Λύσεις — Κεφάλαιο 5 (Ερωτήσεις σελ. 98-100) – ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5 (Ερωτήσεις σελ. 98-100)

Απαντήσεις στις 11 ερωτήσεις του κεφαλαίου 5.

Ερώτηση 1 — Εξετάσεις αρχής — γιατί

Ερώτηση: Ποιες εξετάσεις - και γιατί - θα ζητούσατε από μία γυναίκα στην αρχή της εγκυμοσύνης της;

Απάντηση:

• Οι εξετάσεις της αρχής της εγκυμοσύνης και ο λόγος τους (σελ. 38-39, 86-97):

  • Γενική αίματος — αιμοσφαιρίνη, για αποκλεισμό αναιμίας (ο αιματοκρίτης πέφτει στην κύηση).
  • Ομάδα αίματος και παράγοντας Rhesus — πρόληψη Rhesus ευαισθητοποίησης (Rhesuman σε 72 ώρες μετά τον τοκετό) και ετοιμότητα για μετάγγιση.
  • Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης — αν είναι φορέας μεσογειακής αναιμίας (προγεννητικός έλεγχος).
  • Γενική ούρων — γλυκόζη (διαβήτης) ή λεύκωμα (προεκλαμψία, νεφροπάθεια)· επαναλαμβάνεται κάθε μήνα· καλλιέργεια ούρων τη 16η εβδομάδα για την ασυμπτωματική βακτηριουρία (4-7%) που εξελίσσεται σε πυελονεφρίτιδα, πρόωρο τοκετό, ελλιποβαρές νεογνό.
  • Έλεγχος αντισωμάτων για ερυθρά, τοξοπλάσμωση, κυτταρομεγαλοϊό — για να διαπιστωθεί ποιες δεν έχουν ανοσία και να πάρουν μέτρα (αποφυγή επαφής με ασθενείς, γάτας-ωμού κρέατος, μηνιαίος έλεγχος), αφού οι λοιμώξεις του 1ου τριμήνου προκαλούν βαριές συγγενείς ανωμαλίες.
  • Ηπατίτιδα Β και C — οι φορείς μεταδίδουν στον τοκετό· γ-σφαιρίνη + εμβόλιο στο νεογνό.
  • Σύφιλη και HIV — μετάδοση στο έμβρυο (συγγενής σύφιλη, AIDS)· έγκαιρη θεραπεία-μέτρα.
  • Υπερηχογράφημα — ηλικία κύησης και θέση εμφύτευσης (αποκλεισμός εξωμήτριας και μύλης κύησης).

  (Στο 3ο τρίμηνο: έλεγχος διαβήτη 24η-28η, στρεπτόκοκκος Β, υπέρηχος 32η.)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γενική αίματος (αναιμία), ομάδα-Rhesus (ευαισθητοποίηση), ηλεκτροφόρηση Hb (μεσογειακή), γενική-καλλιέργεια ούρων (γλυκόζη, λεύκωμα, βακτηριουρία), αντισώματα ερυθράς-τοξοπλάσμωσης-CMV (συγγενείς λοιμώξεις), ηπατίτιδα Β/C, σύφιλη, HIV, υπερηχογράφημα (ηλικία, θέση εμφύτευσης-εξωμήτριος).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Περιστατικό — 3ος μήνας, αίμα και πόνος

Ερώτηση: Γυναίκα που βρίσκεται στον 3ο μήνα της εγκυμοσύνης, σας λέει πως έχει λίγο αίμα από τον κόλπο και πόνο χαμηλά στην κοιλιά. α. Τι θα σκεφτείτε; β. Τι θα τη συμβουλεύσετε να κάνει;

Απάντηση:

• α. Πρόκειται για αιμορραγία του 1ου τριμήνου. Θα σκεφτώ κατά σειρά συχνότητας (σελ. 86-88): αποβολή ή απειλούμενη κύηση (το συνηθέστερο αίτιο)· εξωμήτριο κύηση — ιδίως λόγω του πόνου χαμηλά στην κοιλιά (σταγονοειδής αιμορραγία, και σε ρήξη διαξιφιστικός πόνος, ναυτία, λιποθυμία — κίνδυνος ζωής)· μύλη κύηση· και αίτια άσχετα με την κύηση (τραχηλίτιδα, πολύποδας, καρκίνος τραχήλου).
• β. Να πάει αμέσως στον μαιευτήρα-γυναικολόγο ή στο μαιευτήριο — όλες οι εγκυμονούσες πρέπει να πηγαίνουν αμέσως στον γιατρό μόλις παρουσιάσουν έστω και μικρή ποσότητα αίματος (σελ. 88). Εκεί θα γίνει υπερηχογράφημα (θέση εμφύτευσης του κυήματος — αποκλεισμός εξωμήτριας, ζωντανό έμβρυο, εικόνα μύλης), μέτρηση β-hCG και κλινική εξέταση. Μέχρι τότε ανάπαυση στο κρεβάτι, αποφυγή κόπωσης και σεξουαλικής επαφής, να μην πάρει φάρμακα μόνη της, και αν ο πόνος γίνει έντονος-διαξιφιστικός ή εμφανίσει ζάλη-λιποθυμία, να μεταφερθεί επειγόντως (πιθανή ρήξη εξωμήτριας → χειρουργείο).

Σύνοψη: (ενδεικτική) α. Αιμορραγία 1ου τριμήνου: απειλούμενη έκτρωση-αποβολή, εξωμήτριος (πόνος!), μύλη, τραχηλίτιδα. β. Αμέσως στον γιατρό για υπερηχογράφημα (θέση εμφύτευσης) και β-hCG, ανάπαυση, επείγουσα μεταφορά αν ο πόνος γίνει διαξιφιστικός με λιποθυμία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Περιστατικό — ενδεικτική απάντηση από το κεφάλαιο.

Ερώτηση 3 — Φορέας ηπατίτιδας Β

Ερώτηση: Μια γυναίκα φορέας της ηπατίτιδας Β ρωτάει να μάθει αν μπορεί να κάνει παιδί και αν ναι, θα είναι το παιδί υγιές;

Απάντηση:

• Ναι, μπορεί να κάνει παιδί. Οι έγκυες που είναι φορείς του ιού της ηπατίτιδας Β τον μεταδίδουν στα μωρά τους κυρίως κατά τον τοκετό, και από τα νεογνά που μολύνονται περίπου το 90% γίνονται φορείς (χρόνια νόσος — κίρρωση, ηπάτωμα) (σελ. 97, 142).
• Το παιδί μπορεί να είναι υγιές αν ληφθούν τα μέτρα: όλες οι έγκυες ελέγχονται, και εφόσον η μητέρα είναι φορέας, αμέσως μετά τον τοκετό χορηγείται στο νεογνό υπεράνοση γ-σφαιρίνη και αρχίζει ο εμβολιασμός του κατά της ηπατίτιδας Β. Έτσι προλαμβάνεται η μόλυνση του νεογνού. Η γυναίκα πρέπει να ενημερώσει τον μαιευτήρα της για να παρακολουθηθεί (ηπατική λειτουργία) και να προγραμματιστεί η προφύλαξη του νεογνού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι· η μετάδοση γίνεται κυρίως στον τοκετό (90% των μολυσμένων νεογνών γίνονται φορείς), αλλά με υπεράνοση γ-σφαιρίνη + εμβόλιο στο νεογνό αμέσως μετά τον τοκετό το παιδί προστατεύεται και είναι υγιές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Περιστατικό — ενδεικτική απάντηση από το κεφάλαιο.

Ερώτηση 4 — Αίτια πρόωρου τοκετού — πρόληψη

Ερώτηση: Αναφέρετε αίτια πρόωρου τοκετού που συζητούνται σε αυτό το κεφάλαιο. Σχολιάστε πώς μπορεί να προληφθεί.

