Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 10 (σελ. 110, 111) – ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 10
Αναλυτικές απαντήσεις στις 7 ερωτήσεις του κεφαλαίου 10.
Ερώτηση 1 — Τα δικαιώματα του προϊσταμένου Δ.Ο.Υ.
Ερώτηση: Ποια τα δικαιώματα του προϊσταμένου Δ.Ο.Υ;
Απάντηση:
-
Το βασικό δικαίωμα (§10.1, σελ. 107): Ο προϊστάμενος Δ.Ο.Υ και ο οριζόμενος υπάλληλος απ' αυτόν δικαιούνται σε ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΕΡΓΑΣΙΜΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΧΡΕΟ ΩΡΑ, να ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΓΝΩΣΗ, να ΕΛΕΓΧΟΥΝ και να ΘΕΩΡΟΥΝ όλα τα βιβλία και στοιχεία που ορίζονται από τις διατάξεις του Κ.Β.Σ. και άλλων νόμων — και να λαμβάνουν γνώση για ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ βιβλίο, έγγραφο ή στοιχείο που βρίσκεται στην επαγγελματική εγκατάσταση του επιτηδευματία.
ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΛΑΒΕΙ (σελ. 107, αυτούσια):
α) ΑΠΑΛΛΑΓΗ «από την έναρξη της διαχειριστικής του περιόδου από την τήρηση βιβλίων πρώτης ή δεύτερης κατηγορίας και την έκδοση των αποδείξεων» ή τήρηση «βιβλίων πρώτης κατηγορίας αντί της δεύτερης, όταν αντιμετωπίζει ΣΟΒΑΡΕΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΕΣ» β) ΕΝΤΑΞΗ του απαλλασσόμενου ή του τηρούντος Α΄ κατηγορίας «σε κατηγορία βιβλίων ΟΧΙ ΑΝΩΤΕΡΗ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ» γ) ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΘΕΩΡΗΣΗΣ ή και ΜΗ ΘΕΩΡΗΣΗ, όταν «χρησιμοποιούνται ειδικά έντυπα μηχανογράφησης» δ) ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ: αντί ιδιαίτερων βιβλίων, «την εμφάνιση των εργασιών αυτής σε ιδιαίτερο χώρο ή ιδιαίτερες σειρές λογαριασμών, στα τηρούμενα βιβλία ενός από αυτούς που συμμετέχουν» ε) ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟΥ στον παραγωγό αγροτικών προϊόντων, «εφόσον πρόκειται για ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ αγροτική εκμετάλλευση ή επιχείρηση» στ) ΘΕΩΡΗΣΗ ΑΤΕΛΩΣ «κάθε βιβλίου ή στοιχείου, για το οποίο δεν προβλέπεται θεώρηση από τις διατάξεις του Κ.Β.Σ.» ζ) ΑΠΑΛΛΑΓΗ από αποδείξεις ποσοτικής παραλαβής ή δελτία αποστολής «στις περιπτώσεις ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΩΝ αγορών ή πωλήσεων»Και άλλα όργανα με τα ίδια δικαιώματα (σελ. 108): δικαιώματα παράλληλα με εκείνα του αρμόδιου προϊστάμενου Δ.Ο.Υ ασκούνται και από τους ΓΕΝΙΚΟΥΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΕΣ Φορολογίας και Δημόσιας Περιουσίας και Επιθεώρησης και Ελέγχων καθώς και από τους προϊσταμένους της ΥΠΕΔΑ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. και ο υπάλληλος που ορίζει δικαιούνται, σε οποιαδήποτε εργάσιμη για τον υπόχρεο ώρα, να λαμβάνουν γνώση, να ελέγχουν και να θεωρούν όλα τα βιβλία και στοιχεία, καθώς και να λαμβάνουν γνώση για οποιοδήποτε βιβλίο, έγγραφο ή στοιχείο βρίσκεται στην επαγγελματική εγκατάσταση. Με απόφασή του μπορεί να απαλλάσσει από την τήρηση βιβλίων πρώτης ή δεύτερης κατηγορίας ή να επιτρέπει τήρηση πρώτης αντί δεύτερης σε σοβαρές δυσχέρειες, να εντάσσει τον απαλλασσόμενο σε κατηγορία όχι ανώτερη της δεύτερης, να ορίζει διαφορετικό τρόπο θεώρησης ή και μη θεώρηση σε μηχανογράφηση, να επιτρέπει την εμφάνιση των εργασιών κοινοπραξίας στα βιβλία ενός μέλους, να υποχρεώνει τον οργανωμένο αγρότη σε έκδοση τιμολογίου, να επιβάλλει θεώρηση ατελώς και να απαλλάσσει από αποδείξεις ποσοτικής παραλαβής σε επαναλαμβανόμενες συναλλαγές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Το έργο της Επιτροπής Λογιστικών Βιβλίων
Ερώτηση: Ποιο το έργο της Επιτροπής Λογιστικών Βιβλίων;
Απάντηση:
- Η σύνθεση (§10.2, σελ. 108): Η Επιτροπή Λογιστικών Βιβλίων αποτελείται από πρόσωπα με ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ και ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΙΡΑ σε λογιστικά, οικονομοτεχνικά και φορολογικά θέματα.
