Λύσεις — Κεφάλαιο 14 (Ερωτήσεις σελ. 108) – ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 14 (Ερωτήσεις σελ. 108)

Απαντήσεις στις 6 ερωτήσεις του κεφαλαίου 14.

Ερώτηση 1 — Κατηγορία V. cholerae

Ερώτηση: Σε ποια κατηγορία βακτηρίων ανήκει το V. cholerae;

Απάντηση:

• Το V. cholerae ανήκει στο γένος Vibrio (Δονάκια), που περιλαμβάνει πάνω από 35 είδη. Τα βακτήρια του γένους είναι Gram αρνητικά βακτηρίδια, άσπορα, κινητά, λοφιότριχα (βλεφαρίδες στους πόλους), αερόβια και προαιρετικά αναερόβια. Το V. cholerae ειδικότερα είναι μικρό Gram αρνητικό βακτηρίδιο, ευθύ ή με κάμψη — όταν έχει κάμψη μοιάζει με κόμμα (καμπυλόγραμμα βακτηρίδια) — και κινείται με τη βοήθεια της βλεφαρίδας που έχει σε κάθε πόλο του κυττάρου. Είναι οξειδάση θετικό (διαφορά από τα Εντεροβακτηριακά) (σελ. 105).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο γένος Vibrio: Gram αρνητικά, άσπορα, κινητά, λοφιότριχα, αερόβια-προαιρετικά αναερόβια βακτηρίδια· το V. cholerae είναι μικρό, ευθύ ή καμπτόμενο σαν κόμμα, με βλεφαρίδα σε κάθε πόλο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Βιοχημικές V. cholerae

Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές βιοχημικές ιδιότητες του V. cholerae;

Απάντηση:

• Οι βασικές βιοχημικές ιδιότητες του V. cholerae (πίν. 14.1, σελ. 105):

  • Παράγει οξειδάση και καταλάση (οξειδάση + — διαφορά από Εντεροβακτηριακά).
  • Διασπά τη γλυκόζη χωρίς να παράγει αέριο (οξύ).
  • Διασπά τη σουκρόζη (κίτρινες αποικίες στο TCBS άγαρ).
  • Διασπά αργά τη λακτόζη.
  • Παράγει ινδόλη από την οξείδωση της τρυπτοφάνης.
  • Δεν παράγει υδρόθειο.

  Επίσης αναπτύσσεται σε αλκαλικό περιβάλλον (pH 8-9), ιδιότητα που αξιοποιείται για την απομόνωσή του από τα κόπρανα, όπου δεν αναπτύσσεται η E. coli.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οξειδάση +, καταλάση +, γλυκόζη + χωρίς αέριο, σουκρόζη +, λακτόζη + αργά, ινδόλη +, H₂S −· ανάπτυξη σε αλκαλικό pH 8-9.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Στέλεχος χολέρας

Ερώτηση: Ποιο στέλεχος του V. cholerae προκαλεί τη χολέρα;

Απάντηση:

• Το V. cholerae διακρίνεται σε έξι ορολογικούς τύπους που καθορίζονται από το σωματικό αντιγόνο Ο. Τα στελέχη του ορότυπου Ο:1 προκαλούν τη χολέρα (σελ. 106). Στη διάγνωση, το απομονωμένο στέλεχος χαρακτηρίζεται ως V. cholerae (χολερογόνο) όταν συγκολλάται σε πλάκα με τον ειδικό πολυδύναμο αντι-O:1 ορό. Η χολέρα οφείλεται στην εντεροτοξίνη που παράγει το βακτήριο μετά την εγκατάστασή του στο έντερο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα στελέχη του ορότυπου O:1 (από 6 ορότυπους κατά το σωματικό αντιγόνο Ο)· ταυτοποίηση με συγκόλληση με πολυδύναμο αντι-O:1 ορό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Συμπτώματα χολέρας

Ερώτηση: Ποια είναι τα συμπτώματα της χολέρας;

Απάντηση:

• Το V. cholerae, μετά την εγκατάστασή του στο έντερο, παράγει μια εντεροτοξίνη που προκαλεί τη χολέρα. Τα συμπτώματα είναι (σελ. 106):

  • Μυϊκές συσπάσεις στην κοιλιά με πόνο.
  • Εμετοί.
  • Διαρροϊκές κενώσεις που μοιάζουν με ρυζόνερο, γιατί περιέχουν βλέννα (άφθονες, υδαρείς).