Απάντηση:

• Αίτια πρόωρου τοκετού που αναφέρονται στο κεφάλαιο της παθολογίας της κύησης:
  • Σακχαρώδης διαβήτης αρρύθμιστος → προωρότητα, υδράμνιο, προεκλαμψία (σελ. 91).
  • Υπέρταση – προεκλαμψία/εκλαμψία → πρόκληση τοκετού ≥ 34-36 εβδομάδες ή άμεσος τοκετός σε εκλαμψία (σελ. 93-94).
  • Λοιμώξεις: έρπης γεννητικών οργάνων (αποβολή, πρόωρος τοκετός), τοξοπλάσμωση 3ου τριμήνου (πρόωρος τοκετός), ασυμπτωματική βακτηριουρία-ουρολοίμωξη (πρόωρος τοκετός, ελλιποβαρές νεογνό) (σελ. 96-97).
  • Αιμορραγίες 3ου τριμήνου — προδρομικός πλακούντας, πρόωρη αποκόλληση (σελ. 88).
  • Επίσης το κάπνισμα (σελ. 42) και, στο κεφ. 6, πολύδυμη κύηση, ινομυώματα, ηλικία < 19 ή > 35, εντατική εργασία κ.ά.
• Πρόληψη: τακτική παρακολούθηση (μηνιαία επίσκεψη, πίεση-οιδήματα-βάρος)· άριστη ρύθμιση του σακχάρου πριν και κατά την εγκυμοσύνη (δίαιτα-ινσουλίνη, βάρος ≤ 10 kg)· έλεγχος της υπέρτασης (ανάπαυση, φάρμακα) και έγκαιρη νοσηλεία σε προεκλαμψία· καλλιέργεια ούρων τη 16η εβδομάδα και θεραπεία της βακτηριουρίας· έλεγχος αντισωμάτων τοξοπλάσμωσης-ερυθράς και μέτρα (ψημένο κρέας, αποφυγή γάτας)· καισαρική σε ενεργό έρπητα· διακοπή καπνίσματος· σε κίνδυνο πρόωρου τοκετού κατάκλιση, προγεστερόνη ή νοσηλεία (σελ. 104).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αίτια στο κεφάλαιο: αρρύθμιστος διαβήτης, υπέρταση-προεκλαμψία, λοιμώξεις (έρπης, τοξοπλάσμωση, ουρολοίμωξη-βακτηριουρία), αιμορραγίες 3ου τριμήνου (και κάπνισμα)· πρόληψη: παρακολούθηση, ρύθμιση σακχάρου-πίεσης, καλλιέργεια ούρων 16η, έλεγχος αντισωμάτων-μέτρα, όχι κάπνισμα, κατάκλιση-προγεστερόνη σε κίνδυνο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ερώτηση σύνθεσης· η λύση συγκεντρώνει τα αίτια από όλο το κεφάλαιο και τη σχετική πρόληψη.

Ερώτηση 5 — Περιστατικό — πρησμένα πόδια

Ερώτηση: Φίλη σας έγκυος στον 8ο μήνα σας δείχνει τα πόδια της που έχουν πρηστεί. Θα την καθησυχάσετε; Μπορείτε να ελέγξετε κάτι εσείς για να σιγουρευτείτε πως είναι καλά; Τι θα τη συμβουλεύσετε;

Απάντηση:

• Ενδεικτική απάντηση (σελ. 93-94): Το οίδημα από μόνο του δεν είναι παθολογικό στην εγκυμοσύνη, ιδιαίτερα όταν εντοπίζεται στα κάτω άκρα (φλεβική στάση, πίεση της μήτρας) — άρα δεν χρειάζεται πανικός, αλλά δεν θα την καθησυχάσω πλήρως χωρίς έλεγχο, γιατί στον 8ο μήνα (μετά την 20ή εβδομάδα) το οίδημα μπορεί να είναι σημείο προεκλαμψίας.

