Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 13 (σελ. 169, 170) – ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 13
Αναλυτικές απαντήσεις στις 8 ερωτήσεις και στις 6 ασκήσεις του κεφαλαίου 13.
Ερώτηση 1 — Προσδιορισμός του συνολικού καθαρού εισοδήματος
Ερώτηση: Πώς προσδιορίζεται το συνολικό καθαρό εισόδημα;
Απάντηση:
-
Η μέθοδος (§13.1, σελ. 146): Για να προσδιορισθεί το συνολικό καθαρό εισόδημα ενός φορολογούμενου από όλες τις κατηγορίες μαζί, ΑΘΡΟΙΖΟΝΤΑΙ όλα τα επιμέρους εισοδήματα από κάθε κατηγορία και ΣΥΜΨΗΦΙΖΟΝΤΑΙ τα ΘΕΤΙΚΑ εισοδήματα (κέρδη) με τα ΑΡΝΗΤΙΚΑ (ζημιές). Έτσι στην περίπτωση που το καθαρό εισόδημα από μια κατηγορία είναι αρνητικό, το ποσό αυτό ΑΦΑΙΡΕΙΤΑΙ από τα θετικά εισοδήματα των άλλων κατηγοριών και στο φόρο εμφανίζεται η ΔΙΑΦΟΡΑ.
ΤΑ ΤΡΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 146):
1ο 2ο 3ο ΣΤ΄ κατηγορία +1.000.000 + 400.000 + 400.000 Α-Β΄ κατηγορία + 400.000 + 200.000 + 400.000 Δ΄ κατηγορία − 200.000 − 600.000 − 900.000 ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΙΚΟ +1.200.000 − − 100.000Ο χρονικός περιορισμός: Ο συμψηφισμός … αναφέρεται σε εκείνα που προκύπτουν ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ. ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ επομένως συμψηφισμός αρνητικών εισοδημάτων μιας περιόδου με θετικά εισοδήματα ΑΛΛΗΣ περιόδου. Η εξαίρεση: για ζημιά από εμπορικές και άλλες επιχειρήσεις επιτρέπεται μεταφορά … στα ΠΕΝΤΕ ΕΠΟΜΕΝΑ ΕΤΗ, όταν πρόκειται για ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ, ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ, ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ επιχειρήσεις, με τέσσερις προϋποθέσεις:
α) η ζημιά ΔΗΛΩΝΕΤΑΙ εμπρόθεσμα και στο έτος που προκύπτει και στο έτος που μεταφέρεται β) η επιχείρηση τηρεί ΕΠΑΡΚΗ ΚΑΙ ΑΚΡΙΒΗ βιβλία και στα δύο έτη γ) η επιχείρηση ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ δ) η επιχείρηση ΑΣΚΕΙΤΑΙ ΣΤΗΝ ΗΜΕΔΑΠΗΗ αλλοδαπή ζημιά: Στην περίπτωση που η ζημιά προκύψει από πηγή, που βρίσκεται στην αλλοδαπή, συμψηφίζεται ΜΟΝΟ με θετικά εισοδήματα, που προκύπτουν ΣΤΗΝ ΑΛΛΟΔΑΠΗ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να προσδιορισθεί το συνολικό καθαρό εισόδημα ενός φορολογουμένου από όλες τις κατηγορίες μαζί, αθροίζονται όλα τα επιμέρους εισοδήματα κάθε κατηγορίας και συμψηφίζονται τα θετικά, δηλαδή τα κέρδη, με τα αρνητικά, δηλαδή τις ζημιές. Έτσι, αν το καθαρό εισόδημα μιας κατηγορίας είναι αρνητικό, αφαιρείται από τα θετικά εισοδήματα των άλλων κατηγοριών και φορολογείται η διαφορά. Ο συμψηφισμός αφορά εισοδήματα της ίδιας φορολογικής περιόδου και δεν επιτρέπεται συμψηφισμός αρνητικών εισοδημάτων μιας περιόδου με θετικά άλλης. Εξαιρετικά, η ζημιά από εμπορικές, γεωργικές, βιομηχανικές, μεταλλευτικές και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις μεταφέρεται στα πέντε επόμενα έτη, εφόσον δηλωθεί εμπρόθεσμα, τηρούνται επαρκή και ακριβή βιβλία, η επιχείρηση συνεχίζει τη λειτουργία της και ασκείται στην ημεδαπή. Η ζημιά της αλλοδαπής συμψηφίζεται μόνο με θετικά εισοδήματα της αλλοδαπής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Πότε φορολογούνται μαζί οι σύζυγοι
Ερώτηση: Πότε το εισόδημα του ενός συζύγου προστίθεται στου άλλου και φορολογούνται μαζί;
Απάντηση:
- Ο κανόνας (§13.2, σελ. 146): Οι σύζυγοι υποχρεούνται να υποβάλλουν ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ των εισοδημάτων τους, ο δε φόρος, τα τέλη και οι εισφορές, που αναλογούν, υπολογίζονται ΧΩΡΙΣΤΑ ΣΤΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΤΟΥ ΚΑΘΕΝΟΣ ΣΥΖΥΓΟΥ.
Η εξαίρεση: Το εισόδημα του ενός συζύγου ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΤΕΘΕΙ στο εισόδημα του άλλου και να φορολογηθεί μαζί, ΟΤΑΝ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ, ΠΟΥ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΛΟ ΣΥΖΥΓΟ.
ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ ─ ΧΩΡΙΣΤΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΦΟΡΟΥ Η μία δήλωση δίνει ΕΙΚΟΝΑ της οικογένειας· ο χωριστός υπολογισμός σέβεται τη ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ του καθενός ΕΞΑΙΡΕΣΗ: η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ → αλλιώς θα ήταν εύκολο να «σπάσει» το εισόδημα σε δύο μικρότερα, ώστε καθένα να μείνει σε ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΟ κλιμάκιο της προοδευτικής κλίμακαςΤο ανάλογο ζήτημα των ανηλίκων: Το εισόδημα των ανηλίκων παιδιών δηλώνεται και φορολογείται στο όνομα του γονέα, ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ, εκτός αν αυτός έχει χάσει τη γονική μέριμνα — και Όταν και οι δύο γονείς έχουν το ίδιο ποσό συνολικού εισοδήματος, τότε … προστίθεται και φορολογείται στο εισόδημα ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΤΟΥ. Το παιδί από προηγούμενο γάμο: Αν η σύζυγος έχει ανήλικο παιδί από προηγούμενο γάμο, τότε το τυχόν εισόδημά του θα προστεθεί στο εισόδημα ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ, ανεξάρτητα αν αυτή έχει εισόδημα ή έχει εισόδημα μικρότερο από εκείνο του άνδρα της. Και η διατροφή: δε θεωρείται εισόδημα το ποσό της διατροφής … που καταβάλλεται σε ΑΝΗΛΙΚΟ ΤΕΚΝΟ. Αντίθετα, το ποσό της διατροφής, που επιδικάστηκε ή συμφωνήθηκε και καταβάλλεται ΣΕ ΣΥΖΥΓΟ, ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΤΟΥ (ΤΗΣ).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά κανόνα οι σύζυγοι υποβάλλουν κοινή δήλωση των εισοδημάτων τους, αλλά ο φόρος, τα τέλη και οι εισφορές υπολογίζονται χωριστά στο εισόδημα του καθενός. Το εισόδημα του ενός συζύγου μπορεί να προστεθεί στο εισόδημα του άλλου και να φορολογηθεί μαζί μόνον όταν προέρχεται από επιχείρηση που εξαρτάται οικονομικά από τον άλλο σύζυγο. Η ρύθμιση αποτρέπει την τεχνητή κατάτμηση του εισοδήματος σε δύο μικρότερα ποσά, ώστε καθένα να υπαχθεί σε χαμηλότερο κλιμάκιο της προοδευτικής κλίμακας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Το εισόδημα των ανήλικων παιδιών
Ερώτηση: Το εισόδημα των ανήλικων παιδιών δηλώνεται και φορολογείται σε κάθε περίπτωση στ' όνομα του γονέα, που έχει το μεγαλύτερο συνολικό εισόδημα. Σχολιάστε.
Απάντηση:
- Η πρόταση είναι ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ εξαιτίας της φράσης «σε κάθε περίπτωση»: ο κανόνας ισχύει, αλλά έχει τέσσερις εξαιρέσεις και δύο παρεκκλίσεις.
Ο κανόνας (§13.2, σελ. 147): Το εισόδημα των ανηλίκων παιδιών δηλώνεται και φορολογείται στο όνομα του γονέα, που έχει το ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ.
Οι δύο παρεκκλίσεις του ίδιου κανόνα:
● «εκτός αν αυτός έχει ΧΑΣΕΙ ΤΗ ΓΟΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ, οπότε προστίθεται και φορολογείται στο όνομα του ΑΛΛΟΥ ΓΟΝΕΑ» ● «Όταν και οι δύο γονείς έχουν το ΙΔΙΟ ΠΟΣΟ συνολικού εισοδήματος … προστίθεται και φορολογείται στο εισόδημα ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΤΟΥ» ● «Αν η σύζυγος έχει ανήλικο παιδί ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΓΑΜΟ … θα προστεθεί στο εισόδημα ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ, ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ αν αυτή έχει εισόδημα ή έχει εισόδημα ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ»ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΧΩΡΙΣΤΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ (σελ. 147, αυτούσια): Ο ανήλικος υποβάλλει ΧΩΡΙΣΤΗ, ΔΙΚΗ ΤΟΥ φορολογική δήλωση, όταν πρόκειται για εισοδήματα που προέρχονται:
α) «Από την ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ» β) «Από περιουσιακά στοιχεία, που απόκτησαν από ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Ή ΑΠΟ ΔΩΡΕΑ, εκτός από τις γονικές παροχές και τις δωρεές, που έγιναν στον ανήλικο από τους γονείς του» γ) «Από ΣΥΝΤΑΞΗ, που απονεμήθηκε στο ανήλικο παιδί, λόγω ΘΑΝΑΤΟΥ του πατέρα του ή της μητέρας του» δ) «Αν περιουσιακά στοιχεία … περιήλθαν … από δωρεές ή γονικές παροχές … από γονέα του, ο οποίος ΕΧΕΙ ΑΠΟΒΙΩΣΕΙ κατά το χρόνο που προκύπτει το εισόδημα»Η λογική των εξαιρέσεων: όλες αφορούν εισόδημα που δεν προέρχεται από περιουσία του γονέα — προσωπική εργασία, κληρονομιά τρίτου, σύνταξη ορφανίας. Θα ήταν άδικο να προστεθεί σε ξένο εισόδημα και να φορολογηθεί με υψηλότερο συντελεστή λόγω της προοδευτικότητας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρόταση είναι λανθασμένη εξαιτίας της φράσης «σε κάθε περίπτωση». Κατά κανόνα το εισόδημα των ανήλικων παιδιών φορολογείται στο όνομα του γονέα με το μεγαλύτερο συνολικό εισόδημα, εκτός αν αυτός έχει χάσει τη γονική μέριμνα, οπότε φορολογείται στο όνομα του άλλου γονέα, ενώ σε ισότητα εισοδημάτων φορολογείται στο όνομα του πατέρα. Το εισόδημα ανήλικου παιδιού της συζύγου από προηγούμενο γάμο προστίθεται πάντοτε στο δικό της εισόδημα. Επιπλέον, ο ανήλικος υποβάλλει χωριστή δική του δήλωση για εισοδήματα από την προσωπική του εργασία, από περιουσιακά στοιχεία που απέκτησε από κληρονομιά ή δωρεά εκτός των γονικών παροχών, από σύνταξη λόγω θανάτου γονέα, και από δωρεές ή γονικές παροχές γονέα που έχει αποβιώσει.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Πρόσωπα που βαρύνουν τον φορολογούμενο
Ερώτηση: Ποια πρόσωπα θεωρείται ότι βαρύνουν το φορολογούμενο;
Απάντηση:
- Η απαρίθμηση (§13.4, σελ. 150, αυτούσια): Θεωρείται ότι βαρύνουν το φορολογούμενο τα εξής πρόσωπα:
α. «Ο ή η ΣΥΖΥΓΟΣ, που ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ» β. «Τα ΑΝΗΛΙΚΑ ΑΓΑΜΑ ΠΑΙΔΙΑ του, δηλ. τα παιδιά του που δεν έχουν υπερβεί την ηλικία των 18 ΕΤΩΝ» γ. «Τα ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΓΑΜΑ παιδιά, που δεν έχουν υπερβεί το ΕΙΚΟΣΤΟ ΠΕΜΠΤΟ έτος … και ΣΠΟΥΔΑΖΟΥΝ σ' αναγνωρισμένες σχολές ή σχολεία του εσωτερικού ή του εξωτερικού» δ. «Τα άγαμα παιδιά που δε σπουδάζουν, αλλά ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΤΟΥΣ ΘΗΤΕΙΑ» ε. «Τα άγαμα ή διαζευγμένα ή τελούντα σε χηρεία παιδιά, αν παρουσιάζουν ΑΝΑΠΗΡΙΑ 67% ΚΑΙ ΠΑΝΩ από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρία» στ. «Οι ΑΝΙΟΝΤΕΣ (γονείς κ.τλ.) των συζύγων» ζ. «Οι ΑΔΕΛΦΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΔΕΛΦΕΣ των δύο συζύγων, όταν είναι άγαμοι ή διαζευγμένοι ή τελούν σε χηρεία ΚΑΙ παρουσιάζουν αναπηρία 67% και πάνω» η. «Οι ΑΝΗΛΙΚΟΙ ΟΡΦΑΝΟΙ ΑΠΟ ΠΑΤΕΡΑ ΚΑΙ ΜΗΤΕΡΑ συγγενείς μέχρι τον ΤΡΙΤΟ ΒΑΘΜΟ οποιουδήποτε από τους συζύγους»ΟΙ ΔΥΟ ΣΩΡΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ (για τα πρόσωπα β έως η):
1. ΣΥΝΟΙΚΗΣΗ με τον φορολογούμενο 2. ΕΤΗΣΙΟ φορολογούμενο ΚΑΙ απαλλασσόμενο εισόδημα έως 300.000 δρχ. → έως 600.000 δρχ. αν παρουσιάζουν ΑΝΑΠΗΡΙΑ 67% και πάνω από διανοητική καθυστέρηση ή φυσική αναπηρίαΗ σημασία: τα πρόσωπα αυτά δίνουν μείωση φόρου για τα παιδιά (§13.6, 25.000 / 35.000 / 45.000 δρχ.) και έκπτωση δαπανών από το εισόδημα — ενοίκιο σπουδαστή, φροντιστήρια, νοσοκομειακή περίθαλψη και, σε αναπηρία 67%, 500.000 δρχ. χωρίς δικαιολογητικά (§13.5κ, σελ. 154). Προσοχή στη διαφορά: ο ανιών (γονέας, παππούς) βαρύνει τον φορολογούμενο χωρίς προϋπόθεση αναπηρίας· ο αδελφός ή η αδελφή μόνο με αναπηρία 67% και εφόσον είναι άγαμοι, διαζευγμένοι ή σε χηρεία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Θεωρείται ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο ο ή η σύζυγος που δεν έχει φορολογούμενο εισόδημα, τα ανήλικα άγαμα παιδιά του κάτω των δεκαοκτώ ετών, τα ενήλικα άγαμα παιδιά που δεν έχουν υπερβεί το εικοστό πέμπτο έτος και σπουδάζουν σε αναγνωρισμένες σχολές ή σχολεία, τα άγαμα παιδιά που υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία, τα άγαμα, διαζευγμένα ή σε χηρεία παιδιά με αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό και πάνω, οι ανιόντες των συζύγων, οι αδελφοί και αδελφές των συζύγων όταν είναι άγαμοι, διαζευγμένοι ή σε χηρεία και έχουν αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό, και οι ανήλικοι ορφανοί από πατέρα και μητέρα συγγενείς μέχρι τον τρίτο βαθμό. Τα πρόσωπα αυτά, εκτός του συζύγου, πρέπει να συνοικούν με τον φορολογούμενο και το ετήσιο φορολογούμενο και απαλλασσόμενο εισόδημά τους να μην ξεπερνά τις τριακόσιες χιλιάδες δραχμές, ή τις εξακόσιες χιλιάδες αν παρουσιάζουν αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό και πάνω.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Πραγματικές απαλλαγές μισθωτών υπηρεσιών
Ερώτηση: Ποια εισοδήματα από μισθωτές υπηρεσίες απαλλάσσονται πραγματικά από το φόρο;
Απάντηση:
- Η έννοια (§13.3, σελ. 147): Οι απαλλαγές διακρίνονται σε ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ, όταν συνδέονται με το πρόσωπο που απαλλάσσεται λόγω του αξιώματός του (πρέσβης κ.τ.λ.), και σε ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ, όταν αναφέρονται στα ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ του φορολογούμενου.
