Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 15 (σελ. 196-197) – ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 15
Αναλυτικές απαντήσεις στις 3 ερωτήσεις και στις 2 ασκήσεις του κεφαλαίου 15.
Ερώτηση 1 — Υπόχρεοι υποβολής δήλωσης
Ερώτηση: Ποιοι έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος;
Απάντηση:
- Ο γενικός κανόνας (§15.1, σελ. 180): Υποχρέωση να υποβάλλει φορολογική δήλωση έχει ΚΑΘΕ ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ, όταν το ετήσιο φορολογούμενο (ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ Ή ΤΕΚΜΑΡΤΟ) εισόδημά του: 1) ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ ΤΙΣ 400.000 δρχ., 2) Είναι μικρότερο από τις 400.000 δρχ., ΑΛΛΑ στο συνολικό εισόδημά του περιλαμβάνεται ΖΗΜΙΑ από εμπορική ή γεωργική επιχείρηση.
Οι τρεις ειδικές ρυθμίσεις:
ΜΙΣΘΩΤΟΙ «για τα φυσικά πρόσωπα που αποκτούν ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες ΔΕΝ έχουν υποχρέωση … όταν το εισόδημά τους … είναι ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ 800.000 δρχ.» ΑΓΡΟΤΕΣ ΚΥΡΙΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ «εφόσον το ετήσιο καθαρό γεωργικό τους εισόδημα ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ ΤΟ ΠΟΣΟ ΤΟΥ 1.000.000» ΑΛΛΟΙ ΜΕ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ «υποχρεούνται … ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ από το ύψος του καθαρού γεωργικού εισοδήματος»ΟΙ ΔΩΔΕΚΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ (σελ. 180-181): Ανεξάρτητα από το αν έχουν φορολογητέο ή όχι εισόδημα έχουν υποχρέωση να υποβάλλουν δήλωση και:
α) όσοι έχουν ή κατέχουν ΕΠΙΒΑΤΙΚΟ Ι.Χ. ή ημιφορτηγό Ι.Χ. (εκτός αγροτικού) ή ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΑ ΑΠΟ 500 κ.ε. και πάνω ή κότερο ή άκατο ή θαλαμηγό ή αεροσκάφος ή αυτοκίνητο μεικτής χρήσης ή τζιπ ή σκάφος αναψυχής — και όσοι τα ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ, έστω κι αν ανήκουν στη σύζυγο, στα προστατευόμενα μέλη ή σε εταιρείες όπου μετέχουν β) όσοι διατηρούν «ΕΜΜΙΣΘΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ» γ) όσοι ασκούν ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ή ΕΛΕΥΘΕΡΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ δ) όσοι μετέχουν σε προσωπική ή Ε.Π.Ε. ή κοινοπραξία ή κοινωνία ή αστική εταιρεία ε) όσοι έχουν ακαθάριστο εισόδημα από ΕΚΜΙΣΘΩΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ «ΠΑΝΩ ΑΠΟ 50.000 δρχ. το χρόνο» στ) όσοι ΑΓΟΡΑΖΟΥΝ ΑΚΙΝΗΤΑ ή ανεγείρουν οικοδομή ζ) όσοι διατηρούν ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ή κατοικούν σε οικοδομή «ΠΑΝΩ ΑΠΟ 150 ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ» η) αγρότες με επιδοτήσεις «άνω των 500.000 … για προϊόντα ΦΥΤΙΚΗΣ … ή 750.000 … ΖΩΙΚΗΣ παραγωγής» ή καλλιεργητικά δάνεια «πάνω από 2.000.000 δρχ.» θ) όσοι έχουν άδεια «να πωλούν αγαθά ΠΛΑΝΟΔΙΩΣ ή στις ΛΑΪΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ» ι) κάτοχοι ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΩΝ «από δύο (2) στρέμματα και πάνω», και όσοι εισέπραξαν επιστρεφόμενο Φ.