Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 8 (σελ. 102, 103) – ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 8
Αναλυτικές απαντήσεις στις 7 ερωτήσεις του κεφαλαίου 8.
Ερώτηση 1 — Πότε η διαχειριστική περίοδος δεν είναι δωδεκάμηνη
Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις η διαχειριστική περίοδος μπορεί να περιλαμβάνει χρονικό διάστημα α) μικρότερο και β) μεγαλύτερο του δωδεκαμήνου;
Απάντηση:
- Ο κανόνας (§8.1, σελ. 99): Η διαχειριστική περίοδος του επιτηδευματία περιλαμβάνει ΔΩΔΕΚΑΜΗΝΟ χρονικό διάστημα. Είναι δυνατόν όμως να περιλαμβάνει:
α) ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΤΟΥ ΔΩΔΕΚΑΜΗΝΟΥ «στις περιπτώσεις ΕΝΑΡΞΗΣ, ΛΗΞΗΣ ή ΔΙΑΚΟΠΗΣ των εργασιών του επιτηδευματία» β) ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΤΟΥ ΔΩΔΕΚΑΜΗΝΟΥ ΚΑΙ ΜΕΧΡΙ 24 ΜΗΝΕΣ «κατά την ΕΝΑΡΞΗ των εργασιών του επιτηδευματία που τηρεί υποχρεωτικά ή με τη θέλησή του βιβλία ΤΡΙΤΗΣ κατηγορίας» → «Ως διαχειριστική περίοδος έναρξης, θεωρείται και αυτή κατά την οποία ο επιτηδευματίας άρχισε, λόγω ύψους ακαθάριστων εσόδων να τηρεί βιβλία τρίτης κατηγορίας»Ο χρόνος λήξης: Η διαχειριστική περίοδος του επιτηδευματία που τηρεί βιβλία πρώτης ή δεύτερης κατηγορίας λήγει την 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ κάθε έτους, ενώ εκείνου που τηρεί βιβλία τρίτης κατηγορίας λήγει την 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ή την 30η ΙΟΥΝΙΟΥ κάθε έτους. Η μετάθεση: Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και ύστερα από ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ Δ.Ο.Υ μπορεί να υπάρξει μετάθεση του χρόνου λήξης … μόνο για τον επιτηδευματία που τηρεί βιβλία ΤΡΙΤΗΣ κατηγορίας. Οι εξαιρούμενοι: Τα υποκαταστήματα των αλλοδαπών επιχειρήσεων και οι ημεδαπές εταιρείες, στις οποίες μετέχει αλλοδαπός με ποσοστό 50% … μπορούν να κλείνουν τη χρήση τους κατά το χρόνο που κλείνει η αλλοδαπή επιχείρηση. Η σύνδεση με το κεφ. 4: γι' αυτό ακριβώς προβλέπεται η αναγωγή των ακαθαρίστων εσόδων σε ετήσια βάση όταν η χρήση δεν είναι δωδεκάμηνη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η διαχειριστική περίοδος περιλαμβάνει κατά κανόνα δωδεκάμηνο χρονικό διάστημα. Μπορεί να είναι μικρότερη του δωδεκαμήνου στις περιπτώσεις έναρξης, λήξης ή διακοπής των εργασιών του επιτηδευματία. Μπορεί να είναι μεγαλύτερη, και μέχρι είκοσι τέσσερις μήνες, κατά την έναρξη των εργασιών του επιτηδευματία που τηρεί υποχρεωτικά ή με τη θέλησή του βιβλία τρίτης κατηγορίας, ενώ ως περίοδος έναρξης θεωρείται και εκείνη κατά την οποία άρχισε να τηρεί βιβλία τρίτης κατηγορίας λόγω ύψους εσόδων. Η περίοδος λήγει την τριακοστή πρώτη Δεκεμβρίου για την πρώτη και δεύτερη κατηγορία και την τριακοστή πρώτη Δεκεμβρίου ή την τριακοστή Ιουνίου για την τρίτη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Αποτίμηση των εμπορεύσιμων αγαθών
Ερώτηση: Πώς και γιατί γίνεται η αποτίμηση των εμπορεύσιμων αγαθών;
Απάντηση:
- Η αρχή (§8.3.1, σελ. 100): Σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Β.Σ. έχει καθιερωθεί ΠΑΓΙΑ η αρχή της αποτίμησης των εμπορεύσιμων αγαθών, στη ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΤΙΜΗ ΜΕΤΑΞΥ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ για κάθε είδος.
Ο σκοπός: με σκοπό τον ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΘΕ ΧΡΗΣΗΣ.
ΓΙΑΤΙ Η ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ — ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Αν το απόθεμα αποτιμηθεί ΥΨΗΛΟΤΕΡΑ από την πραγματική του αξία, το τελικό απόθεμα μεγαλώνει, το κόστος πωληθέντων μικραίνει και εμφανίζεται ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟ ΚΕΡΔΟΣ που δεν έχει πραγματοποιηθεί. Με τη χαμηλότερη τιμή η ζημιά της υποτίμησης ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ ΑΜΕΣΩΣ, ενώ το κέρδος μόνο ΟΤΑΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙ με την πώληση.Η τιμή κτήσης: καθορίζεται από τον επιτηδευματία, με βάση μια από τις ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΤΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ (FIFO, LIFO μέση τιμή κ.λπ.). Η μέθοδος που θα επιλεγεί πρέπει να ακολουθείται ΠΑΓΙΑ, για να μην επέρχεται διαφοροποίηση των οικονομικών αποτελεσμάτων κάθε χρήσης, εκτός από εξαιρετικά αναγκαίες περιπτώσεις. Η τρέχουσα τιμή: εκείνη, στην οποία ο επιτηδευματίας μπορεί να ΑΓΟΡΑΣΕΙ ή να ΠΑΡΑΓΕΙ το αγαθό ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΛΗΞΗΣ της διαχειριστικής περιόδου. Ο τρίτος κανόνας: Εάν η τρέχουσα αξία είναι χαμηλότερη από την τιμή κτήσεως ή το ιστορικό κόστος, ΑΛΛΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΗ ΡΕΥΣΤΟΠΟΙΗΣΙΜΗ ΑΞΙΑ, τότε η αποτίμηση γίνεται ΣΤΗΝ ΚΑΘΑΡΗ ΡΕΥΣΤΟΠΟΙΗΣΙΜΗ ΑΞΙΑ. Η επισήμανση του κεφ. 9 (σελ. 104): Δεν θεωρείται ως ανακρίβεια η υπερτίμηση ή υποτίμηση κατά την απογραφή των εμπορεύσιμων περιουσιακών στοιχείων — δηλαδή λάθος αποτίμησης δεν απορρίπτει από μόνο του τα βιβλία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αποτίμηση των εμπορεύσιμων αγαθών γίνεται, κατά πάγια αρχή του Κ.Β.Σ., στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ κτήσης και τρέχουσας για κάθε είδος, με σκοπό τον προσδιορισμό των πραγματικών οικονομικών αποτελεσμάτων κάθε χρήσης. Πρόκειται για εφαρμογή της αρχής της συντηρητικότητας, ώστε να μην εμφανίζεται πλασματικό κέρδος που δεν έχει πραγματοποιηθεί. Η τιμή κτήσης καθορίζεται με βάση μια από τις αποδεκτές μεθόδους της λογιστικής, όπως η πρώτη εισαγωγή πρώτη εξαγωγή, η τελευταία εισαγωγή πρώτη εξαγωγή ή η μέση τιμή, και η μέθοδος πρέπει να ακολουθείται πάγια. Αν η τρέχουσα αξία είναι χαμηλότερη από την τιμή κτήσης αλλά μεγαλύτερη από την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία, η αποτίμηση γίνεται στην καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Τιμή κτήσης και τρέχουσα τιμή
Ερώτηση: Ποια τιμή λαμβάνεται ως τιμή κτήσης και ποια σαν τρέχουσα τιμή;
Απάντηση:
- ΤΙΜΗ ΚΤΗΣΗΣ (§8.3.1, σελ. 100): Ως τιμή κτήσης λαμβάνεται αυτή που καθορίζεται από τον επιτηδευματία, με βάση μια από τις αποδεκτές μεθόδους της λογιστικής (FIFO, LIFO μέση τιμή κ.λπ.).
ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ FIFO πρώτη εισαγωγή - πρώτη εξαγωγή LIFO τελευταία εισαγωγή - πρώτη εξαγωγή ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ σταθμικός μέσος όρος ΚΑΝΟΝΑΣ: «Η μέθοδος που θα επιλεγεί πρέπει να ακολουθείται ΠΑΓΙΑ, για να μην επέρχεται διαφοροποίηση των οικονομικών αποτελεσμάτων κάθε χρήσης, εκτός από εξαιρετικά αναγκαίες περιπτώσεις, που η αλλαγή θα είναι απόλυτα δικαιολογημένη»ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΤΙΜΗ: Ως τρέχουσα τιμή θεωρείται εκείνη, στην οποία ο επιτηδευματίας μπορεί να ΑΓΟΡΑΣΕΙ ή να ΠΑΡΑΓΕΙ το αγαθό ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΛΗΞΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ. ΤΑ ΣΥΝΑΦΗ ΜΕΓΕΘΗ (σελ. 100)
ΚΑΘΑΡΗ ΡΕΥΣΤΟΠΟΙΗΣΙΜΗ ΑΞΙΑ «η τιμή πώλησης του αποθέματος, στην οποία υπολογίζεται ότι αυτό θα πωληθεί κάτω από συνθήκες ΟΜΑΛΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ των εργασιών της επιχείρησης» ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ «η τιμή κτήσης των πρώτων υλών και διαφόρων υλικών, που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή των προϊόντων», η οποία «προσαυξάνεται με αναλογία γενικών αγορών καθώς και με το ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ που απαιτήθηκε, για να φθάσουν τα προϊόντα στη θέση που βρίσκονται τη στιγμή της απογραφής τους» ΠΡΟΤΥΠΗ ΚΟΣΤΟΛΟΓΗΣΗ (standard cost) «οι πρότυπες τιμές θεωρούνται ως τιμές κτήσης»Η εφαρμογή: το αγαθό αποτιμάται στη χαμηλότερη των δύο — και αν η τρέχουσα είναι κάτω από την κτήσης αλλά πάνω από την καθαρή ρευστοποιήσιμη, τότε στην καθαρή ρευστοποιήσιμη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως τιμή κτήσης λαμβάνεται αυτή που καθορίζει ο επιτηδευματίας με βάση μια από τις αποδεκτές μεθόδους της λογιστικής, όπως η πρώτη εισαγωγή πρώτη εξαγωγή, η τελευταία εισαγωγή πρώτη εξαγωγή ή η μέση τιμή, και η μέθοδος πρέπει να ακολουθείται πάγια. Ως τρέχουσα τιμή θεωρείται εκείνη στην οποία ο επιτηδευματίας μπορεί να αγοράσει ή να παράγει το αγαθό κατά την ημέρα της λήξης της διαχειριστικής περιόδου. Συναφή μεγέθη είναι η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία, δηλαδή η τιμή πώλησης υπό συνθήκες ομαλής πορείας των εργασιών, και το ιστορικό κόστος παραγωγής, δηλαδή η τιμή κτήσης των υλών προσαυξημένη με αναλογία γενικών εξόδων και το κόστος κατεργασίας. Σε πρότυπη κοστολόγηση οι πρότυπες τιμές θεωρούνται τιμές κτήσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Τι γράφεται στο βιβλίο απογραφών
Ερώτηση: Τι πρέπει να γράφεται στο βιβλίο απογραφών για κάθε εμπορεύσιμο και κάθε πάγιο περιουσιακό στοιχείο κατά την απογραφή;
Απάντηση:
- ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΕΜΠΟΡΕΥΣΙΜΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ (§8.3.1, σελ. 100, αυτούσια):
α) «Το είδος, η μονάδα μέτρησης και η ποσότητα» β) «Η τιμή κτήσης» γ) «Η τρέχουσα τιμή, ΑΝ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ από την τιμή κτήσης» δ) «Η αξία του αγαθού που υπολογίζεται με βάση την ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ τιμή κτήσης ή την τρέχουσα»ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΠΑΓΙΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ (σελ. 101): αναγράφονται στο βιβλίο Απογραφών:
● η ΑΞΙΑ ΚΤΗΣΗΣ, «προσαυξανόμενη με τις ΔΑΠΑΝΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ» ● οι ΓΕΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ● η ΑΝΑΠΟΣΒΕΣΤΗ ΑΞΙΑ αυτούΗ εξαίρεση: Η ανάλυση αυτή ΔΕΝ είναι απαραίτητη για τα ΕΠΙΠΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΣΚΕΥΗ της επιχείρησης. Το πλήρως αποσβεσμένο πάγιο: Όταν το πάγιο περιουσιακό στοιχείο αποσβεστεί ΟΛΟΣΧΕΡΩΣ, αυτό αναγράφεται στην απογραφή με ΑΞΙΑ ΜΙΑΣ ΔΡΑΧΜΗΣ ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ, εφόσον βρίσκεται στην κυριότητα του επιτηδευματία.
ΓΙΑΤΙ Η «ΜΙΑ ΔΡΑΧΜΗ» Το πάγιο έχει πλέον ΜΗΔΕΝΙΚΗ λογιστική αξία, αλλά ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ και να χρησιμοποιείται. Η συμβολική δραχμή το κρατά ΟΡΑΤΟ στην απογραφή, ώστε να μη «χαθεί» από την περιουσία της επιχείρησης.Και τα ξένα αγαθά (§8.2, σελ. 100): Στο τέλος της απογραφής, καταχωρούνται ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ και τα εμπορεύσιμα περιουσιακά στοιχεία ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΙΤΩΝ, που βρίσκονται κατά τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου στην κατοχή του επιτηδευματία για ΦΥΛΑΞΗ, ΠΩΛΗΣΗ, ΕΝΕΧΥΡΟ ή άλλο σκοπό.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για κάθε εμπορεύσιμο περιουσιακό στοιχείο γράφονται στο βιβλίο απογραφών το είδος, η μονάδα μέτρησης και η ποσότητα, η τιμή κτήσης, η τρέχουσα τιμή αν αυτή είναι μικρότερη από την τιμή κτήσης, και η αξία του αγαθού που υπολογίζεται με βάση τη μικρότερη από τις δύο. Για κάθε πάγιο περιουσιακό στοιχείο αναγράφονται η αξία κτήσης προσαυξημένη με τις δαπάνες βελτίωσης, οι γενόμενες αποσβέσεις και η αναπόσβεστη αξία, ενώ η ανάλυση αυτή δεν είναι απαραίτητη για τα έπιπλα και τα σκεύη. Όταν το πάγιο έχει αποσβεστεί ολοσχερώς αναγράφεται με αξία μιας δραχμής συμβολικά, εφόσον βρίσκεται στην κυριότητα του επιτηδευματία. Ξεχωριστά καταχωρούνται και τα εμπορεύσιμα στοιχεία κυριότητας τρίτων που βρίσκονται στην κατοχή του για φύλαξη, πώληση ή ενέχυρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Αποτίμηση των χρεογράφων
Ερώτηση: Πώς γίνεται η αποτίμηση των χρεογράφων;
Απάντηση:
- Οι τρεις κατηγορίες (§8.3.2, σελ. 101, αυτούσια):
α) ΜΕΤΟΧΕΣ, ΟΜΟΛΟΓΙΕΣ, ΧΡΕΟΓΡΑΦΑ ΕΙΣΗΓΜΕΝΑ ΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ «Η αποτίμησή της γίνεται στην ΚΑΤ' ΕΙΔΟΣ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΤΙΜΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΤΙΜΗΣ τους» ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΤΙΜΗ = «ο ΜΕΣΟΣ ΟΡΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥΣ ΤΙΜΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΜΗΝΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ» β) ΜΕΤΟΧΕΣ Α.Ε. ΜΗ ΕΙΣΗΓΜΕΝΕΣ ΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ «Η αποτίμησή τους γίνεται ΣΤΗΝ ΤΙΜΗ ΚΤΗΣΗΣ τους» ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ «η αποτίμηση γίνεται στη ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΤΙΜΗ μεταξύ τιμής κτήσης και τρέχουσας» γ) ΧΡΕΟΓΡΑΦΑ ΜΕ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΜΗ ΕΙΣΗΓΜΕΝΑ «Η αποτίμησή τους γίνεται στην ΚΑΤ' ΕΙΔΟΣ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ τους κατά την ημέρα κλεισίματος του ισολογισμού», η οποία «προσδιορίζεται με βάση το ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΤΟΚΙΟ του κάθε χρεογράφου ή τίτλου»Η καθολικότητα: Ο τρόπος αυτός αποτίμησης των χρεογράφων ισχύει ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΕΣ. Η κοινή λογική με τα εμπορεύματα: όπου υπάρχει αγοραία τιμή (εισηγμένα), εφαρμόζεται πάλι η χαμηλότερη των δύο — δηλαδή η ίδια αρχή της συντηρητικότητας. Όπου δεν υπάρχει (μη εισηγμένες μετοχές), κρατείται η τιμή κτήσης, γιατί κάθε άλλη εκτίμηση θα ήταν υποκειμενική. Η διαφορά «κατ' είδος» / «συνολικά»: για τους επιτηδευματίες η σύγκριση γίνεται ανά τίτλο, ενώ για τις τράπεζες συνολικά στο σύνολο του χαρτοφυλακίου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα χρεόγραφα αποτιμώνται σε τρεις κατηγορίες. Οι μετοχές, ομολογίες και χρεόγραφα που είναι εισηγμένα στο χρηματιστήριο αποτιμώνται στην κατ' είδος χαμηλότερη τιμή μεταξύ τιμής κτήσης και τρέχουσας, με τρέχουσα τιμή τον μέσο όρο της χρηματιστηριακής τους τιμής κατά τον τελευταίο μήνα της χρήσης. Οι μετοχές ανωνύμων εταιρειών που δεν είναι εισηγμένες αποτιμώνται στην τιμή κτήσης τους, ενώ ειδικά για τις τράπεζες η αποτίμηση γίνεται στη συνολικά χαμηλότερη τιμή μεταξύ κτήσης και τρέχουσας. Τα χρεόγραφα με χαρακτήρα προθεσμιακής κατάθεσης που δεν είναι εισηγμένα αποτιμώνται στην κατ' είδος παρούσα αξία τους κατά την ημέρα κλεισίματος του ισολογισμού, η οποία προσδιορίζεται με βάση το ετήσιο επιτόκιο. Ο τρόπος αυτός ισχύει για όλους τους επιτηδευματίες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 6 — Αποτίμηση στοιχείων σε ξένο νόμισμα
Ερώτηση: Πώς γίνεται η μετατροπή και αποτίμηση σε δραχμές των περιουσιακών στοιχείων που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα;
Απάντηση:
-
Το πεδίο εφαρμογής (§8.4, σελ. 101): Όλα τα περιουσιακά στοιχεία που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα, ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΑΝ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ, στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό (σε υποκαταστήματα), μετατρέπονται και αποτιμούνται σε δραχμές κατά την απογραφή.
ΟΙ ΔΥΟ ΚΑΝΟΝΕΣ
α) ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ, ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ και ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ περιουσιακά στοιχεία «μετατρέπονται σε δραχμές με βάση την ΕΠΙΣΗΜΗ ΤΙΜΗ ΤΟΥ ΞΕΝΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ» β) ΧΡΕΟΓΡΑΦΑ και ΤΙΤΛΟΙ γενικά, ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΑΓΑΘΩΝ και στοιχεία του ΠΑΓΙΟΥ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ, «εκτός από τις μακροπρόθεσμες απαιτήσεις» → αποτιμώνται με βάση την τιμή του ξένου νομίσματος ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ τους (ιστορική ισοτιμία), σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστουςΗ λογική της διάκρισης
ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ (απαιτήσεις, υποχρεώσεις, μετρητά) Η αξία τους ΕΙΝΑΙ ποσό ξένου νομίσματος· κάθε μεταβολή της ισοτιμίας μεταβάλλει ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ την αξία τους σε δραχμές → αποτίμηση με την ΤΡΕΧΟΥΣΑ επίσημη τιμή ΜΗ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ (αποθέματα, πάγια, τίτλοι) Η αξία τους είναι το ΑΓΑΘΟ, όχι το νόμισμα· η ισοτιμία αφορά μόνο τη στιγμή που αποκτήθηκαν → ΙΣΤΟΡΙΚΗ ισοτιμίαΗ συνέπεια στο αποτέλεσμα: από τη μετατροπή των νομισματικών στοιχείων προκύπτουν συναλλαγματικές διαφορές — κέρδη ή ζημίες — που επηρεάζουν το αποτέλεσμα της χρήσης. Η γενική αρχή που δεν παραβιάζεται: και εδώ διατηρείται η αρχή της συντηρητικότητας του §8.3.1, δηλαδή τα αποθέματα εξακολουθούν να αποτιμώνται στη χαμηλότερη μεταξύ κτήσης και τρέχουσας — απλώς η τιμή κτήσης τους έχει ήδη μετατραπεί σε δραχμές με την ισοτιμία της απόκτησης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όλα τα περιουσιακά στοιχεία που εκφράζονται σε ξένο νόμισμα, όπου και αν βρίσκονται, στο εσωτερικό ή σε υποκαταστήματα του εξωτερικού, μετατρέπονται και αποτιμώνται σε δραχμές κατά την απογραφή. Οι απαιτήσεις, οι υποχρεώσεις και τα διαθέσιμα περιουσιακά στοιχεία μετατρέπονται με βάση την επίσημη τιμή του ξένου νομίσματος κατά την ημέρα της απογραφής, γιατί η αξία τους είναι καθαυτή ποσό ξένου νομίσματος και κάθε μεταβολή της ισοτιμίας μεταβάλλει πραγματικά την αξία τους. Αντίθετα, τα χρεόγραφα και οι τίτλοι, τα αποθέματα αγαθών και τα στοιχεία του πάγιου ενεργητικού, εκτός από τις μακροπρόθεσμες απαιτήσεις, αποτιμώνται με την ισοτιμία του χρόνου απόκτησής τους, σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους. Από τη μετατροπή των νομισματικών στοιχείων προκύπτουν συναλλαγματικές διαφορές που επηρεάζουν το αποτέλεσμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 7 — Ποιοι συντάσσουν και ποιοι υπογράφουν τον ισολογισμό
Ερώτηση: Ποιοι επιτηδευματίες συντάσσουν ισολογισμό της επιχείρησης τους και ποιοι έχουν δικαίωμα υπογραφής του ισολογισμού αυτού;
Απάντηση:
- Ποιοι συντάσσουν (§8.5, σελ. 102): Ο επιτηδευματίας που τηρεί βιβλία ΤΡΙΤΗΣ κατηγορίας στο τέλος κάθε χρήσης συντάσσει ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟ, ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΗΣ, ΠΙΝΑΚΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ και ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΛΟΓ/ΣΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ, σύμφωνα με το Ε.Γ.Λ.Σ.
Οι προθεσμίες σύνταξης (αυτούσια):
α) «Εντός 3 ΜΗΝΩΝ από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου για τις ΑΤΟΜΙΚΕΣ επιχειρήσεις, Ο.Ε., Ε.Ε., Ε.Π.Ε., κοινοπραξίες, κοινωνίες του αστικού κώδικα και αστικές εταιρείες» β) «Εντός 4 ΜΗΝΩΝ για τις Α.Ε. και τους ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥΣ» γ) «Εντός 6 ΜΗΝΩΝ για τις ΑΛΛΟΔΑΠΕΣ επιχειρήσεις και για τις επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται ΠΟΝΤΟΠΟΡΑ ΠΛΟΙΑ»ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ (σελ. 102)
ΑΝΩ ΤΩΝ 250.000.000 δρχ. ακαθάριστων εσόδων «ο ισολογισμός και ο λογαριασμός αποτελεσμάτων χρήσης υπογράφεται ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ», ο οποίος πρέπει να έχει: ● άδεια άσκησης οικονομολογικού επαγγέλματος από το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, ή ● πτυχίο Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου με εγγραφή στο Οικονομικό Επιμελητήριο, ή ● πτυχίο τμήματος Λογιστικής των ΤΕΙ ΚΑΙ 5 ΕΤΗ προϋπηρεσία σε λογιστικό - οικονομικό κλάδο ΑΠΟ 250.000.000 ΕΩΣ 350.000.000 δρχ. «έχουν δικαίωμα υπογραφής και οι πτυχιούχοι των άλλων τμημάτων ΤΕΙ (Διαφήμισης, Διοίκηση Επιχειρήσεων - Τουριστικών Επιχειρήσεων) με άδεια … και 10 ΕΤΗ προϋπηρεσία» ΜΗ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΙ «με την προϋπόθεση όμως ότι έχουν υπογράψει 3 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ 30/4/1997» ΕΩΣ 250.000.000 δρχ. «δεν υπάρχει υποχρέωση ύπαρξης ΤΥΠΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ στον προϊστάμενο του Λογιστηρίου»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ισολογισμό συντάσσει ο επιτηδευματίας που τηρεί βιβλία τρίτης κατηγορίας, ο οποίος στο τέλος κάθε χρήσης καταρτίζει ισολογισμό, λογαριασμό αποτελεσμάτων χρήσης, πίνακα διάθεσης αποτελεσμάτων και κατάσταση λογαριασμών γενικής εκμετάλλευσης σύμφωνα με το Ελληνικό Γενικό Λογιστικό Σχέδιο. Οι προθεσμίες είναι τρεις μήνες για τις ατομικές επιχειρήσεις, τις προσωπικές εταιρείες, τις εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, τις κοινοπραξίες και τις αστικές εταιρείες, τέσσερις μήνες για τις ανώνυμες εταιρείες και τους συνεταιρισμούς και έξι μήνες για τις αλλοδαπές επιχειρήσεις και όσες εκμεταλλεύονται ποντοπόρα πλοία. Όταν τα ακαθάριστα έσοδα ξεπερνούν τα διακόσια πενήντα εκατομμύρια δραχμές, ο ισολογισμός υπογράφεται και από τον προϊστάμενο του λογιστηρίου, ο οποίος πρέπει να έχει άδεια από το Οικονομικό Επιμελητήριο ή αντίστοιχο πτυχίο με την προβλεπόμενη προϋπηρεσία. Κάτω από το όριο αυτό δεν απαιτούνται τυπικά προσόντα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
