Λύσεις — Κεφάλαιο 7 (Ερωτήσεις σελ. 72) – ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 7 (Ερωτήσεις σελ. 72)

Απαντήσεις στις 5 ερωτήσεις του κεφαλαίου 7.

Ερώτηση 1 — Χρώσεις C. diphtheriae

Ερώτηση: Με ποιες χρώσεις χρωματίζεται το C. diphtheriae;

Απάντηση:

• Το C. diphtheriae χρωματίζεται (σελ. 69, 71):

  • Με τη χρώση Gram: είναι Gram θετικό βακτηρίδιο, κατά την οποία διαπιστώνουμε ότι έχει κάποιες περιοχές αρνητικές (ανομοιόμορφη χρώση).
  • Με τις ειδικές χρώσεις Neisser ή Albert, με τις οποίες παρατηρούμε τα χαρακτηριστικά αλλόχρωμα κοκκία (κοκκία βολουτίνης) στο κυτταρόπλασμα, τα οποία χρωματίζονται διαφορετικά από το υπόλοιπο κύτταρο και βρίσκονται κυρίως στους πόλους.

  Στη διάγνωση, το επίχρισμα του φάρυγγα εξετάζεται μικροσκοπικά και με Gram και με Neisser· επίσης χρησιμοποιείται ο άμεσος ανοσοφθορισμός.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Gram (Gram θετικό με αρνητικές περιοχές) και ειδικές χρώσεις Neisser ή Albert (αλλόχρωμα κοκκία βολουτίνης στους πόλους).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Μορφολογία C. diphtheriae

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τη μορφολογία του C. diphtheriae;

Απάντηση:

• Το C. diphtheriae είναι Gram θετικό βακτηρίδιο, λεπτό, με ελαφρά κάμψη, διογκωμένο στο ένα άκρο ή στη μέση ή και στα δύο άκρα (ροπαλοειδές — «κορύνη»). Διατάσσεται σε ζεύγη ή σε σχηματισμούς σαν L ή V και, όταν είναι πολλά μαζί, μοιάζουν με κινέζικα γράμματα. Το χαρακτηριστικό στη μορφολογία των κυττάρων του είναι τα αλλόχρωμα κοκκία ή κοκκία βολουτίνης στο κυτταρόπλασμά τους, που χρωματίζονται διαφορετικά από το υπόλοιπο κύτταρο με τις ειδικές χρώσεις Neisser ή Albert και βρίσκονται κυρίως στους πόλους του κυττάρου. Όπως όλα τα Κορυνοβακτηρίδια είναι ακίνητο, χωρίς βλεφαρίδες, χωρίς έλυτρο και σπόρους, αερόβιο-μικροαερόφιλο (σχ. 7.1, σελ. 69).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Gram+ λεπτό βακτηρίδιο με ελαφρά κάμψη και διόγκωση σε άκρο/μέση/δύο άκρα (ρόπαλο), σε ζεύγη ή L-V σχηματισμούς («κινέζικα γράμματα»), με αλλόχρωμα κοκκία βολουτίνης στους πόλους· ακίνητο, χωρίς έλυτρο-σπόρους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Καλλιέργεια C. diphtheriae

Ερώτηση: Σε ποια υλικά καλλιεργείται το C. diphtheriae;

Απάντηση:

• Το C. diphtheriae δεν αναπτύσσεται εύκολα σε κοινά θρεπτικά υλικά. Αναπτύσσεται στο αιματούχο άγαρ και γενικά σε θρεπτικά υλικά με αίμα ή ορό, σε αερόβιες συνθήκες, στους 37 °C, για 24 ώρες. Για την απομόνωσή του χρησιμοποιούμε το ειδικό θρεπτικό υλικό Loeffler (πηγμένος ορός), που επιτρέπει τη γρήγορη ανάπτυξή του και την εμφάνιση των κοκκίων βολουτίνης. Στη διάγνωση καλλιεργούμε το φαρυγγικό επίχρισμα στο Loeffler για απομόνωση και παράλληλα σε αιματούχο άγαρ, για να αποκλείσουμε την πιθανότητα στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας (σελ. 70-71).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αιματούχο άγαρ και υλικά με αίμα ή ορό (αερόβια, 37 °C, 24 ώρες)· για απομόνωση το ειδικό υλικό Loeffler (γρήγορη ανάπτυξη)· παράλληλα αιματούχο για αποκλεισμό στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Βιοχημικές C. diphtheriae

Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές βιοχημικές ιδιότητες του C. diphtheriae;

Απάντηση:

• Οι βασικές βιοχημικές ιδιότητες του C. diphtheriae (πίν. 7.1, σελ. 70, 72):

  • Παράγει καταλάση.
  • Διασπά αερόβια τη γλυκόζη και τη μαλτόζη με παραγωγή οξέος.
  • Δεν διασπά τη σουκρόζη και τη λακτόζη.
  • Δεν παράγει ουρεάση και δεν διασπά την ουρία (έτσι το κείμενο· ο πίνακας 7.1 τυπώνει ουρεάση + — τυπογραφικό).
  • Ανάγει τα νιτρικά σε νιτρώδη.

  Μετά την απομόνωση στο Loeffler γίνεται ταυτοποίηση με τις βιοχημικές δοκιμασίες και έλεγχος για την παραγωγή τοξίνης (τοξινογόνο στέλεχος).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Καταλάση +, αερόβια διάσπαση γλυκόζης-μαλτόζης (οξύ), σουκρόζη −, λακτόζη −, ουρεάση − (δεν διασπά ουρία), αναγωγή νιτρικών σε νιτρώδη +· επιπλέον έλεγχος παραγωγής τοξίνης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Διφθέρα

Ερώτηση: Τι είναι η διφθέρα και ποιες οι ιδιότητές της;

Απάντηση:

• Το C. diphtheriae προκαλεί τη διφθερίτιδα με τη δράση της διφθεριτικής τοξίνης του. Παραμένει στο σημείο εισόδου του, που είναι συνήθως οι αμυγδαλές· εκεί πολλαπλασιάζεται, παράγει τη διφθεριτική τοξίνη και προκαλεί τοπική φλεγμονή, με αποτέλεσμα να δημιουργεί μια ψευδομεμβράνη, τη διφθέρα. Ιδιότητες: η διφθέρα έχει βρώμικη (γκριζωπή) όψη και ξεκολλάει δύσκολα (αιμορραγεί όταν αποσπάται) — σε αντίθεση με τα εξιδρώματα της στρεπτοκοκκικής αμυγδαλίτιδας. Αποτελείται από νεκρωμένα επιθηλιακά κύτταρα, ινική, λευκοκύτταρα και βακτήρια, και μπορεί να επεκταθεί στον λάρυγγα προκαλώντας απόφραξη. Από το επίχρισμα των διφθερών λαμβάνεται το υλικό για τη διάγνωση. Παράλληλα η τοξίνη με την κυκλοφορία μεταφέρεται στο μυοκάρδιο και στον νευρικό ιστό και προκαλεί βλάβες (σελ. 70, 72).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διφθέρα = η ψευδομεμβράνη που σχηματίζει το C. diphtheriae στο σημείο εισόδου (αμυγδαλές) από την τοπική φλεγμονή που προκαλεί η τοξίνη· έχει βρώμικη όψη και ξεκολλάει δύσκολα· η τοξίνη βλάπτει και μυοκάρδιο-νευρικό ιστό.

Κριτήρια αξιολόγησης: