Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 4 (σελ. 69-73) – ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 4
Αναλυτικές απαντήσεις στις 23 ερωτήσεις και πλήρης τήρηση των βιβλίων στις 5 ασκήσεις του κεφαλαίου 4.
Ερώτηση 1 — Κριτήρια ένταξης σε κατηγορία βιβλίων
Ερώτηση: Με ποια κριτήρια εντάσσονται οι επιτηδευματίες στην ανάλογη κατηγορία τήρησης βιβλίων;
Απάντηση:
-
Το γενικό κριτήριο (§4.1, σελ. 41): Οι επιτηδευματίες εντάσσονται σε μια από τις παρακάτω κατηγορίες τήρησης βιβλίων, ανάλογα με τα ακαθάριστα έσοδα που πραγματοποιήθηκαν κατά τη προηγούμενη πλήρη διαχειριστική περίοδο, όπως προσδιορίζονται αυτά στη φορολογία εισοδήματος. Η αναγωγή: Αν η προηγούμενη διαχειριστική χρήση είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη του 12μήνου, τα ετήσια ακαθάριστα έσοδα για την ένταξη βρίσκονται με αναγωγή — π.χ. 130.000.000 X 12/6 = 260.000.000, άρα τρίτη κατηγορία. Ειδική περίπτωση: Στην περίπτωση πώλησης αγαθών για λογαριασμό τρίτων, ως ακαθάριστα έσοδα … θεωρείται η αξία των αγαθών που πουλήθηκαν.
ΤΑ ΕΙΔΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ (§4.2, σελ. 41): εκτός από τα έσοδα, οι περισσότεροι επιτηδευματίες εντάσσονται σε συγκεκριμένη κατηγορία βιβλίων, ανάλογα με:
● τη ΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥΣ ΜΟΡΦΗ (π.χ. Α.Ε. και Ε.Π.Ε. → τρίτη) ● το ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ τους (π.χ. περιπτεράς → πρώτη, ελεύθερος επαγγελματίας → δεύτερη) ● τον ΤΟΠΟ ΑΣΚΗΣΗΣ της δραστηριότητας (φυσικά πρόσωπα σε πόλη ή χωριό κάτω των 5.000 κατοίκων, μη τουριστικό → πρώτη κατά την έναρξη) → «ανεξάρτητα από το ύψος των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων»Ο ρόλος των εσόδων στις ειδικές εντάξεις: Το ύψος των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου λαμβάνεται υπόψη, κυρίως, για την ΑΛΛΑΓΗ της κατηγορίας βιβλίων (από πρώτη σε δεύτερη ή από δεύτερη σε τρίτη).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το γενικό κριτήριο είναι τα ακαθάριστα έσοδα που πραγματοποιήθηκαν κατά την προηγούμενη πλήρη διαχειριστική περίοδο, όπως προσδιορίζονται στη φορολογία εισοδήματος· αν η χρήση δεν είναι δωδεκάμηνη, τα έσοδα ανάγονται σε ετήσια βάση. Εκτός όμως από αυτό, υπάρχουν ειδικές εντάξεις ανεξάρτητα από τα έσοδα, οι οποίες στηρίζονται στη νομική μορφή, όπως οι ανώνυμες εταιρείες και οι εταιρείες περιορισμένης ευθύνης που εντάσσονται πάντοτε στην τρίτη κατηγορία, στο αντικείμενο των εργασιών, όπως ο εκμεταλλευτής περιπτέρου στην πρώτη και ο ελεύθερος επαγγελματίας στη δεύτερη, και στον τόπο άσκησης της δραστηριότητας. Στις ειδικές εντάξεις τα έσοδα λαμβάνονται υπόψη κυρίως για την αλλαγή κατηγορίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Κατηγορίες και όρια
Ερώτηση: Πόσες είναι οι κατηγορίες τήρησης βιβλίων και ποια τα όρια των ακαθαρίστων εσόδων για κάθε κατηγορία;
Απάντηση:
- Οι κατηγορίες είναι ΤΡΕΙΣ (§4.1, σελ. 41):
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΟΡΙΑ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΗΡΟΥΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΡΩΤΗ μέχρι 18.000.000 δρχ. Αγορών ΔΕΥΤΕΡΗ μέχρι 250.000.000 δρχ. Εσόδων - Εξόδων ΤΡΙΤΗ πάνω από 250.000.000 δρχ. Λογιστικά βιβλία κατά διπλογραφική μέθοδοΣημείωση του βιβλίου (σελ. 41) — με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο τα όρια αυξάνονται:
α) πρώτη κατηγορία: 18.000.000 → 25.000.000 δρχ. β) δεύτερη κατηγορία: 250.000.000 → 300.000.000 δρχ. γ) τρίτη κατηγορία: άνω των 250.000.000 → άνω των 300.000.000 δρχ.Η αναγωγή σε ετήσια βάση: αν η προηγούμενη χρήση δεν είναι δωδεκάμηνη, γίνεται αναγωγή — το παράδειγμα του βιβλίου: επιχείρηση που λειτούργησε 1/7/1998 - 31/12/1998 με έσοδα 130.000.000 δρχ. δίνει 130.000.000 × 12/6 = 260.000.000 δρχ., άρα την επόμενη χρονιά βιβλία τρίτης κατηγορίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κατηγορίες τήρησης βιβλίων είναι τρεις. Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται όσοι έχουν ακαθάριστα έσοδα μέχρι δεκαοκτώ εκατομμύρια δραχμές και τηρούν βιβλίο αγορών. Στη δεύτερη όσοι έχουν έσοδα μέχρι διακόσια πενήντα εκατομμύρια δραχμές και τηρούν βιβλίο εσόδων και εξόδων. Στην τρίτη όσοι έχουν έσοδα πάνω από διακόσια πενήντα εκατομμύρια δραχμές και τηρούν λογιστικά βιβλία κατά τη διπλογραφική μέθοδο. Το βιβλίο σημειώνει ότι με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο τα όρια αυξάνονται σε είκοσι πέντε εκατομμύρια και τριακόσια εκατομμύρια δραχμές αντίστοιχα. Αν η προηγούμενη χρήση δεν είναι δωδεκάμηνη, τα έσοδα ανάγονται σε ετήσια βάση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Προαιρετική τήρηση ανώτερης κατηγορίας
Ερώτηση: Κάθε επιτηδευματίας μπορεί να τηρήσει βιβλία ανώτερης κατηγορίας, από εκείνη στην οποία εντάσσεται. Σχολιάστε.
Απάντηση:
-
Η πρόταση είναι ΣΩΣΤΗ, αλλά ΥΠΟ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ. Το βιβλίο (§4.2.6, σελ. 44): Ο επιτηδευματίας μπορεί να τηρήσει βιβλία ανώτερης κατηγορίας από εκείνη στην οποία εντάσσεται, με τις εξής προϋποθέσεις:
α) «Να τηρήσει ΟΛΑ τα βιβλία της ανώτερης κατηγορίας» β) «Να ΑΛΛΑΞΕΙ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Φ.Π.Α, όπου επιβάλλεται», και γ) «Να τηρήσει τα βιβλία της ανώτερης κατηγορίας ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ»Η δέσμευση της πενταετίας (σελ. 44): Οι επιτηδευματίες που επιλέγουν, με τις παραπάνω προϋποθέσεις, την τήρηση βιβλίων ανώτερης κατηγορίας, υποχρεούνται παράλληλα να τηρούν και όλα τα στοιχεία της ανώτερης κατηγορίας που επέλεξαν για μια ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ (δηλαδή για τις επόμενες πέντε διαχειριστικές περιόδους).
Τι ΔΕΝ επιτρέπεται: η τήρηση βιβλίων ΚΑΤΩΤΕΡΗΣ κατηγορίας από εκείνη στην οποία εντάσσεται ο επιτηδευματίας. Η επιλογή είναι μονόδρομη — μόνο προς τα πάνω. Γιατί κάποιος θα το επέλεγε: τα ανώτερης κατηγορίας βιβλία δίνουν πληρέστερη εικόνα της επιχείρησης, επιτρέπουν λογιστικό (και όχι εξωλογιστικό) προσδιορισμό του αποτελέσματος και προετοιμάζουν την επιχείρηση για την υποχρεωτική μετάβαση όταν αυξηθούν τα έσοδά της.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρόταση είναι σωστή, αλλά υπό προϋποθέσεις. Ο επιτηδευματίας μπορεί να τηρήσει βιβλία ανώτερης κατηγορίας εφόσον τηρήσει όλα τα βιβλία της ανώτερης κατηγορίας, αλλάξει καθεστώς Φ.Π.Α. όπου επιβάλλεται και τηρήσει τα βιβλία αυτά από την έναρξη της διαχειριστικής περιόδου. Επιπλέον δεσμεύεται να τηρεί και όλα τα στοιχεία της ανώτερης κατηγορίας για μια πενταετία, δηλαδή για τις επόμενες πέντε διαχειριστικές περιόδους. Αντίθετα δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση η τήρηση βιβλίων κατώτερης κατηγορίας από εκείνη στην οποία εντάσσεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Το βιβλίο της πρώτης κατηγορίας
Ερώτηση: Ο επιτηδευματίας της πρώτης κατηγορίας ποιο βιβλίο υποχρεούται να τηρεί βασικά και τι πρέπει να καταχωρεί σ’ αυτό;
Απάντηση:
-
Το βιβλίο (§4.3, σελ. 45): Ο επιτηδευματίας της πρώτης κατηγορίας υποχρεούται να τηρεί βιβλίο ΑΓΟΡΩΝ, στο οποίο καταχωρούνται όλες οι αγορές εμπορεύσιμων αγαθών που κάνει για την άσκηση του επαγγέλματός του. Αυτό θα γίνεται ανεξάρτητα αν οι αγορές γίνονται με μετρητά ή με πίστωση και τα αγοραζόμενα αγαθά προορίζονται για μεταπώληση ή για επεξεργασία. Σε ιδιαίτερη στήλη ή χώρο: τα αγοραζόμενα αγαθά, που προορίζονται για πάγια εκμετάλλευση, καθώς και τα δάνεια, που χορηγούνται ή λαμβάνονται. Τι καταχωρείται για κάθε αγορά: Η αξία αγοράς αγαθών και λήψης υπηρεσιών, τα έξοδα, το Φ.Π.Α. των πράξεων αυτών, οι επιστροφές, και οι εκπτώσεις. Οι επιστροφές και εκπτώσεις: όταν εκδίδονται πιστωτικά σημειώματα, μπορεί να καταχωρούνται ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΑ από τις αντίστοιχες στήλες του βιβλίου Αγορών.
ΟΙ ΣΤΗΛΕΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΓΟΡΩΝ (υπόδειγμα σελ. 48):
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ Ή ΛΗΨΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΟΥ ΑΓΟΡΑΣ ΕΙΔΟΣ & ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΟΥ ΑΓΟΡΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Ή ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΑΞΙΑ ΑΓΟΡΩΝ κατά συντελεστή Φ.Π.Α. (8 % και 18 %) ΑΓΟΡΕΣ ΑΠΟ ΜΗ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥΣ ΣΤΟ ΦΟΡΟ ΔΑΠΑΝΕΣ — ΜΕ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΚΠΤΩΣΗΣ / ΧΩΡΙΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΚΠΤΩΣΗΣ ΑΞΙΑ ΠΑΓΙΩΝ Φ.Π.Α.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο επιτηδευματίας της πρώτης κατηγορίας υποχρεούται να τηρεί βιβλίο αγορών, στο οποίο καταχωρούνται όλες οι αγορές εμπορεύσιμων αγαθών για την άσκηση του επαγγέλματός του, ανεξάρτητα από το αν γίνονται με μετρητά ή με πίστωση και από το αν τα αγαθά προορίζονται για μεταπώληση ή για επεξεργασία. Σε ιδιαίτερη στήλη ή χώρο καταχωρούνται τα αγαθά που προορίζονται για πάγια εκμετάλλευση, καθώς και τα δάνεια. Για κάθε αγορά καταχωρούνται η αξία αγοράς αγαθών και λήψης υπηρεσιών, τα έξοδα, ο Φ.Π.Α., οι επιστροφές και οι εκπτώσεις, οι οποίες μπορεί να καταχωρούνται αφαιρετικά από τις αντίστοιχες στήλες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Το βιβλίο της δεύτερης κατηγορίας
Ερώτηση: Ο επιτηδευματίας της δεύτερης κατηγορίας ποιο βιβλίο υποχρεούται να τηρεί για την άσκηση του επαγγέλματός του;
Απάντηση:
-
Το βιβλίο (§4.4.1, σελ. 49): Ο επιτηδευματίας της δεύτερης κατηγορίας, για την άσκηση του επαγγέλματός του, υποχρεούται να τηρεί βιβλίο ΕΣΟΔΩΝ - ΕΞΟΔΩΝ. Στο βιβλίο αυτό πρέπει να καταχωρούνται όλα τα έσοδα και όλες οι δαπάνες σε μετρητά ή με πίστωση.
ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ (αυτούσια):
α. «Το είδος του δικαιολογητικού, ο αύξων αριθμός και η χρονολογία έκδοσης ή λήψης του, καθώς και το ονοματεπώνυμο ή η επωνυμία του εκδότη» β. «Τα ακαθάριστα έσοδα από την πώληση εμπορευμάτων, προϊόντων, πρώτων υλών, από την παροχή υπηρεσιών και από λοιπές πράξεις» γ. «Οι δαπάνες για αγορά αγαθών, διακεκριμένα και ανάλογα με τον προσδιορισμό τους για μεταπώληση ή παραγωγή προϊόντων, οι δαπάνες λήψης υπηρεσιών, τα γενικά έξοδα και οι λοιπές πράξεις» δ. «Οι επιστροφές και οι εκπτώσεις … οι οποίες μπορεί να καταχωρούνται ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΑ από τις αντίστοιχες στήλες» ε. «Ο Φ.Π.Α. που αντιστοιχεί στις παραπάνω πράξεις»Σε ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΧΩΡΟ (σελ. 49): 1) έσοδα και έξοδα για λογαριασμό τρίτων · 2) οι αυτοπαραδόσεις αγαθών ή η ιδιοχρησιμοποίηση υπηρεσιών · 3) η αξία αγοράς παγίων και ο Φ.Π.Α. τους, καθώς και οι αποσβέσεις · 4) καταθέσεις, αναλήψεις κεφαλαίων και δάνεια. Στο τέλος της χρήσης (σελ. 50): Α. ανάλυση ακαθαρίστων εσόδων σε χονδρικές και λιανικές πωλήσεις · Β. ανάλυση γενικών εξόδων σε αμοιβές προσωπικού, αμοιβές τρίτων, τόκους, ενοίκια και άλλα γενικά έξοδα. Επιπλέον: τηρεί και βιβλίο απογραφών μόνο εμπορευσίμων στοιχείων, όταν τα ετήσια ακαθάριστα έσοδά του από τη πώληση αγαθών ξεπερνούν το όριο τήρησης βιβλίων πρώτης κατηγορίας (§4.4.2).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο επιτηδευματίας της δεύτερης κατηγορίας υποχρεούται να τηρεί βιβλίο εσόδων και εξόδων, στο οποίο καταχωρούνται όλα τα έσοδα και όλες οι δαπάνες, σε μετρητά ή με πίστωση. Αναφέρονται το είδος, ο αριθμός και η χρονολογία του δικαιολογητικού και ο εκδότης, τα ακαθάριστα έσοδα από πωλήσεις και υπηρεσίες, οι δαπάνες για αγορές αγαθών διακεκριμένα ανάλογα με τον προορισμό τους, οι δαπάνες λήψης υπηρεσιών και τα γενικά έξοδα, οι επιστροφές και εκπτώσεις που μπορούν να καταχωρούνται αφαιρετικά, καθώς και ο αντίστοιχος Φ.Π.Α. Σε ιδιαίτερο χώρο καταχωρούνται τα έσοδα και έξοδα για λογαριασμό τρίτων, οι αυτοπαραδόσεις, η αξία των παγίων με τις αποσβέσεις και τα δάνεια. Τηρεί επίσης βιβλίο απογραφών όταν τα έσοδά του από πώληση αγαθών ξεπερνούν το όριο της πρώτης κατηγορίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 6 — Δέκα επιτηδευματίες της δεύτερης κατηγορίας
Ερώτηση: Αναφέρατε δέκα επιτηδευματίες, που εντάσσονται στη δεύτερη κατηγορία τήρησης βιβλίων.
Απάντηση:
- Το βιβλίο (§4.2.2, σελ. 42-43) απαριθμεί δεκαπέντε επιτηδευματίες που εντάσσονται στη δεύτερη κατηγορία από την έναρξη των εργασιών τους. Δέκα από αυτούς:
1. ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ 2. ο ΕΚΤΕΛΩΝΙΣΤΗΣ 3. ο ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΤΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ 4. ο ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ 5. ο ΜΕΣΙΤΗΣ γενικά 6. ο ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ή ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟΥ 7. ο ΔΙΑΤΗΡΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟ ή ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ 8. ο ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΤΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ 9. ο ΕΚΜΙΣΘΩΤΗΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ, ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ή άλλων κινητών πραγμάτων 10. ο ΠΡΑΚΤΟΡΑΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ (και ακόμη: ο κατασκευαστής ιδιωτικών ή δημόσιων τεχνικών έργων · ο πωλητής χρυσών και λοιπών νομισμάτων · ο πρατηριούχος χονδρικής πώλησης καπνοβιομηχανικών προϊόντων · ο πωλητής-αντιπρόσωπος εταιρείας για τη διανομή πετρελαιοειδών · ο πρατηριούχος υγραερίου αυτοκινήτων)Ο κανόνας για δεύτερο κλάδο (σελ. 43): Όποιος από τους παραπάνω επιτηδευματίες διατηρεί κλάδο άλλων υπηρεσιών ή πώλησης αγαθών, τηρεί για όλες του τις δραστηριότητες τα βιβλία της κατηγορίας που αντιστοιχεί στο σύνολο των ακαθάριστων εσόδων του, όχι όμως κατηγορία κατώτερη της δεύτερης. Το παράδειγμα του βιβλίου: μεσίτης με έσοδα 90.000.000 δρχ. από μεσιτικές εργασίες και 170.000.000 δρχ. από πώληση ενδυμάτων (σύνολο 260.000.000 δρχ.) υποχρεώνεται σε βιβλία τρίτης κατηγορίας και για τους δύο κλάδους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται από την έναρξη των εργασιών τους, μεταξύ άλλων, ο ελεύθερος επαγγελματίας, ο εκτελωνιστής, ο εκμεταλλευτής αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης, ο παραγωγός ασφαλειών, ο μεσίτης, ο εκμεταλλευτής γεωργικών μηχανημάτων ή ελαιοτριβείου, ο διατηρών εκπαιδευτήριο ή φροντιστήριο, ο εκμεταλλευτής πλοίου δεύτερης κατηγορίας, ο εκμισθωτής μηχανημάτων ή αυτοκινήτων και ο πράκτορας εφημερίδων και περιοδικών. Στην ίδια λίστα ανήκουν επίσης ο κατασκευαστής τεχνικών έργων, ο πωλητής χρυσών νομισμάτων, ο πρατηριούχος χονδρικής καπνοβιομηχανικών προϊόντων, ο αντιπρόσωπος πετρελαιοειδών και ο πρατηριούχος υγραερίου αυτοκινήτων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 7 — Ένταξη όχι ανώτερη της δεύτερης
Ερώτηση: Ποιοι επιτηδευματίες εντάσσονται σε κατηγορία τήρησης βιβλίων, όχι ανώτερη από τη δεύτερη;
Απάντηση:
-
Η διατύπωση «όχι ανώτερη από τη δεύτερη» σημαίνει ότι ο επιτηδευματίας εντάσσεται στην πρώτη ή στη δεύτερη κατηγορία και δεν υποχρεώνεται σε τρίτη.
Α. ΟΙ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ (§4.2.1, σελ. 42) — από την έναρξη των εργασιών τους και ανεξάρτητα από το ύψος των ακαθαρίστων εσόδων:
α) ο πρατηριούχος υγρών καυσίμων και λιπαντικών αυτοκινήτων, «μόνο για την εμπορία βενζίνης και πετρελαίου» β) όποιος «διαθέτει τα είδη του αποκλειστικά λιανικώς στις κινητές λαϊκές αγορές» γ) ο εκμεταλλευτής περιπτέρου δ) ο λιανοπωλητής ψιλικών και συναφών ειδών, εφημερίδων, περιοδικών και τσιγάρων ε) ο εκμεταλλευτής κινητών καντινών, «που λειτουργούν υπαίθρια και εξυπηρετούν μαζικές εκδηλώσεις»Β. ΟΙ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΟΙ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ (§4.2.2): ελεύθερος επαγγελματίας, εκτελωνιστής, εκμεταλλευτής αυτοκινήτου Δ.Χ., παραγωγός ασφαλειών, μεσίτης, εκμεταλλευτής γεωργικών μηχανημάτων ή ελαιοτριβείου, εκπαιδευτήριο ή φροντιστήριο κ.λπ. Γ. Ο ΝΕΟΣ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΑΣ (§4.2.5, σελ. 44): Σε κατηγορία βιβλίων όχι κατώτερη της δεύτερης εντάσσεται και ο νέος επιτηδευματίας από την έναρξη των εργασιών. Δ. ΚΑΤ' ΕΞΑΙΡΕΣΗ (§4.2.4, σελ. 43-44): τα φυσικά πρόσωπα σε πόλη ή χωριό κάτω των 5.000 κατοίκων που δεν έχει χαρακτηρισθεί ως τουριστική περιοχή εντάσσονται κατά την έναρξη στην πρώτη κατηγορία (και τα παραδοσιακά καφενεία ατομικών επιχειρήσεων μπορούν να τηρήσουν βιβλίο Αγορών). ΠΡΟΣΟΧΗ στη διαφορά: όσοι εντάσσονται στην πρώτη ή δεύτερη κατηγορία λόγω αντικειμένου αλλάζουν κατηγορία μόνο όταν τα έσοδά τους υπερβούν τα όρια — και όποιος διατηρεί δεύτερο κλάδο τηρεί για αυτόν βιβλία όχι κατώτερα της δεύτερης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε κατηγορία όχι ανώτερη της δεύτερης εντάσσονται όσοι κατατάσσονται ειδικά στην πρώτη ή στη δεύτερη κατηγορία. Στην πρώτη εντάσσονται από την έναρξη και ανεξάρτητα από τα έσοδα ο πρατηριούχος υγρών καυσίμων και λιπαντικών μόνο για τη βενζίνη και το πετρέλαιο, όποιος διαθέτει τα είδη του αποκλειστικά λιανικώς στις κινητές λαϊκές αγορές, ο εκμεταλλευτής περιπτέρου, ο λιανοπωλητής ψιλικών, εφημερίδων, περιοδικών και τσιγάρων και ο εκμεταλλευτής κινητών καντινών. Στη δεύτερη εντάσσονται ο ελεύθερος επαγγελματίας, ο εκτελωνιστής, ο εκμεταλλευτής αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης, ο παραγωγός ασφαλειών, ο μεσίτης, το φροντιστήριο και άλλοι. Επίσης ο νέος επιτηδευματίας εντάσσεται σε κατηγορία όχι κατώτερη της δεύτερης, ενώ τα φυσικά πρόσωπα σε μη τουριστικές περιοχές κάτω των πέντε χιλιάδων κατοίκων εντάσσονται κατά την έναρξη στην πρώτη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 8 — Περιεχόμενο του βιβλίου Β΄ κατηγορίας — πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση: Βάλτε σε κύκλο τη σωστή απάντηση: Α. Στο Βιβλίο Β΄ κατηγορίας πρέπει να αναφέρεται το είδος του δικαιολογητικού και η χρονολογία έκδοσης ή λήψης του. Β. Τα ακαθάριστα έσοδα από τη πώληση προϊόντων. Γ. Οι επιστροφές και οι εκπτώσεις που γίνονται με ιδιαίτερο στοιχείο. Δ. Όλα τα παραπάνω.
Απάντηση:
-
Σωστή απάντηση: Δ. Όλα τα παραπάνω.
Και οι τρεις επιλογές αντιστοιχούν σε διαδοχικά σημεία της ίδιας απαρίθμησης του βιβλίου (§4.4.1, σελ. 49) για το τι πρέπει να αναφέρεται στο βιβλίο Εσόδων - Εξόδων:
Α → «α. Το είδος του δικαιολογητικού, ο αύξων αριθμός και η χρονολογία έκδοσης ή λήψης του, καθώς και το ονοματεπώνυμο ή η επωνυμία του εκδότη των στοιχείων αγορών και εξόδων» Β → «β. Τα ακαθάριστα έσοδα από την πώληση εμπορευμάτων, ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, πρώτων υλών, από την παροχή υπηρεσιών και από λοιπές πράξεις» Γ → «δ. Οι επιστροφές και οι εκπτώσεις που γίνονται με ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ επί των πιο πάνω πράξεων, οι οποίες μπορεί να καταχωρούνται αφαιρετικά από τις αντίστοιχες στήλες»Και δεν είναι μόνο αυτά: η λίστα περιλαμβάνει επίσης γ. τις δαπάνες για αγορά αγαθών, λήψη υπηρεσιών και γενικά έξοδα, και ε. τον Φ.Π.Α. που αντιστοιχεί στις παραπάνω πράξεις. Επιπλέον, σε ιδιαίτερο χώρο καταχωρούνται τα έσοδα/έξοδα για λογαριασμό τρίτων, οι αυτοπαραδόσεις, η αξία αγοράς παγίων με τις αποσβέσεις τους και τα δάνεια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση είναι το Δ, δηλαδή όλα τα παραπάνω. Και οι τρεις επιλογές ανήκουν στην ίδια απαρίθμηση του βιβλίου για το τι πρέπει να αναφέρεται στο βιβλίο εσόδων και εξόδων: το είδος του δικαιολογητικού με τον αύξοντα αριθμό, τη χρονολογία και τον εκδότη, τα ακαθάριστα έσοδα από την πώληση εμπορευμάτων, προϊόντων και πρώτων υλών και από την παροχή υπηρεσιών, και οι επιστροφές και εκπτώσεις που γίνονται με ιδιαίτερο στοιχείο, οι οποίες μπορούν να καταχωρούνται αφαιρετικά. Στην ίδια λίστα ανήκουν και οι δαπάνες και ο αντίστοιχος Φ.Π.Α.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 9 — Ένταξη επιχείρησης με αγαθά και υπηρεσίες
Ερώτηση: Πώς γίνεται η ένταξη σε κατηγορία τήρησης βιβλίων ενός επιτηδευματία, που διατηρεί επιχείρηση πώλησης αγαθών και παροχής υπηρεσιών;
Απάντηση:
-
Ο κανόνας (§4.2.7, σελ. 44): Όταν ο επιτηδευματίας διατηρεί επιχείρηση πώλησης αγαθών και παροχής υπηρεσιών, η ένταξή του σε κατηγορία τήρησης βιβλίων γίνεται σύμφωνα με το ΑΘΡΟΙΣΜΑ των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων του και από τους δυο κλάδους.
ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΗΡΗΣΕΙ ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΤΩΤΕΡΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ (αυτούσια):
α. «Το άθροισμα των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων του και από τους δυο κλάδους ξεπερνά το ένα εκατομμύριο οκτακόσιες χιλιάδες (1.800.000) δραχμές», και β. «Το πιο πάνω άθροισμα είναι κατώτερο από το ένα εκατομμύριο οκτακόσιες χιλιάδες (1.800.000) δραχμές, αλλά τα έσοδα του κλάδου παροχής υπηρεσιών, είναι μεγαλύτερα από εξακόσιες χιλιάδες (600.000) δραχμές»Η απαλλαγή: Στην περίπτωση που τα ετήσια ακαθάριστα έσοδα και από τους δυο κλάδους δεν ξεπερνούν τα προηγούμενα όρια, ο επιτηδευματίας ΑΠΑΛΛΑΣΣΕΤΑΙ από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων.
ΣΥΝΟΛΟ > 1.800.000 → τουλάχιστον Β΄ ΣΥΝΟΛΟ ≤ 1.800.000 ΑΛΛΑ υπηρεσίες > 600.000 → τουλάχιστον Β΄ ΣΥΝΟΛΟ ≤ 1.800.000 ΚΑΙ υπηρεσίες ≤ 600.000 → ΑΠΑΛΛΑΓΗΣημείωση του βιβλίου (σελ. 45): με το νέο νομοσχέδιο τα ποσά 1.800.000 δρχ. και 600.000 δρχ. αυξάνονται σε 2.500.000 δρχ. και 1.000.000 δρχ. αντίστοιχα. Το ίδιο πνεύμα ισχύει και για τους ειδικά ενταγμένους: όποιος από τους επιτηδευματίες της δεύτερης κατηγορίας διατηρεί και άλλον κλάδο, τηρεί για όλες του τις δραστηριότητες τα βιβλία της κατηγορίας που αντιστοιχεί στο σύνολο των ακαθάριστων εσόδων του, όχι όμως κατηγορία κατώτερη της δεύτερης (σελ. 43).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ένταξη γίνεται σύμφωνα με το άθροισμα των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων και από τους δύο κλάδους. Δεν μπορεί να τηρήσει βιβλία κατώτερα της δεύτερης κατηγορίας όταν το άθροισμα ξεπερνά το ένα εκατομμύριο οκτακόσιες χιλιάδες δραχμές, ή όταν, αν και το άθροισμα είναι κατώτερο από το ποσό αυτό, τα έσοδα του κλάδου παροχής υπηρεσιών υπερβαίνουν τις εξακόσιες χιλιάδες δραχμές. Αν τα έσοδα και από τους δύο κλάδους δεν ξεπερνούν τα όρια αυτά, ο επιτηδευματίας απαλλάσσεται από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων. Με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο τα ποσά αυξάνονται σε δύο εκατομμύρια πεντακόσιες χιλιάδες και ένα εκατομμύριο δραχμές αντίστοιχα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 10 — Καταχώρηση επιστροφών και εκπτώσεων
Ερώτηση: Πώς πρέπει να καταχωρούνται οι επιστροφές και οι εκπτώσεις των αγορών και των πωλήσεων στο βιβλίο δεύτερης κατηγορίας;
Απάντηση:
-
Ο κανόνας (§4.4.1, σελ. 49, σημείο δ): Οι επιστροφές και οι εκπτώσεις που γίνονται με ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ επί των πιο πάνω πράξεων, οι οποίες μπορεί να καταχωρούνται ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΑ από τις αντίστοιχες στήλες.
Τι σημαίνει «με ιδιαίτερο στοιχείο»: όταν η επιστροφή ή η έκπτωση δεν σημειώνεται πάνω στο αρχικό τιμολόγιο, αλλά εκδίδεται γι' αυτήν ξεχωριστό παραστατικό — πιστωτικό τιμολόγιο ή πιστωτικό σημείωμα.
ΠΟΥ ΚΑΤΑΧΩΡΕΙΤΑΙ Επιστροφή/έκπτωση ΑΓΟΡΩΝ → αφαιρετικά στη στήλη των ΑΓΟΡΩΝ του αντίστοιχου συντελεστή Φ.Π.Α. Επιστροφή/έκπτωση ΠΩΛΗΣΕΩΝ → αφαιρετικά στη στήλη των ΕΣΟΔΩΝ του αντίστοιχου συντελεστή ΚΑΙ ΠΑΝΤΟΤΕ → αφαιρετικά και ο αντίστοιχος Φ.Π.Α.Παράδειγμα από το υπόδειγμα του βιβλίου (σελ. 48, βιβλίο Αγορών): στις 25/2/99 το Πιστ. Τιμ. Νο 107 του ΓΚΟΥΜΑ καταχωρείται με αρνητικά ποσά — -14.000 στη στήλη 18 % και -2.520 στη στήλη Φ.Π.Α. Ο ίδιος κανόνας για την Α΄ κατηγορία (§4.3, σελ. 45): Οι επιστροφές αγορών και οι λαμβανόμενες εκπτώσεις για τις αγορές που δε σημειώνονται στα αντίστοιχα δικαιολογητικά (π.χ. τιμολόγια), αλλά εκδίδονται γι' αυτές πιστωτικά σημειώματα παροχής εκπτώσεων ή επιστροφών, μπορεί να καταχωρούνται αφαιρετικά από τις αντίστοιχες στήλες του βιβλίου Αγορών. Γιατί έτσι: με την αφαιρετική καταχώρηση τα σύνολα των στηλών δίνουν απευθείας τις καθαρές αγορές και τα καθαρά έσοδα της περιόδου, όπως ακριβώς χρειάζονται για τη δήλωση Φ.Π.Α. και για τον προσδιορισμό του αποτελέσματος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι επιστροφές και οι εκπτώσεις που γίνονται με ιδιαίτερο στοιχείο, δηλαδή με πιστωτικό τιμολόγιο ή πιστωτικό σημείωμα και όχι πάνω στο αρχικό τιμολόγιο, μπορεί να καταχωρούνται αφαιρετικά από τις αντίστοιχες στήλες του βιβλίου. Έτσι οι επιστροφές και εκπτώσεις αγορών αφαιρούνται από τη στήλη των αγορών του αντίστοιχου συντελεστή Φ.Π.Α., οι επιστροφές και εκπτώσεις πωλήσεων από τη στήλη των εσόδων, και σε κάθε περίπτωση αφαιρείται και ο αναλογών Φ.Π.Α. Στο υπόδειγμα του βιβλίου το πιστωτικό τιμολόγιο καταχωρείται με αρνητικά ποσά. Με τον τρόπο αυτό τα σύνολα των στηλών δίνουν απευθείας τις καθαρές αγορές και τα καθαρά έσοδα της περιόδου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 11 — Μέθοδος και λογιστικό σύστημα της Γ΄ κατηγορίας
Ερώτηση: Ο επιτηδευματίας της τρίτης κατηγορίας με ποια μέθοδο και με ποιο λογιστικό σύστημα υποχρεούται να τηρεί τα λογιστικά του βιβλία;
Απάντηση:
- Η μέθοδος (§4.5, σελ. 53): Ο επιτηδευματίας της τρίτης κατηγορίας, για την άσκηση του επαγγέλματός του υποχρεούται να τηρεί λογιστικά βιβλία κατά τη ΔΙΠΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟ και να εφαρμόζει υποχρεωτικά το Ελληνικό Γενικό Λογιστικό Σχέδιο (Ε.Γ.Λ.Σ.) μόνο ως προς τη δομή, την ονοματολογία και το περιεχόμενο των πρωτοβάθμιων, δευτεροβάθμιων και των υπογραμμισμένων τριτοβάθμιων λογ/σμών, με εξαίρεση τους λογαριασμούς της ομάδας 9 (Λογαριασμοί Αναλυτικής Λογιστικής), οι οποίοι δεν τηρούνται. Τα βιβλία: το Ημερολόγιο, το Γενικό Καθολικό, το βιβλίο Απογραφής και Ισολογισμού, τα Αναλυτικά Καθολικά και πολλά άλλα βοηθητικά. Το λογιστικό σύστημα εγγραφών: Κατά την τήρηση των βιβλίων μπορεί να εφαρμόζει ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ λογιστικό σύστημα εγγραφών, σύμφωνα με τις παραδεκτές αρχές της λογιστικής. Η επιλογή του συστήματος εγγραφών σε κάθε επιχείρηση γίνεται από τον επιτηδευματία, ο οποίος εκτιμά ποιο σύστημα εξυπηρετεί καλύτερα τις ανάγκες της επιχείρησής του. Ο περιορισμός: θα πρέπει τα βιβλία να τηρούνται σύμφωνα με τις παραδεκτές αρχές της λογιστικής, ώστε να προκύπτει η πραγματική εικόνα της περιουσίας και τα οικονομικά αποτελέσματα και να είναι εύκολος και ο έλεγχος. Πρόσθετα βιβλία της Γ΄ κατηγορίας: α) Βιβλίο Πρακτικών Γενικής Συνέλευσης και Διοικητικού Συμβουλίου για τις Α.Ε. · β) Βιβλίο Πρακτικών Συνελεύσεως και Διαχειρίσεων για τις Ε.Π.Ε. Η ομάδα 9: οι επιχειρήσεις που ελέγχονται υποχρεωτικά από το Σ.Ο.Λ. (Σ.Ο.Ε.) έχουν υποχρέωση από 1/1/1998 να εφαρμόζουν πλήρως το Ε.Γ.Λ.Σ., να τηρούν δηλαδή και την ομάδα 9, δηλαδή την αναλυτική λογιστική εκμετάλλευσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο επιτηδευματίας της τρίτης κατηγορίας υποχρεούται να τηρεί λογιστικά βιβλία κατά τη διπλογραφική μέθοδο και να εφαρμόζει υποχρεωτικά το Ελληνικό Γενικό Λογιστικό Σχέδιο, μόνο όμως ως προς τη δομή, την ονοματολογία και το περιεχόμενο των πρωτοβάθμιων, δευτεροβάθμιων και υπογραμμισμένων τριτοβάθμιων λογαριασμών, με εξαίρεση τους λογαριασμούς της ομάδας εννέα, οι οποίοι δεν τηρούνται. Τα βιβλία που τηρεί είναι το ημερολόγιο, το γενικό καθολικό, το βιβλίο απογραφής και ισολογισμού, τα αναλυτικά καθολικά και άλλα βοηθητικά. Ως προς το λογιστικό σύστημα εγγραφών μπορεί να εφαρμόζει οποιοδήποτε σύστημα, το οποίο επιλέγει ο ίδιος ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης, αρκεί τα βιβλία να τηρούνται σύμφωνα με τις παραδεκτές αρχές της λογιστικής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 12 — Υπόχρεοι τήρησης βιβλίου αποθήκης
Ερώτηση: Ποιοι επιτηδευματίες υποχρεούνται να τηρούν βιβλίο Αποθήκης;
Απάντηση:
- Ο κανόνας (§4.6, σελ. 56): Όταν τα ακαθάριστα έσοδα ξεπεράσουν τα εκάστοτε όρια που ορίζει ο Κ.Β.Σ., τότε ο επιτηδευματίας τηρεί υποχρεωτικά και βιβλίο αποθήκης (θεωρημένο).
ΥΠΟΧΡΕΟΣ ΟΡΙΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ 1. Χονδροπωλητής ή κυρίως 500.000.000 δρχ. χονδροπωλητής αγαθών (μόνο από χονδρικές) 2. Λιανοπωλητής ή κυρίως 700.000.000 δρχ. (εισαγωγή) λιανοπωλητής αγαθών 800.000.000 δρχ. (εισαγωγή - εξαγωγή) 3. Επεξεργασία (για ίδιο ή 500.000.000 δρχ. από πώληση για λογ/σμό τρίτων) προϊόντων και έσοδα επεξεργασίας αγαθών τρίτων 4. Εξαγωγές, αποκλειστικά ή 900.000.000 δρχ. άνω του 80 %Ο τρόπος τήρησης: για τον χονδροπωλητή κατ' είδος, ποσότητα και αξία κατά την εισαγωγή και εξαγωγή · για τον λιανοπωλητή κατ' είδος ποσότητα και αξία κατά την εισαγωγή · τα αγαθά τρίτων παρακολουθούνται μόνο κατ' είδος και ποσότητα. Ο κανόνας των δύο κλάδων: Στην περίπτωση που ο επιτηδευματίας παράλληλα με τον κλάδο του εμπορίου ασκεί και ξεχωριστό κλάδο επεξεργασίας, τότε κάθε κλάδος κρίνεται ΑΥΤΟΤΕΛΩΣ για την τήρηση βιβλίου αποθήκης — με εξαίρεση τους υπόχρεους σε αναλυτική λογιστική (ομάδα 9), που αν υποχρεούνται για τον ένα κλάδο τηρούν και για τον άλλο. ΑΠΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ (σελ. 57): α) κατασκευαστής δημόσιων και ιδιωτικών έργων · β) ελαιοτριβέας · γ) πρατηριούχος (χονδρικώς) καπνοβιομηχανικών · δ) αντιπρόσωπος πετρελαιοειδών · ε) πρατηριούχος υγρών καυσίμων · στ) πρατηριούχος υγραερίου · ζ) εστιατόριο, ζαχαροπλαστείο (λιανικώς) · η) ξενοδοχείο · θ) πωλητής οπωρολαχανικών · ι) πωλητής νωπών αγροτικών προϊόντων εκτός χώρας ≥ 80 % · ια) παραγωγός ταινιών · ιβ) πράκτορες εφημερίδων και περιοδικών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βιβλίο αποθήκης, θεωρημένο, τηρεί υποχρεωτικά ο επιτηδευματίας όταν τα ακαθάριστα έσοδά του ξεπεράσουν τα όρια που ορίζει ο Κ.Β.Σ. Τα όρια είναι πεντακόσια εκατομμύρια δραχμές για τον χονδροπωλητή ή κυρίως χονδροπωλητή, επτακόσια εκατομμύρια για τον λιανοπωλητή ως προς την εισαγωγή και οκτακόσια εκατομμύρια ως προς εισαγωγή και εξαγωγή, πεντακόσια εκατομμύρια για όσους ενεργούν επεξεργασία και εννιακόσια εκατομμύρια για τους εξαγωγείς που εξάγουν αποκλειστικά ή σε ποσοστό άνω του ογδόντα τοις εκατό. Όταν υπάρχει και κλάδος εμπορίου και κλάδος επεξεργασίας, κάθε κλάδος κρίνεται αυτοτελώς. Απαλλάσσονται μεταξύ άλλων ο κατασκευαστής έργων, ο ελαιοτριβέας, οι πρατηριούχοι καυσίμων και υγραερίου, το εστιατόριο και το ζαχαροπλαστείο λιανικώς, το ξενοδοχείο και ο πωλητής οπωρολαχανικών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 13 — Βιβλίο παραγωγής - κοστολογίου
Ερώτηση: Ποιοι επιτηδευματίες τηρούν βιβλίο παραγωγής - κοστολογίου;
Απάντηση:
-
Οι υπόχρεοι (§4.7, σελ. 58): Οι Βιομηχανικές ή Βιοτεχνικές επιχειρήσεις, που υποχρεούνται να τηρούν βιβλίο αποθήκης από 1/1/1995, πρέπει για τα παραγόμενα προϊόντα τους να τηρούν θεωρημένο εξωλογιστικό βιβλίο Παραγωγής - Κοστολογίου, με ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟ ΕΙΔΟΣ.
ΤΙ ΠΕΡΙΕΧΕΙ Η ΜΕΡΙΔΑ ΚΑΘΕ ΕΙΔΟΥΣ (αυτούσια):
α) «Συγκεντρώνονται το αργότερο μέχρι την προθεσμία σύνταξης του ισολογισμού οι ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ, που αναλώθηκαν στην παραγωγή του έτοιμου προϊόντος, οι βοηθητικές ύλες και τα υλικά συσκευασίας, καθώς και οι ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΕΤΟΙΜΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, που παρήχθησαν μέσα στην ίδια διαχειριστική χρήση» β) «ΠΡΙΝ από την έναρξη της παραγωγής, αναγράφονται οι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ του προϊόντος», που περιλαμβάνουν «την απαιτούμενη ποσότητα πρώτων και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας, καθώς και την προϋπολογιζόμενη ΦΥΡΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» γ) «Έτσι, προσδιορίζεται για το έτοιμο προϊόν το ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΟ ΚΟΣΤΟΣ (κόστος παραγωγής), το οποίο καθορίζεται από τον επιτηδευματία, βάσει κανόνων που ακολουθούνται πάγια»Η απαλλαγή: Όταν τηρούνται υποχρεωτικά ή προαιρετικά οι λογαριασμοί της ομάδας 9 (αναλυτική λογιστική), ΑΡΚΕΙ η θεώρηση και τήρηση βιβλίου τεχνικών προδιαγραφών. Η αλυσίδα των υποχρεώσεων: υψηλά έσοδα → βιβλίο αποθήκης → (αν είναι βιομηχανική/βιοτεχνική) βιβλίο παραγωγής-κοστολογίου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βιβλίο παραγωγής και κοστολογίου τηρούν οι βιομηχανικές ή βιοτεχνικές επιχειρήσεις που υποχρεούνται να τηρούν βιβλίο αποθήκης. Το βιβλίο είναι θεωρημένο και εξωλογιστικό, με ιδιαίτερη μερίδα για κάθε παραγόμενο είδος. Σε αυτή συγκεντρώνονται, το αργότερο μέχρι την προθεσμία σύνταξης του ισολογισμού, οι ποσότητες των πρώτων και βοηθητικών υλών και των υλικών συσκευασίας που αναλώθηκαν, καθώς και οι ποσότητες του έτοιμου προϊόντος που παρήχθησαν στη χρήση. Πριν την έναρξη της παραγωγής αναγράφονται οι τεχνικές προδιαγραφές, με τις απαιτούμενες ποσότητες υλών και την προϋπολογιζόμενη φύρα, ώστε να προσδιορίζεται το εργοστασιακό κόστος. Όταν τηρούνται οι λογαριασμοί της ομάδας εννέα, αρκεί η τήρηση βιβλίου τεχνικών προδιαγραφών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 14 — Η έννοια του υποκαταστήματος
Ερώτηση: Ποια η έννοια του υποκαταστήματος;
Απάντηση:
- Ο ορισμός (§4.8.1, σελ. 58): Ως υποκατάστημα θεωρείται η επαγγελματική εγκατάσταση του επιτηδευματία, που βρίσκεται ΕΚΤΟΣ του κεντρικού καταστήματος στην οποία εκδηλώνεται ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΣΥΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ Ή ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ.
Τι μπορεί να γίνεται εκεί: εκτός από την αποθήκευση και την παράδοση ή παραλαβή εμπορευμάτων, τη διενέργεια πληρωμών, την είσπραξη χρημάτων ή τη λήψη συναλλαγματικών, μπορεί να αναπτυχθεί και ξεχωριστή συναλλακτική δραστηριότητα.
ΤΙ ΔΕΝ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ: Δεν θεωρείται ότι στις επαγγελματικές εγκαταστάσεις του επιτηδευματία ενεργείται συναλλακτική δραστηριότητα όταν πραγματοποιούνται ΜΟΝΟ απλές παραλαβές ή παραδόσεις αγαθών ή όταν ενεργούνται εργασίες διοικητικές, προβολής αγαθών, κ.τ.λ.