Οι απαλλαγές της κατηγορίας IV (σελ. 149-150, αυτούσια): Από το εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες:
α) «Οι ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ και οι κάθε φύσης ΠΕΡΙΘΑΛΨΕΙΣ, που παρέχονται στους ΑΝΑΠΗΡΟΥΣ ΚΑΙ ΘΥΜΑΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ή στις οικογένειές τους» β) «Τα ΕΞΟΔΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ, που παρέχονται στους ΝΟΜΑΡΧΕΣ μέχρι ποσό ίσο με τα 2/3 των ετήσιων κύριων αποδοχών τους. Επίσης ΟΛΑ τα έξοδα παράστασης που παρέχονται στους ΔΗΜΑΡΧΟΥΣ, ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥΣ και ΠΡΟΕΔΡΟΥΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ» γ) «Το ΕΞΩΪΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΕΠΙΔΟΜΑ που καταβάλλεται στους δικαιούχους από το Δημόσιο ή άλλους ασφαλιστικούς φορείς» δ) «Οι αμοιβές, που καταβάλλονται από το ελληνικό δημόσιο, τους δήμους …, τον EOT και το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών σε ΞΕΝΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ ή μεμονωμένους καλλιτέχνες ξένων χωρών» ζ) «Τα ΧΡΗΜΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ, που καταβάλλονται από το Δημόσιο ή την ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ για τη βράβευση επιστημονικών καλλιτεχνικών και πνευματικών γενικά επιδόσεων»Η διάκριση από τα «μη εισοδήματα»: άλλο πράγμα η απαλλαγή και άλλο η μη υπαγωγή στην έννοια του εισοδήματος. Η αποζημίωση για δαπάνες υπηρεσίας ή η εφάπαξ παροχή των ταμείων Πρόνοιας δε θεωρείται εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες (§12.9.1, σελ. 133) — δεν χρειάζεται καν απαλλαγή. Και οι προσωπικές απαλλαγές (§13.3.1, σελ. 148) αφορούν επίσης μισθωτό εισόδημα: οι αλλοδαποί πρεσβευτές και οι άλλοι διπλωματικοί αντιπρόσωποι ΜΕ ΤΟΝ ΟΡΟ ΤΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΟΤΗΤΑΣ και οι πρόξενοι, προξενικοί πράκτορες και κατώτερο προσωπικό των ξένων πρεσβειών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από το εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες απαλλάσσονται πραγματικά οι συντάξεις και οι κάθε φύσης περιθάλψεις που παρέχονται στους αναπήρους και στα θύματα πολέμου ή στις οικογένειές τους, τα έξοδα παράστασης των νομαρχών μέχρι ποσό ίσο με τα δύο τρίτα των ετήσιων κύριων αποδοχών τους καθώς και όλα τα έξοδα παράστασης δημάρχων, αντιδημάρχων και προέδρων κοινοτήτων, το εξωϊδρυματικό επίδομα που καταβάλλεται από το Δημόσιο ή ασφαλιστικούς φορείς, οι αμοιβές που καταβάλλονται από το ελληνικό δημόσιο, τους δήμους, τον ΕΟΤ και το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών σε ξένα καλλιτεχνικά συγκροτήματα ή μεμονωμένους καλλιτέχνες ξένων χωρών, και τα χρηματικά βραβεία που καταβάλλονται από το Δημόσιο ή την Ακαδημία Αθηνών για επιστημονικές, καλλιτεχνικές και πνευματικές επιδόσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 6 — Πραγματικές απαλλαγές κινητών αξιών
Ερώτηση: Ποια εισοδήματα από κινητές αξίες απαλλάσσονται πραγματικά από το φόρο;
Απάντηση:
- Οι απαλλαγές της κατηγορίας II (§13.3.2, σελ. 149, αυτούσια): Από το εισόδημα από κινητές αξίες:
α) «Οι ΤΟΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ, τα οποία εκδίδονται με έντοκα γραμμάτια, με ομολογίες, εφόσον απαλλάσσονται από το νόμο» β) «Οι τόκοι των ΕΝΥΠΟΘΗΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ, που χορηγούνται από την αλλοδαπή από αλλοδαπούς δανειστές ΣΕ ΠΛΟΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ» γ) «Τα ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ των μετοχών και των ιδρυτικών τίτλων των ελληνικών Ανωνύμων Εταιρειών, που ασχολούνται με την ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΠΛΟΙΩΝ» δ) «Οι τόκοι των ΟΜΟΛΟΓΙΑΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ ΤΗΣ ΔΕΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΤΕ, εφόσον προβλέπεται απαλλαγή από το νόμο» ε) «Οι τόκοι των ομολογιακών δανείων, που εκδίδει η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ σε δραχμές ή συνάλλαγμα στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό»Ο σκοπός των απαλλαγών
α, δ, ε → ΔΑΝΕΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ και των ΔΕΚΟ: η απαλλαγή κάνει τους τίτλους ΕΛΚΥΣΤΙΚΟΤΕΡΟΥΣ και μειώνει το κόστος δανεισμού β, γ → ΝΑΥΤΙΛΙΑ: κλάδος με ιδιαίτερο φορολογικό καθεστώς — τα κέρδη από εκμετάλλευση πλοίων «υποβάλλονται σε ΕΙΔΙΚΟ ΦΟΡΟ» (§13.3.2 III)Η διάκριση απαλλαγής και εξάντλησης: δεν ταυτίζεται η απαλλαγή με τη μη υπαγωγή σε φορολογία στο όνομα του δικαιούχου. Το βιβλίο σημειώνει (§12.6.4, σελ. 124) ότι από τα εισοδήματα κινητών αξιών άλλα φορολογούνται ΑΥΤΟΤΕΛΩΣ (π.χ. τόκοι καταθέσεων ταμιευτηρίου) Ή ΑΠΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΟ (π.χ. τόκοι, καταθέσεις στεγαστικού ταμιευτηρίου για την απόκτηση πρώτης κατοικίας). Ενώ άλλα ΔΕΝ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ (π.χ. μερίσματα μετοχών ημεδαπών Α.Ε.), γιατί με τη φορολόγηση των κερδών της Α.Ε. εξαντλήθηκε η φορολογική απαίτηση του δημοσίου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από το εισόδημα από κινητές αξίες απαλλάσσονται πραγματικά οι τόκοι εθνικών δανείων που εκδίδονται με έντοκα γραμμάτια ή ομολογίες, εφόσον απαλλάσσονται από τον νόμο, οι τόκοι των ενυπόθηκων δανείων που χορηγούνται από αλλοδαπούς δανειστές σε πλοία ελληνικής ιθαγένειας, τα μερίσματα των μετοχών και των ιδρυτικών τίτλων ελληνικών ανωνύμων εταιρειών που ασχολούνται με την εκμετάλλευση πλοίων, οι τόκοι των ομολογιακών δανείων της ΔΕΗ και του ΟΤΕ εφόσον προβλέπεται απαλλαγή από τον νόμο, και οι τόκοι των ομολογιακών δανείων που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σε δραχμές ή συνάλλαγμα στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Οι απαλλαγές αυτές αποσκοπούν αφενός στη διευκόλυνση του δανεισμού του Δημοσίου και των δημόσιων επιχειρήσεων, αφετέρου στην ενίσχυση της ναυτιλίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 7 — Ο συμπληρωματικός φόρος
Ερώτηση: Πότε επιβάλλεται συμπληρωματικός φόρος;
Απάντηση:
- Η προϋπόθεση (§13.7, σελ. 163): Όταν στο συνολικό εισόδημα του υπόχρεου περιλαμβάνεται και ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΠΟ ΑΚΙΝΗΤΑ, (εκτός από το ποσό του τεκμαρτού απαλλασσόμενου εισοδήματος από ιδιοκατοίκηση κύριας και δευτερεύουσας κατοικίας) το ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΠΟΣΟ αυτού του εισοδήματος υποβάλλεται και σε ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΦΟΡΟ, ο οποίος υπολογίζεται με ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΤΡΙΑ ΤΟΙΣ ΕΚΑΤΟ (3%).
Ο αυξημένος συντελεστής: Ειδικά, ο συντελεστής αυτός ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΣΕ 6% και επιβάλλεται στο ακαθάριστο εισόδημα από ιδιοκατοίκηση, εκμίσθωση κ.τλ. ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΜΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ, κάθε μίας από αυτές, ΠΑΝΩ ΑΠΟ 300 Τ.Μ.
Το ανώτατο όριο: Το ποσό του συμπληρωματικού φόρου ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ ΤΟ ΠΟΣΟ ΤΟΥ (ΚΥΡΙΟΥ) ΦΟΡΟΥ, που αναλογεί στο συνολικό εισόδημα του φορολογούμενου.
ΤΑ ΤΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ 1. ΒΑΣΗ: το ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ εισόδημα από ακίνητα — όχι το καθαρό, δηλαδή ΠΡΙΝ από τις εκπτώσεις 10%+15%, 5%+5% κ.λπ. του §12.5.3 2. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ: ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ (3% ή 6%) — όχι προοδευτικός όπως η κλίμακα 3. ΟΡΙΟ: δεν υπερβαίνει τον ΚΥΡΙΟ φόροΤι εξαιρείται: το τεκμαρτό απαλλασσόμενο εισόδημα από ιδιοκατοίκηση κύριας και δευτερεύουσας κατοικίας — δηλαδή τα 150 τ.μ. που απαλλάσσονται κατά τον §13.3.2 I β (σελ. 148). Η σχέση με την προκαταβολή (§13.8, σελ. 164): η προκαταβολή του επόμενου έτους υπολογίζεται με ποσοστό 55% στο ποσό του ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ φόρου, μείον οι παρακρατηθέντες φόροι. Η μεταγενέστερη μεταβολή (σημείωση, σελ. 163): προβλέπεται μείωση του συμπληρωματικού φόρου για τα εισοδήματα από ακίνητα από 3% σε 1,5%, ενώ για τα ακίνητα μεγαλύτερα από 300 τ.μ. ο συμπληρωματικός φόρος μειώνεται από 6% σε 3%.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Συμπληρωματικός φόρος επιβάλλεται όταν στο συνολικό εισόδημα του υπόχρεου περιλαμβάνεται και εισόδημα από ακίνητα, εκτός από το τεκμαρτό απαλλασσόμενο εισόδημα από ιδιοκατοίκηση κύριας και δευτερεύουσας κατοικίας. Υπολογίζεται στο ακαθάριστο ποσό του εισοδήματος αυτού, με αναλογικό συντελεστή τρία τοις εκατό. Ο συντελεστής αυξάνεται σε έξι τοις εκατό και επιβάλλεται στο ακαθάριστο εισόδημα από ιδιοκατοίκηση ή εκμίσθωση κατοικιών με επιφάνεια, καθεμιάς από αυτές, πάνω από τριακόσια τετραγωνικά μέτρα. Το ποσό του συμπληρωματικού φόρου δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό του κύριου φόρου που αναλογεί στο συνολικό εισόδημα του φορολογουμένου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 8 — Φόροι που εκπίπτουν από τον αναλογούντα φόρο
Ερώτηση: Ποιοι φόροι εκπίπτουν από το φόρο, που αναλογεί στο συνολικό καθαρό εισόδημα;
Απάντηση:
- Οι τρεις εκπτώσεις (§13.10, σελ. 165, αυτούσια): Από το φόρο, που αναλογεί στο συνολικό καθαρό εισόδημα, εκπίπτουν οι παρακάτω φόροι:
α) «Ο φόρος που ΠΡΟΚΑΤΑΒΛΗΘΗΚΕ από το φορολογούμενο» β) «Ο φόρος που ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ από ορισμένα εισοδήματα (π.χ. μισθωτών υπηρεσιών, κινητών αξιών κ.τλ.)» γ) «Ο φόρος που αποδεδειγμένα ΚΑΤΑΒΛΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΛΛΟΔΑΠΗ, για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν εκεί και τα οποία φορολογούνται και στην Ελλάδα, επειδή ο φορολογούμενος κατοικεί εδώ. Ο φόρος αυτός ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΠΕΡΝΑ το ποσό του φόρου, που αναλογεί στην Ελλάδα για το αλλοδαπό εισόδημα»Ο μερισμός για την αλλοδαπή: Ο φόρος που αναλογεί στην Ελλάδα για το εισόδημα, που αποκτήθηκε στο εξωτερικό, βρίσκεται αν ΜΕΡΙΣΘΕΙ Ο ΦΟΡΟΣ, ΠΟΥ ΑΝΑΛΟΓΕΙ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΣΕ ΜΕΡΗ ΑΝΑΛΟΓΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, δηλαδή εκείνου που αποκτάται στην Ελλάδα και εκείνου που αποκτάται στο εξωτερικό. Η επιστροφή: Στην περίπτωση που το ποσό του φόρου που προκαταβλήθηκε ή παρακρατήθηκε είναι ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ από τον οφειλόμενο φόρο, η επιπλέον διαφορά ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙ.
ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ (§13.6): «Αν … προκύπτει ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ, αυτό ΔΕΝ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ούτε συμψηφίζεται … ούτε μεταφέρεται … στα εισοδήματα του άλλου συζύγου» ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΘΕΙΣ Ή ΠΡΟΚΑΤΑΒΛΗΘΕΙΣ ΦΟΡΟΣ (§13.10): η διαφορά ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙ → οι μειώσεις είναι ΕΛΑΦΡΥΝΣΗ, ενώ ο παρακρατηθείς φόρος είναι ΧΡΗΜΑ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΟΥ ΠΟΥ ΗΔΗ ΠΛΗΡΩΘΗΚΕΗ καταβολή: σε ΤΡΕΙΣ (3) ΙΣΕΣ ΔΟΣΕΙΣ — η πρώτη μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα από τη βεβαίωση και οι επόμενες του τρίτου και πέμπτου μήνα· οφειλή έως 30.000 δρχ. μπορεί να καταβληθεί μέχρι … του μεθεπόμενου μήνα· εφάπαξ καταβολή δίνει έκπτωση 2,5%, ενώ αν … ο φόρος βεβαιώνεται μετά τον μήνα Οκτώβριο … καταβάλλεται εφάπαξ (χωρίς έκπτωση).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από τον φόρο που αναλογεί στο συνολικό καθαρό εισόδημα εκπίπτουν ο φόρος που προκαταβλήθηκε από τον φορολογούμενο, ο φόρος που παρακρατήθηκε στην πηγή από ορισμένα εισοδήματα, όπως των μισθωτών υπηρεσιών και των κινητών αξιών, και ο φόρος που αποδεδειγμένα καταβλήθηκε στην αλλοδαπή για εισοδήματα που αποκτήθηκαν εκεί και φορολογούνται και στην Ελλάδα. Ο τελευταίος δεν πρέπει να ξεπερνά τον φόρο που αναλογεί στην Ελλάδα για το αλλοδαπό εισόδημα, ο οποίος βρίσκεται με μερισμό του συνολικού φόρου ανάλογα με τα δύο τμήματα του εισοδήματος. Αν ο φόρος που προκαταβλήθηκε ή παρακρατήθηκε είναι μεγαλύτερος από τον οφειλόμενο, η επιπλέον διαφορά επιστρέφεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 1 — Έκπτωση δαπανών οικογένειας με προστατευόμενα μέλη
Ερώτηση: Ένας δημόσιος υπάλληλος με σύζυγο, που ασκεί ελευθέριο επάγγελμα, έχει δύο παιδιά ηλικίας 11 και 14 χρόνων. Με τους φορολογούμενους συνοικούν και τους βαρύνουν ο πατέρας του συζύγου και η αδελφή της συζύγου η οποία και παρουσιάζει φυσική αναπηρία 67%. Το ετήσιο καθαρό εισόδημά τους ήταν 5.800.000 δρχ. και 3.000.000 δρχ. για το σύζυγο και τη σύζυγο αντίστοιχα. Η οικογένεια για το 1998 παρουσίασε τα νόμιμα παραστατικά για τις εξής δαπάνες: α. Ασφάλιστρα ζωής του συζύγου, 180.000 δρχ. β. Νοσοκομειακή περίθαλψη της αδελφής της συζύγου 150.000 δρχ. γ. Φροντιστήριο του ενός παιδιού 180.000 δρχ. δ. Καταβολή τόκων για στεγαστικό δάνειο κύριας κατοικίας 360.000 δρχ. Ποιο είναι το συνολικό ποσό έκπτωσης που δικαιούται η οικογένεια;
Απάντηση:
-
Ο κανόνας κατανομής (§13.5, σελ. 154): Στην περίπτωση που η σύζυγος έχει εισόδημα, οι δαπάνες που αφορούν τόσο την ίδια, όσο και τα παιδιά της από προηγούμενο γάμο, ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΗΣ Κ.ΤΛ., αφαιρούνται ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑ. Άρα οι δαπάνες για την αδελφή της συζύγου βαρύνουν τη σύζυγο. Συνολικό οικογενειακό εισόδημα: 5.800.000 + 3.000.000 = 8.800.000 δρχ.
Ι. Ο ΣΥΖΥΓΟΣ (εισόδημα 5.800.000 δρχ.)
α) ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΑ ΖΩΗΣ Δαπάνη 180.000 δρχ. Όριο λόγω εισοδήματος (8.800.000 × 4%) 352.000 δρχ. Ανώτατο όριο 200.000 δρχ. Η δαπάνη είναι μικρότερη και από τα δύο όρια → Εκπίπτει ποσό 180.000 δρχ. γ) ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΠΑΙΔΙΟΥ Ποσό έκπτωσης (180.000 × 40%) 72.000 δρχ. Ανώτατο όριο 150.000 δρχ. → Εκπίπτει ποσό 72.000 δρχ. δ) ΤΟΚΟΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΟΥ ΔΑΝΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ «Αυτός ο περιορισμός (25%) ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ μόνο στην περίπτωση που οι τόκοι αναφέρονται σε δάνεια για την απόκτηση ΠΡΩΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ» (σελ. 153) → Εκπίπτει ολόκληρο το ποσό 360.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΠΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΖΥΓΟΥ 612.000 δρχ.ΙΙ. Η ΣΥΖΥΓΟΣ (εισόδημα 3.000.000 δρχ.)
β) ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΤΗΣ ΑΔΕΛΦΗΣ ΤΗΣ «Το ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ των εξόδων ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης του φορολογούμενου και των λοιπών προσώπων, που συνοικούν με αυτόν και τον βαρύνουν» (σελ. 152) → Εκπίπτει ολόκληρο το ποσό 150.000 δρχ. ε) ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΟ ΜΕΛΟΣ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ 67% «ΧΩΡΙΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ εκπίπτει ως δαπάνη ποσό ύψους 500.000 δρχ. … για καθένα από τα πρόσωπα, που συνοικούν με αυτόν και τον βαρύνουν» (σελ. 154) → Εκπίπτει ποσό 500.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΖΥΓΟΥ 650.000 δρχ.ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΕΚΠΤΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
Σύζυγος 612.000 δρχ. Σύζυγος 650.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ 1.262.000 δρχ.Παρατήρηση για τον πατέρα του συζύγου: ως ανιών βαρύνει τον φορολογούμενο (§13.4 στ), αλλά δεν παρουσιάζει αναπηρία 67%, οπότε δεν δίνει την έκπτωση των 500.000 δρχ. — αυτή προϋποθέτει ρητά αναπηρία 67% και πάνω, τυφλότητα, νεφροπάθεια, μεσογειακή αναιμία, αναπηρία αξιωματικού ή ιδιότητα θύματος πολέμου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι δαπάνες που αφορούν την αδελφή της συζύγου αφαιρούνται από το δικό της εισόδημα. Ο σύζυγος εκπίπτει, πρώτον, τα ασφάλιστρα ζωής 180.000 δραχμών, αφού είναι μικρότερα και από το όριο του τέσσερα τοις εκατό του οικογενειακού εισοδήματος των 8.800.000, δηλαδή 352.000 δραχμές, και από το ανώτατο όριο των 200.000 δραχμών. Δεύτερον, το σαράντα τοις εκατό της δαπάνης φροντιστηρίου, δηλαδή 72.000 δραχμές, ποσό μικρότερο του ανώτατου ορίου των 150.000. Τρίτον, ολόκληρους τους τόκους των 360.000 δραχμών, γιατί το όριο του είκοσι πέντε τοις εκατό δεν ισχύει για δάνεια πρώτης κατοικίας. Σύνολο εκπτώσεων του συζύγου 612.000 δραχμές. Η σύζυγος εκπίπτει ολόκληρη τη δαπάνη νοσοκομειακής περίθαλψης της αδελφής της, δηλαδή 150.000 δραχμές, και 500.000 δραχμές χωρίς δικαιολογητικά για το προστατευόμενο μέλος με αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό, σύνολο 650.000 δραχμές. Το συνολικό ποσό έκπτωσης της οικογένειας είναι 1.262.000 δραχμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 2 — Έκπτωση δαπανών ελεύθερου επαγγελματία
Ερώτηση: Ένας ελεύθερος επαγγελματίας έγγαμος με ένα παιδί και σύζυγο που δεν εργάζεται αποκτά καθαρό εισόδημα για το 1998 ύψους 3.500.000 δρχ. Οι δαπάνες της οικογένειας για το ίδιο οικονομικό έτος ήταν: α. Ενοίκια για κύρια κατοικία 60.000 δρχ./ μήνα β. Νοσοκομειακή περίθαλψη της συζύγου 80.000 δρχ. γ. Ασφάλιστρα ζωής του συζύγου 100.000 δρχ. Ποιο το συνολικό ποσό έκπτωσης που δικαιούται η οικογένεια;
Απάντηση:
-
Η σύζυγος δεν εργάζεται, άρα όλες οι δαπάνες αφαιρούνται από το εισόδημα του συζύγου (3.500.000 δρχ.), το οποίο είναι και το συνολικό οικογενειακό εισόδημα.
α) ΕΝΟΙΚΙΟ ΚΥΡΙΑΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ (§13.5 α1, σελ. 150)
Ετήσιο ενοίκιο (60.000 δρχ./μήνα × 12 μήνες) 720.000 δρχ. Ποσό έκπτωσης (720.000 × 30%) 216.000 δρχ. Όριο λόγω εισοδήματος (3.500.000 × 15%) 525.000 δρχ. Ανώτατο όριο 240.000 δρχ. Το ποσό των 216.000 είναι μικρότερο και από το όριο του εισοδήματος (525.000) και από το ανώτατο (240.000) → Εκπίπτει ποσό 216.000 δρχ.β) ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΤΗΣ ΣΥΖΥΓΟΥ (§13.5 ε, σελ. 152)
«Το ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ των εξόδων ιατρικής και νοσοκομειακής περίθαλψης του φορολογούμενου και των λοιπών προσώπων, που συνοικούν με αυτόν και τον βαρύνουν» → Εκπίπτει ολόκληρο το ποσό 80.000 δρχ.γ) ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΑ ΖΩΗΣ (§13.5 β, σελ. 151)
Δαπάνη για ασφάλιστρα ζωής 100.000 δρχ. Όριο λόγω εισοδήματος (3.500.000 × 4%) 140.000 δρχ. Ανώτατο όριο 200.000 δρχ. → Εκπίπτει ποσό 100.000 δρχ.ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΕΚΠΤΩΣΗΣ
α) Ενοίκιο κύριας κατοικίας 216.000 δρχ. β) Νοσοκομειακή περίθαλψη 80.000 δρχ. γ) Ασφάλιστρα ζωής 100.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ 396.000 δρχ.Η επαλήθευση με το παράδειγμα 1° του βιβλίου (σελ. 154-156): εργαζόμενος με εισόδημα 7.000.000 και ενοίκιο 60.000 δρχ./μήνα εκπίπτει ακριβώς 216.000 δρχ. (720.000 × 30%, μικρότερο και από το 15% του εισοδήματος και από το ανώτατο των 240.000) — ίδια αριθμητική. Παρατήρηση: το φορολογητέο εισόδημα του συζύγου γίνεται 3.500.000 − 396.000 = 3.104.000 δρχ., στο οποίο θα εφαρμοστεί η γενική κλίμακα (είναι ελεύθερος επαγγελματίας, όχι μισθωτός) με μείωση 25.000 δρχ. για το ένα παιδί.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επειδή η σύζυγος δεν εργάζεται, όλες οι δαπάνες αφαιρούνται από το εισόδημα του συζύγου, που είναι 3.500.000 δραχμές. Το ετήσιο ενοίκιο κύριας κατοικίας είναι 60.000 επί δώδεκα, δηλαδή 720.000 δραχμές, και η έκπτωση τριάντα τοις εκατό δίνει 216.000 δραχμές, ποσό μικρότερο και από το όριο του δεκαπέντε τοις εκατό του εισοδήματος, που είναι 525.000, και από το ανώτατο όριο των 240.000 δραχμών, οπότε εκπίπτει ολόκληρο. Η δαπάνη νοσοκομειακής περίθαλψης της συζύγου εκπίπτει εξ ολοκλήρου, δηλαδή 80.000 δραχμές. Τα ασφάλιστρα ζωής των 100.000 δραχμών είναι μικρότερα και από το όριο του τέσσερα τοις εκατό του εισοδήματος, που είναι 140.000, και από το ανώτατο των 200.000, οπότε εκπίπτουν ολόκληρα. Το συνολικό ποσό έκπτωσης είναι 216.000 συν 80.000 συν 100.000 ίσον 396.000 δραχμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 3 — Έκπτωση δαπανών οικογένειας μισθωτών
Ερώτηση: Μια οικογένεια μισθωτών με δύο παιδιά ηλικίας 12 και 22 ετών για το 1998 έχουν καθαρά εισοδήματα 2.800.000 και 3.000.000 δρχ. για το σύζυγο και τη σύζυγο αντίστοιχα. Η οικογένεια για το 1998 εμφάνισε τα νόμιμα παραστατικά για τις εξής δαπάνες: α. Φροντιστήριο του μικρού παιδιού 160.000 δρχ. β. Ενοίκιο του μεγάλου παιδιού που σπουδάζει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Θράκης 40.000 δρχ. γ. Νοσοκομειακή περίθαλψη του συζύγου 60.000 δρχ. Ποιο το συνολικό ποσό έκπτωσης που δικαιούται η οικογένεια;
Απάντηση:
-
Πρώτα ο έλεγχος των προσώπων (§13.4, σελ. 150): και τα δύο παιδιά βαρύνουν τους γονείς — το 12χρονο ως ανήλικο άγαμο, το 22χρονο ως ενήλικο άγαμο που δεν έχει υπερβεί το εικοστό πέμπτο έτος … και σπουδάζει σ' αναγνωρισμένες σχολές. Οι δαπάνες που αφορούν τα παιδιά και τον σύζυγο αφαιρούνται από το εισόδημα του συζύγου (2.800.000 δρχ.).
α) ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ (§13.5 γ, σελ. 152)
Ποσό έκπτωσης (160.000 × 40%) 64.000 δρχ. Ανώτατο όριο ανά πρόσωπο 150.000 δρχ. → Εκπίπτει ποσό 64.000 δρχ.β) ΕΝΟΙΚΙΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΟΥ ΣΠΟΥΔΑΖΕΙ (§13.5 α2, σελ. 151)
Ετήσια δαπάνη ενοικίου (όπως δίνεται) 40.000 δρχ. Ποσό έκπτωσης (40.000 × 30%) 12.000 δρχ. Όριο λόγω εισοδήματος (2.800.000 × 10%) 280.000 δρχ. Ανώτατο όριο 120.000 δρχ. → Εκπίπτει ποσό 12.000 δρχ.γ) ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΤΟΥ ΣΥΖΥΓΟΥ
→ Εκπίπτει ολόκληρο το ποσό 60.000 δρχ.ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΕΚΠΤΩΣΗΣ
α) Φροντιστήριο 64.000 δρχ. β) Ενοίκιο σπουδάζοντος παιδιού 12.000 δρχ. γ) Νοσοκομειακή περίθαλψη 60.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ (στον σύζυγο) 136.000 δρχ. Η σύζυγος δεν εμφανίζει δικές της δαπάνες → 0ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΗΣ: αν το ποσό των 40.000 δρχ. εννοείται ΑΝΑ ΜΗΝΑ, όπως στα παραδείγματα των σελ. 156 και 161 του βιβλίου, τότε:
Ετήσιο ενοίκιο (40.000 × 12) 480.000 δρχ. Ποσό έκπτωσης (480.000 × 30%) 144.000 δρχ. Όριο λόγω εισοδήματος (2.800.000 × 10%) 280.000 δρχ. Ανώτατο όριο 120.000 δρχ. Η έκπτωση 144.000 είναι μικρότερη του ορίου εισοδήματος αλλά ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ του ανωτάτου ορίου → Εκπίπτει ποσό 120.000 δρχ. ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΠΤΩΣΕΩΝ: 64.000 + 120.000 + 60.000 = 244.000 δρχ.Το φορολογητέο εισόδημα: με την πρώτη ανάγνωση ο σύζυγος φορολογείται για 2.800.000 − 136.000 = 2.664.000 δρχ. και η σύζυγος για 3.000.000 δρχ., με την κλίμακα μισθωτών και μείωση 2 × 25.000 = 50.000 δρχ. στον σύζυγο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Και τα δύο παιδιά βαρύνουν τους γονείς, το δωδεκάχρονο ως ανήλικο άγαμο και το εικοσιδυάχρονο ως ενήλικο άγαμο κάτω των είκοσι πέντε ετών που σπουδάζει. Οι δαπάνες αφαιρούνται από το εισόδημα του συζύγου. Η δαπάνη φροντιστηρίου των 160.000 δραχμών εκπίπτει κατά σαράντα τοις εκατό, δηλαδή 64.000 δραχμές, ποσό μικρότερο του ανώτατου ορίου των 150.000. Το ενοίκιο του παιδιού που σπουδάζει, ύψους 40.000 δραχμών, εκπίπτει κατά τριάντα τοις εκατό, δηλαδή 12.000 δραχμές, ποσό μικρότερο και από το δέκα τοις εκατό του εισοδήματος, που είναι 280.000, και από το ανώτατο όριο των 120.000. Η νοσοκομειακή περίθαλψη του συζύγου εκπίπτει εξ ολοκλήρου, δηλαδή 60.000 δραχμές. Το συνολικό ποσό έκπτωσης είναι 136.000 δραχμές. Αν το ενοίκιο εννοείται ανά μήνα, το ετήσιο ποσό γίνεται 480.000 δραχμές, η έκπτωση τριάντα τοις εκατό δίνει 144.000 και περιορίζεται στο ανώτατο όριο των 120.000 δραχμών, οπότε το συνολικό ποσό έκπτωσης γίνεται 244.000 δραχμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 4 — Φόρος φορολογουμένου με δύο παιδιά
Ερώτηση: Ένας φορολογούμενος με σύζυγο που δεν εργάζεται, και δύο παιδιά το 1998 απέκτησε καθαρό εισόδημα 3.000.000 δρχ. Ποιο το ποσό του φόρου που πρέπει να καταβάλλει, αν του έχει γίνει παρακράτηση φόρου 50.000 δρχ.;
Απάντηση:
-
Η εκφώνηση δεν προσδιορίζει την κατηγορία του εισοδήματος· εφαρμόζεται επομένως η γενική κλίμακα του οικονομικού έτους 1999 (§13.6, σελ. 158), με σημείωση για την περίπτωση μισθωτού.
ΒΗΜΑ 1 — Ο φόρος της γενικής κλίμακας
ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 1999 Μέχρι του ποσού 2.637.500 δρχ. αντιστοιχεί φόρος 79.125 δρχ. Στο υπόλοιπο 3.000.000 − 2.637.500 = 362.500 δρχ. 362.500 × 15% = 54.375 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── Στο σύνολο 3.000.000 δρχ. αναλογεί φόρος 133.500 δρχ.ΒΗΜΑ 2 — Μείωση λόγω τέκνων (§13.6, σελ. 158)
«25.000 δρχ. για κάθε παιδί του, όταν έχει ΜΕΧΡΙ ΔΥΟ παιδιά που τον βαρύνουν» 2 παιδιά × 25.000 = 50.000 δρχ. Φόρος κλίμακας 133.500 δρχ. μείον μείωση τέκνων 50.000 δρχ. ΦΟΡΟΣ ΠΟΥ ΑΝΑΛΟΓΕΙ 83.500 δρχ.ΒΗΜΑ 3 — Έκπτωση του παρακρατηθέντος φόρου (§13.10, σελ. 165)
«Από το φόρο, που αναλογεί στο συνολικό καθαρό εισόδημα, εκπίπτουν … β) Ο φόρος που ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ» Φόρος που αναλογεί 83.500 δρχ. μείον φόρος που παρακρατήθηκε 50.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΦΟΡΟΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΒΑΛΕΙ 33.500 δρχ.ΑΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΜΙΣΘΩΤΟ — με την κλίμακα μισθών και συντάξεων:
Μέχρι 2.637.500 δρχ. αντιστοιχεί φόρος 64.125 δρχ. Στο υπόλοιπο 362.500 × 15% = 54.375 δρχ. Στο σύνολο 3.000.000 αναλογεί φόρος 118.500 δρχ. (ταυτίζεται με το παράδειγμα 1° της σελ. 160) μείον μείωση για δύο παιδιά 50.000 δρχ. Φόρος που αναλογεί 68.500 δρχ. μείον παρακράτηση 50.000 δρχ. ΦΟΡΟΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΒΑΛΛΕΤΑΙ 18.500 δρχ.Η καταβολή (§13.10, σελ. 165): ο φόρος καταβάλλεται σε τρεις (3) ίσες δόσεις, αλλά Αν το συνολικό ποσό οφειλής για τον φορολογούμενο και τη σύζυγό του αθροιστικά είναι μέχρι το ποσό των τριάντα χιλιάδων (30.000) δραχμών, αυτό μπορεί να καταβληθεί μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του ΜΕΘΕΠΟΜΕΝΟΥ μήνα από τη βεβαίωση — όπως στην περίπτωση του μισθωτού. Αν το ποσό … καταβληθεί ΕΦΑΠΑΞ μέσα στην προθεσμία καταβολής της πρώτης δόσης … παρέχεται ΕΚΠΤΩΣΗ 2,5%.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τη γενική φορολογική κλίμακα του οικονομικού έτους 1999, ο φόρος μέχρι το ποσό των 2.637.500 δραχμών είναι 79.125 δραχμές, ενώ στο υπόλοιπο των 362.500 δραχμών με συντελεστή δεκαπέντε τοις εκατό αναλογούν 54.375 δραχμές, οπότε στο σύνολο των 3.000.000 δραχμών αναλογεί φόρος 133.500 δραχμές. Επειδή τον φορολογούμενο βαρύνουν δύο παιδιά, ο φόρος μειώνεται κατά 25.000 δραχμές για καθένα, δηλαδή κατά 50.000 δραχμές, και ο αναλογών φόρος γίνεται 83.500 δραχμές. Αφαιρώντας τον φόρο που παρακρατήθηκε στην πηγή, δηλαδή 50.000 δραχμές, προκύπτει ότι πρέπει να καταβάλει 33.500 δραχμές. Αν πρόκειται για μισθωτό, με την κλίμακα μισθών και συντάξεων ο φόρος είναι 118.500 δραχμές, μείον 50.000 για τα παιδιά και μείον 50.000 της παρακράτησης, οπότε καταβάλλει 18.500 δραχμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 5 — Συνολικός φόρος οικογένειας με προστατευόμενο μέλος
Ερώτηση: Σε μια οικογένεια ο σύζυγος είναι ελεύθερος επαγγελματίας και η σύζυγος ιδιωτική υπάλληλος. Έχουν δύο παιδιά και συνοικεί μαζί τους και τους βαρύνει η μητέρα της συζύγου που παρουσιάζει αναπηρία 67%. Για το 1998 το συνολικό καθαρό εισόδημα του συζύγου ήταν 3.500.000 δρχ. και της συζύγου 2.800.000 δρχ. Την ίδια περίοδο παρουσίασαν τα νόμιμα παραστατικά για τις εξής δαπάνες: α. Ενοίκιο κύριας κατοικίας 70.000 δρχ./ μήνα β. Ασφάλιστρα ζωής του συζύγου 250.000 δρχ. γ. Φροντιστήριο του ενός παιδιού 30.000 δρχ. δ. Νοσοκομειακή περίθαλψη της μητέρας της συζύγου 300.000 δρχ. Αν στη σύζυγο έχει παρακρατηθεί φόρος 50.000 δρχ., ποιο το συνολικό ποσό του φόρου που οφείλει η οικογένεια;
Απάντηση:
-
Συνολικό οικογενειακό εισόδημα: 3.500.000 + 2.800.000 = 6.300.000 δρχ. Οι δαπάνες για τη μητέρα της συζύγου αφαιρούνται από το δικό της εισόδημα (§13.5, σελ. 154).
Α. ΠΟΣΟ ΕΚΠΤΩΣΗΣ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ Ο ΣΥΖΥΓΟΣ
α) ΕΝΟΙΚΙΟ ΚΥΡΙΑΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ Ετήσιο ενοίκιο (70.000 × 12) 840.000 δρχ. Ποσό έκπτωσης (840.000 × 30%) 252.000 δρχ. Όριο λόγω εισοδήματος (3.500.000 × 15%) 525.000 δρχ. Ανώτατο όριο 240.000 δρχ. Η έκπτωση είναι μικρότερη του ορίου εισοδήματος αλλά ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ του ανωτάτου → Εκπίπτει 240.000 δρχ. β) ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΑ ΖΩΗΣ Δαπάνη 250.000 δρχ. Όριο λόγω οικογ. εισοδήματος (6.300.000 × 4%) 252.000 δρχ. Ανώτατο όριο 200.000 δρχ. → Εκπίπτει ποσό 200.000 δρχ. γ) ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ (30.000 × 40%) 12.000 δρχ. Ανώτατο όριο 150.000 → Εκπίπτει 12.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΠΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΖΥΓΟΥ 452.000 δρχ.Β. ΠΟΣΟ ΕΚΠΤΩΣΗΣ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ Η ΣΥΖΥΓΟΣ
δ) Νοσοκομειακή περίθαλψη της μητέρας της 300.000 δρχ. ε) Προστατευόμενο μέλος με αναπηρία 67% (χωρίς δικαιολογητικά) 500.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΖΥΓΟΥ 800.000 δρχ.Γ. ΦΟΡΟΛΟΓΗΤΕΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΦΟΡΟΣ
Ι. Ο ΣΥΖΥΓΟΣ (ελεύθερος επαγγελματίας → ΓΕΝΙΚΗ κλίμακα) Φορολογητέο: 3.500.000 − 452.000 = 3.048.000 δρχ. Μέχρι 2.637.500 αντιστοιχεί φόρος 79.125 δρχ. Στο υπόλοιπο 410.500 × 15% = 61.575 δρχ. Αναλογεί φόρος 140.700 δρχ. μείον μείωση για δύο παιδιά (2 × 25.000) 50.000 δρχ. ΦΟΡΟΣ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΙ Ο ΣΥΖΥΓΟΣ 90.700 δρχ. ΙΙ. Η ΣΥΖΥΓΟΣ (μισθωτή → ΚΛΙΜΑΚΑ ΜΙΣΘΩΤΩΝ) Φορολογητέο: 2.800.000 − 800.000 = 2.000.000 δρχ. Μέχρι 1.355.000 αντιστοιχεί φόρος 0 δρχ. Στο υπόλοιπο 645.000 × 5% = 32.250 δρχ. Αναλογεί φόρος 32.250 δρχ. (καμία μείωση τέκνων — γίνεται στον σύζυγο) μείον φόρος που παρακρατήθηκε 50.000 δρχ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ 17.750 δρχ. → ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙΔ. ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΦΟΡΟΥ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
Φόρος που αναλογεί: 90.700 + 32.250 = 122.950 δρχ. μείον ο παρακρατηθείς φόρος της συζύγου 50.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΚΑΘΑΡΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 72.950 δρχ. (ο σύζυγος καταβάλλει 90.700 δρχ. και στη σύζυγο επιστρέφονται 17.750 δρχ.)Η βάση της επιστροφής (§13.10, σελ. 165): Στην περίπτωση που το ποσό του φόρου που προκαταβλήθηκε ή παρακρατήθηκε είναι μεγαλύτερο από τον οφειλόμενο φόρο, η επιπλέον διαφορά ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙ. Αντίθετα, πιστωτικό που προκύπτει από τις μειώσεις για τα παιδιά δεν επιστρέφεται ούτε συμψηφίζεται … ούτε μεταφέρεται … στα εισοδήματα του άλλου συζύγου (§13.6, σελ. 159).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι δαπάνες για τη μητέρα της συζύγου αφαιρούνται από το δικό της εισόδημα. Ο σύζυγος εκπίπτει 240.000 δραχμές για το ενοίκιο κύριας κατοικίας, αφού η έκπτωση τριάντα τοις εκατό επί των 840.000 δίνει 252.000 που περιορίζεται στο ανώτατο όριο, 200.000 δραχμές για τα ασφάλιστρα ζωής, αφού η δαπάνη των 250.000 υπερβαίνει και το τέσσερα τοις εκατό του οικογενειακού εισοδήματος και το ανώτατο όριο, και 12.000 δραχμές για το φροντιστήριο, σύνολο 452.000 δραχμές. Η σύζυγος εκπίπτει 300.000 δραχμές για νοσοκομειακή περίθαλψη και 500.000 δραχμές για το προστατευόμενο μέλος με αναπηρία, σύνολο 800.000 δραχμές. Το φορολογητέο εισόδημα του συζύγου είναι 3.048.000 δραχμές και με τη γενική κλίμακα ο φόρος 140.700 δραχμές, μείον 50.000 για τα δύο παιδιά, δηλαδή 90.700 δραχμές. Της συζύγου είναι 2.000.000 δραχμές και με την κλίμακα μισθωτών ο φόρος 32.250 δραχμές, οπότε από την παρακράτηση των 50.000 της επιστρέφονται 17.750 δραχμές. Ο συνολικός αναλογών φόρος της οικογένειας είναι 122.950 δραχμές και η καθαρή επιβάρυνση μετά την παρακράτηση 72.950 δραχμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 6 — Συνολικός φόρος οικογένειας με παιδί από πρώτο γάμο
Ερώτηση: Σε μια οικογένεια μισθωτών ο σύζυγος αποκτά το 1998 καθαρό εισόδημα 3.000.000 δρχ. και η σύζυγος 3.200.000 δρχ. Έχουν δυο παιδιά ηλικίας 15 και 18 ετών και συνοικεί μαζί τους και ένα παιδί της συζύγου από πρώτο γάμο ηλικίας 20 ετών. Η οικογένεια εμφάνισε για το 1998 τα νόμιμα παραστατικά για τις εξής δαπάνες: α. Φροντιστήριο του παιδιού ηλικίας 15 ετών 60.000 δρχ. β. Φροντιστήριο του παιδιού ηλικίας 18 ετών 50.000 δρχ. γ. Ενοίκια κατοικίας του μεγάλου παιδιού που σπουδάζει στο Πανεπιστήμιο Κρήτης 40.000δρχ./μήνα δ. Καταβολή τόκων για στεγαστικό δάνειο κύριας κατοικίας 200.000 δρχ. ε. Ασφάλιστρα ζωής του συζύγου 200.000 δρχ. Αν ο φόρος που έχει παρακρατηθεί για το σύζυγο και τη σύζυγο είναι 30.000 δρχ. και 35.000 δρχ. αντίστοιχα, ποιο το συνολικό ποσό φόρου που οφείλει η οικογένεια;
Απάντηση:
-
Ο κανόνας κατανομής (§13.5, σελ. 154): οι δαπάνες που αφορούν … ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΓΑΜΟ … αφαιρούνται από το ΔΙΚΟ ΤΗΣ εισόδημα. Άρα το ενοίκιο του 20χρονου παιδιού πηγαίνει στη σύζυγο· οι υπόλοιπες δαπάνες στον σύζυγο. Συνολικό οικογενειακό εισόδημα: 3.000.000 + 3.200.000 = 6.200.000 δρχ.
Α. ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΖΥΓΟΥ (εισόδημα 3.000.000 δρχ.)
α) Φροντιστήριο 15χρονου (60.000 × 40%) 24.000 δρχ. β) Φροντιστήριο 18χρονου (50.000 × 40%) 20.000 δρχ. (ανώτατο 150.000 ανά πρόσωπο — δεν δεσμεύει) δ) Τόκοι στεγαστικού ΠΡΩΤΗΣ κατοικίας 200.000 δρχ. (χωρίς τον περιορισμό του 25%, σελ. 153) ε) Ασφάλιστρα ζωής Δαπάνη 200.000 δρχ. Όριο (6.200.000 × 4%) 248.000 δρχ. Ανώτατο όριο 200.000 δρχ. → Εκπίπτει 200.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ 444.000 δρχ.Β. ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΖΥΓΟΥ (εισόδημα 3.200.000 δρχ.)
γ) ΕΝΟΙΚΙΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΟΥ ΣΠΟΥΔΑΖΕΙ Ετήσιο ενοίκιο (40.000 × 12) 480.000 δρχ. Ποσό έκπτωσης (480.000 × 30%) 144.000 δρχ. Όριο λόγω εισοδήματος (3.200.000 × 10%) 320.000 δρχ. Ανώτατο όριο 120.000 δρχ. → Εκπίπτει 120.000 δρχ.Γ. ΦΟΡΟΣ (κλίμακα μισθών και συντάξεων οικον. έτους 1999)
Ι. Ο ΣΥΖΥΓΟΣ Φορολογητέο: 3.000.000 − 444.000 = 2.556.000 δρχ. Μέχρι 1.355.000 αντιστοιχεί φόρος 0 δρχ. Στο υπόλοιπο 1.201.000 × 5% = 60.050 δρχ. Αναλογεί φόρος 60.050 δρχ. μείον μείωση για δύο παιδιά 50.000 δρχ. Φόρος που οφείλει 10.050 δρχ. μείον παρακρατηθείς φόρος 30.000 δρχ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ 19.950 δρχ. → ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΙΙ. Η ΣΥΖΥΓΟΣ Φορολογητέο: 3.200.000 − 120.000 = 3.080.000 δρχ. Μέχρι 2.637.500 αντιστοιχεί φόρος 64.125 δρχ. Στο υπόλοιπο 442.500 × 15% = 66.375 δρχ. Αναλογεί φόρος 130.500 δρχ. μείον μείωση για το παιδί της από πρώτο γάμο, που την βαρύνει 25.000 δρχ. Φόρος που οφείλει 105.500 δρχ. μείον παρακρατηθείς φόρος 35.000 δρχ. ΚΑΤΑΒΑΛΛΕΙ 70.500 δρχ.Δ. ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΦΟΡΟΥ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
Φόρος που αναλογεί: 10.050 + 105.500 = 115.550 δρχ. μείον παρακρατήσεις (30.000 + 35.000) 65.000 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΚΑΘΑΡΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ 50.550 δρχ. (η σύζυγος καταβάλλει 70.500 δρχ. και στον σύζυγο επιστρέφονται 19.950 δρχ.)Γιατί η σύζυγος παίρνει μείωση τέκνου: αν η σύζυγος βαρύνεται με παιδιά από προηγούμενο γάμο, οι μειώσεις του φόρου για τα τέκνα, μειώνουν το φόρο που προκύπτει στο εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες ΤΗΣ ΣΥΖΥΓΟΥ (§12.9.6, σελ. 138). Το εικοσάχρονο παιδί τη βαρύνει ως ενήλικο άγαμο κάτω των 25 που σπουδάζει (§13.4 γ).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι δαπάνες για το παιδί της συζύγου από πρώτο γάμο αφαιρούνται από το δικό της εισόδημα, οι υπόλοιπες από του συζύγου. Ο σύζυγος εκπίπτει 24.000 και 20.000 δραχμές για τα δύο φροντιστήρια, 200.000 δραχμές τόκους στεγαστικού δανείου πρώτης κατοικίας χωρίς τον περιορισμό του είκοσι πέντε τοις εκατό, και 200.000 δραχμές ασφάλιστρα ζωής, σύνολο 444.000 δραχμές. Η σύζυγος εκπίπτει για το ενοίκιο του σπουδάζοντος παιδιού 120.000 δραχμές, αφού η έκπτωση τριάντα τοις εκατό επί των 480.000 δίνει 144.000 που περιορίζεται στο ανώτατο όριο. Φορολογητέο του συζύγου 2.556.000 δραχμές, φόρος κλίμακας μισθωτών 60.050, μείον 50.000 για τα δύο παιδιά, δηλαδή 10.050 δραχμές, οπότε από την παρακράτηση των 30.000 του επιστρέφονται 19.950 δραχμές. Φορολογητέο της συζύγου 3.080.000 δραχμές, φόρος 130.500, μείον 25.000 για το παιδί της από πρώτο γάμο, δηλαδή 105.500 δραχμές, και μετά την παρακράτηση των 35.000 καταβάλλει 70.500 δραχμές. Ο συνολικός αναλογών φόρος της οικογένειας είναι 115.550 δραχμές και η καθαρή επιβάρυνση 50.550 δραχμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