• Τι μπορώ να ελέγξω: αν το οίδημα είναι γενικευμένο (και στα χέρια και στο πρόσωπο — ύποπτο για προεκλαμψία) ή μόνο στα πόδια· να μετρήσω την αρτηριακή πίεση (παθολογική > 140/90 mmHg, βαριά > 160/110)· να ρωτήσω για πονοκέφαλο, διαταραχές όρασης, πόνο στο στομάχι, ναυτία-εμέτους, μείωση ούρων (σημεία βαριάς προεκλαμψίας)· αν έχει κάνει πρόσφατα γενική ούρων για λεύκωμα και πόσο βάρος πήρε.

  Συμβουλή: να επισκεφθεί σύντομα τον μαιευτήρα της για μέτρηση πίεσης και έλεγχο λευκώματος στα ούρα· ανάπαυση με τα πόδια ανασηκωμένα (μαξιλάρι κάτω από τα πόδια στον ύπνο), όχι πολύωρη ορθοστασία, όχι καλτσοδέτες, ευρύχωρα παπούτσια (σελ. 41-42)· αν εμφανίσει πονοκέφαλο, θολή όραση, πόνο στο στομάχι ή ανέβει η πίεση, να πάει αμέσως στο νοσοκομείο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το οίδημα κάτω άκρων μόνο του δεν είναι παθολογικό, αλλά ελέγχω για προεκλαμψία: γενικευμένο οίδημα (χέρια-πρόσωπο), αρτηριακή πίεση > 140/90, λεύκωμα ούρων, πονοκέφαλο-όραση-πόνο στομάχου· συμβουλή: επίσκεψη στον μαιευτήρα, ανάπαυση με ανασηκωμένα πόδια, όχι καλτσοδέτες, νοσοκομείο αν εμφανιστούν σημεία βαριάς προεκλαμψίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Περιστατικό — ενδεικτική απάντηση από το κεφάλαιο.

Ερώτηση 6 — Περιστατικό — 7 μηνών, πονοκέφαλος

Ερώτηση: Γυναίκα 20 ετών, έγκυος στο πρώτο της παιδί, σας λέει πως είχε εμέτους το 1ο τρίμηνο που σταμάτησαν και τώρα που είναι επτά μηνών, έχει από το πρωί πονοκέφαλο, δεν βλέπει πολύ καθαρά, έχει πόνο στο στομάχι και κάνει εμέτους. Μήπως «κρύωσε»;

Απάντηση:

• Όχι, δεν πρόκειται για κρύωμα. Πρωτότοκη, μετά την 20ή εβδομάδα (7ος μήνας), με πονοκέφαλο, διαταραχές όρασης, πόνο στο στομάχι και εμέτους — αυτά είναι τα συμπτώματα της βαριάς προεκλαμψίας (μαζί με πίεση > 160/110, μεγάλη λευκωματουρία, ολιγουρία), η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε εκλαμψία (σπασμούς) γρήγορα και χωρίς προειδοποίηση (σελ. 93-94). Η προεκλαμψία είναι συχνότερη ακριβώς στις πρωτότοκες. Οι έμετοι του 1ου τριμήνου ήταν φυσιολογικοί (υποχωρούν μετά τη 12η εβδομάδα)· οι τωρινοί έμετοι είναι σημείο τοξιναιμίας, όχι πεπτικό πρόβλημα.
• Τι πρέπει να γίνει: άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο — η αντιμετώπιση της προεκλαμψίας-εκλαμψίας γίνεται πάντα στο νοσοκομείο: μέτρηση πίεσης, λεύκωμα ούρων, οίδημα· στις 28 εβδομάδες (< 34) προσπάθεια σταθεροποίησης με κατάκλιση, κατασταλτικά και αντιυπερτασικά, και αν εμφανιστούν σημεία εκλαμψίας άμεσος τοκετός ανεξάρτητα από την ηλικία κύησης, γιατί προέχει η ζωή της μητέρας (σελ. 94).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι κρύωμα — βαριά προεκλαμψία (πρωτότοκη, > 20ή εβδ., πονοκέφαλος, θολή όραση, επιγαστρικός πόνος, έμετοι) με κίνδυνο εκλαμψίας· άμεσα νοσοκομείο (πίεση, λεύκωμα), σταθεροποίηση με κατάκλιση-αντιυπερτασικά-κατασταλτικά, τοκετός αν σημεία εκλαμψίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Περιστατικό — ενδεικτική απάντηση από το κεφάλαιο.