ΔΥΟ ΣΩΡΕΥΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΟΡΙΣΜΟΥ 1. ΤΟΠΟΣ: εκτός του κεντρικού καταστήματος 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: εκδηλώνεται συναλλακτική ή παραγωγική δραστηριότητα → αν λείπει το 2 (μόνο αποθήκευση, διοικητικές εργασίες, προβολή), ΔΕΝ υπάρχει υποκατάστημαΗ σημασία του χαρακτηρισμού: αν η εγκατάσταση είναι υποκατάστημα, γεννάται υποχρέωση τήρησης βιβλίων (§4.8.2-4.8.3) και στοιχείων (§4.8.5) γι' αυτό — Ο επιτηδευματίας υποχρεούται να τηρεί για κάθε υποκατάστημα τα στοιχεία, που ορίζονται και για το κεντρικό κατάστημα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως υποκατάστημα θεωρείται η επαγγελματική εγκατάσταση του επιτηδευματία που βρίσκεται εκτός του κεντρικού καταστήματος και στην οποία εκδηλώνεται οποιαδήποτε συναλλακτική ή παραγωγική δραστηριότητα. Εκεί, εκτός από την αποθήκευση και την παράδοση ή παραλαβή εμπορευμάτων, τη διενέργεια πληρωμών και την είσπραξη χρημάτων, μπορεί να αναπτυχθεί και ξεχωριστή συναλλακτική δραστηριότητα. Δεν θεωρείται ότι ενεργείται συναλλακτική δραστηριότητα όταν πραγματοποιούνται μόνο απλές παραλαβές ή παραδόσεις αγαθών ή όταν γίνονται εργασίες διοικητικές ή προβολής αγαθών, οπότε η εγκατάσταση δεν αποτελεί υποκατάστημα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 15 — Βιβλία υποκαταστήματος Γ΄ κατηγορίας
Ερώτηση: Ποια βιβλία πρέπει να τηρεί το υποκατάστημα επιτηδευματία, που τηρεί βιβλία τρίτης κατηγορίας;
Απάντηση:
-
Ο κανόνας (§4.8.3, σελ. 59): Ο επιτηδευματίας που τηρεί βιβλία τρίτης κατηγορίας, υποχρεούται να τηρεί για κάθε υποκατάστημά του, κατά την διπλογραφική μέθοδο ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΨΗΦΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ. Η ενσωμάτωση: Όταν από τα τηρούμενα βιβλία στο υποκατάστημα, προκύπτει αυτοτελές λογιστικό αποτέλεσμα, τα δεδομένα των βιβλίων του υποκαταστήματος ενσωματώνονται στα βιβλία του κεντρικού, ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ από τα δεδομένα των δικών του βιβλίων και των άλλων υποκαταστημάτων.
ΤΟ ΜΗΝΙΑΙΟ ΦΥΛΛΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ: Ο επιτηδευματίας στο τέλος κάθε μήνα συντάσσει ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΙΠΛΟΤΥΠΟ ΦΥΛΛΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ, με ανάλυση αντίστοιχη με εκείνη των λογαριασμών του κεντρικού καταστήματος — καταχωρούνται και τα προοδευτικά αθροίσματα των προηγουμένων μηνών και Το πρωτότυπο στέλνεται στο κεντρικό κατάστημα για ενημέρωση των βιβλίων. Η απαλλαγή από το φύλλο: δεν υποχρεούται στη σύνταξη φύλλου ανάλυσης και ελέγχου, στην περίπτωση που το ημερολόγιο είναι ΔΙΠΛΟΤΥΠΟ με ανάπτυξη παρόμοιας με εκείνης των λογαριασμών του κεντρικού καταστήματος.
Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ — ημερήσιο διπλότυπο φύλλο συναλλαγών (θεωρημένο), στο οποίο καταχωρούνται ξεχωριστά:
α) Το υπόλοιπο του ταμείου της προηγούμενης ημέρας β) Οι ταμειακές πράξεις, και γ) Οι συμψηφιστικές πράξεις → «Το πρωτότυπο αυτού του φύλλου στέλνεται στο κεντρικό κατάστημα για την ενημέρωση των βιβλίων του»Για σύγκριση (§4.8.2): ο επιτηδευματίας πρώτης και δεύτερης κατηγορίας τηρεί και στο υποκατάστημα ΟΜΟΙΑ ΒΙΒΛΙΑ με το κεντρικό και σύμφωνα με τις διακρίσεις των αντίστοιχων βιβλίων του κεντρικού καταστήματος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο επιτηδευματίας που τηρεί βιβλία τρίτης κατηγορίας υποχρεούται να τηρεί για κάθε υποκατάστημα, κατά τη διπλογραφική μέθοδο, τουλάχιστον ημερολόγιο ταμειακών και συμψηφιστικών πράξεων. Όταν από τα βιβλία του υποκαταστήματος προκύπτει αυτοτελές λογιστικό αποτέλεσμα, τα δεδομένα ενσωματώνονται ξεχωριστά στα βιβλία του κεντρικού. Στο τέλος κάθε μήνα συντάσσεται μηνιαίο διπλότυπο φύλλο ανάλυσης και ελέγχου, με ανάλυση αντίστοιχη των λογαριασμών του κεντρικού και με τα προοδευτικά αθροίσματα των προηγούμενων μηνών, και το πρωτότυπο στέλνεται στο κεντρικό. Δεν απαιτείται φύλλο ανάλυσης αν το ημερολόγιο είναι διπλότυπο με παρόμοια ανάπτυξη. Εναλλακτικά μπορεί να τηρείται θεωρημένο ημερήσιο διπλότυπο φύλλο συναλλαγών με το υπόλοιπο ταμείου της προηγούμενης ημέρας, τις ταμειακές και τις συμψηφιστικές πράξεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 16 — Το υποκατάστημα — Σωστό/Λάθος
Ερώτηση: Βάλτε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση (Σ για τη Σωστή, Λ για τη Λανθασμένη). Α. Ως υποκατάστημα θεωρείται η επαγγελματική εγκατάσταση του επιτηδευματία, η οποία βρίσκεται εκτός του κεντρικού καταστήματος. Β. Επιτηδευματίας που τηρεί βιβλία πρώτης και δεύτερης κατηγορίας δεν υποχρεούται να τηρεί αντίστοιχα βιβλία στο υποκατάστημα. Γ. Ο επιτηδευματίας που τηρεί βιβλία τρίτης κατηγορίας υποχρεούται να τηρεί τα αντίστοιχα βιβλία για κάθε υποκατάστημα.
Απάντηση:
-
Α) ΣΩΣΤΟ (Σ) — Ο ορισμός (§4.8.1, σελ. 58): Ως υποκατάστημα θεωρείται η επαγγελματική εγκατάσταση του επιτηδευματία, που βρίσκεται εκτός του κεντρικού καταστήματος στην οποία εκδηλώνεται οποιαδήποτε συναλλακτική ή παραγωγική δραστηριότητα. Παρατήρηση: η πρόταση Α αποδίδει σωστά το πρώτο σκέλος του ορισμού· να θυμόμαστε όμως ότι απαιτείται και το δεύτερο — να εκδηλώνεται συναλλακτική ή παραγωγική δραστηριότητα, γιατί δεν θεωρείται τέτοια όταν γίνονται μόνο απλές παραλαβές ή παραδόσεις αγαθών ή … εργασίες διοικητικές, προβολής αγαθών.
Β) ΛΑΘΟΣ (Λ) — Ισχύει το αντίθετο (§4.8.2, σελ. 58-59): Ο επιτηδευματίας, που τηρεί βιβλία πρώτης και δεύτερης κατηγορίας ΤΗΡΕΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΟΜΟΙΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ και σύμφωνα με τις διακρίσεις των αντίστοιχων βιβλίων του κεντρικού καταστήματος.
Γ) ΣΩΣΤΟ (Σ) — (§4.8.3, σελ. 59): Ο επιτηδευματίας που τηρεί βιβλία τρίτης κατηγορίας, υποχρεούται να τηρεί για κάθε υποκατάστημά του, κατά την διπλογραφική μέθοδο τουλάχιστον ημερολόγιο ταμειακών και συμψηφιστικών πράξεων.
Η γενική εικόνα
Α΄ και Β΄ κατηγορία → ΟΜΟΙΑ βιβλία με το κεντρικό Γ΄ κατηγορία → τουλάχιστον ημερολόγιο ταμειακών και συμψηφιστικών πράξεων (+ μηνιαίο φύλλο ανάλυσης και ελέγχου) ΣΤΟΙΧΕΙΑ (§4.8.5) → για ΚΑΘΕ υποκατάστημα, τα ίδια με το κεντρικό κατάστημα
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο Α η απάντηση είναι Σωστό, γιατί υποκατάστημα θεωρείται η επαγγελματική εγκατάσταση εκτός του κεντρικού καταστήματος, στην οποία μάλιστα πρέπει να εκδηλώνεται συναλλακτική ή παραγωγική δραστηριότητα. Στο Β η απάντηση είναι Λάθος, γιατί ο επιτηδευματίας που τηρεί βιβλία πρώτης και δεύτερης κατηγορίας τηρεί και στο υποκατάστημα όμοια βιβλία με το κεντρικό. Στο Γ η απάντηση είναι Σωστό, γιατί ο επιτηδευματίας της τρίτης κατηγορίας υποχρεούται να τηρεί για κάθε υποκατάστημα, κατά τη διπλογραφική μέθοδο, τουλάχιστον ημερολόγιο ταμειακών και συμψηφιστικών πράξεων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 17 — Απαλλαγή από βιβλία υποκαταστήματος
Ερώτηση: Σε ποια περίπτωση ο επιτηδευματίας απαλλάσσεται από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων για το υποκατάστημά του;
Απάντηση:
-
Οι δύο περιπτώσεις απαλλαγής (§4.8.4, σελ. 59): Ο επιτηδευματίας απαλλάσσεται από την υποχρέωση να τηρεί βιβλία για το υποκατάστημα όταν:
α) «δεν έχει ΜΟΝΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ» β) «αυτό στεγάζεται σε ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΟ ή στον ΙΔΙΟ ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΧΩΡΟ με το κεντρικό ή άλλο υποκατάστημα»Παραδείγματα του βιβλίου: τα εργοτάξια κατασκευαστικών επιχειρήσεων, τα συνεργεία συγκέντρωσης, επεξεργασίας και μεταφοράς αγροτικών προϊόντων, που συγκροτούνται από εξαγωγικές επιχειρήσεις κ.α. Πώς ενημερώνονται τα βιβλία τότε: Τα στοιχεία που λαμβάνονται ή εκδίδονται από αυτά τα υποκαταστήματα, καταχωρούνται στα βιβλία του κεντρικού, το αργότερο μέσα στις ΔΕΚΑ ΠΡΩΤΕΣ ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΕΠΟΜΕΝΟΥ ΜΗΝΑ, από την έκδοση ή την παραλαβή των σχετικών παραστατικών.
Η ΤΡΙΤΗ, ΚΑΤΟΠΙΝ ΑΙΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ (σελ. 59): Στην περίπτωση επίσης που ο επιτηδευματίας συναντά ΣΟΒΑΡΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ στην τήρηση βιβλίων για το υποκατάστημά του, μπορεί να ζητήσει με αίτησή του προς τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. της έδρας της επιχείρησής του, την απαλλαγή του από την τήρηση όλων ή μερικών βιβλίων του υποκαταστήματός του ή την τήρηση αυτών με διαφορετικό τρόπο, ΜΕ ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΘΗΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΟΣΤΟΛΟΓΙΟΥ. Η διαδικασία: Στη σχετική έγκριση του προϊσταμένου Δ.Ο.Υ., θα πρέπει να αναφέρεται το υποκατάστημα που αφορά και να κοινοποιείται στον προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. που υπάγεται το υποκατάστημα. Προσοχή: η απαλλαγή αφορά μόνο τα βιβλία — τα στοιχεία τηρούνται πάντοτε (§4.8.5).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο επιτηδευματίας απαλλάσσεται από την τήρηση βιβλίων για το υποκατάστημά του σε δύο περιπτώσεις: όταν αυτό δεν έχει μόνιμη εγκατάσταση και όταν στεγάζεται σε συνεχόμενο ή στον ίδιο κτιριακό χώρο με το κεντρικό ή με άλλο υποκατάστημα. Τέτοια είναι τα εργοτάξια των κατασκευαστικών επιχειρήσεων και τα συνεργεία συγκέντρωσης και επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων. Στην περίπτωση αυτή τα στοιχεία που λαμβάνονται ή εκδίδονται καταχωρούνται στα βιβλία του κεντρικού μέσα στις δέκα πρώτες μέρες του επόμενου μήνα. Επιπλέον, αν συναντά σοβαρές δυσκολίες, μπορεί να ζητήσει με αίτηση προς τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. απαλλαγή από όλα ή μερικά βιβλία ή τήρησή τους με διαφορετικό τρόπο, με εξαίρεση το βιβλίο αποθήκης και παραγωγής κοστολογίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 18 — Βιβλία Ποσοτικής Παραλαβής
Ερώτηση: Ποια στοιχεία πρέπει να καταχωρούνται στα βιβλία Ποσοτικής Παραλαβής;
Απάντηση:
-
Ποιοι το τηρούν (§4.9, πίνακας σελ. 61, α/α 1): Όσοι παραλαμβάνουν εμπορεύσιμα αγαθά που δεν συνοδεύονται από φορολογικό στοιχείο διακίνησης. Το είδος: Βιβλίο ή Διπλότυπο Δελτίο ποσοτικής παραλαβής.
ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ (αυτούσια):
α) Χρονολογία παραλαβής β) Ονοματεπώνυμο ή επωνυμία γ) Επάγγελμα και διεύθυνση του αποστολέα δ) Το είδος, η ποσότητα και ο σκοπός της παραλαβής των αγαθώνΟ χρόνος ενημέρωσης: Με την παραλαβή των αγαθών — δηλαδή άμεσα, όχι εκ των υστέρων. Πού τηρείται (σελ. 60): τα πρόσθετα βιβλία τηρούνται εκεί που ασκείται η συγκεκριμένη δραστηριότητα (κεντρικό ή υποκατάστημα), ενώ ειδικά Το βιβλίο ή δελτίο ποσοτικής παραλαβής αγαθών μπορεί να τηρείται και σε ΑΠΟΘΗΚΗ. Γιατί υπάρχει: καλύπτει το κενό παρακολούθησης όταν αγαθά μπαίνουν στην επιχείρηση χωρίς συνοδευτικό φορολογικό στοιχείο (π.χ. αγαθά τρίτων για επεξεργασία, φύλαξη ή παρακαταθήκη) — έτσι η ποσότητα τεκμηριώνεται και μπορεί να ελεγχθεί. Ο γενικός κανόνας των πρόσθετων βιβλίων (σελ. 60): Τα πρόσθετα αυτά βιβλία και στοιχεία υποχρεούνται να τηρούν ακόμα και αυτοί που απαλλάσσονται από την υποχρέωση τήρησης των βασικών βιβλίων της κατηγορίας τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βιβλίο ή διπλότυπο δελτίο ποσοτικής παραλαβής τηρείται από όσους παραλαμβάνουν εμπορεύσιμα αγαθά που δεν συνοδεύονται από φορολογικό στοιχείο διακίνησης. Σε αυτό καταχωρούνται η χρονολογία παραλαβής, το ονοματεπώνυμο ή η επωνυμία, το επάγγελμα και η διεύθυνση του αποστολέα, καθώς και το είδος, η ποσότητα και ο σκοπός της παραλαβής των αγαθών. Η ενημέρωση γίνεται με την παραλαβή των αγαθών, δηλαδή άμεσα, ενώ το βιβλίο αυτό μπορεί να τηρείται και σε αποθήκη. Τα πρόσθετα βιβλία τα τηρούν ακόμη και όσοι απαλλάσσονται από τα βασικά βιβλία της κατηγορίας τους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 19 — Υποχρεωτικότητα των πρόσθετων βιβλίων
Ερώτηση: Η τήρηση των πρόσθετων βιβλίων και των ειδικών στοιχείων είναι υποχρεωτική για τους επιτηδευματίες που αναφέρονται στον Κ.Β.Σ. Σχολιάστε.
Απάντηση:
- Η πρόταση είναι ΣΩΣΤΗ και μάλιστα ισχύει ακόμη πιο απόλυτα από όσο φαίνεται.
Ο λόγος ύπαρξής τους (§4.9, σελ. 60): Για την καλύτερη παρακολούθηση των συναλλακτικών δραστηριοτήτων ορισμένων κατηγοριών επιτηδευματιών, λόγω της ΙΔΙΟΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥΣ, επιβάλλεται από τις διατάξεις του Κ.Β.Σ. η τήρηση ορισμένων πρόσθετων βιβλίων και ειδικών στοιχείων, ανάλογα με το επάγγελμα που ασκούν.
Η κρίσιμη επισήμανση: Τα πρόσθετα αυτά βιβλία και στοιχεία υποχρεούνται να τηρούν ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΑΠΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ από την υποχρέωση τήρησης των ΒΑΣΙΚΩΝ βιβλίων της κατηγορίας τους.
ΒΑΣΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ → μπορεί να υπάρχει ΑΠΑΛΛΑΓΗ (μικρά ακαθάριστα έσοδα, §3.5) ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΒΙΒΛΙΑ → ΚΑΜΙΑ απαλλαγή για τους υπόχρεουςΤο ίδιο επιβεβαιώνεται και στην §3.5 (σελ. 37), όπου οι απαλλασσόμενοι μικροεπιτηδευματίες δεν έχουν υποχρέωση να τηρούν τα βιβλία του Κ.Β.Σ. (ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΒΙΒΛΙΑ). Πού τηρούνται (σελ. 60): εκεί που ασκείται η συγκεκριμένη δραστηριότητα (κεντρικό ή υποκατάστημα) — και ειδικά το δελτίο ποσοτικής παραλαβής μπορεί να τηρείται και σε αποθήκη. Γιατί δεν επιτρέπεται εξαίρεση: τα πρόσθετα βιβλία (βιβλίο πόρτας ξενοδοχείου, βιβλίο ασθενών κλινικής, βιβλίο επίσκεψης γιατρού, βιβλίο μαθητών φροντιστηρίου) καταγράφουν το φυσικό γεγονός της συναλλαγής τη στιγμή που συμβαίνει. Είναι δηλαδή το μόνο εργαλείο διασταύρωσης σε επαγγέλματα όπου η υπηρεσία δεν αφήνει άλλο ίχνος — γι' αυτό και ο χρόνος ενημέρωσής τους είναι η στιγμή της συναλλαγής (με την είσοδο του πελάτη, με την έναρξη της παροχής).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρόταση είναι σωστή. Τα πρόσθετα βιβλία και τα ειδικά στοιχεία επιβάλλονται από τον Κ.Β.Σ. για την καλύτερη παρακολούθηση των δραστηριοτήτων ορισμένων κατηγοριών επιτηδευματιών, λόγω της ιδιομορφίας των εργασιών τους, και τηρούνται ανάλογα με το επάγγελμα. Η υποχρέωση είναι απόλυτη, αφού το βιβλίο τονίζει ότι τα πρόσθετα βιβλία τα τηρούν ακόμη και όσοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση τήρησης των βασικών βιβλίων της κατηγορίας τους. Τηρούνται εκεί που ασκείται η συγκεκριμένη δραστηριότητα, στο κεντρικό ή στο υποκατάστημα, ενώ το δελτίο ποσοτικής παραλαβής μπορεί να τηρείται και σε αποθήκη. Η αυστηρότητα εξηγείται από το ότι καταγράφουν τη συναλλαγή τη στιγμή που συμβαίνει.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 20 — Πρόσθετα βιβλία ξενοδοχείου, φροντιστηρίου και κλινικής
Ερώτηση: Ποιο πρόσθετο βιβλίο πρέπει να τηρείται, τι καταχωρείται σ’ αυτό και ποια στοιχεία εκδίδονται από επιτηδευματία που: α. Διατηρεί ξενοδοχείο β. Διατηρεί φροντιστήριο γ. Διατηρεί κλινική.
Απάντηση:
- α. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ (πίνακας §4.9, α/α 4)
ΒΙΒΛΙΟ: Βιβλίο κίνησης Πελατών (ΠΟΡΤΑΣ) ΥΠΟΧΡΕΟΣ: «Ο εκμεταλλευτής οίκου ευγηρίας, ξενοδοχείου, ξενώνα, επιπλωμένων διαμερισμάτων και οικιών καθώς και κάμπινγκ» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: α) Ονοματεπώνυμο του πελάτη, β) ημερομηνία άφιξης και αναχώρησης και γ) τον αριθμό δωματίου (ο εκμεταλλευτής κάμπινγκ καταχωρεί επιπλέον τον αριθμό των ατόμων) ΧΡΟΝΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ: ΜΕ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: απόδειξη παροχής υπηρεσιών (Α.Π.Υ.) — ή τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών όταν ο πελάτης είναι επιτηδευματίας ή πρακτορείοβ. ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ (α/α 5)
ΒΙΒΛΙΟ: Βιβλίο μαθητών - σπουδαστών ΥΠΟΧΡΕΟΣ: ο εκμεταλλευτής εκπαιδευτηρίου, φροντιστηρίου, εργαστηρίου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: ονοματεπώνυμο και διεύθυνση του μαθητή, ημερομηνία έναρξης της φοίτησης, το ποσό που συμφωνείται ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Α.Π.Υ. για κάθε είσπραξη διδάκτρων ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΗ: το φροντιστήριο εντάσσεται ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ στη ΔΕΥΤΕΡΗ κατηγορία βιβλίων (§4.2.2ζ) — τηρεί δηλαδή και βιβλίο Εσόδων - Εξόδωνγ. ΚΛΙΝΙΚΗ (α/α 6, 7 και 8) — τρία πρόσθετα βιβλία:
1. ΒΙΒΛΙΟ ΕΙΣΟΔΟΥ - ΕΞΟΔΟΥ ΑΣΘΕΝΩΝ χρονολογία εισόδου, ονοματεπώνυμο και διεύθυνση ασθενή · ενημέρωση ΜΕ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟ του ασθενή 2. ΒΙΒΛΙΟ ΑΣΘΕΝΩΝ (με μερίδα για κάθε ασθενή) «Πλέον των δεδομένων του βιβλίου εισόδου και εξόδου ασθενών» · ενημέρωση εντός της επόμενης από την είσοδο 3. ΔΙΠΛΟΤΥΠΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΕΡΙΔΟΛΟΓΙΟΥ ΓΙΑΤΡΩΝ (μερίδα για κάθε γιατρό): ονοματεπώνυμο και διεύθυνση του ασθενή, χρονολογία παροχής της περίθαλψης, κατηγορία της · ενημέρωση εντός της επομένης της ειδικής περίθαλψης ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Α.Π.Υ. προς τον ασθενή και τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών προς ασφαλιστικά ταμεία ή επιτηδευματίεςΟ κοινός κανόνας: όλα αυτά τηρούνται ακόμη κι αν ο επιτηδευματίας απαλλάσσεται από τα βασικά βιβλία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο εκμεταλλευτής ξενοδοχείου τηρεί βιβλίο κίνησης πελατών, το λεγόμενο βιβλίο πόρτας, στο οποίο καταχωρεί το ονοματεπώνυμο του πελάτη, την ημερομηνία άφιξης και αναχώρησης και τον αριθμό δωματίου, με ενημέρωση κατά την είσοδο του πελάτη, και εκδίδει απόδειξη ή τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών. Ο εκμεταλλευτής φροντιστηρίου ή εκπαιδευτηρίου τηρεί βιβλίο μαθητών και σπουδαστών, όπου καταχωρεί το ονοματεπώνυμο και τη διεύθυνση του μαθητή, την ημερομηνία έναρξης της φοίτησης και το συμφωνούμενο ποσό, και εκδίδει απόδειξη παροχής υπηρεσιών για τα δίδακτρα, ενώ εντάσσεται από την έναρξη στη δεύτερη κατηγορία βιβλίων. Ο εκμεταλλευτής κλινικής τηρεί τρία πρόσθετα βιβλία: βιβλίο εισόδου και εξόδου ασθενών, βιβλίο ασθενών με μερίδα για κάθε ασθενή και διπλότυπο βιβλίο μεριδολογίου γιατρών, και εκδίδει αποδείξεις ή τιμολόγια παροχής υπηρεσιών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 21 — Πρόσθετα βιβλία οδοντιάτρου
Ερώτηση: Ποια πρόσθετα βιβλία πρέπει να τηρεί και με ποιον τρόπο ένας οδοντίατρος; Ποια στοιχεία υποχρεούται να εκδίδει;
Απάντηση:
-
Το πρόσθετο βιβλίο (πίνακας §4.9, α/α 19): Βιβλίο Επίσκεψης ασθενών, το οποίο τηρούν οι γιατροί όλων των ειδικοτήτων (στους οποίους περιλαμβάνονται και οι οδοντίατροι και οι κτηνίατροι).
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ — για κάθε ασθενή καταχωρούνται: α) το ονοματεπώνυμο του ασθενή β) η ημερομηνία της επίσκεψης γ) η διεύθυνσή του δ) το ποσό της αμοιβής ΧΡΟΝΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ: ΜΕ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗΗ δυνατότητα συνένωσης: το βιβλίο επίσκεψης μπορεί να συνενωθεί με το τηρούμενο βιβλίο Εσόδων - Εξόδων, ώστε να μην τηρούνται δύο χωριστά βιβλία για τα ίδια δεδομένα.
ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΕΚΔΙΔΕΙ
● ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (Α.Π.Υ.) προς τον ασθενή — φυσικό πρόσωπο (ΛΙΑΝΙΚΗ παροχή υπηρεσίας) ● ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ όταν ο λήπτης είναι επιτηδευματίας, ασφαλιστικό ταμείο, το δημόσιο ή Ν.Π.Δ.Δ. (ΧΟΝΔΡΙΚΗ παροχή, §3.8)Η κατηγορία βιβλίων του: ο οδοντίατρος είναι ελεύθερος επαγγελματίας, άρα (§4.2.2α, σελ. 42) εντάσσεται από την έναρξη των εργασιών του στη ΔΕΥΤΕΡΗ κατηγορία και τηρεί βιβλίο Εσόδων - Εξόδων — και μάλιστα δεν δικαιούται την απαλλαγή του §3.5, γιατί Εξαιρούνται από την απαλλαγή: α. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες (σελ. 37). Η υποχρέωση είναι απόλυτη: τα πρόσθετα βιβλία τηρούνται ακόμα και από αυτούς που απαλλάσσονται από τα βασικά βιβλία (σελ. 60).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο οδοντίατρος, ως γιατρός, τηρεί ως πρόσθετο βιβλίο το βιβλίο επίσκεψης ασθενών, στο οποίο καταχωρεί για κάθε ασθενή το ονοματεπώνυμο, την ημερομηνία της επίσκεψης, τη διεύθυνση και το ποσό της αμοιβής, με ενημέρωση κατά την είσοδο του ασθενή. Το βιβλίο αυτό μπορεί να συνενωθεί με το τηρούμενο βιβλίο εσόδων και εξόδων. Ως στοιχεία εκδίδει απόδειξη παροχής υπηρεσιών προς τον ασθενή, όταν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο, και τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών όταν ο λήπτης είναι επιτηδευματίας, ασφαλιστικό ταμείο ή το δημόσιο. Ως ελεύθερος επαγγελματίας εντάσσεται από την έναρξη στη δεύτερη κατηγορία βιβλίων και τηρεί βιβλίο εσόδων και εξόδων, χωρίς δικαίωμα απαλλαγής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 22 — Ο τρόπος καταχώρησης των εγγραφών
Ερώτηση: Πώς πρέπει να γίνεται η καταχώρηση των εγγραφών στα βιβλία που ορίζει ο Κ.Β.Σ.;
Απάντηση:
- Ο κανόνας (§4.10.1, σελ. 69): Η καταχώρηση των εγγραφών στα βιβλία και στα στοιχεία γίνεται με ΜΕΛΑΝΙ ή ΜΟΛΥΒΙ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ή με χρήση Η/Υ ή άλλη μηχανή, ΧΩΡΙΣ ΚΕΝΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ, ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ, ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ Ή ΞΕΣΜΑΤΑ.
Ο σκοπός: Έτσι, κατοχυρώνεται το ΚΥΡΟΣ και η ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ των βιβλίων και των υπαρχουσών σ' αυτά εγγραφών.
Σε περίπτωση λάθους: Σε περίπτωση διαγραφής, από παραδρομή ή λανθασμένη καταχώρηση, θα πρέπει το ποσό και το κείμενο της σχετικής εγγραφής, να ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ ΚΑΘΑΡΑ.
ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ──────────────────────────────────────────────────────── μελάνι κενά διαστήματα μολύβι διαρκείας επιγραφές (γράψιμο πάνω σε γράψιμο) χρήση Η/Υ ή άλλης παραπομπές στο περιθώριο μηχανής ΞΕΣΜΑΤΑ (σβήσιμο με ξύσιμο) διαγραφή που ΑΦΗΝΕΙ διαγραφή που ΚΡΥΒΕΙ την αρχική ορατή την αρχική εγγραφή εγγραφήΓιατί έχει σημασία: το κύρος και η αποδεικτική δύναμη των βιβλίων είναι το αντικείμενο ολόκληρου του κεφαλαίου 9 του βιβλίου — βιβλία με ξέσματα, κενά ή αλλοιώσεις κινδυνεύουν να κριθούν ανακριβή ή ανεπαρκή, με συνέπεια τον εξωλογιστικό προσδιορισμό του αποτελέσματος από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Στη μηχανογραφική τήρηση (κεφ. 7, §7.3.2) η ίδια λογική εκφράζεται ως τεχνική προδιαγραφή: Αποκλεισμός δυνατότητας αναδρομικής τροποποίησης ή παρεμβολής εγγραφής, μετά την προθεσμία ενημέρωσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η καταχώρηση των εγγραφών στα βιβλία και στα στοιχεία γίνεται με μελάνι ή μολύβι διαρκείας ή με χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή ή άλλης μηχανής, χωρίς κενά διαστήματα, επιγραφές, παραπομπές στο περιθώριο ή ξέσματα. Με τον τρόπο αυτό κατοχυρώνεται το κύρος και η αποδεικτική δύναμη των βιβλίων και των εγγραφών τους. Σε περίπτωση διαγραφής από παραδρομή ή λανθασμένη καταχώρηση, το ποσό και το κείμενο της σχετικής εγγραφής πρέπει να διαβάζεται καθαρά. Βιβλία με ξέσματα ή αλλοιώσεις κινδυνεύουν να κριθούν ανακριβή ή ανεπαρκή, με συνέπεια τον εξωλογιστικό προσδιορισμό του αποτελέσματος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 23 — Χρήση κωδικών αριθμών
Ερώτηση: Πότε επιτρέπεται η χρήση κωδικών αριθμών για τα αγαθά και τους τίτλους λογαριασμών;
Απάντηση:
-
Οι τρεις επιτρεπόμενες περιπτώσεις (§4.10.2, σελ. 69): Ο επιτηδευματίας μπορεί να χρησιμοποιεί κωδικούς αριθμούς για τα αγαθά και τους τίτλους των λογαριασμών ΜΟΝΟ:
α) «Στην τήρηση των ΒΙΒΛΙΩΝ» β) «στην έκδοση στοιχείων ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ» και γ) «στην έκδοση των ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΝ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ, όταν τηρείται ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΘΗΚΗΣ και οι αποδείξεις αυτές εκδίδονται με τη χρήση ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ»Η προϋπόθεση: Για τη χρήση των παραπάνω κωδικών αριθμών θα πρέπει να τηρείται ΘΕΩΡΗΜΕΝΟ ΜΗΤΡΩΟ ΚΩΔΙΚΗΣ ΑΡΙΘΜΗΣΗΣ, που απέναντι από κάθε κωδικό αριθμό θα γράφεται ο τίτλος κάθε λογαριασμού ή το είδος κάθε αγαθού, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος των διακινούμενων αγαθών.
ΠΟΥ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ: Δεν επιτρέπεται η χρήση κωδικών αριθμών κατά την έκδοση των στοιχείων ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ γενικά ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ (τιμολόγια, δελτία αποστολής προς τρίτους ή προς το υποκατάστημα, εκκαθαρίσεις κ.λ.π.). Ο λόγος: Αυτό συμβαίνει, γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα ήταν αδύνατος ο έλεγχος των διακινούμενων αγαθών έξω από το κατάστημα του επιτηδευματία. Η εξαίρεση της εξαίρεσης: επιτρέπεται εκτός αν πάνω στα θεωρημένα στοιχεία αναγράφεται η ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ των κωδικών αριθμών.
ΜΕΣΑ στην επιχείρηση (βιβλία, εσωτερική διακίνηση, Α.Λ.Π. με Φ.Τ.Μ. + βιβλίο αποθήκης) → ΝΑΙ ΕΞΩ από την επιχείρηση (τιμολόγια, δελτία αποστολής προς τρίτους ή υποκατάστημα, εκκαθαρίσεις) → ΟΧΙ, εκτός αν αναγράφεται η επεξήγησηΗ σύνδεση με την «έννοια του είδους» (κεφ. 3, §3.9): ο κωδικός αριθμός δεν επιτρέπεται να κρύβει την ουσιώδη ποιοτική διάκριση των αγαθών — γι' αυτό απαιτείται το θεωρημένο μητρώο που την αποκαθιστά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η χρήση κωδικών αριθμών για τα αγαθά και τους τίτλους των λογαριασμών επιτρέπεται μόνο σε τρεις περιπτώσεις: στην τήρηση των βιβλίων, στην έκδοση στοιχείων εσωτερικής διακίνησης και στην έκδοση αποδείξεων λιανικής πώλησης, όταν τηρείται βιβλίο αποθήκης και οι αποδείξεις εκδίδονται με φορολογική ταμειακή μηχανή. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να τηρείται θεωρημένο μητρώο κωδικής αρίθμησης, όπου απέναντι από κάθε κωδικό γράφεται ο τίτλος του λογαριασμού ή το είδος του αγαθού. Δεν επιτρέπεται η χρήση κωδικών στα στοιχεία εξωτερικής διακίνησης, δηλαδή στα τιμολόγια, στα δελτία αποστολής προς τρίτους ή προς υποκατάστημα και στις εκκαθαρίσεις, γιατί θα ήταν αδύνατος ο έλεγχος των διακινούμενων αγαθών, εκτός αν πάνω στα θεωρημένα στοιχεία αναγράφεται η επεξήγηση των κωδικών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 1 — Βιβλίο Αγορών του Κ. ΝΙΚΟΥ (Ιούνιος)
Ερώτηση: 1. Ο Επιτηδευματίας Κ. ΝΙΚΟΥ το μήνα Ιούνιο έκανε τις εξής συναλλαγές: 1/6: Πλήρωσε το νοίκι του μήνα Ιουνίου 60.000 δρχ. Έλαβε απόδειξη από Α. ΑΣΙΚΗ αρ. 30. 2/6: Αγόρασε εμπορεύματα από Θ. ΠΑΣΧΑΛΗ αξίας 200.000 δρχ. υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18%. Τιμολόγιο αρ. 315. 4/6: Επέστρεψε εμπορεύματα στον Θ. ΠΑΣΧΑΛΗ αξίας 30.000 δραχμών. Πιστωτικό Τιμολόγιο αρ. 6. 11/6: Αγόρασε εμπορεύματα από ΚΟΥΡΟΣ Α.Ε. αξίας 650.000 δρχ. υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18%. Τιμολόγιο αρ. 88. Για την παραπάνω αγορά πλήρωσε μεταφορικά 6.000 δρχ. (Συμπεριλαμβάνεται και Φ.Π.Α. 18%). Φορτωτική αρ. 23. 16/6: Πληρώνει λογαριασμό ΔΕΗ 21.600 δραχμές (Συμπεριλαμβάνεται και Φ.Π.Α. 8%). 22/6: Η εταιρεία ΚΟΥΡΟΣ Α.Ε. χορήγησε στον Κ. ΝΙΚΟΥ έκπτωση 15.000 δρχ. Πιστωτικό Σημείωμα αρ. 12. Να τηρήσετε το βιβλίο Αγορών.
Απάντηση:
-
ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ — όπου το ποσό δίνεται με Φ.Π.Α., το αναλύουμε:
ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ 6.000 δρχ. (με Φ.Π.Α. 18 %) καθαρή αξία = 6.000 / 1,18 = 5.085 δρχ. Φ.Π.Α. = 6.000 - 5.085 = 915 δρχ. ΔΕΗ 21.600 δρχ. (με Φ.Π.Α. 8 %) καθαρή αξία = 21.600 / 1,08 = 20.000 δρχ. Φ.Π.Α. = 21.600 - 20.000 = 1.600 δρχ.Ο Φ.Π.Α. των υπολοίπων πράξεων
αγορά 200.000 × 18 % = 36.000 επιστροφή 30.000 × 18 % = 5.400 (αφαιρετικά) αγορά 650.000 × 18 % = 117.000 έκπτωση 15.000 × 18 % = 2.700 (αφαιρετικά)ΒΙΒΛΙΟ ΑΓΟΡΩΝ — ΙΟΥΝΙΟΣ
ΗΜΕΡ. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΟ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΑΞΙΑ ΑΓΟΡΩΝ ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ Φ.Π.Α. 18 % ΜΕ ΔΙΚ. ΧΩΡΙΣ ΔΙΚ. ΕΚΠΤΩΣΗΣ ΕΚΠΤΩΣΗΣ ───────────────────────────────────────────────────────────────────────── 1/6 Α.Ε. Νο 30 ΑΣΙΚΗΣ Α. 60.000 (ενοίκιο Ιουν.) 2/6 ΤΙΜ. Νο 315 ΠΑΣΧΑΛΗΣ Θ. 200.000 36.000 4/6 Πιστ.Τιμ. Νο 6 ΠΑΣΧΑΛΗΣ Θ. -30.000 -5.400 11/6 ΤΙΜ. Νο 88 ΚΟΥΡΟΣ Α.Ε. 650.000 117.000 11/6 ΦΟΡΤ. Νο 23 ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ 5.085 915 16/6 ΛΟΓ/ΣΜΟΣ ΔΕΗ 20.000 1.600 22/6 Πιστ.Σημ. Νο 12 ΚΟΥΡΟΣ Α.Ε. -15.000 -2.700 ───────────────────────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΑ 805.000 25.085 60.000 147.415ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ
ΑΞΙΑ ΑΓΟΡΩΝ 18 %: 200.000 - 30.000 + 650.000 - 15.000 = 805.000 δρχ. ΔΑΠΑΝΕΣ ΜΕ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΚΠΤΩΣΗΣ: 5.085 + 20.000 = 25.085 δρχ. ΔΑΠΑΝΕΣ ΧΩΡΙΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΚΠΤΩΣΗΣ: 60.000 δρχ. (ενοίκιο) Φ.Π.Α.: 36.000 - 5.400 + 117.000 + 915 + 1.600 - 2.700 = 147.415 δρχ. Έλεγχος: 805.000 × 18 % = 144.900 · 25.085 → 915 + 1.600 = 2.515 144.900 + 2.515 = 147.415 ✓ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ 1. Το ενοίκιο μπαίνει στις δαπάνες ΧΩΡΙΣ δικαίωμα έκπτωσης, γιατί απαλλάσσεται από τον Φ.Π.Α. — δεν υπάρχει φόρος να εκπέσει (πρβλ. υπόδειγμα σελ. 48, όπου το ενοίκιο καταχωρείται στην ίδια στήλη). 2. Η επιστροφή και η έκπτωση καταχωρούνται ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΑ, όπως ορίζει το βιβλίο (σελ. 45): μπορεί να καταχωρούνται αφαιρετικά από τις αντίστοιχες στήλες του βιβλίου Αγορών — μαζί με τον αναλογούντα Φ.Π.Α. 3. Τα μεταφορικά και ο λογαριασμός ΔΕΗ είναι δαπάνες με δικαίωμα έκπτωσης του Φ.Π.Α., γιατί αφορούν την άσκηση της επιχείρησης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρώτα αναλύονται τα ποσά που δίνονται με Φ.Π.Α.: τα μεταφορικά των έξι χιλιάδων δραχμών με συντελεστή δεκαοκτώ τοις εκατό δίνουν καθαρή αξία πέντε χιλιάδες ογδόντα πέντε και φόρο εννιακόσιες δεκαπέντε δραχμές, ενώ ο λογαριασμός της ΔΕΗ των είκοσι μιας χιλιάδων εξακοσίων με συντελεστή οκτώ τοις εκατό δίνει καθαρή αξία είκοσι χιλιάδες και φόρο χίλιες εξακόσιες. Στο βιβλίο αγορών καταχωρούνται το ενοίκιο εξήντα χιλιάδων στις δαπάνες χωρίς δικαίωμα έκπτωσης, οι αγορές διακοσίων χιλιάδων και εξακοσίων πενήντα χιλιάδων στη στήλη των αγορών με δεκαοκτώ τοις εκατό, η επιστροφή τριάντα χιλιάδων και η έκπτωση δεκαπέντε χιλιάδων αφαιρετικά μαζί με τον αναλογούντα φόρο, και τα μεταφορικά και η ΔΕΗ στις δαπάνες με δικαίωμα έκπτωσης. Τα σύνολα είναι: αξία αγορών οκτακόσιες πέντε χιλιάδες, δαπάνες με δικαίωμα είκοσι πέντε χιλιάδες ογδόντα πέντε, δαπάνες χωρίς δικαίωμα εξήντα χιλιάδες και Φ.Π.Α. εκατόν σαράντα επτά χιλιάδες τετρακόσιες δεκαπέντε δραχμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 2 — Βιβλίο Αγορών του Γ. ΟΥΜΙΔΗ (Μάρτιος)
Ερώτηση: 2. Ο επιτηδευματίας Γ. ΟΥΜΙΔΗΣ το μήνα Μάρτιο έκανε τις εξής συναλλαγές: 2/3: Αγόρασε πρώτες ύλες από ΝΗΜΑΤ ΕΠΕ με πίστωση αξίας 91.200 δρχ. υπαγόμενες σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18%. Τιμολόγιο αρ. 133. 2/3: Πλήρωσε μεταφορικά για την παραπάνω αγορά 20.000 δρχ. (Συμπεριλαμβάνεται και Φ.Π.Α. 18%). Φορτωτική αρ. 144. 7/3: Αγόρασε μια γραφομηχανή από Γ. ΚΟΡΙΖΗ αξίας 70.000 δρχ. υπαγόμενη σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18%. Τιμολόγιο αρ. 66. 8/3: Η εταιρεία ΝΗΜΑΤ ΕΠΕ χορήγησε έκπτωση στον Γ. ΟΥΜΙΔΗ 18.000 δρχ. Πιστωτικό Τιμολόγιο αρ. 18. 18/3: Επέστρεψε στη ΝΗΜΑΤ ΕΠΕ πρώτες ύλες αξίας 22.000 δρχ. Πιστωτικό Τιμολόγιο αρ. 70. 30/3: Πλήρωσε ημερομίσθια εργατών 480.000 δρχ. 30/3: Πλήρωσε εργοδοτική εισφορά για ΙΚΑ - TEAM 13,25% και εργοδοτική εισφορά για χαρτόσημο Μ.Υ. 0,6%. Να τηρήσετε το βιβλίο Αγορών.
Απάντηση:
- ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ
ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ 20.000 δρχ. (με Φ.Π.Α. 18 %) καθαρή αξία = 20.000 / 1,18 = 16.949 δρχ. Φ.Π.Α. = 20.000 - 16.949 = 3.051 δρχ. ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ επί των ημερομισθίων 480.000 δρχ. ΙΚΑ - ΤΕΑΜ 480.000 × 13,25 % = 63.600 δρχ. χαρτόσημο Μ.Υ. 480.000 × 0,60 % = 2.880 δρχ. ΣΥΝΟΛΟ ΕΙΣΦΟΡΩΝ = 66.480 δρχ.ΒΙΒΛΙΟ ΑΓΟΡΩΝ — ΜΑΡΤΙΟΣ
ΗΜΕΡ. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓ. ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΑΞΙΑ Α΄&Β΄ ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΑΞΙΑ Φ.Π.Α. ΥΛΩΝ 18 % ΜΕ ΔΙΚ. ΧΩΡΙΣ ΔΙΚ. ΠΑΓΙΩΝ ──────────────────────────────────────────────────────────────────────────── 2/3 ΤΙΜ. Νο 133 ΝΗΜΑΤ ΕΠΕ 91.200 16.416 2/3 ΦΟΡΤ. Νο 144 ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ 16.949 3.051 7/3 ΤΙΜ. Νο 66 ΚΟΡΙΖΗΣ Γ. 70.000 12.600 (γραφομηχανή) 8/3 Πιστ.Τιμ. 18 ΝΗΜΑΤ ΕΠΕ -18.000 -3.240 18/3 Πιστ.Τιμ. 70 ΝΗΜΑΤ ΕΠΕ -22.000 -3.960 30/3 ΜΙΣΘΟΔ. ΚΑΤ. ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ 480.000 30/3 ΑΠΟΔ. ΙΚΑ ΙΚΑ - ΤΕΑΜ 63.600 30/3 ΑΠΟΔ. ΧΑΡΤΟΣΗΜΟ Μ.Υ. 2.880 ──────────────────────────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΑ 51.200 16.949 546.480 70.000 24.867ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ
ΑΞΙΑ ΑΓΟΡΩΝ Α΄ & Β΄ ΥΛΩΝ: 91.200 - 18.000 - 22.000 = 51.200 δρχ. ΔΑΠΑΝΕΣ ΜΕ ΔΙΚΑΙΩΜΑ: 16.949 δρχ. ΔΑΠΑΝΕΣ ΧΩΡΙΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑ: 480.000 + 63.600 + 2.880 = 546.480 δρχ. ΑΞΙΑ ΠΑΓΙΩΝ: 70.000 δρχ. Φ.Π.Α.: 16.416 + 3.051 + 12.600 - 3.240 - 3.960 = 24.867 δρχ.ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ 1. Η γραφομηχανή είναι ΠΑΓΙΟ, όχι εμπόρευμα: καταχωρείται στη στήλη «ΑΞΙΑ ΠΑΓΙΩΝ», όπως ορίζει το βιβλίο (σελ. 45): Σε ιδιαίτερη στήλη του βιβλίου ή ιδιαίτερο χώρο καταχωρούνται τα αγοραζόμενα αγαθά, που προορίζονται για πάγια εκμετάλλευση. (Πρβλ. και το υπόδειγμα σελ. 48, όπου το ψυγείο μπαίνει στη στήλη των παγίων.) 2. Τα ημερομίσθια και οι εργοδοτικές εισφορές ΔΕΝ επιβαρύνονται με Φ.Π.Α. — η μισθωτή εργασία δεν αποτελεί παροχή υπηρεσίας υποκείμενη στον φόρο. Άρα καταχωρούνται στις δαπάνες ΧΩΡΙΣ δικαίωμα έκπτωσης, χωρίς ποσό στη στήλη του Φ.Π.Α. 3. Η αγορά με ΠΙΣΤΩΣΗ καταχωρείται κανονικά: το βιβλίο (σελ. 45) ορίζει ότι οι αγορές καταχωρούνται ανεξάρτητα αν οι αγορές γίνονται με μετρητά ή με πίστωση. 4. Και η έκπτωση και η επιστροφή μειώνουν τη στήλη των πρώτων υλών και τον Φ.Π.Α. — και οι δύο τεκμηριώνονται με πιστωτικό τιμολόγιο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρώτα υπολογίζονται τα μεταφορικά, τα οποία δίνονται με Φ.Π.Α.: είκοσι χιλιάδες διά ένα κόμμα δεκαοκτώ δίνουν καθαρή αξία δεκαέξι χιλιάδες εννιακόσιες σαράντα εννέα και φόρο τρεις χιλιάδες πενήντα μία δραχμές. Οι εργοδοτικές εισφορές υπολογίζονται επί των ημερομισθίων των τετρακοσίων ογδόντα χιλιάδων: το ΙΚΑ με δεκατρία κόμμα είκοσι πέντε τοις εκατό δίνει εξήντα τρεις χιλιάδες εξακόσιες και το χαρτόσημο με μηδέν κόμμα έξι τοις εκατό δίνει δύο χιλιάδες οκτακόσιες ογδόντα δραχμές. Στο βιβλίο αγορών οι πρώτες ύλες των ενενήντα μιας χιλιάδων διακοσίων καταχωρούνται στη στήλη με δεκαοκτώ τοις εκατό, η έκπτωση και η επιστροφή αφαιρετικά, η γραφομηχανή στη στήλη των παγίων, τα μεταφορικά στις δαπάνες με δικαίωμα έκπτωσης και τα ημερομίσθια με τις εισφορές στις δαπάνες χωρίς δικαίωμα, αφού δεν επιβαρύνονται με Φ.Π.Α. Τα σύνολα είναι πενήντα μία χιλιάδες διακόσιες για τις ύλες, δεκαέξι χιλιάδες εννιακόσιες σαράντα εννέα δαπάνες με δικαίωμα, πεντακόσιες σαράντα έξι χιλιάδες τετρακόσιες ογδόντα χωρίς δικαίωμα, εβδομήντα χιλιάδες πάγια και είκοσι τέσσερις χιλιάδες οκτακόσιες εξήντα επτά δραχμές Φ.Π.Α.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 3 — Βιβλίο Εσόδων - Εξόδων του Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Ο.Ε. (Ιούλιος)
Ερώτηση: 3. Ο Επιτηδευματίας Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Ο.Ε. το μήνα Ιούλιο έκανε τις ακόλουθες συναλλαγές: 1/7: Πλήρωσε το νοίκι του καταστήματος για το μήνα Ιούλιο 80.000 δρχ. Έλαβε απόδειξη από Α. ΑΝΤΥΠΑ αρ. 81. 1/7: Αγόρασε εμπορεύματα από Α. ΚΑΜΠΑ με πίστωση αξίας 800.000 δρχ., υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18% και αξίας 700.000 δρχ. υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 8%. Τιμολόγια αρ. 125 και 126 αντίστοιχα. 2/7: Πώλησε εμπορεύματα σε διάφορους πελάτες ως εξής: Αξίας 500.000 δρχ. υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18%. Τιμολόγια αρ. 12-15. Αξίας 400.000 δρχ. υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 8%. Τιμολόγια αρ. 16-20. 5/7: Αγόρασε εμπορεύματα από Β. ΦΙΛΙΠΠΟΥ αξίας 380.000 δρχ. υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18%. Τιμολόγιο αρ. 57. 10/7: Ο Προμηθευτής Α. ΚΑΜΠΑΣ χορήγησε έκπτωση στον Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Ο.Ε. 20.000 δρχ. (Φ.Π.Α. 8%). Πιστωτικό τιμολόγιο αρ. 14. 15/7: Παραχώρησε έκπτωση σε διάφορους πελάτες 15.000 δρχ. (Φ.Π.Α. 8%). Πιστωτικά τιμολόγια 4-5. 19/7: Του επιστράφηκαν εμπορεύματα από ορισμένους πελάτες αξίας 29.500 δρχ. υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18%. Πιστωτικά Τιμολόγια αρ. 6-8. 22/7: Πλήρωσε τηλέφωνο 25.000 δρχ. και ρεύμα 32.000 δρχ. (Συμπεριλαμβάνεται Φ.Π.Α. 18% στο τηλέφωνο και 8% στο ρεύμα). 29/7: Πώλησε χονδρικώς εμπορεύματα αξίας 472.000 δρχ. υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18% και λιανικώς εμπορεύματα αξίας 59.000 δρχ. υπαγόμενα στον ίδιο συντελεστή Φ.Π.Α. Τιμολόγια αρ. 21-25 για χονδρικές πωλήσεις και “Ζ” No 22 Φ.Τ.Μ. 29/7: Αγόρασε από Π. ΤΣΕΝΕ δύο γραφομηχανές συνολικής αξίας 140.000 δρχ. και μια αριθμομηχανή αξίας 40.000 δρχ. (Φ.Π.Α. 18%). Τιμολόγιο αρ.115. 30/7: Επέστρεψε στον Π. ΤΣΕΝΕ τη μια γραφομηχανή σαν ελαττωματική. Πιστωτικό Τιμολόγιο αρ. 11. Να τηρήσετε βιβλίο Εσόδων - Εξόδων.
Απάντηση:
- ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ
ΛΙΑΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΗ ΜΕ «Ζ» 59.000 δρχ. → ΜΙΚΤΗ αξία καθαρή αξία = 59.000 / 1,18 = 50.000 δρχ. Φ.Π.Α. = 59.000 - 50.000 = 9.000 δρχ. ΤΗΛΕΦΩΝΟ 25.000 δρχ. (με Φ.Π.Α. 18 %) καθαρή = 25.000 / 1,18 = 21.186 · Φ.Π.Α. = 3.814 δρχ. ΡΕΥΜΑ 32.000 δρχ. (με Φ.Π.Α. 8 %) καθαρή = 32.000 / 1,08 = 29.630 · Φ.Π.Α. = 2.370 δρχ. ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΜΙΑΣ ΓΡΑΦΟΜΗΧΑΝΗΣ 140.000 / 2 = 70.000 δρχ. · Φ.Π.Α. 12.600 δρχ.ΒΙΒΛΙΟ ΕΣΟΔΩΝ — ΙΟΥΛΙΟΣ
ΗΜΕΡ. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓ. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΕΣΟΔΑ ΧΟΝΔΡ. ΕΣΟΔΑ ΛΙΑΝ. Φ.Π.Α. 18 % 8 % 18 % ──────────────────────────────────────────────────────────────────── 2/7 ΤΙΜ. 12-15 ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΠΕΛ. 500.000 90.000 2/7 ΤΙΜ. 16-20 ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΠΕΛ. 400.000 32.000 15/7 Πιστ.Τιμ. 4-5 ΕΚΠΤΩΣΗ ΠΕΛ. -15.000 -1.200 19/7 Πιστ.Τιμ. 6-8 ΕΠΙΣΤΡ. ΠΕΛ. -29.500 -5.310 29/7 ΤΙΜ. 21-25 ΧΟΝΔΡ. ΠΩΛΗΣΕΙΣ 472.000 84.960 29/7 Ζ Νο 22 ΛΙΑΝ. ΠΩΛΗΣΕΙΣ 50.000 9.000 ──────────────────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΑ 942.500 385.000 50.000 209.450ΒΙΒΛΙΟ ΕΞΟΔΩΝ — ΙΟΥΛΙΟΣ
ΗΜΕΡ. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓ. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΑΓΟΡΕΣ ΕΜΠ. ΑΞΙΑ ΔΑΠΑΝΕΣ Φ.Π.Α. 18 % 8 % ΠΑΓΙΩΝ ΜΕ/ΧΩΡΙΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ────────────────────────────────────────────────────────────────────── 1/7 Α.Ε. Νο 81 ΕΝΟΙΚΙΟ ΙΟΥΛ. 80.000 (χωρίς) 1/7 ΤΙΜ. 125 ΚΑΜΠΑΣ Α. 800.000 144.000 1/7 ΤΙΜ. 126 ΚΑΜΠΑΣ Α. 700.000 56.000 5/7 ΤΙΜ. 57 ΦΙΛΙΠΠΟΥ Β. 380.000 68.400 10/7 Πιστ.Τιμ. 14 ΕΚΠΤΩΣΗ -20.000 -1.600 22/7 ΛΟΓ. ΟΤΕ ΤΗΛΕΦΩΝΟ 21.186 (με) 3.814 22/7 ΛΟΓ. ΔΕΗ ΡΕΥΜΑ 29.630 (με) 2.370 29/7 ΤΙΜ. 115 ΤΣΕΝΕΣ Π. 180.000 32.400 30/7 Πιστ.Τιμ. 11 ΤΣΕΝΕΣ Π. -70.000 -12.600 ────────────────────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΑ 1.180.000 680.000 110.000 130.816 292.784ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ
ΕΣΟΔΑ 18 % χονδρικώς: 500.000 - 29.500 + 472.000 = 942.500 ΕΣΟΔΑ 8 % χονδρικώς: 400.000 - 15.000 = 385.000 ΕΣΟΔΑ 18 % λιανικώς: 50.000 Φ.Π.Α. ΕΣΟΔΩΝ: 90.000 + 32.000 - 1.200 - 5.310 + 84.960 + 9.000 = 209.450 ΑΓΟΡΕΣ 18 %: 800.000 + 380.000 = 1.180.000 ΑΓΟΡΕΣ 8 %: 700.000 - 20.000 = 680.000 ΠΑΓΙΑ: 180.000 - 70.000 = 110.000 ΔΑΠΑΝΕΣ: 80.000 (χωρίς) + 21.186 + 29.630 (με) = 130.816 Φ.Π.Α. ΕΞΟΔΩΝ: 144.000 + 56.000 + 68.400 - 1.600 + 3.814 + 2.370 + 32.400 - 12.600 = 292.784ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ 1. Το «Ζ» της Φ.Τ.Μ. δίνει ΜΙΚΤΗ αξία — όπως στο υπόδειγμα του βιβλίου (σελ. 52), όπου το «Ζ» No 15 … αξίας 385.000 δρχ. (μικτή αξία) με Φ.Π.Α. 18% αναλύεται σε 326.271 + 58.729. Γι' αυτό οι 59.000 δρχ. αναλύονται σε 50.000 + 9.000. 2. Οι πωλήσεις με ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ είναι ΧΟΝΔΡΙΚΕΣ και οι πωλήσεις με Φ.Τ.Μ. ΛΙΑΝΙΚΕΣ — γι' αυτό τηρούνται σε χωριστές στήλες (πρβλ. §3.8 και το υπόδειγμα σελ. 52). 3. Οι γραφομηχανές και η αριθμομηχανή είναι ΠΑΓΙΑ: καταχωρούνται στη στήλη «ΑΞΙΑ ΠΑΓΙΩΝ» (σελ. 49: Σε ιδιαίτερο χώρο … Η αξία αγοράς παγίων και ο Φ.Π.Α., που αντιστοιχεί σ' αυτά, καθώς και οι αποσβέσεις τους), και η επιστροφή της μιας γραφομηχανής αφαιρετικά. 4. Το ενοίκιο στις δαπάνες χωρίς δικαίωμα έκπτωσης, το τηλέφωνο και το ρεύμα στις δαπάνες με δικαίωμα. ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 29.500 ΔΡΧ.: η εκφώνηση τις δίνει ως αξία υπαγόμενη σε συντελεστή 18 %, δηλαδή ως καθαρή αξία (Φ.Π.Α. 5.310 δρχ.), όπως σε όλα τα άλλα τιμολόγια της άσκησης. Αν κάποιος τις θεωρούσε μικτές, θα προέκυπτε καθαρή αξία 25.000 και Φ.Π.Α. 4.500 δρχ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο βιβλίο εσόδων καταχωρούνται οι πωλήσεις με τιμολόγια ως χονδρικές, δηλαδή πεντακόσιες χιλιάδες με δεκαοκτώ τοις εκατό, τετρακόσιες χιλιάδες με οκτώ τοις εκατό και τετρακόσιες εβδομήντα δύο χιλιάδες με δεκαοκτώ τοις εκατό, ενώ η πώληση με το δελτίο Ζ της ταμειακής μηχανής είναι λιανική και δίνεται σε μικτή αξία, οπότε οι πενήντα εννέα χιλιάδες αναλύονται σε πενήντα χιλιάδες καθαρή αξία και εννέα χιλιάδες φόρο. Η έκπτωση των δεκαπέντε χιλιάδων και η επιστροφή των είκοσι εννέα χιλιάδων πεντακοσίων καταχωρούνται αφαιρετικά. Στο βιβλίο εξόδων καταχωρούνται οι αγορές των οκτακοσίων χιλιάδων και των τριακοσίων ογδόντα χιλιάδων με δεκαοκτώ τοις εκατό και των επτακοσίων χιλιάδων με οκτώ τοις εκατό, μειωμένες κατά την έκπτωση των είκοσι χιλιάδων, τα πάγια των εκατόν ογδόντα χιλιάδων μειωμένα κατά την επιστροφή της μιας γραφομηχανής των εβδομήντα χιλιάδων, το ενοίκιο στις δαπάνες χωρίς δικαίωμα έκπτωσης και το τηλέφωνο και το ρεύμα, αναλυμένα σε καθαρή αξία και φόρο, στις δαπάνες με δικαίωμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 4 — Βιβλίο Αγορών επιχείρησης Α΄ κατηγορίας (Μάιος 1999)
Ερώτηση: 4. Μια επιχείρηση που τηρεί βιβλία Α΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ. το μήνα Μάιο 1999 είχε τις εξής συναλλαγές: 1/5: Αγόρασε εμπορεύματα αξίας 800.000 δρχ. από την εταιρεία Ν. ΡΗΓΑΣ Ο.Ε. υπαγόμενα σε συντελεστή Φ.Π.Α. 18% Αριθμός Τιμολογίου 20. 6/5: Αγόρασε εμπορεύματα από Δ. ΚΕΛΛΑΡΗ αξίας 1.000.000 δρχ. με Φ.Π.Α. 18% Αρ. Τιμολ. 12. 10/5: Πληρώνει το λογαριασμό ΟΤΕ του προηγούμενου διμήνου 30.000 δρχ. με Φ.Π.Α. 18%. 16/5: Επιστρέφει εμπορεύματα αξίας 20.000 δρχ. στην εταιρεία Ν. ΡΗΓΑ επειδή βρέθηκαν ακατάλληλα. Πιστωτικό Τιμολόγιο 11. 22/5: Πληρώνει τον λογιστή της Δ. ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟ 20.000 δρχ., στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και ο Φ.Π.Α. που αναλογεί (Φ.Π.Α. 18%) ΑΠΥ 33. 28/5: Αγοράζει εμπορεύματα από την εταιρεία Κ. ΖΕΡΒΑΣ αξίας 2.000.000 δρχ. με Φ.Π.Α. 8%. Αριθμός Τιμολογίου 512. 30/5: Πληρώνει το νοίκι του μήνα Ιουνίου 100.000 δρχ. Έλαβε απόδειξη από τον Κ. ΝΙΚΟΥ αρ. 16. 31/5: Αγοράζει ένα γραφείο αξίας 100.000 δρχ. με Φ.Π.Α. 18% από τον ΑΝΔΡ. ΣΩΡΡΑ. Αρ. Τιμ. 68. Να τηρήσετε το βιβλίο Αγορών.
Απάντηση:
- ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ — μόνο η αμοιβή του λογιστή δίνεται με Φ.Π.Α.:
ΑΜΟΙΒΗ ΛΟΓΙΣΤΗ 20.000 δρχ. (συμπεριλαμβάνεται Φ.Π.Α. 18 %) καθαρή αξία = 20.000 / 1,18 = 16.949 δρχ. Φ.Π.Α. = 20.000 - 16.949 = 3.051 δρχ. (Ο λογαριασμός ΟΤΕ δίνεται ως 30.000 δρχ. «με Φ.Π.Α. 18 %», δηλαδή καθαρή αξία 30.000 + φόρος 5.400 δρχ.)ΒΙΒΛΙΟ ΑΓΟΡΩΝ — ΜΑΙΟΣ 1999
ΗΜΕΡ. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓ. ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΑΞΙΑ ΑΓΟΡΩΝ ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΑΞΙΑ Φ.Π.Α. 8 % 18 % ΜΕ ΔΙΚ. ΧΩΡΙΣ ΠΑΓΙΩΝ ───────────────────────────────────────────────────────────────────────── 1/5 ΤΙΜ. 20 ΡΗΓΑΣ Ν. Ο.Ε. 800.000 144.000 6/5 ΤΙΜ. 12 ΚΕΛΛΑΡΗΣ Δ. 1.000.000 180.000 10/5 ΛΟΓ. ΟΤΕ ΕΞΟΦΛ. ΟΤΕ 30.000 5.400 16/5 Πιστ.Τιμ.11 ΡΗΓΑΣ Ν. Ο.Ε. -20.000 -3.600 22/5 ΑΠΥ 33 ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Δ. 16.949 3.051 28/5 ΤΙΜ. 512 ΖΕΡΒΑΣ Κ. 2.000.000 160.000 30/5 Α.Ε. Νο 16 ΕΝΟΙΚΙΟ ΙΟΥΝ. 100.000 31/5 ΤΙΜ. 68 ΣΩΡΡΑΣ ΑΝΔΡ. 100.000 18.000 (γραφείο) ───────────────────────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΑ 2.000.000 1.780.000 46.949 100.000 100.000 506.851ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ
ΑΞΙΑ ΑΓΟΡΩΝ 18 %: 800.000 + 1.000.000 - 20.000 = 1.780.000 ΑΞΙΑ ΑΓΟΡΩΝ 8 %: 2.000.000 ΔΑΠΑΝΕΣ ΜΕ ΔΙΚΑΙΩΜΑ: 30.000 + 16.949 = 46.949 ΔΑΠΑΝΕΣ ΧΩΡΙΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑ (ενοίκιο): 100.000 ΑΞΙΑ ΠΑΓΙΩΝ (γραφείο): 100.000 Φ.Π.Α.: 144.000 + 180.000 + 5.400 - 3.600 + 3.051 + 160.000 + 18.000 = 506.851ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ 1. Δύο στήλες αξίας αγορών — μία για τον συντελεστή 8 % και μία για τον 18 %, ακριβώς όπως στο υπόδειγμα του βιβλίου (σελ. 48). Ο διαχωρισμός είναι απαραίτητος για τη σύνταξη της περιοδικής δήλωσης Φ.Π.Α. 2. Το γραφείο είναι ΠΑΓΙΟ, όχι εμπόρευμα → στη στήλη των παγίων (σελ. 45: τα αγοραζόμενα αγαθά, που προορίζονται για πάγια εκμετάλλευση). 3. Το ενοίκιο είναι δαπάνη χωρίς δικαίωμα έκπτωσης (απαλλάσσεται από Φ.Π.Α.). Σημειώνεται ότι, αν και πληρώνεται στις 30/5, αφορά τον Ιούνιο — καταχωρείται όμως στον μήνα έκδοσης της απόδειξης, γιατί το βιβλίο Αγορών τηρείται ταμειακά, με βάση τη χρονολογία έκδοσης ή λήψης του στοιχείου. 4. Ο ΟΤΕ και η αμοιβή του λογιστή είναι δαπάνες με δικαίωμα έκπτωσης — προσοχή όμως στη διαφορετική διατύπωση: ο ΟΤΕ δίνεται σε καθαρή αξία («30.000 δρχ. με Φ.Π.Α. 18%»), ενώ η αμοιβή του λογιστή σε μικτή («20.000 δρχ., στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και ο Φ.Π.Α.»). 5. Η επιστροφή των ακατάλληλων εμπορευμάτων καταχωρείται αφαιρετικά μαζί με τον φόρο της.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο βιβλίο αγορών τηρούνται δύο στήλες αξίας αγορών, μία για τον συντελεστή οκτώ τοις εκατό και μία για τον δεκαοκτώ. Οι αγορές των οκτακοσίων χιλιάδων και του ενός εκατομμυρίου καταχωρούνται στη στήλη του δεκαοκτώ τοις εκατό, μειωμένες κατά την επιστροφή των είκοσι χιλιάδων, ενώ η αγορά των δύο εκατομμυρίων στη στήλη του οκτώ τοις εκατό. Ο λογαριασμός του ΟΤΕ των τριάντα χιλιάδων δίνεται σε καθαρή αξία με φόρο πέντε χιλιάδες τετρακόσιες, ενώ η αμοιβή του λογιστή των είκοσι χιλιάδων δίνεται σε μικτή και αναλύεται σε δεκαέξι χιλιάδες εννιακόσιες σαράντα εννέα καθαρή αξία και τρεις χιλιάδες πενήντα μία φόρο· και οι δύο είναι δαπάνες με δικαίωμα έκπτωσης. Το ενοίκιο των εκατό χιλιάδων είναι δαπάνη χωρίς δικαίωμα και το γραφείο των εκατό χιλιάδων καταχωρείται στη στήλη των παγίων. Τα σύνολα είναι δύο εκατομμύρια για τις αγορές με οκτώ τοις εκατό, ένα εκατομμύριο επτακόσιες ογδόντα χιλιάδες με δεκαοκτώ, σαράντα έξι χιλιάδες εννιακόσιες σαράντα εννέα δαπάνες με δικαίωμα, εκατό χιλιάδες χωρίς δικαίωμα, εκατό χιλιάδες πάγια και πεντακόσιες έξι χιλιάδες οκτακόσιες πενήντα μία δραχμές Φ.Π.Α.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 5 — Βιβλίο Εσόδων - Εξόδων του Α. ΜΠΕΛΕΓΡΑΤΗ (Απρίλιος 1999)
Ερώτηση: 5. Η επιχείρηση Α. ΜΠΕΛΕΓΡΑΤΗΣ κατά το μήνα ΑΠΡΙΛΙΟ 1999 έκανε τις εξής συναλλαγές: 1/4: Πλήρωσε το νοίκι του καταστήματος για το μήνα ΑΠΡΙΛΙΟ 90.000 δραχμές. Έλαβε απόδειξη από Δ. ΡΗΓΟ αρ. 14. 2/4: Αγόρασε εμπορεύματα από Κ. ΜΑΡΟ με πίστωση αξίας 800.000 δραχμές υπαγόμενα σε Φ.Π.Α. 18%. Τιμολόγιο αρ. 183. 5/4: Πώλησε εμπορεύματα σε διάφορους πελάτες ως εξής: Αξίας 600.000 δρχ. με Φ.Π.Α. 8% Τιμολόγια αρ. 16-19. Αξίας 400.000 δρχ. με Φ.Π.Α. 18% Τιμολόγια αρ. 20-22. 7/4: Του επιστράφηκαν εμπορεύματα από ορισμένους πελάτες ως εξής: Αξίας 40.000 δρχ. με Φ.Π.Α. 8%. Πιστωτικά Τιμολόγια αρ. 2-3. Αξίας 60.000 δρχ. με Φ.Π.Α. 18%. Πιστωτικά Τιμολόγια αρ. 4-5. 10/4: Αγόρασε εμπορεύματα από Β. ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟ αξίας 900.000 δραχμών με Φ.Π.Α. 18%. Τιμολόγιο αρ. 44. 12/4: Επέστρεψε εμπορεύματα στον Β. ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟ αξίας 50.000 δραχμές. Πιστωτικό Τιμολόγιο αρ. 11. 15/4: Πλήρωσε ΟΤΕ 47.200 δραχμές, για το δίμηνο Φεβρουάριο - Μάρτιο. Στις παραπάνω τιμές περιλαμβάνεται Φ.Π.Α. 18%. 20/4: Πώλησε στον Δ. ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗ εμπορεύματα αξίας 300.000 δραχμών χονδρικά με Φ.Π.Α. 18% και αριθμός τιμολογίου 23 και εμπορεύματα αξίας 200.000δρχ. λιανικά Φ.Π.Α. 18% με το “Ζ” των Φ.Τ.Μ. No 13. Να τηρηθεί το βιβλίο Εσόδων - Εξόδων.
Απάντηση:
- ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ
ΟΤΕ 47.200 δρχ. (περιλαμβάνεται Φ.Π.Α. 18 %) καθαρή αξία = 47.200 / 1,18 = 40.000 δρχ. Φ.Π.Α. = 47.200 - 40.000 = 7.200 δρχ. ΛΙΑΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΗ ΜΕ «Ζ» 200.000 δρχ. → ΜΙΚΤΗ αξία καθαρή αξία = 200.000 / 1,18 = 169.492 δρχ. Φ.Π.Α. = 200.000 - 169.492 = 30.508 δρχ.ΒΙΒΛΙΟ ΕΣΟΔΩΝ — ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1999
ΗΜΕΡ. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓ. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΕΣΟΔΑ ΧΟΝΔΡΙΚΩΣ ΕΣΟΔΑ ΛΙΑΝ. Φ.Π.Α. 8 % 18 % 18 % ────────────────────────────────────────────────────────────────────── 5/4 ΤΙΜ. 16-19 ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΠΕΛ. 600.000 48.000 5/4 ΤΙΜ. 20-22 ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΠΕΛ. 400.000 72.000 7/4 Πιστ.Τιμ. 2-3 ΕΠΙΣΤΡΟΦΕΣ -40.000 -3.200 7/4 Πιστ.Τιμ. 4-5 ΕΠΙΣΤΡΟΦΕΣ -60.000 -10.800 20/4 ΤΙΜ. 23 ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗΣ Δ. 300.000 54.000 20/4 Ζ Νο 13 ΛΙΑΝ. ΠΩΛΗΣΕΙΣ 169.492 30.508 ────────────────────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΑ 560.000 640.000 169.492 190.508ΒΙΒΛΙΟ ΕΞΟΔΩΝ — ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1999
ΗΜΕΡ. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓ. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΑΓΟΡΕΣ ΕΜΠ. ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ Φ.Π.Α. 18 % ΜΕ ΔΙΚ. ΧΩΡΙΣ ΔΙΚ. ────────────────────────────────────────────────────────────────────── 1/4 Α.Ε. Νο 14 ΕΝΟΙΚΙΟ ΑΠΡ. 90.000 2/4 ΤΙΜ. 183 ΜΑΡΟΣ Κ. 800.000 144.000 10/4 ΤΙΜ. 44 ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ 900.000 162.000 12/4 Πιστ.Τιμ. 11 ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ -50.000 -9.000 15/4 ΛΟΓ. ΟΤΕ ΕΞΟΦΛ. ΟΤΕ 40.000 7.200 ────────────────────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΑ 1.650.000 40.000 90.000 304.200ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ
ΕΣΟΔΑ 8 %: 600.000 - 40.000 = 560.000 ΕΣΟΔΑ 18 % χονδρικώς: 400.000 - 60.000 + 300.000 = 640.000 ΕΣΟΔΑ 18 % λιανικώς: 169.492 Φ.Π.Α. ΕΣΟΔΩΝ: 48.000 + 72.000 - 3.200 - 10.800 + 54.000 + 30.508 = 190.508 ΑΓΟΡΕΣ 18 %: 800.000 + 900.000 - 50.000 = 1.650.000 Φ.Π.Α. ΕΞΟΔΩΝ: 144.000 + 162.000 - 9.000 + 7.200 = 304.200ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Φ.Π.Α. ΤΟΥ ΜΗΝΑ
Φ.Π.Α. ΕΚΡΟΩΝ (εσόδων) 190.508 δρχ. Φ.Π.Α. ΕΙΣΡΟΩΝ (εξόδων) 304.200 δρχ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ 113.692 δρχ. → ο φόρος των εισροών υπερβαίνει τον φόρο των εκροών, άρα ο επιτηδευματίας ΔΕΝ οφείλει φόρο για τον μήνα και το υπόλοιπο ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ για συμψηφισμό στην επόμενη περίοδοΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΤΗΚΑΝ 1. Οι πωλήσεις με τιμολόγιο είναι χονδρικές, με «Ζ» της Φ.Τ.Μ. λιανικές — και το «Ζ» δίνει ΜΙΚΤΗ αξία, γι' αυτό οι 200.000 δρχ. αναλύθηκαν σε 169.492 + 30.508. 2. Οι επιστροφές πωλήσεων και αγορών καταχωρήθηκαν αφαιρετικά, ανά συντελεστή, μαζί με τον φόρο τους (σελ. 49, σημείο δ). 3. Το ενοίκιο στις δαπάνες χωρίς δικαίωμα έκπτωσης, ο ΟΤΕ στις δαπάνες με δικαίωμα (και σε καθαρή αξία, αφού το ποσό δόθηκε με Φ.Π.Α.). 4. Η αγορά με πίστωση (2/4) καταχωρείται κανονικά — το βιβλίο Εσόδων-Εξόδων καταγράφει όλα τα έσοδα και όλες τις δαπάνες σε μετρητά ή με πίστωση (σελ. 49).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο βιβλίο εσόδων οι πωλήσεις με τιμολόγια καταχωρούνται ως χονδρικές, δηλαδή εξακόσιες χιλιάδες με οκτώ τοις εκατό, τετρακόσιες χιλιάδες και τριακόσιες χιλιάδες με δεκαοκτώ τοις εκατό, ενώ η πώληση με το δελτίο Ζ των διακοσίων χιλιάδων είναι λιανική και δίνεται σε μικτή αξία, οπότε αναλύεται σε εκατόν εξήντα εννέα χιλιάδες τετρακόσιες ενενήντα δύο καθαρή αξία και τριάντα χιλιάδες πεντακόσιες οκτώ φόρο. Οι επιστροφές των σαράντα και των εξήντα χιλιάδων καταχωρούνται αφαιρετικά ανά συντελεστή. Στο βιβλίο εξόδων καταχωρούνται οι αγορές των οκτακοσίων και των εννιακοσίων χιλιάδων με δεκαοκτώ τοις εκατό, μειωμένες κατά την επιστροφή των πενήντα χιλιάδων, το ενοίκιο των ενενήντα χιλιάδων στις δαπάνες χωρίς δικαίωμα έκπτωσης και ο λογαριασμός του ΟΤΕ, ο οποίος από σαράντα επτά χιλιάδες διακόσιες αναλύεται σε σαράντα χιλιάδες καθαρή αξία και επτά χιλιάδες διακόσιες φόρο. Ο φόρος των εκροών είναι εκατόν ενενήντα χιλιάδες πεντακόσιες οκτώ και των εισροών τριακόσιες τέσσερις χιλιάδες διακόσιες, οπότε προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο εκατόν δεκατριών χιλιάδων εξακοσίων ενενήντα δύο δραχμών που μεταφέρεται για συμψηφισμό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
