυχίας, γιατί από την αρχή της επαφής εξέρχεται μικρή ποσότητα σπέρματος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικά: 1 προφυλακτικό (ασφάλεια + ΣΜΝ), 2 χάπι (≈100% αλλά αντενδείξεις), 3 σπιράλ (96-99%, όχι σε άτοκες), 4 διάφραγμα (~90%), 5 διακεκομμένη συνουσία (χαμηλή επιτυχία).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ερώτηση προσωπικής προτίμησης· η λύση είναι ενδεικτική με τεκμηρίωση από το κεφάλαιο.
Ερώτηση 15 — Διαγράψτε το λάθος
Ερώτηση: Οι κυριότερες παθολογικές καταστάσεις της λοχείας είναι οι παρακάτω (διαγράψτε το λάθος): α. Πυρετός της λοχείας. β. Υπερφόρτωση μαστών. γ. Μαστίτιδα. δ. Αιμορραγίες της όψιμης λοχείας. ε. Πρόωρος τοκετός.
Απάντηση:
- Λάθος είναι το ε — ο πρόωρος τοκετός: ανήκει στην παθολογία του τοκετού (έναρξη τοκετού πριν την 37η εβδομάδα, σελ. 104), όχι στη λοχεία. Οι κυριότερες παθολογικές καταστάσεις της λοχείας είναι: αιμορραγίες της όψιμης λοχείας, πυρετός της λοχείας, ενδομητρίτιδα, διαπύηση της περινεοτομίας, θρομβοφλεβίτιδα, υπερφόρτωση των μαστών, μαστίτιδα (σελ. 73).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Διαγράφεται το ε (πρόωρος τοκετός)· οι υπόλοιπες (πυρετός λοχείας, υπερφόρτωση μαστών, μαστίτιδα, αιμορραγίες όψιμης λοχείας) είναι παθολογικές καταστάσεις της λοχείας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 16 — Πυρετός 3η ημέρα
Ερώτηση: Λεχωίδα εμφανίζει πυρετό την 3η ημέρα από τον τοκετό. Πού μπορεί να οφείλεται αυτό;
Απάντηση:
-
Πυρετός την 3η ημέρα (εκτός του πρώτου 24ώρου, όπου έως 38 °C είναι αποδεκτός) μπορεί να είναι πυρετός της λοχείας — θερμοκρασία > 38 °C για δύο συνεχείς ημέρες μέσα στις πρώτες δέκα ημέρες (σελ. 73). Πιθανά αίτια (σελ. 73-74):
- Ενδομητρίτιδα — η συχνότερη φλεγμονή της λοχείας: πυρετός με ή χωρίς ρίγος, ταχυκαρδία, καταβολή, δύσοσμα-πυώδη λόχια, μήτρα διογκωμένη-επώδυνη.
- Υπερφόρτωση των μαστών — εκδηλώνεται τα πρώτα τέσσερα 24ωρα από τη μεγάλη παραγωγή γάλακτος: πυρετός, πόνος, βάρος στους μαστούς.
- Μαστίτιδα (πυρετός με ρίγος, πόνος μαστού) ή απόστημα μαστού.
- Διαπύηση της περινεοτομίας — πόνος, πύον από τα ράμματα, πυρετός.
- Θρομβοφλεβίτιδα — πυρετός, ταχυσφυγμία, ερυθρότητα-οίδημα-πόνος στο κάτω άκρο.
- Αιμορραγία όψιμης λοχείας με φλεγμονή από κατακράτηση τμήματος πλακούντα.
Χρειάζεται εξέταση (λόχια, μαστοί, περίνεο, άκρα, ούρα) και αντιβιοτικά ανάλογα με το αίτιο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πυρετός λοχείας (> 38 °C): ενδομητρίτιδα (δύσοσμα λόχια), υπερφόρτωση μαστών (πρώτα 4 24ωρα), μαστίτιδα, διαπύηση περινεοτομίας, θρομβοφλεβίτιδα, κατακράτηση πλακούντα με φλεγμονή· εξέταση και αντιβίωση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 17 — Κενά — μαστοί
Ερώτηση: Τι σημαίνουν οι παρακάτω παθολογικές καταστάσεις: α. Πυρετός και πόνος στους μαστούς....................................... . β. Πυρετός με ρίγος και πόνος στους μαστούς......................... . γ. Πυρετός με ρίγος, πόνος στους μαστούς και οίδημα............... ......................... .
Απάντηση:
- α. Πυρετός και πόνος (και αίσθημα βάρους) στους μαστούς → υπερφόρτωση των μαστών (πρώτα τέσσερα 24ωρα, μεγάλη παραγωγή γάλακτος· κυκλικές μαλάξεις, παυσίπονα) (σελ. 74). β. Πυρετός με ρίγος και πόνος στους μαστούς → μαστίτιδα (φλεγμονή των γαλακτοφόρων πόρων· αντιβίωση) (σελ. 74). γ. Πυρετός με ρίγος, πόνος, ερυθρότητα, θερμότητα και οίδημα του μαστού → απόστημα του μαστού (εξέλιξη της μαστίτιδας· αντιβίωση και διάνοιξη) (σελ. 74).
Σύνοψη: (ενδεικτική) α. υπερφόρτωση μαστών· β. μαστίτιδα· γ. απόστημα μαστού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