Π.Α. «από 300.000 δρχ. και πάνω» ια) «Όποιος ΠΡΟΣΚΛΗΘΕΙ με έγγραφο του προϊσταμένου» — μέσα σε «προθεσμία 30 ΗΜΕΡΩΝ» ιβ) «Όποιος έχει υπερβεί το ΕΙΚΟΣΤΟ ΠΕΜΠΤΟ (25ο) ΕΤΟΣ της ηλικίας του», εκτός αν έχει μισθωτό εισόδημα έως 800.000 δρχ. ή ιδιοκατοικεί κύρια κατοικία έως 60 τ.μ. ή είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότης
Σύνοψη: (ενδεικτική) Υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος έχει κάθε φυσικό πρόσωπο όταν το ετήσιο φορολογούμενο, πραγματικό ή τεκμαρτό, εισόδημά του υπερβαίνει τις τετρακόσιες χιλιάδες δραχμές, ή είναι μικρότερο αλλά περιλαμβάνει ζημιά από εμπορική ή γεωργική επιχείρηση. Όσοι έχουν αποκλειστικά εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες δεν υποχρεούνται όταν αυτό είναι μέχρι τις οκτακόσιες χιλιάδες, ενώ οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες υποχρεούνται όταν το καθαρό γεωργικό εισόδημα υπερβαίνει το ένα εκατομμύριο. Ανεξάρτητα από εισόδημα υποχρεούνται όσοι κατέχουν ή χρησιμοποιούν επιβατικό αυτοκίνητο, μοτοσικλέτα από πεντακόσια κυβικά και πάνω, σκάφος ή αεροσκάφος, όσοι διατηρούν έμμισθο προσωπικό, όσοι ασκούν ατομική επιχείρηση ή ελευθέριο επάγγελμα, όσοι μετέχουν σε εταιρείες και κοινοπραξίες, όσοι έχουν εισόδημα από εκμίσθωση ακινήτων πάνω από πενήντα χιλιάδες, όσοι αγοράζουν ακίνητα ή ανεγείρουν οικοδομή, όσοι διατηρούν δευτερεύουσα κατοικία ή κατοικούν σε οικοδομή άνω των εκατόν πενήντα τετραγωνικών μέτρων, οι επιδοτούμενοι αγρότες, οι πλανόδιοι πωλητές, οι κάτοχοι θερμοκηπίων, όποιος προσκληθεί από τη Δ.Ο.Υ. και όποιος έχει υπερβεί το εικοστό πέμπτο έτος της ηλικίας του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Πότε οι σύζυγοι δηλώνουν χωριστά
Ερώτηση: Πότε οι σύζυγοι υποβάλλουν χωριστά φορολογικές δηλώσεις;
Απάντηση:
- Ο κανόνας (§15.2, σελ. 181): Οι σύζυγοι έχουν υποχρέωση να υποβάλλουν ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ για τα εισοδήματά τους, στα οποία ο φόρος υπολογίζεται ΧΩΡΙΣΤΑ. Στην περίπτωση αυτή η δήλωση ΥΠΟΓΡΑΦΕΤΑΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΥΟ ΣΥΖΥΓΟΥΣ.
Οι τρεις εξαιρέσεις (αυτούσια): Χωριστά φορολογική δήλωση υποβάλλουν οι σύζυγοι στις εξής περιπτώσεις:
● «Όταν ΔΙΕΚΟΨΑΝ ΤΗΝ ΕΓΓΑΜΗ ΣΥΜΒΙΩΣΗ και μένουν χωριστά» ● «Όταν ο ένας είναι σε κατάσταση ΠΤΩΧΕΥΣΗΣ» ● «Όταν ο ένας έχει τεθεί σε ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ Ή ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ και τελεί ΥΠΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ»Το κοινό γνώρισμα των τριών: σε καθεμιά έχει διαρραγεί η προϋπόθεση της κοινής δήλωσης — είτε η οικογενειακή ενότητα (διακοπή συμβίωσης), είτε η περιουσιακή αυτοτέλεια (πτώχευση, όπου η περιουσία περιέρχεται στον σύνδικο), είτε η δικαιοπρακτική ικανότητα (δικαστική απαγόρευση). Ποιος άλλος υποβάλλει δήλωση για λογαριασμό τρίτου (σελ. 182):
● για τα ΑΝΗΛΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ: «ο ΠΑΤΕΡΑΣ ή στην περίπτωση που δεν υπάρχει ή έχει χάσει τη γονική μέριμνα … η ΜΗΤΕΡΑ» ● «Ο ΚΗΔΕΜΟΝΑΣ ή ο ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ή ο ΜΕΣΕΓΓΥΟΥΧΟΣ για περιπτώσεις ΣΧΟΛΑΖΟΥΣΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ή ΕΠΙΔΙΚΙΑΣ ή ΜΕΣΕΓΓΥΗΣΗΣ, αντίστοιχα» ● «Ο ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ή ο ΚΗΔΕΜΟΝΑΣ ή ο ΑΝΤΙΛΗΠΤΟΡΑΣ για περιπτώσεις ανήλικων ή δικαστικώς ή νομίμως απαγορευμένων ή αυτών που τελούν υπό δικαστική αντίληψη» ● «ΟΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΙ του φορολογούμενου για το συνολικό εισόδημά του ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ»Η σύνδεση με το κεφ. 13 (§13.2, σελ. 146): και εκεί ο κανόνας είναι κοινή δήλωση, χωριστός υπολογισμός — η κοινή δήλωση δίνει εικόνα της οικογένειας, ο χωριστός υπολογισμός σέβεται τη φορολογική αυτοτέλεια του καθενός.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά κανόνα οι σύζυγοι υποβάλλουν κοινή δήλωση για τα εισοδήματά τους, στα οποία ο φόρος υπολογίζεται χωριστά, και η δήλωση υπογράφεται και από τους δύο. Χωριστές φορολογικές δηλώσεις υποβάλλουν σε τρεις περιπτώσεις: όταν διέκοψαν την έγγαμη συμβίωση και μένουν χωριστά, όταν ο ένας βρίσκεται σε κατάσταση πτώχευσης, και όταν ο ένας έχει τεθεί σε δικαστική ή νόμιμη απαγόρευση και τελεί υπό δικαστική αντίληψη. Και στις τρεις περιπτώσεις έχει διαρραγεί η προϋπόθεση της κοινής δήλωσης, είτε η οικογενειακή ενότητα, είτε η περιουσιακή αυτοτέλεια, είτε η δικαιοπρακτική ικανότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Η δήλωση των κληρονόμων
Ερώτηση: Οι κληρονόμοι του φορολογουμένου για το συνολικό εισόδημά του μέχρι την ημέρα του θανάτου του έχουν υποχρέωση να υποβάλουν φορολογική δήλωση. Σχολιάστε.
Απάντηση:
- Η πρόταση είναι ΣΩΣΤΗ και αποδίδει αυτολεξεί το βιβλίο (§15.2, σελ. 182): υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης έχουν ΟΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΤΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ.
ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΔΗΛΩΝΕΤΑΙ ● ΤΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΤΟΥ ΘΑΝΟΝΤΟΣ — όχι των κληρονόμων ● ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ — η φορολογική περίοδος «κόβεται» στην ημερομηνία αυτή ● Το εισόδημα ΜΕΤΑ τον θάνατο, από την κληρονομιαία περιουσία, δηλώνεται από ΤΟΝ ΚΑΘΕ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟ ΣΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΟΝΟΜΑ, κατά το ποσοστό τουΗ θέση της διάταξης: ανήκει στην ίδια ομάδα με τις υποκατάστατες υποχρεώσεις — δήλωση για λογαριασμό προσώπου που δεν μπορεί να τη υποβάλει το ίδιο: ο πατέρας ή … η μητέρα για τα ανήλικα παιδιά · ο κηδεμόνας ή ο προσωρινός διαχειριστής ή ο μεσεγγυούχος για σχολάζουσα κληρονομιά, επιδικία ή μεσεγγύηση · ο επίτροπος ή ο κηδεμόνας ή ο αντιλήπτορας για ανήλικους ή δικαστικώς απαγορευμένους. Η σύνδεση με τη σχολάζουσα κληρονομιά (§12.2, σελ. 116): υποκείμενα του φόρου είναι και τα εισοδήματα από ΣΧΟΛΑΖΟΥΣΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ, δηλαδή τα εισοδήματα που προέρχονται από κληρονομική περιουσία, της οποίας οι δικαιούχοι είναι ΑΓΝΩΣΤΟΙ ή δεν είναι βέβαιο ότι έχουν αποδεχθεί την κληρονομιά. Εκεί η δήλωση υποβάλλεται από τον κηδεμόνα — εδώ, όταν οι κληρονόμοι είναι γνωστοί και έχουν αποδεχθεί, από τους ίδιους. Ο λόγος της ρύθμισης: η φορολογική οφειλή του θανόντος είναι χρέος της κληρονομιάς και μεταβιβάζεται στους κληρονόμους μαζί με το ενεργητικό. Χωρίς τη δήλωση, το εισόδημα της τελευταίας περιόδου θα διέφευγε εντελώς της φορολογίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρόταση είναι σωστή και αποδίδει το βιβλίο. Μεταξύ των προσώπων που έχουν υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης για λογαριασμό άλλου αναφέρονται ρητά οι κληρονόμοι του φορολογουμένου, για το συνολικό εισόδημά του μέχρι την ημέρα του θανάτου του. Δηλώνεται δηλαδή το εισόδημα του θανόντος και όχι των κληρονόμων, ενώ το εισόδημα που προκύπτει μετά τον θάνατο από την κληρονομιαία περιουσία δηλώνεται από κάθε κληρονόμο στο δικό του όνομα κατά το ποσοστό του. Η διάταξη ανήκει στην ίδια ομάδα με τις υποχρεώσεις του πατέρα ή της μητέρας για τα ανήλικα παιδιά, του κηδεμόνα για τη σχολάζουσα κληρονομιά και του επιτρόπου για τους απαγορευμένους. Ο λόγος της είναι ότι η φορολογική οφειλή του θανόντος αποτελεί χρέος της κληρονομιάς.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 1 — Δήλωση ελεύθερου επαγγελματία και καθηγήτριας
Ερώτηση: Ο Δ. Στασινός, Σχεδιαστής, και η σύζυγός του Άννα Πετροπούλου, Καθηγήτρια Γυμνασίου, έχουν δύο παιδιά ηλικίας 15 και 21 ετών και προστατευόμενο μέλος τον πατέρα της συζύγου που δεν έχει καθόλου εισόδημα. Ο σύζυγος με Α.Φ.Μ. 010203011, εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας και διατηρεί τεχνικό γραφείο στην οδό Νάξου 10 Γαλάτσι. Τηρεί Βιβλία Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ. με αριθμό πράξης θεώρησης 1141/88. Για το οικονομικό έτος 1998 εμφάνισε την εξής λογιστική εικόνα: α. Αμοιβές από ιδιωτική πελατεία 5.200.000 δρχ. β. Αμοιβές από το Δημόσιο 1.800.000 δρχ. γ. Ενοίκιο γραφείου / μήνα 80.000 δρχ. δ. Διάφορα έξοδα 2.100.000 δρχ. Η σύζυγος, που εργάζεται σε δημόσιο σχολείο, όπως προκύπτει από τη βεβαίωση αποδοχών της, έλαβε ετήσιο καθαρό εισόδημα 3.800.000 δρχ. με φόρο που παρακρατήθηκε 104.000 δρχ. Εμφανίζεται επίσης ποσό, που απαλλάσσεται από τη φορολογία ύψους 35.000 δρχ. Οι δαπάνες που εμφάνισε η οικογένεια ήσαν: α. Ενοίκιο του παιδιού που σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 320.000 δρχ. β. Νοσοκομειακή περίθαλψη 100.000 δρχ. γ. Ενοίκιο κύριας κατοικίας (ετήσιο) 800.000 δρχ. Να συμπληρωθεί η φορολογική δήλωση.
Απάντηση:
- ΠΙΝΑΚΑΣ 1 — ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΩΝ
Υπόχρεος ΣΤΑΣΙΝΟΣ Δ., Σχεδιαστής (ελεύθερος επαγγελματίας) Α.Φ.Μ. 010203011 Διεύθυνση επαγγέλματος: Νάξου 10, Γαλάτσι (συμπληρώνεται, γιατί ασκεί ελευθέριο επάγγελμα) Σύζυγος ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΝΑ, Καθηγήτρια Γυμνασίου Αρμόδια Δ.Ο.Υ.: της ΕΔΡΑΣ του κύριου επαγγέλματος του υπόχρεου (§15.4, σελ. 184) — Γαλατσίου Προθεσμία: μέχρι τις 2 ΜΑΡΤΙΟΥ, με τη ρύθμιση της περίπτωσης 3 (2-12 Μαρτίου κατά γράμμα επωνύμου) για τους ελεύθερους επαγγελματίες με βιβλία Β΄ κατηγορίας Υπογραφή: ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΥΟ ΣΥΖΥΓΟΥΣ (§15.2)ΠΙΝΑΚΑΣ 2 — ΠΡΟΣΩΠΑ ΠΟΥ ΣΥΝΟΙΚΟΥΝ ΚΑΙ ΒΑΡΥΝΟΥΝ
● Παιδί 15 ετών — ανήλικο άγαμο (§13.4 β) ● Παιδί 21 ετών — ενήλικο άγαμο έως 25 ετών που σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (§13.4 γ) «απαιτείται ΒΕΒΑΙΩΣΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ» (§15.5.2, σελ. 186) ● Πατέρας της συζύγου — ΑΝΙΩΝ χωρίς εισόδημα (§13.4 στ), βαρύνει ΤΗ ΣΥΖΥΓΟ ΠΙΝΑΚΑΣ 3: μείωση φόρου για ΔΥΟ παιδιά· καμία έκπτωση 500.000 δρχ., αφού κανείς δεν έχει αναπηρία 67%ΠΙΝΑΚΑΣ 10 — ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΠΟ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ (ο σύζυγος)
ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΕΣ ΑΜΟΙΒΕΣ α. από ιδιωτική πελατεία 5.200.000 δρχ. β. από το Δημόσιο 1.800.000 δρχ. ΣΥΝΟΛΟ 7.000.000 δρχ. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ (§12.10.3, σελ. 141) γ. ενοίκιο γραφείου (80.000 × 12) 960.000 δρχ. δ. διάφορα έξοδα 2.100.000 δρχ. ΣΥΝΟΛΟ 3.060.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΚΑΘΑΡΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 3.940.000 δρχ.ΠΙΝΑΚΑΣ 7 — ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΠΟ ΜΙΣΘΩΤΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ (η σύζυγος)
Καθαρό εισόδημα βεβαίωσης αποδοχών 3.800.000 δρχ. ΠΙΝΑΚΑΣ 12 (πληροφοριακά): απαλλασσόμενο ποσό 35.000 δρχ. (δηλώνεται αλλά ΔΕΝ φορολογείται)ΠΙΝΑΚΑΣ 4 — ΔΑΠΑΝΕΣ ΠΟΥ ΑΦΑΙΡΟΥΝΤΑΙ (στον σύζυγο)
γ) ΕΝΟΙΚΙΟ ΚΥΡΙΑΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ (ετήσιο 800.000) 800.000 × 30% = 240.000 δρχ. Όριο εισοδήματος (3.940.000 × 15%) 591.000 δρχ. Ανώτατο όριο 240.000 δρχ. → εκπίπτει 240.000 δρχ. α) ΕΝΟΙΚΙΟ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΤΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ (ετήσιο 320.000) 320.000 × 30% = 96.000 δρχ. Όριο εισοδήματος (3.940.000 × 10%) 394.000 δρχ. Ανώτατο όριο 120.000 δρχ. → εκπίπτει 96.000 δρχ. β) ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ — ολόκληρη 100.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΠΤΩΣΕΩΝ 436.000 δρχ.ΠΙΝΑΚΑΣ 11 — ΦΟΡΟΣ
Ι. Ο ΣΥΖΥΓΟΣ — ΓΕΝΙΚΗ κλίμακα οικον. έτους 1999 Φορολογητέο 3.940.000 − 436.000 = 3.504.000 δρχ. Μέχρι 2.637.500 φόρος 79.125 δρχ. Υπόλοιπο 866.500 × 15% = 129.975 δρχ. Αναλογεί φόρος 209.100 δρχ. μείον μείωση δύο παιδιών (2 × 25.000) 50.000 δρχ. ΦΟΡΟΣ ΠΟΥ ΑΝΑΛΟΓΕΙ 159.100 δρχ. μείον παρακράτηση 20% επί των αμοιβών του Δημοσίου (1.800.000 × 20%) 360.000 δρχ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ 200.900 δρχ. → ΠΙΝΑΚΑΣ 16 ΙΙ. Η ΣΥΖΥΓΟΣ — κλίμακα ΜΙΣΘΩΤΩΝ Φορολογητέο 3.800.000 δρχ. Μέχρι 2.637.500 φόρος 64.125 δρχ. Υπόλοιπο 1.162.500 × 15% = 174.375 δρχ. Αναλογεί φόρος 238.500 δρχ. (καμία μείωση τέκνων — γίνεται στον σύζυγο) μείον παρακρατηθείς φόρος 104.000 δρχ. ΟΦΕΙΛΕΙ 134.500 δρχ.ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
Φόρος που αναλογεί: 159.100 + 238.500 = 397.600 δρχ. Παρακρατήσεις: 360.000 + 104.000 = 464.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΜΕΝΟ ΠΟΣΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 66.400 δρχ. (στον σύζυγο επιστρέφονται 200.900 και η σύζυγος καταβάλλει 134.500 δρχ.)Παρατήρηση για την προκαταβολή (§13.8, σελ. 164): υπολογίζεται με 55% επί του κύριου φόρου (159.100 × 55% = 87.505 δρχ.), αλλά από αυτό το γινόμενο ΑΦΑΙΡΟΥΝΤΑΙ τα ποσά των φόρων, που παρακρατήθηκαν — εδώ 360.000 δρχ., οπότε δεν βεβαιώνεται προκαταβολή. Σημείωση για τα υποθετικά στοιχεία: η εκφώνηση ορίζει ότι Στοιχεία που δε δίνονται … όπως Α.Δ.Τ., Α.Φ.Μ., διευθύνσεις κ.τλ. να ληφθούν υποθετικά. Η παρακράτηση 20% στις αμοιβές ελευθερίου επαγγέλματος (§12.10.5, σελ. 142) εφαρμόστηκε στις αμοιβές του Δημοσίου, που είναι ο υπόχρεος σε παρακράτηση φορέας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στον πίνακα 1 γράφονται τα στοιχεία του Δ. Στασινού με τη διεύθυνση επαγγέλματος Νάξου 10 Γαλάτσι, και της συζύγου Άννας Πετροπούλου, ενώ η δήλωση υποβάλλεται στη Δ.Ο.Υ. της έδρας του επαγγέλματος και υπογράφεται και από τους δύο. Στον πίνακα 2 δηλώνονται τα δύο παιδιά, ηλικίας δεκαπέντε και είκοσι ενός ετών, το δεύτερο με βεβαίωση της σχολής, και ο πατέρας της συζύγου ως ανιών χωρίς εισόδημα. Στον πίνακα 10 το καθαρό εισόδημα ελευθερίου επαγγέλματος είναι 7.000.000 ακαθάριστες αμοιβές μείον 960.000 ενοίκιο γραφείου και 2.100.000 διάφορα έξοδα, δηλαδή 3.940.000 δραχμές. Στον πίνακα 7 το εισόδημα της συζύγου είναι 3.800.000 δραχμές. Στον πίνακα 4 εκπίπτουν 240.000 για το ενοίκιο κύριας κατοικίας, 96.000 για το ενοίκιο του σπουδάζοντος παιδιού και 100.000 για νοσοκομειακή περίθαλψη, σύνολο 436.000 δραχμές. Το φορολογητέο του συζύγου είναι 3.504.000 δραχμές με φόρο γενικής κλίμακας 209.100, μείον 50.000 για τα δύο παιδιά, δηλαδή 159.100 δραχμές, ενώ με παρακράτηση 360.000 του επιστρέφονται 200.900. Της συζύγου ο φόρος με την κλίμακα μισθωτών είναι 238.500 δραχμές και μετά την παρακράτηση των 104.000 οφείλει 134.500. Συνολικά η οικογένεια λαμβάνει επιστροφή 66.400 δραχμών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 2 — Δήλωση μισθωτού με εισοδήματα από ακίνητα
Ερώτηση: Ο κ. ΝΙΚΟΥ είναι μισθωτός με σύζυγο, που δεν εργάζεται και ένα παιδί ηλικίας 8 ετών. Από τη βεβαίωση αποδοχών του για το οικονομικό έτος 1998 προκύπτει ότι έλαβε καθαρό εισόδημα 4.800.000 με φόρο, που παρακρατήθηκε 198.000 δρχ. Ο φορολογούμενος έχει επίσης εισόδημα: α. Από εκμίσθωση κατοικίας (1ος όροφος, 100 τ.μ.) 480.000 δρχ. (ποσοστό συνιδιοκτησίας 50% με τη σύζυγό του). β. Από εκμίσθωση καταστήματος (ισόγειο 160 τ.μ.) 300.000 δρχ. Η σύζυγός του έχει εισόδημα: α. Από ιδιοκατοίκηση (τεκμαρτό εισόδημα) (2ος όροφος, 80 τ.μ.) 400.000 δρχ. β. Από εκμίσθωση γραφείου (3ος όροφος, 50 τ.μ.) 300.000 δρχ. (ποσοστό συνιδιοκτησίας 50% με το σύζυγό της). Όλα τα ακίνητα βρίσκονται στη οδό Δ. Ράλλη 7, Νίκαια. Οι δαπάνες που εμφάνισε η οικογένεια ήταν: α. Φροντιστήριο ξένων γλωσσών για το παιδί 300.000 δρχ. β. Ενοίκιο εξοχικής κατοικίας 220.000 δρχ. γ. Ασφάλιστρα ζωής 260.000 δρχ. του συζύγου Να συμπληρωθεί η φορολογική δήλωση.
Απάντηση:
-
ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ: η σύζυγος έχει φορολογούμενο εισόδημα (από ακίνητα), οπότε δεν βαρύνει τον σύζυγο κατά τον §13.4 α· η δήλωση είναι κοινή με χωριστό υπολογισμό. Προηγείται το έντυπο Ε2, αφού υπάρχουν εκμισθούμενα ακίνητα (§15.5.5, σελ. 187).
ΠΙΝΑΚΑΣ 5 — ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΑΚΙΝΗΤΑ
Ι. Ο ΣΥΖΥΓΟΣ (Δ. Ράλλη 7, Νίκαια) α. Κατοικία 1ου ορόφου, 100 τ.μ. Ακαθάριστο 480.000 δρχ. Δαπάνες 10% + 15% = 25% (κατοικία) 120.000 δρχ. Καθαρό 360.000 δρχ. β. Κατάστημα ισογείου, 160 τ.μ. Ακαθάριστο 300.000 δρχ. Δαπάνες 5% + 5% = 10% 30.000 δρχ. Καθαρό 270.000 δρχ. ΣΥΝΟΛΟ ακαθάριστο 780.000 · ΚΑΘΑΡΟ 630.000 δρχ. ΙΙ. Η ΣΥΖΥΓΟΣ α. Ιδιοκατοίκηση 2ου ορόφου, 80 τ.μ. Τεκμαρτό 400.000 δρχ. → ΑΠΑΛΛΑΣΣΕΤΑΙ, αφού πρόκειται για ΚΥΡΙΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΕΩΣ 150 τ.μ. (§13.3.2 I β, σελ. 148) — δηλώνεται, δεν φορολογείται β. Γραφείο 3ου ορόφου, 50 τ.μ. Ακαθάριστο 300.000 δρχ. Δαπάνες 5% + 5% = 10% 30.000 δρχ. Καθαρό 270.000 δρχ.ΠΙΝΑΚΑΣ 7 — ΜΙΣΘΩΤΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ (ο σύζυγος)
Καθαρό εισόδημα βεβαίωσης 4.800.000 δρχ. Παρακρατηθείς φόρος 198.000 δρχ. ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΑΘΑΡΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΣΥΖΥΓΟΥ 4.800.000 + 630.000 = 5.430.000 δρχ. ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΑΘΑΡΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΣΥΖΥΓΟΥ 270.000 δρχ. ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ 5.700.000 δρχ.ΠΙΝΑΚΑΣ 4 — ΔΑΠΑΝΕΣ (στον σύζυγο)
α) ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ (§13.5 γ, σελ. 152) 300.000 × 40% = 120.000 δρχ. Ανώτατο όριο 150.000 → εκπίπτει 120.000 δρχ. β) ΕΝΟΙΚΙΟ ΕΞΟΧΙΚΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΔΕΝ εκπίπτει ως ενοίκιο κύριας κατοικίας! Το «ΕΝΟΙΚΙΟ ΘΕΡΙΝΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ» αναφέρεται ρητά στις ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ (§13.5 θ, σελ. 153), που εκπίπτουν κατά 30% με ανώτατο 300.000 δρχ. και για τους δύο συζύγους 220.000 × 30% = 66.000 δρχ. γ) ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΑ ΖΩΗΣ Δαπάνη 260.000 δρχ. Όριο (5.700.000 × 4%) 228.000 δρχ. Ανώτατο όριο 200.000 δρχ. → εκπίπτει 200.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΠΤΩΣΕΩΝ 386.000 δρχ.ΠΙΝΑΚΑΣ 11 — ΦΟΡΟΣ
Ι. Ο ΣΥΖΥΓΟΣ — κλίμακα ΜΙΣΘΩΤΩΝ (κύρια πηγή) Φορολογητέο 5.430.000 − 386.000 = 5.044.000 δρχ. Μέχρι 4.220.000 φόρος 301.500 δρχ. Υπόλοιπο 824.000 × 30% = 247.200 δρχ. Αναλογεί φόρος 548.700 δρχ. μείον μείωση για ένα παιδί 25.000 δρχ. ΚΥΡΙΟΣ ΦΟΡΟΣ 523.700 δρχ. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΦΟΡΟΣ (§13.7, σελ. 163) 3% στο ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ εισόδημα ακινήτων 780.000 × 3% = 23.400 δρχ. ΣΥΝΟΛΟ ΦΟΡΟΥ 523.700 + 23.400 = 547.100 δρχ. μείον παρακρατηθείς φόρος 198.000 δρχ. ΟΦΕΙΛΕΙ 349.100 δρχ. ΙΙ. Η ΣΥΖΥΓΟΣ Φορολογητέο 270.000 δρχ. Το ποσό υπολείπεται του αφορολογήτου ορίου των 1.055.000 δρχ. της γενικής κλίμακας → ΦΟΡΟΣ 0 Συμπληρωματικός: «ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ ΤΟ ΠΟΣΟ ΤΟΥ (ΚΥΡΙΟΥ) ΦΟΡΟΥ» → 0ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
Φόρος που αναλογεί στην οικογένεια 547.100 δρχ. μείον παρακρατηθείς φόρος 198.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΦΟΡΟΣ ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗ 349.100 δρχ. σε ΤΡΕΙΣ ΙΣΕΣ ΔΟΣΕΙΣ ή ΕΦΑΠΑΞ με έκπτωση 2,5% (349.100 × 2,5% = 8.728 → 340.372 δρχ.)Παρατήρηση για την εξοχική κατοικία ως τεκμήριο (§14.2.1, σελ. 172): το μίσθωμα δευτερεύουσας κατοικίας λαμβάνεται υπόψη μόνο για κατοικία πάνω από 100 τ.μ. — η εκφώνηση δεν δίνει εμβαδόν, οπότε δεν προκύπτει τεκμαρτή δαπάνη. Παρατήρηση για την υποχρέωση δήλωσης: και οι δύο σύζυγοι θα δήλωναν έτσι κι αλλιώς, αφού έχουν ακαθάριστο εισόδημα από εκμίσθωση ακινήτων πάνω από 50.000 δρχ. το χρόνο (§15.1 ε) και διατηρούν δευτερεύουσα κατοικία (§15.1 ζ).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σύζυγος έχει δικό της εισόδημα από ακίνητα, οπότε η δήλωση είναι κοινή με χωριστό υπολογισμό, και προηγείται η συμπλήρωση του εντύπου Ε2. Στον πίνακα 5, ο σύζυγος έχει από την κατοικία ακαθάριστο 480.000 μείον είκοσι πέντε τοις εκατό δαπανών, δηλαδή καθαρό 360.000, και από το κατάστημα 300.000 μείον δέκα τοις εκατό, δηλαδή 270.000, σύνολο καθαρό 630.000 δραχμές. Η σύζυγος έχει από το γραφείο καθαρό 270.000 δραχμές, ενώ το τεκμαρτό εισόδημα των 400.000 από ιδιοκατοίκηση απαλλάσσεται ως κύρια κατοικία έως εκατόν πενήντα τετραγωνικά μέτρα. Το συνολικό εισόδημα του συζύγου είναι 5.430.000 δραχμές. Στον πίνακα 4 εκπίπτουν 120.000 για το φροντιστήριο ξένων γλωσσών, 66.000 για το ενοίκιο εξοχικής κατοικίας ως οικογενειακή δαπάνη και 200.000 για ασφάλιστρα ζωής, σύνολο 386.000 δραχμές. Το φορολογητέο του συζύγου είναι 5.044.000 δραχμές με φόρο κλίμακας μισθωτών 548.700, μείον 25.000 για το παιδί, δηλαδή 523.700, συν συμπληρωματικό φόρο τρία τοις εκατό επί του ακαθάριστου εισοδήματος ακινήτων των 780.000, δηλαδή 23.400 δραχμές, σύνολο 547.100. Μετά την παρακράτηση των 198.000 οφείλει 349.100 δραχμές, ενώ η σύζυγος δεν οφείλει φόρο, αφού το εισόδημά της υπολείπεται του αφορολογήτου ορίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