Το έργο: Έργο της είναι η ΕΠΙΛΥΣΗ ΔΥΣΚΟΛΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ που προκύπτουν από την εφαρμογή των διατάξεων του Κ.Β.Σ.
Οι δύο έδρες:
I. «Στη ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ του υπουργείου Οικονομικών» (έδρα η ΑΘΗΝΑ) → «οι υποθέσεις ΟΛΩΝ των επιτηδευματιών, φυσικών και νομικών προσώπων», εκτός των παρακάτω II. «Στην έδρα της 4ης Επιθεώρησης Δημοσίων Υπηρεσιών στην πόλη της ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» → όσοι έχουν έδρα «στα γεωγραφικά διαμερίσματα της ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ και ΘΡΑΚΗΣ»Πώς ενεργοποιείται (§10.3, σελ. 108): Η επιτροπή αποφαίνεται, έπειτα από ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΑ Ή ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ Δ.Ο.Υ — δηλαδή η προσφυγή είναι αμφίδρομη. Το κύρος της: Ορισμένα από τα δικαιώματα, που έχει ο αρμόδιος προϊστάμενος Δ.Ο.Υ, έχουν η επιτροπή Λογιστικών Βιβλίων (Ε.Λ.Β.) και ο αρμόδιος Επιθεωρητής — και ο υπουργός ρυθμίζει ορισμένα θέματα ύστερα από γνώμη ή μετά από σύμφωνη γνώμη της Ε.Λ.Β. Η σχέση με το κεφ. 9: διαφορετική είναι η τριμελής Επιτροπή που κρίνει την απόρριψη των βιβλίων (§9.1, σελ. 105) και της οποίας η απόφαση … είναι δεσμευτική για τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η Επιτροπή Λογιστικών Βιβλίων αποτελείται από πρόσωπα με εξειδικευμένη επιστημονική κατάρτιση και μεγάλη πείρα σε λογιστικά, οικονομοτεχνικά και φορολογικά θέματα, και έργο της είναι η επίλυση δύσκολων θεμάτων που προκύπτουν από την εφαρμογή των διατάξεων του Κ.Β.Σ. Έχει συσταθεί στη Διεύθυνση Βιβλίων και Στοιχείων του Υπουργείου Οικονομικών, με έδρα την Αθήνα, και στην έδρα της τέταρτης Επιθεώρησης Δημοσίων Υπηρεσιών στη Θεσσαλονίκη, όπου υπάγονται οι υποθέσεις όσων έχουν έδρα στη Θεσσαλία, τη Μακεδονία και τη Θράκη. Αποφαίνεται έπειτα από αίτηση είτε του επιτηδευματία είτε του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Ποιοι, πότε και πού ελέγχουν τα βιβλία
Ερώτηση: Ποιοι, πότε και πού μπορούν να κάνουν έλεγχο των τηρουμένων βιβλίων και στοιχείων από επιτηδευματία;
Απάντηση:
- ΠΟΙΟΙ (§10.1, σελ. 107): Ο προϊστάμενος Δ.Ο.Υ και ο ΟΡΙΖΟΜΕΝΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΑΠ' ΑΥΤΟΝ.
Και επιπλέον (σελ. 108): δικαιώματα παράλληλα με εκείνα του αρμόδιου προϊστάμενου Δ.Ο.Υ ασκούνται και από τους ΓΕΝΙΚΟΥΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΕΣ Φορολογίας και Δημόσιας Περιουσίας και Επιθεώρησης και Ελέγχων καθώς και από τους ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥΣ ΤΗΣ ΥΠΕΔΑ, ενώ Ορισμένα από τα δικαιώματα … έχουν η επιτροπή Λογιστικών Βιβλίων (Ε.Λ.Β.) και ο αρμόδιος Επιθεωρητής.
ΠΟΤΕ: σε ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΕΡΓΑΣΙΜΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΧΡΕΟ ΩΡΑ — δηλαδή το κριτήριο δεν είναι το ωράριο της υπηρεσίας, αλλά το ωράριο λειτουργίας της επιχείρησης.
ΠΟΥ: Ο έλεγχος των τηρούμενων βιβλίων και στοιχείων γίνεται ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΑ.
Η εξαίρεση: Εξαιρετικά όμως, ο έλεγχος μπορεί να γίνει και στο κατάστημα της Δημόσιας Οικονομικής Υπηρεσίας, ΟΤΑΝ Η ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ. Στην περίπτωση αυτή ο υπόχρεος καλείται από τον προϊστάμενο Δ.Ο.Υ ΕΓΓΡΑΦΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΑΠΟΔΕΙΞΗ να προσκομίσει τα βιβλία και στοιχεία.
ΠΟΙΟΙ προϊστάμενος Δ.Ο.Υ. + οριζόμενος υπάλληλος (+ Γεν. Διευθυντές, ΥΠΕΔΑ, Επιθεωρητής, Ε.Λ.Β.) ΠΟΤΕ οποιαδήποτε ΕΡΓΑΣΙΜΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΧΡΕΟ ώρα ΠΟΥ στην ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ εξαιρετικά στη Δ.Ο.Υ., με ΕΓΓΡΑΦΗ κλήσηΜετά το πέρας του ελέγχου (σελ. 108): υποχρεούται να παραδώσει ΜΕ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΣΗΜΕΙΩΜΑ στον υπόχρεο, που θα αναφέρονται οι παραλείψεις και οι παρατυπίες που διαπιστώθηκαν — αλλά Το σημείωμα αυτό ΔΕΝ αποτελεί στοιχείο της διαδικασίας για τη σύνταξη της έκθεσης ελέγχου ή της πράξης επιβολής προστίμου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τον έλεγχο διενεργούν ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. και ο υπάλληλος που ορίζεται από αυτόν, ενώ παράλληλα δικαιώματα ασκούν και οι γενικοί διευθυντές Φορολογίας και Επιθεώρησης, οι προϊστάμενοι της ΥΠΕΔΑ, ο αρμόδιος επιθεωρητής και η Επιτροπή Λογιστικών Βιβλίων. Ο έλεγχος γίνεται σε οποιαδήποτε εργάσιμη για τον υπόχρεο ώρα, δηλαδή με κριτήριο το ωράριο λειτουργίας της επιχείρησης, και τόπος του είναι η επαγγελματική εγκατάσταση του επιτηδευματία. Εξαιρετικά μπορεί να γίνει και στο κατάστημα της Δ.Ο.Υ., όταν η διενέργειά του στην επιχείρηση είναι προβληματική, οπότε ο υπόχρεος καλείται εγγράφως και με απόδειξη να προσκομίσει τα βιβλία και στοιχεία. Μετά το πέρας του ελέγχου παραδίδεται με απόδειξη σημείωμα με τις παραλείψεις και παρατυπίες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Έρευνα για ανεύρεση κρυμμένων βιβλίων
Ερώτηση: Στην περίπτωση που υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες για απόκρυψη βιβλίων κ.τλ. από τον επιτηδευματία στην επαγγελματική του στέγη, με ποιο τρόπο γίνεται η έρευνα για ανεύρεσή τους;
Απάντηση:
-
Η προϋπόθεση (§10.1, σελ. 107-108): Κατά τον έλεγχο από τον αρμόδιο Επιθεωρητή Δ.Ο.Υ ή τον αρμόδιο προϊστάμενο Δ.Ο.Υ υπάρχουν ΒΑΣΙΜΕΣ ΥΠΟΝΟΙΕΣ ότι στην επαγγελματική εγκατάσταση του επιτηδευματία ΑΠΟΚΡΥΠΤΟΝΤΑΙ ΒΙΒΛΙΑ, ΕΓΓΡΑΦΑ, ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ Ή ΑΛΛΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, που ασκούν επιρροή στον ακριβή προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης.
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ (αυτούσια):
1. ΕΙΣΗΓΗΣΗ «του αρμόδιου Επιθεωρητή ή του αρμόδιου προϊστάμενου Δ.Ο.Υ» 2. ΕΝΤΟΛΗ: «ο ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΩΝ και αν δεν υπάρχει αυτός, ο ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΗΣ … ΑΝΑΘΕΤΕΙ ΣΕ ΑΝΑΚΡΙΤΙΚΟ ΥΠΑΛΛΗΛΟ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ» 3. ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ: «Στην έρευνα αυτή συμμετέχουν και ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ ΤΗΣ Δ.Ο.Υ που ορίζονται από τον Επιθεωρητή Δ.Ο.Υ ή τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ» 4. ΚΑΤΑΣΧΕΣΗ: «Τα ευρισκόμενα βιβλία, έγγραφα και άλλα στοιχεία κατά την έρευνα, ΚΑΤΑΣΧΟΝΤΑΙ και παραδίδονται στον προϊστάμενο Δ.Ο.Υ» 5. ΕΚΘΕΣΗ: «Για τη διεξαχθείσα έρευνα συντάσσεται ΕΚΘΕΣΗ, που υπογράφεται από εκείνους που την πραγματοποίησαν και ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΙΔΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΥΠΟΧΡΕΟ»Η ουσιώδης εγγύηση: η έρευνα ΔΕΝ γίνεται με απλή απόφαση της φορολογικής αρχής — απαιτείται ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ εντολή (Εισαγγελέας ή Ειρηνοδίκης) και ανακριτικός υπάλληλος. Πρόκειται για προστασία του επιτηδευματία, αφού η έρευνα σε επαγγελματικό χώρο και η κατάσχεση θίγουν θεμελιώδη δικαιώματα. Η αντίστοιχη εγγύηση στο απόρρητο (κεφ. 9, §9.2): οι Δημόσιες, Δημοτικές ή Κοινοτικές Αρχές μπορούν εξαιρετικά να λάβουν γνώση των βιβλίων, αλλά Σε καμία περίπτωση … δεν επιτρέπεται στις παραπάνω αρχές να ΑΦΑΙΡΟΥΝ Ή ΝΑ ΚΑΤΑΣΧΟΥΝ τα πιο πάνω βιβλία και στοιχεία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν κατά τον έλεγχο υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες ότι στην επαγγελματική εγκατάσταση αποκρύπτονται βιβλία, έγγραφα, εμπορεύματα ή άλλα στοιχεία που επηρεάζουν τον ακριβή προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης, η διαδικασία είναι η εξής: μετά από εισήγηση του αρμόδιου επιθεωρητή ή του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ., ο εισαγγελέας πλημμελειοδικών ή, αν δεν υπάρχει, ο ειρηνοδίκης αναθέτει σε ανακριτικό υπάλληλο τη διεξαγωγή έρευνας, στην οποία συμμετέχουν και υπάλληλοι της Δ.Ο.Υ. Τα ευρισκόμενα βιβλία, έγγραφα και στοιχεία κατάσχονται και παραδίδονται στον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ., ενώ για την έρευνα συντάσσεται έκθεση που υπογράφεται από όσους την πραγματοποίησαν και αντίγραφό της παραδίδεται στον υπόχρεο. Απαιτείται δηλαδή δικαστική εντολή και όχι απλή απόφαση της φορολογικής αρχής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Για ποιες περιπτώσεις γνωμοδοτεί η Ε.Λ.Β.
Ερώτηση: Για ποιες περιπτώσεις η Επιτροπή λογιστικών Βιβλίων γνωμοδοτεί;
Απάντηση:
- Πώς ενεργοποιείται (§10.3, σελ. 108-109): Η επιτροπή αποφαίνεται, έπειτα από αίτηση του επιτηδευματία ή του προϊσταμένου Δ.Ο.Υ, ανάλογα:
α. «Για την ΑΠΑΛΛΑΓΗ από τις υποχρεώσεις σχετικά με την τήρηση του ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΠΟΘΗΚΗΣ, για τον ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ αυτών των υποχρεώσεων ή για τη ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΡΟΠΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ» β. «Για την ΕΠΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ του επιτηδευματία, που έτυχε απαλλαγής ή περιορισμού των υποχρεώσεών του, σχετικά με την τήρηση του βιβλίου Αποθήκης» γ. «Για τον ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΑ ότι ΠΩΛΕΙ ΑΓΑΘΑ Ή ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ, σε περίπτωση που ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙΤΑΙ από τον προϊστάμενο Δ.Ο.Υ» δ. «Για την ΑΛΛΑΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ προσδιορισμού της ΤΙΜΗΣ ΚΤΗΣΗΣ ή του ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ κόστους»Γιατί ακριβώς αυτά τα τέσσερα
α, β → ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΘΗΚΗΣ: είναι το πιο απαιτητικό βιβλίο του Κ.Β.Σ. (κεφ. 4, §4.6)· η απαλλαγή ή ο περιορισμός του απαιτεί ΤΕΧΝΙΚΗ κρίση για τη φύση της παραγωγής και των αποθεμάτων γ → Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ κρίνει την ΕΝΤΑΞΗ σε κατηγορία βιβλίων και τα ΟΡΙΑ απαλλαγής (κεφ. 3, §3.7 και ο κανόνας του 1/3) δ → Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ (FIFO, LIFO, μέση τιμή) «πρέπει να ακολουθείται ΠΑΓΙΑ … εκτός από εξαιρετικά αναγκαίες περιπτώσεις» (κεφ. 8, §8.3.1) — η Ε.Λ.Β. κρίνει αν η αλλαγή δικαιολογείταιΗ σύνθεσή της το εξηγεί (§10.2): πρόσωπα με εξειδικευμένη επιστημονική κατάρτιση και μεγάλη πείρα σε λογιστικά, οικονομοτεχνικά και φορολογικά θέματα — δηλαδή θέματα που απαιτούν λογιστική κρίση και όχι απλή εφαρμογή διάταξης. Και η γνώμη της δεσμεύει τον υπουργό σε ορισμένες περιπτώσεις: ο υπουργός Ρυθμίζει, ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΓΝΩΜΗ της Επιτροπής Λογιστικών Βιβλίων, κατά τρόπο διαφορετικό, τα όσα αναφέρονται στην τήρηση του βιβλίου Αποθήκης (§10.4).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η Επιτροπή Λογιστικών Βιβλίων αποφαίνεται, έπειτα από αίτηση του επιτηδευματία ή του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ., για τέσσερις κατηγορίες θεμάτων. Πρώτον, για την απαλλαγή από τις υποχρεώσεις τήρησης του βιβλίου αποθήκης, τον περιορισμό τους ή τη διαφορετική ρύθμισή τους. Δεύτερον, για την επαύξηση των υποχρεώσεων εκείνου που έτυχε απαλλαγής ή περιορισμού ως προς το βιβλίο αποθήκης. Τρίτον, για τον χαρακτηρισμό του επιτηδευματία ως πωλούντος αγαθά ή προσφέροντος υπηρεσίες, όταν αυτό αμφισβητείται από τον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Τέταρτον, για την αλλαγή της μεθόδου προσδιορισμού της τιμής κτήσης ή του ιστορικού κόστους. Πρόκειται δηλαδή για θέματα που απαιτούν λογιστική κρίση και όχι απλή εφαρμογή διάταξης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 6 — Μετάθεση προθεσμιών από τον υπουργό
Ερώτηση: Ο υπουργός των Οικονομικών μπορεί να μεταθέτει τις προθεσμίες υποβολής των φορολογικών στοιχείων στον προϊστάμενο Δ.Ο.Υ. Σχολιάστε.
Απάντηση:
-
Η πρόταση είναι ΣΩΣΤΗ. Ο υπουργός Οικονομικών έχει, κατά το §10.4 (σελ. 109-110), ευρύτατη εξουσιοδότηση να ρυθμίζει διαφορετικά τα θέματα του Κ.Β.Σ., και μάλιστα ρητά Ρυθμίζει διαφορετικά τα όσα αναφέρονται στο ΧΡΟΝΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ.
Η ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ (σελ. 109-110):
● να ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ σε αναγραφή του Α.Φ.Μ. ή του αριθμού ταυτότητας «σ' όλα ή σε μερικά από τα τηρούμενα στοιχεία … καθώς και τον αντίστοιχο Α.Φ.Μ. των συναλλασσομένων» ● να ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ «στο να θεωρούν κάθε βιβλίο ή στοιχείο που ορίζεται από τις διατάξεις του Κ.Β.Σ.» ● να ΡΥΘΜΙΖΕΙ, «ύστερα από γνώμη της Επιτροπής Λογιστικών Βιβλίων, κατά τρόπο διαφορετικό, τα όσα αναφέρονται στην τήρηση του ΒΙΒΛΙΟΥ ΑΠΟΘΗΚΗΣ» ● να ΡΥΘΜΙΖΕΙ διαφορετικά τα ΕΓΓΡΑΦΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ (αστικές, ειδικές, διεθνείς, τρίκυκλα, φορτηγά Ι.Χ.) ● να ΡΥΘΜΙΖΕΙ διαφορετικά την έκδοση των ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΝ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ● να ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ σε χρήση ΤΑΜΕΙΑΚΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ «διαθέτουσα ορισμένα χαρακτηριστικά» ● να ΡΥΘΜΙΖΕΙ διαφορετικά τον ΧΡΟΝΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ των βιβλίων ● να ΡΥΘΜΙΖΕΙ τη ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΣΗ των λογιστικών εργασιών ● να ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ σε τήρηση ΕΙΔΙΚΩΝ βιβλίων ή έκδοση ΕΙΔΙΚΩΝ στοιχείων «σ' όλη τη χώρα ή σε τμήματα αυτής» ● να ΡΥΘΜΙΖΕΙ «τις λεπτομέρειες της εφαρμογής του Κ.Β.Σ.» ● να «ρυθμίζει και εντέλλεται κάθε ΔΑΠΑΝΗ για την εκτέλεση του Κ.Β.Σ.»Γιατί δίνεται τόσο ευρεία εξουσιοδότηση: ο Κ.Β.Σ. ρυθμίζει λεπτομέρειες μιας διαρκώς μεταβαλλόμενης οικονομικής πραγματικότητας. Αν κάθε τροποποίηση απαιτούσε νόμο, το σύστημα θα ήταν δυσκίνητο — γι' αυτό ο νόμος θέτει τα πλαίσια και ο υπουργός τις λεπτομέρειες. Ο περιορισμός: πρόκειται για κανονιστικές αποφάσεις μέσα στο πλαίσιο του νόμου — ο υπουργός δεν μπορεί να καταργήσει υποχρεώσεις που θεσπίζει ο ίδιος ο Κ.Β.Σ., παρά μόνο όπου ο νόμος του δίνει ρητή εξουσιοδότηση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρόταση είναι σωστή. Ο υπουργός Οικονομικών έχει ευρύτατη εξουσιοδότηση να ρυθμίζει διαφορετικά τα θέματα του Κ.Β.Σ., και ρητά μπορεί να ρυθμίζει διαφορετικά όσα αναφέρονται στον χρόνο ενημέρωσης των βιβλίων. Μεταξύ άλλων μπορεί να υποχρεώνει σε αναγραφή του αριθμού φορολογικού μητρώου στα στοιχεία, σε θεώρηση κάθε βιβλίου ή στοιχείου και σε χρήση ταμειακής μηχανής με ορισμένα χαρακτηριστικά, να ρυθμίζει ύστερα από γνώμη της Επιτροπής Λογιστικών Βιβλίων τα σχετικά με το βιβλίο αποθήκης, να ρυθμίζει τα έγγραφα των μεταφορών και τις αποδείξεις λιανικής, να διευκολύνει τη μηχανογράφηση και να ρυθμίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής του Κώδικα. Η ευρεία αυτή εξουσιοδότηση δίνεται γιατί ο Κώδικας ρυθμίζει λεπτομέρειες μιας διαρκώς μεταβαλλόμενης πραγματικότητας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 7 — Τρεις ρυθμίσεις του υπουργού Οικονομικών
Ερώτηση: Αναφέρατε τρεις από τις ρυθμίσεις, που μπορεί να κάνει ο υπουργός Οικονομικών, όσον αφορά τον τρόπο τήρησης και τον χρόνο υποβολής βιβλίων και στοιχείων, που ορίζονται από τον Κ.Β.Σ.
Απάντηση:
-
Το βιβλίο απαριθμεί δεκαπέντε ρυθμίσεις (§10.4, σελ. 109-110). Τρεις χαρακτηριστικές:
1. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ: Υποχρεώνει όλους τους υπόχρεους ή μερικές κατηγορίες απ' αυτούς, στο να ΘΕΩΡΟΥΝ ΚΑΘΕ ΒΙΒΛΙΟ Ή ΣΤΟΙΧΕΙΟ που ορίζεται από τις διατάξεις του Κ.Β.Σ. 2. ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΘΗΚΗΣ: Ρυθμίζει, ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ, κατά τρόπο διαφορετικό, τα όσα αναφέρονται στην τήρηση του βιβλίου Αποθήκης για όλους τους υπόχρεους ή μερικές κατηγορίες απ' αυτούς. 3. Ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ: Ρυθμίζει διαφορετικά τα όσα αναφέρονται στο ΧΡΟΝΟ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ.
ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ (αυτούσια, σε συντομία):
● αναγραφή Α.Φ.Μ. ή αριθμού αστυνομικής ταυτότητας στα στοιχεία, «καθώς και τον αντίστοιχο Α.Φ.Μ. των συναλλασσομένων με αυτούς» ● διαφορετική ρύθμιση των ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ «προκειμένου για αστικές μεταφορές, ειδικές μεταφορές, διεθνείς μεταφορές, μεταφορές με τρίκυκλα οχήματα δημόσιας χρήσης, μεταφορές με φορτηγά ή μεικτής χρήσης αυτοκίνητα ή τρίκυκλα ιδιωτικής χρήσης» ● διαφορετική ρύθμιση της έκδοσης των ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΝ ΛΙΑΝΙΚΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ● υποχρέωση χρήσης ΤΑΜΕΙΑΚΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ «διαθέτουσα ορισμένα χαρακτηριστικά» ● διαφορετική ρύθμιση «του τρόπου θεώρησης, τήρησης, ενημέρωσης κ.τλ. των βιβλίων και στοιχείων με σκοπό τη ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΣΗΣ των λογιστικών εργασιών» ● διαφορετική ρύθμιση, «μετά από ΣΥΜΦΩΝΗ ΓΝΩΜΗ της Επιτροπής λογιστικών βιβλίων», των ΕΙΔΙΚΩΝ βιβλίων και στοιχείων «που τηρούνται σ' όλη τη χώρα ή σε τμήματα αυτής» ● υποχρέωση τήρησης ΕΙΔΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ή έκδοσης ΕΙΔΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ «για όλες ή μερικές επαγγελματικές τους συναλλαγές» ● ρύθμιση «των ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ του Κ.Β.Σ.» ● «Ρυθμίζει και εντέλλεται κάθε ΔΑΠΑΝΗ για την εκτέλεση του Κ.Β.Σ.»Η παρατήρηση: δύο από τις ρυθμίσεις απαιτούν γνώμη ή σύμφωνη γνώμη της Ε.Λ.Β. — δηλαδή ο υπουργός δεν ενεργεί μόνος στα πιο τεχνικά ζητήματα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο υπουργός Οικονομικών μπορεί, μεταξύ άλλων, πρώτον να υποχρεώνει όλους τους υπόχρεους ή μερικές κατηγορίες να θεωρούν κάθε βιβλίο ή στοιχείο που ορίζεται από τον Κ.Β.Σ., δεύτερον να ρυθμίζει, ύστερα από γνώμη της Επιτροπής Λογιστικών Βιβλίων, κατά τρόπο διαφορετικό τα όσα αναφέρονται στην τήρηση του βιβλίου αποθήκης, και τρίτον να ρυθμίζει διαφορετικά τον χρόνο ενημέρωσης των βιβλίων. Επιπλέον μπορεί να υποχρεώνει σε αναγραφή του αριθμού φορολογικού μητρώου, να ρυθμίζει διαφορετικά τα έγγραφα των μεταφορών και τις αποδείξεις λιανικής πώλησης, να επιβάλλει τη χρήση ταμειακής μηχανής με ορισμένα χαρακτηριστικά, να διευκολύνει τη μηχανογράφηση και να ρυθμίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής και τις δαπάνες εκτέλεσης του Κώδικα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