Ερώτηση 7 — Περιστατικό — υπέρταση 30 ετών

Ερώτηση: Οικογενειακή σας φίλη 30 ετών με αρτηριακή υπέρταση, θέλει να αποκτήσει παιδί. Σας ρωτά αν μπορεί. Αν ναι, κινδυνεύει από την εγκυμοσύνη; Θα είναι καλά το μωρό της; Τι πρέπει να κάνει για να είναι και οι δύο υγιείς;

Απάντηση:

• Ναι, μπορεί. Πρόκειται για χρόνια υπέρταση (υπάρχει πριν την εγκυμοσύνη ή εμφανίζεται πριν την 20ή εβδομάδα, > 140/90 mmHg)· οι περισσότερες γυναίκες έχουν ήπια ή μέτρια υπέρταση χωρίς επιπλοκές και η εγκυμοσύνη εξελίσσεται ομαλά (σελ. 93).

• Κίνδυνοι: η υπερτασική έγκυος κινδυνεύει περισσότερο να εμφανίσει προεκλαμψία — και η χρόνια υπέρταση με προεκλαμψία είναι δύσκολη κατάσταση με μεγάλη θνησιμότητα και υποτροπές σε επόμενες κυήσεις (σελ. 93-94). Για το μωρό: τα νεογνά γυναικών με προεκλαμψία έχουν χαμηλό βάρος γέννησης και κίνδυνο θνησιγένειας ή θανάτου στη νεογνική περίοδο· με καλή ρύθμιση όμως το μωρό μπορεί να είναι καλά.

  Τι πρέπει να κάνει: να προγραμματίσει την εγκυμοσύνη σε συνεργασία με παθολόγο και μαιευτήρα, με ρυθμισμένη πίεση (φάρμακα κατάλληλα για την κύηση, αν χρειάζονται)· ανάπαυση και περιορισμό των δραστηριοτήτων· στενή παρακολούθηση (κύηση υψηλού κινδύνου): πίεση, λεύκωμα ούρων, οιδήματα, βάρος σε κάθε επίσκεψη, υπερηχογραφικός έλεγχος ανάπτυξης του εμβρύου· να αναφέρει αμέσως πονοκέφαλο, θολή όραση, επιγαστρικό πόνο· να αποφεύγει κάπνισμα-αλκοόλ, να κρατά το βάρος ≤ 10 kg.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μπορεί (χρόνια υπέρταση — συνήθως ομαλή εξέλιξη)· κίνδυνος προεκλαμψίας επί χρόνιας υπέρτασης (μεγάλη θνησιμότητα) και χαμηλού βάρους νεογνού· χρειάζεται προγραμματισμό, ρύθμιση πίεσης με φάρμακα-ανάπαυση, στενή παρακολούθηση (πίεση, λεύκωμα, οιδήματα, ανάπτυξη εμβρίου) από παθολόγο-μαιευτήρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Περιστατικό — ενδεικτική απάντηση από το κεφάλαιο.

Ερώτηση 8 — Περιστατικό — πυρετός 2 μηνών

Ερώτηση: Εγκυμονούσα 2 μηνών έχει πυρετό 38°C. Ποιες αρρώστιες πιστεύετε πως πρέπει να αποκλείσετε; Τι θα τη ρωτήσετε; Τι πρέπει να κάνει;

Απάντηση:

• Ενδεικτική απάντηση (σελ. 95-97): Στο 1ο τρίμηνο (κρίσιμο για τον σχηματισμό του εμβρύου) πυρετός πρέπει να διερευνηθεί για λοιμώξεις που περνούν τον πλακούντα και προκαλούν συγγενείς ανωμαλίες: ερυθρά (80% ανωμαλίες στο 1ο τρίμηνο — κώφωση, καταρράκτης, γλαύκωμα, διανοητική καθυστέρηση), τοξοπλάσμωση (ενδομήτριος θάνατος, μικροκεφαλία, υδροκέφαλος), κυτταρομεγαλοϊό (κώφωση, τύφλωση), ουρολοίμωξη-πυελονεφρίτιδα (πυρετός, ρίγος, πόνος στους νεφρούς — κίνδυνος αποβολής), καθώς και ιογενή ηπατίτιδα, σύφιλη, έρπητα.

• Τι θα τη ρωτήσω: αν έχει εξάνθημα, διογκωμένους λεμφαδένες, πόνους στις αρθρώσεις (ερυθρά)· αν είχε επαφή με άρρωστο από ερυθρά ή με παιδιά· αν έχει ανοσία (τι έδειξε ο έλεγχος αντισωμάτων της αρχής της εγκυμοσύνης ή αν έχει εμβολιαστεί)· αν έχει γάτα, αν τρώει ωμό ή μισοψημένο κρέας (τοξοπλάσμωση)· αν έχει καύσο-συχνουρία, πόνο στη μέση-νεφρά, ρίγος (ουρολοίμωξη)· αν έχει βήχα-καταρροή (απλή ίωση)· τι φάρμακα πήρε.

  Τι πρέπει να κάνει: να επισκεφθεί αμέσως τον μαιευτήρα της· έλεγχος αντισωμάτων (ερυθρά, τοξοπλάσμωση, CMV — αν ανεβαίνουν τα αντισώματα ερυθράς στο Α΄ τρίμηνο ενημερώνεται για τη διακοπή ή παίρνει γ-σφαιρίνη), γενική και καλλιέργεια ούρων· όχι φάρμακα χωρίς οδηγία γιατρού (θεραπεία με ασφαλή αντιπυρετικά-αντιβίωση όπως ορίσει ο γιατρός), ανάπαυση, υγρά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αποκλεισμός: ερυθρά, τοξοπλάσμωση, κυτταρομεγαλοϊός, ουρολοίμωξη-πυελονεφρίτιδα (και ηπατίτιδα, σύφιλη, έρπης)· ρωτώ για εξάνθημα-λεμφαδένες-αρθραλγίες, επαφή με ερυθρά, ανοσία, γάτα-ωμό κρέας, ουρολογικά συμπτώματα, φάρμακα· πρέπει: γιατρός αμέσως, έλεγχος αντισωμάτων, γενική-καλλιέργεια ούρων, όχι φάρμακα μόνη της.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Περιστατικό — ενδεικτική απάντηση από το κεφάλαιο.

Ερώτηση 9 — Περιστατικό — 9ος μήνας

Ερώτηση: Γυναίκα στον 9ο μήνα της εγκυμοσύνης έχει λίγο αίμα και πόνο χαμηλά στην κοιλιά. Τι μπορεί να συμβαίνει;

Απάντηση:

• Πρόκειται για αιμορραγία του 3ου τριμήνου. Τα συνήθη αίτια (σελ. 88-89):

  • Πρόωρη αποκόλληση του πλακούντα — αποκόλληση πριν την έξοδο του εμβρύου· εκδηλώνεται ακριβώς με αιμορραγία και πόνο στη μήτρα (η πιο ανησυχητική περίπτωση).
  • Προδρομικός πλακούντας — πλακούντας χαμηλά που καλύπτει το έσω τραχηλικό στόμιο· εκδηλώνεται με αιμορραγία χωρίς πόνο, διαπιστώνεται με υπερηχογράφημα.
  • Ρήξη της μήτρας (κυρίως στον τοκετό, σε προηγούμενες επεμβάσεις της μήτρας).
  • Τέλος, στον 9ο μήνα η μικρή αιματηρή-βλεννώδης έκκριση με πόνο χαμηλά μπορεί να είναι έναρξη του τοκετού (ωδίνες — περιοδικός πόνος στη μέση και το υπογάστριο, έξοδος βλεννώδους πώματος) (σελ. 51-52).