  Το V. cholerae δεν προκαλεί βλάβη στον βλεννογόνο του εντέρου, όμως ο ασθενής έχει απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών, που είναι δυνατόν να επιφέρουν τον θάνατο από αφυδάτωση — γι' αυτό η θεραπεία βασίζεται στη χορήγηση ορών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μυϊκές συσπάσεις-πόνος κοιλιάς, εμετοί, άφθονες διαρροϊκές κενώσεις σαν ρυζόνερο (βλέννα)· χωρίς βλάβη βλεννογόνου, αλλά απώλεια υγρών-ηλεκτρολυτών → θάνατος από αφυδάτωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Διάγνωση V. cholerae

Ερώτηση: Πώς γίνεται η εργαστηριακή διάγνωση του V. cholerae;

Απάντηση:

• Το βακτήριο απομονώνεται από τις υδαρείς κενώσεις (σελ. 106-107):
  1. Πρόσφατα κόπρανα εμβολιάζονται σε σωληνάριο με αλκαλικό πεπτονούχο ζωμό (εμπλουτισμός — pH 8-9, όπου δεν αναπτύσσεται η E. coli) και επωάζονται στους 37 °C για 6-8 ώρες, αερόβια.
  2. Από τον πεπτονούχο ζωμό γίνεται ανακαλλιέργεια στο στερεό εκλεκτικό υλικό TCBS άγαρ και επώαση στους 37 °C για 24 ώρες, αερόβια· μέρος των κοπράνων εμβολιάζεται και απευθείας στο TCBS.
  3. Από το τρυβλίο επιλέγουμε αποικίες που ζυμώνουν τη σουκρόζη (κίτρινες αποικίες) και γίνεται ανακαλλιέργεια στο υλικό Kligler.
  4. Από τις αποικίες του Kligler γίνονται οι βιοχημικές δοκιμασίες (οξειδάση, γλυκόζη χωρίς αέριο, ινδόλη, H₂S −) και οι δοκιμασίες συγκόλλησης με τον ειδικό πολυδύναμο αντι-O:1 ορό πάνω σε αντικειμενοφόρο πλάκα. Εάν υπάρχει συγκόλληση, το στέλεχος χαρακτηρίζεται ως V. cholerae.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κόπρανα σε αλκαλικό πεπτονούχο ζωμό 37 °C 6-8 ώρες → ανακαλλιέργεια (και απευθείας) σε TCBS άγαρ 24 ώρες → κίτρινες αποικίες (σουκρόζη) → Kligler → βιοχημικές + συγκόλληση σε πλάκα με πολυδύναμο αντι-O:1 ορό (συγκόλληση = V. cholerae).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Προφύλαξη – θεραπεία χολέρας

Ερώτηση: Πώς γίνεται η προφύλαξη και η θεραπεία από το V. cholerae;

Απάντηση:

• Προφύλαξη (σελ. 107): η μόλυνση γίνεται με άμεση επαφή και με μολυσμένο νερό και τρόφιμα (οι μεγάλες επιδημίες κυρίως από το νερό). Τα σπουδαιότερα μέτρα:

  • Αναφορά (δήλωση) των κρουσμάτων, για να προλαμβάνονται τυχόν επιδημίες.
  • Έργα για βελτίωση της υγειονομικής στάθμης των κατοικιών, της ύδρευσης και της αποχέτευσης.
  • Βράσιμο του νερού και αποφυγή ωμών τροφών σε περίοδο επιδημίας.
  • Εμβολιασμός των ατόμων που επισκέπτονται χώρες στις οποίες παρατηρούνται κρούσματα χολέρας.

  Θεραπεία: χορηγούμε ορούς για να αποκαταστήσουμε την αφυδάτωση και τους ηλεκτρολύτες (βασικό μέτρο, σώζει τη ζωή)· χημειοθεραπευτικά χορηγούνται για να μειώσουν τον αριθμό του V. cholerae στο έντερο και τη διάρκεια της μικροβιοφορίας μετά την ανάρρωση — είναι ευαίσθητο σε πολλά αντιβιοτικά, κυρίως όμως στην τετρακυκλίνη, που θεωρείται φάρμακο εκλογής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Προφύλαξη: δήλωση κρουσμάτων, ύδρευση-αποχέτευση-κατοικίες, βράσιμο νερού-αποφυγή ωμών τροφών σε επιδημία, εμβολιασμός ταξιδιωτών· θεραπεία: οροί για αφυδάτωση-ηλεκτρολύτες + χημειοθεραπευτικά (τετρακυκλίνη εκλογής) για μείωση μικροβίων-μικροβιοφορίας.

Κριτήρια αξιολόγησης: