Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 9 (σελ. 106) – ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 9
Αναλυτικές απαντήσεις στις 4 ερωτήσεις του κεφαλαίου 9.
Ερώτηση 1 — Υποχρεώσεις του προϊσταμένου Δ.Ο.Υ.
Ερώτηση: Ποιες υποχρεώσεις του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ στις περιπτώσεις που τα βιβλία και τα στοιχεία τρίτης κατηγορίας χαρακτηρίζονται: α) επαρκή και ακριβή και β) ανακριβή και ανεπαρκή;
Απάντηση:
- Η αφετηρία (§9.1, σελ. 104): Στην περίπτωση που τα βιβλία και στοιχεία, μετά τον έλεγχο, χαρακτηρίζονται επαρκή και ακριβή, οι διατάξεις του Κ.Β.Σ. επιβάλλουν τον ΣΕΒΑΣΜΟ ΤΟΥΣ. Επομένως ο προϊστάμενος Δ.Ο.Υ υποχρεώνεται:
α) «Να ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ τα δεδομένα ή τα οικονομικά αποτελέσματα που προκύπτουν από ΕΠΑΡΚΗ ΚΑΙ ΑΚΡΙΒΗ βιβλία και στοιχεία», και β) «Να ΜΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ τα δεδομένα ή τα οικονομικά αποτελέσματα που προκύπτουν από ΑΝΕΠΑΡΚΗ Ή ΑΝΑΚΡΙΒΗ βιβλία και στοιχεία και η φορολογητέα ύλη προσδιορίζεται ΕΞΩΛΟΓΙΣΤΙΚΑ κατά περίπτωση»Η διαφορά των δύο συνεπειών
ΕΠΑΡΚΗ ΚΑΙ ΑΚΡΙΒΗ → ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ προσδιορισμός: το αποτέλεσμα προκύπτει από ΤΑ ΙΔΙΑ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ (έσοδα μείον έξοδα) ΑΝΕΠΑΡΚΗ Ή ΑΝΑΚΡΙΒΗ → ΕΞΩΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ προσδιορισμός: το αποτέλεσμα υπολογίζεται με ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΚΑΘΑΡΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ επί των ακαθαρίστων εσόδων, ανεξάρτητα από τα βιβλίαΤο δικαίωμα προσφυγής του επιτηδευματία (σελ. 105): Η απόρριψη των βιβλίων και στοιχείων του επιτηδευματία της τρίτης κατηγορίας, στα οποία διαπιστώθηκαν πράξεις ή παραλείψεις, που κατά την κρίση του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ συνιστούν ανεπάρκειες ή ανακρίβειες, μπορεί να κριθεί μετά από ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΑ από ΤΡΙΜΕΛΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ, ΠΡΙΝ από την κοινοποίηση του φύλλου ελέγχου ή της πράξης. Η δεσμευτικότητα: Η απόφαση της Επιτροπής είναι ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΗ για τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν τα βιβλία και στοιχεία τρίτης κατηγορίας χαρακτηρίζονται επαρκή και ακριβή, ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. υποχρεούται να αναγνωρίζει τα δεδομένα και τα οικονομικά αποτελέσματα που προκύπτουν από αυτά, δηλαδή το αποτέλεσμα προσδιορίζεται λογιστικά. Όταν χαρακτηρίζονται ανεπαρκή ή ανακριβή, υποχρεούται να μην αναγνωρίζει τα δεδομένα αυτά και η φορολογητέα ύλη προσδιορίζεται εξωλογιστικά κατά περίπτωση. Ο επιτηδευματίας έχει δικαίωμα, με αίτησή του και πριν την κοινοποίηση του φύλλου ελέγχου, να ζητήσει να κριθεί η απόρριψη από τριμελή επιτροπή, της οποίας η απόφαση είναι δεσμευτική για τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Ανεπαρκή και ανακριβή βιβλία Β΄ κατηγορίας
Ερώτηση: Πότε τα βιβλία και στοιχεία δεύτερης κατηγορίας κρίνονται ως ανεπαρκή και πότε ως ανακριβή;
Απάντηση:
-
ΑΝΑΚΡΙΒΗ (§9.1, σελ. 105): Τα βιβλία και στοιχεία της δεύτερης κατηγορίας κρίνονται ΑΝΑΚΡΙΒΗ, όταν ο επιτηδευματίας ΔΕΝ ΚΑΤΑΧΩΡΕΙ σ' αυτά ή ΚΑΤΑΧΩΡΕΙ ΑΝΑΚΡΙΒΩΣ ΕΣΟΔΑ Ή ΕΞΟΔΑ, εμφανίζει ΑΘΡΟΙΣΤΙΚΑ ΛΑΘΗ κτλ. ΑΝΕΠΑΡΚΗ: Ανεπαρκή κρίνονται τα βιβλία και στοιχεία δεύτερης κατηγορίας, όταν ο επιτηδευματίας ΔΕΝ ΤΗΡΕΙ Ή ΔΕΝ ΔΙΑΦΥΛΑΣΣΕΙ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ, που προβλέπονται από τον Κ.Β.Σ. ή ΔΕ ΔΙΑΦΥΛΑΣΣΕΙ ΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΩΝ, ΕΣΟΔΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΔΩΝ ή τα διαφυλάσσει ΚΑΤΑ ΑΣΑΦΗ ΤΡΟΠΟ. Και μία ακόμη περίπτωση ανεπάρκειας: Ανεπάρκεια επίσης θεωρείται και η ΤΗΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΚΑΤΩΤΕΡΗΣ ΕΚΕΙΝΗΣ ΠΟΥ ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ ο επιτηδευματίας.
Ο ΚΟΙΝΟΣ ΟΡΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΡΙΒΕΙΑ (σελ. 105): Οι πράξεις ή οι παραλείψεις αυτές θα πρέπει να ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ τα οικονομικά μεγέθη των βιβλίων της χρήσης που αναφέρονται ή να υπάρχει ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΧΡΕΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΚΡΥΨΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΤΕΑΣ ΥΛΗΣ.
ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΑΚΡΙΒΕΙΑ ──────────────────────────────────────────────────────── ΤΙ ΑΦΟΡΑ την ΥΠΑΡΞΗ και τη το ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ των ΔΙΑΦΥΛΑΞΗ των βιβλίων εγγραφών ΤΥΠΙΚΟ δεν τηρεί, δεν δεν καταχωρεί ή ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ διαφυλάσσει, τηρεί καταχωρεί ανακριβώς κατώτερη κατηγορία έσοδα ή έξοδα ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ — ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ επίδραση ή ΠΡΟΘΕΣΗ απόκρυψηςΗ αντίστοιχη ρύθμιση για την Α΄ κατηγορία (σελ. 105): Τα βιβλία και τα στοιχεία της πρώτης κατηγορίας, κρίνονται ανακριβή, όταν ο επιτηδευματίας δεν καταχωρεί ή καταχωρεί ανακριβώς σ' αυτά ΑΓΟΡΕΣ, δεν εκδίδει ή εκδίδει ανακριβώς φορολογικά στοιχεία — λογικό, αφού η Α΄ κατηγορία τηρεί μόνο βιβλίο Αγορών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βιβλία και στοιχεία δεύτερης κατηγορίας κρίνονται ανακριβή όταν ο επιτηδευματίας δεν καταχωρεί ή καταχωρεί ανακριβώς έσοδα ή έξοδα ή εμφανίζει αθροιστικά λάθη, με την προϋπόθεση ότι οι πράξεις ή παραλείψεις αυτές επηρεάζουν σημαντικά τα οικονομικά μεγέθη της χρήσης ή υπάρχει πρόθεση απόκρυψης φορολογητέας ύλης. Κρίνονται ανεπαρκή όταν δεν τηρεί ή δεν διαφυλάσσει τα βιβλία που προβλέπει ο Κώδικας ή δεν διαφυλάσσει τα φορολογικά στοιχεία αγορών, εσόδων και εξόδων ή τα διαφυλάσσει κατά ασαφή τρόπο. Ανεπάρκεια θεωρείται επίσης η τήρηση βιβλίων κατηγορίας κατώτερης από εκείνη στην οποία εντάσσεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Χρόνος διατήρησης βιβλίων και στοιχείων
Ερώτηση: Πόσο χρόνο πρέπει να διατηρούνται τα οριζόμενα βιβλία και στοιχεία της επιχείρησης;
Απάντηση:
- Ο κανόνας (§9.3, σελ. 105): Τα βιβλία και τα στοιχεία που ορίζονται από τον Κ.Β.Σ. καθώς και τα άλλα δικαιολογητικά των εγγράφων στα βιβλία διατηρούνται ΕΞΙ (6) ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ, ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΑΦΟΡΟΥΝ.
Η παράταση: Στην περίπτωση που ΕΚΚΡΕΜΕΙ ΣΧΕΤΙΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ενώπιον των ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ή του ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ, τα βιβλία και τα στοιχεία αυτά διατηρούνται ΟΣΟ ΧΡΟΝΟ ΕΚΚΡΕΜΕΙ Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΥΤΗ.
ΑΦΕΤΗΡΙΑ: η ΛΗΞΗ της διαχειριστικής περιόδου, ΟΧΙ η ημερομηνία του κάθε στοιχείου π.χ. χρήση που έληξε 31/12/1999 → διαφύλαξη έως 31/12/2005 ΠΑΡΑΤΑΣΗ: όσο εκκρεμεί δικαστική υπόθεσηΗ κύρωση της μη διαφύλαξης (§9.1, σελ. 104-105): τα βιβλία κρίνονται ΑΝΕΠΑΡΚΗ όταν ο υπόχρεος δεν τηρεί ή δεν εκδίδει ή δεν φυλάσσει όλα τα βιβλία και στοιχεία που ορίζονται — με συνέπεια τον εξωλογιστικό προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης. Τι ακριβώς διαφυλάσσεται: όχι μόνο τα βιβλία και τα στοιχεία, αλλά και τα άλλα δικαιολογητικά των εγγράφων στα βιβλία — και για τους μηχανογραφημένους (κεφ. 7, §7.3.1γ) επιπλέον τα μηνιαία ισοζύγια του γενικού καθολικού, τις μηνιαίες καταστάσεις του βιβλίου Αποθήκης, τα ηλεκτρομαγνητικά μέσα αποθήκευσης πληροφοριών και το εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης του λογισμικού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βιβλία και τα στοιχεία που ορίζονται από τον Κ.Β.Σ., καθώς και τα άλλα δικαιολογητικά των εγγραφών, διατηρούνται έξι χρόνια από τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου την οποία αφορούν. Αφετηρία είναι η λήξη της χρήσης και όχι η ημερομηνία κάθε στοιχείου. Στην περίπτωση που εκκρεμεί σχετική υπόθεση ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων ή του Συμβουλίου της Επικρατείας, διατηρούνται όσο χρόνο εκκρεμεί η υπόθεση. Η μη διαφύλαξη καθιστά τα βιβλία ανεπαρκή, με συνέπεια τον εξωλογιστικό προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Διατήρηση σε μικροφωτογραφίες
Ερώτηση: Με ποιες προϋποθέσεις μπορούν να διατηρούνται σε μικροφωτογραφίες τα βιβλία, τα στοιχεία και τα άλλα δικαιολογητικά εγγραφών από τον υπόχρεο;
Απάντηση:
-
Η δυνατότητα (§9.3, σελ. 106): Τα βιβλία, τα στοιχεία και τα άλλα δικαιολογητικά εγγραφών, μπορεί να διατηρούνται και σε ΜΙΚΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ (ΜΙΚΡΟΦΩΤΟΤΑΙΝΙΕΣ - ΜΙΚΡΟΦΩΤΟΔΕΛΤΙΑ).
ΟΙ ΔΥΟ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ (αυτούσια):
1. ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ «με την προϋπόθεση ότι ο υπόχρεος διαθέτει τον ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ για ΕΥΧΕΡΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ τους όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο» 2. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ «Η διατήρηση αυτή σε μικροφωτογραφίες μπορεί να γίνεται εφόσον ΕΧΕΙ ΔΙΕΝΕΡΓΗΘΕΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ και οι σχετικές φορολογικές εγγραφές σ' ΟΛΑ ΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ έγιναν ΑΜΕΤΑΚΛΗΤΕΣ»Γιατί απαιτούνται και οι δύο
1η → Το πρωτότυπο ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΤΑΙ· αν ο υπόχρεος δεν μπορεί να ΔΙΑΒΑΣΕΙ και να ΑΝΑΠΑΡΑΓΑΓΕΙ τη μικροφωτογραφία, το αποδεικτικό υλικό ΧΑΝΕΤΑΙ στην πράξη 2η → Όσο η υπόθεση είναι ΑΝΟΙΧΤΗ, ο ελεγκτής πρέπει να έχει πρόσβαση στα ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ, ώστε να ελεγχθεί η γνησιότητά τους (υπογραφές, θεωρήσεις, σφραγίδες). Μόνο όταν οι εγγραφές γίνουν ΑΜΕΤΑΚΛΗΤΕΣ παύει ο λόγος διατήρησης του πρωτοτύπου.Η σχέση με τη γενική υποχρέωση: η διατήρηση σε μικροφωτογραφίες δεν συντομεύει την εξαετία — απλώς αλλάζει τη μορφή στην οποία τηρείται το αρχείο. Η αναλογία με τη μηχανογράφηση (κεφ. 7): και εκεί ο υπόχρεος οφείλει να διαφυλάσσει τα ηλεκτρομαγνητικά μέσα αποθήκευσης πληροφοριών και να έχει το εγχειρίδιο οδηγιών — δηλαδή, όποια και αν είναι η τεχνολογία, ο νόμος απαιτεί το αρχείο να παραμένει αναγνώσιμο και ελέγξιμο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βιβλία, τα στοιχεία και τα άλλα δικαιολογητικά εγγραφών μπορούν να διατηρούνται και σε μικροφωτογραφίες, δηλαδή σε μικροφωτοταινίες και μικροφωτοδελτία, με δύο προϋποθέσεις. Πρώτον, ο υπόχρεος πρέπει να διαθέτει τον απαραίτητο τεχνικό εξοπλισμό για ευχερή ανάγνωση και αναπαραγωγή τους όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο. Δεύτερον, πρέπει να έχει διενεργηθεί φορολογικός έλεγχος και οι σχετικές φορολογικές εγγραφές σε όλα τα φορολογικά αντικείμενα να έχουν γίνει αμετάκλητες. Η διατήρηση σε μικροφωτογραφίες δεν συντομεύει την εξαετή υποχρέωση διαφύλαξης, αλλά αλλάζει μόνο τη μορφή του αρχείου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