  Σε κάθε περίπτωση πρέπει να πάει αμέσως στο μαιευτήριο για εξέταση, υπερηχογράφημα και ακρόαση των παλμών του εμβρύου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αιμορραγία 3ου τριμήνου: πρόωρη αποκόλληση πλακούντα (αιμορραγία + πόνος), προδρομικός πλακούντας (χωρίς πόνο), ρήξη μήτρας — ή έναρξη τοκετού (ωδίνες + βλεννοαιματηρή έκκριση)· αμέσως στο μαιευτήριο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Περιστατικό — ενδεικτική απάντηση από το κεφάλαιο.

Ερώτηση 10 — Σωστό-λάθος

Ερώτηση: Σημειώστε ποια πρόταση είναι σωστή και ποια λάθος: α. Η εξωμήτριος κύηση μπορεί να εξελιχθεί ομαλά ως τον τοκετό. β. Ο προδρομικός πλακούντας είναι αιτία αιμορραγίας του γ΄ τριμήνου. γ. Μια γυναίκα με διαβήτη δεν μπορεί να κάνει παιδιά. δ. Το νεογνό της διαβητικής μητέρας κινδυνεύει από υπογλυκαιμία. ε. Ο διαβήτης της κύησης εμφανίζεται για πρώτη φορά στην εγκυμοσύνη. στ. Οι διαβητικές έγκυες δεν πρέπει να παίρνουν κανένα φάρμακο για το διαβήτη τους. ζ. Γυναίκα με υπέρταση δεν πρέπει να κάνει παιδιά. η. Έγκυος που δεν έχει αρρωστήσει από ερυθρά πρέπει να εμβολιάζεται αμέσως. θ. Η τοξοπλάσμωση μεταδίδεται από τις γάτες. ι. Η προεκλαμψία είναι σοβαρή κατάσταση και χρειάζεται στενή ιατρική παρακολούθηση.

Απάντηση:

• • α. Λάθος — στο 1ο τρίμηνο η σάλπιγγα σπάει (ρήξη) με αιμορραγία στο περιτόναιο· η αντιμετώπιση είναι χειρουργική αμέσως μετά τη διάγνωση (σελ. 86-87).
  • β. Σωστό — οι αιμορραγίες του 3ου τριμήνου οφείλονται συνήθως σε προδρομικό πλακούντα και πρόωρη αποκόλληση (σελ. 88).
  • γ. Λάθος — μπορεί, με προγραμματισμό της εγκυμοσύνης και άριστη ρύθμιση του σακχάρου (κύηση υψηλού κινδύνου με στενή παρακολούθηση) (σελ. 91-92).
  • δ. Σωστό — υπογλυκαιμία από τη συνεχιζόμενη υπερινσουλιναιμία του νεογνού μετά τη διακοπή της μητρικής γλυκόζης (σελ. 90).
  • ε. Σωστό — διαβήτης της κύησης = εμφανίζεται για πρώτη φορά στη διάρκεια της εγκυμοσύνης (συνήθως μετά την 20ή εβδομάδα) (σελ. 89, 91).
  • στ. Λάθος — τα αντιδιαβητικά χάπια απαγορεύονται, αλλά η ινσουλίνη είναι το φάρμακο που επιτρέπεται και χρησιμοποιείται για τη ρύθμιση (σελ. 92).
  • ζ. Λάθος — οι περισσότερες υπερτασικές έχουν ήπια-μέτρια υπέρταση και η εγκυμοσύνη εξελίσσεται ομαλά, με παρακολούθηση (σελ. 93).
  • η. Λάθος — ο εμβολιασμός γίνεται πριν την εγκυμοσύνη (και για 3 μήνες μετά απαγορεύεται η σύλληψη)· στην έγκυο χωρίς ανοσία γίνεται έλεγχος αντισωμάτων, αποφυγή επαφής, και σε έκθεση γ-σφαιρίνη (σελ. 95).
  • θ. Σωστό — κύρια πηγή μετάδοσης η μολυσμένη γάτα (και το ωμό κρέας) (σελ. 96).
  • ι. Σωστό — επικίνδυνη μορφή υπέρτασης, αντιμετώπιση πάντα στο νοσοκομείο (σελ. 93-94).

Σύνοψη: (ενδεικτική) α Λ, β Σ, γ Λ, δ Σ, ε Σ, στ Λ (ινσουλίνη ναι, χάπια όχι), ζ Λ, η Λ (εμβόλιο πριν την κύηση, όχι σε έγκυο), θ Σ, ι Σ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 11 — Συμπλήρωση κενών

Ερώτηση: Να συμπληρώσετε τα κενά α. Η ναυτία κι ο έμετος συνήθως υποχωρούν μέχρι την ........... εβδομάδα της κύησης. β. Η ρήξη της εξωμητρίου κύησης εκδηλώνεται με ........................ πόνο στο υπογάστριο. γ. Η διάγνωση της εξωμητρίου κύησης γίνεται με ............................. . δ. Η αιμορραγία του α΄ 3μήνου συνήθως οφείλεται σε ......................... . ε. Για το διαβήτη η έγκυος επιτρέπεται να πάρει μόνο ………….......… . ζ. Η προεκλαμψία χαρακτηρίζεται από ..............., ………………….. ...................., ........................... . η. Εκλαμψία είναι η προεκλαμψία με ......................... . θ. Η συγγενής ερυθρά μπορεί να προληφθεί με ................... όλων των παιδιών. ι. Στη συγγενή τοξοπλάσμωση κινδυνεύει το ........................... κι όχι η ............................... .

Απάντηση:

• α. Η ναυτία κι ο έμετος συνήθως υποχωρούν μέχρι τη 12η εβδομάδα (σελ. 86). β. Η ρήξη της εξωμητρίου κύησης εκδηλώνεται με διαξιφιστικό πόνο στο υπογάστριο (σελ. 87). γ. Η διάγνωση της εξωμητρίου κύησης γίνεται με υπερηχογράφημα (και οριστικά με λαπαροσκόπηση) (σελ. 87). δ. Η αιμορραγία του α΄ 3μήνου συνήθως οφείλεται σε αποβολή (και απειλούμενη κύηση) (σελ. 88). ε. Για τον διαβήτη η έγκυος επιτρέπεται να πάρει μόνο ινσουλίνη (σελ. 92). ζ. Η προεκλαμψία χαρακτηρίζεται από αρτηριακή υπέρταση, λευκωματουρία, οίδημα (σελ. 93). η. Εκλαμψία είναι η προεκλαμψία με σπασμούς (σελ. 94). θ. Η συγγενής ερυθρά μπορεί να προληφθεί με εμβολιασμό (MMR) όλων των παιδιών (σελ. 95). ι. Στη συγγενή τοξοπλάσμωση κινδυνεύει το έμβρυο κι όχι η μητέρα (σελ. 96).

Σύνοψη: (ενδεικτική) α 12η· β διαξιφιστικό· γ υπερηχογράφημα (λαπαροσκόπηση)· δ αποβολή-απειλούμενη κύηση· ε ινσουλίνη· ζ υπέρταση, λευκωματουρία, οίδημα· η σπασμούς· θ εμβολιασμό· ι έμβρυο — μητέρα.

Κριτήρια αξιολόγησης: