Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 21 (σελ. 254, 255) – ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 21
Αναλυτικές απαντήσεις στις 4 ερωτήσεις και στις 3 ασκήσεις του κεφαλαίου 21.
Ερώτηση 1 — Οι υπόχρεοι στον φόρο
Ερώτηση: Ποια πρόσωπα έχουν υποχρέωση να υποβάλλουν τις σχετικές δηλώσεις και να αποδίδουν στο Δημόσιο το φόρο;
Απάντηση:
- Οι πέντε κατηγορίες (§21.1, σελ. 252, αυτούσια): Τα πρόσωπα που έχουν υποχρέωση να υποβάλλουν τις σχετικές δηλώσεις και να αποδίδουν στο Δημόσιο το φόρο είναι:
α. «Ο ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ που υπόκειται στο φόρο ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙ (παράδοση αγαθών και παροχή υπηρεσιών)» β. «Ο ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ του υποκείμενου στο φόρο, που είναι εγκατεστημένος ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ή Ο ΛΗΠΤΗΣ των αγαθών και υπηρεσιών, ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ» γ. «Ο ΛΗΠΤΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ, ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ κ.τ.λ.» δ. «ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ ΑΛΛΟ ΠΡΟΣΩΠΟ, το οποίο ΑΝΑΓΡΑΦΕΙ ΤΟ ΦΟΡΟ ΣΤΑ ΤΙΜΟΛΟΓΙΑ που εκδίδει ή σε άλλα στοιχεία εξομοιούμενα με αυτά» ε. «Το πρόσωπο που πραγματοποιεί ΕΝΔΟΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΑΓΑΘΩΝ»Η λογική των πέντε
α Ο ΚΑΝΟΝΑΣ — αυτός που ενεργεί την πράξη β,γ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ: όταν ο παρέχων είναι στο εξωτερικό, ο φόρος αποδίδεται από ΤΟΝ ΛΗΠΤΗ, γιατί ο ξένος προμηθευτής δεν ελέγχεται από την ελληνική αρχή δ Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΑΝΑΓΡΑΦΗΣ: όποιος έγραψε φόρο σε τιμολόγιο, τον ΟΦΕΙΛΕΙ — ακόμη κι αν δεν έπρεπε να τον χρεώσει· αλλιώς ο λήπτης θα τον εξέπιπτε χωρίς κανείς να τον έχει αποδώσει ε Η ΕΝΔΟΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΑΠΟΚΤΗΣΗ: εδώ δεν υπάρχει τελωνείο, άρα τον φόρο αποδίδει ο ίδιος ο αποκτώνΠοιοι άλλοι έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις (§21.2, σελ. 253): ο ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ, ο ΚΗΔΕΜΟΝΑΣ, ο προσωρινός διαχειριστής και μεσεγγυούχος, στις περιπτώσεις κληρονομιάς και μεσεγγύησης · ο ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ, ο κηδεμόνας και ο αντιλήπτορας, στις περιπτώσεις ανηλίκων, απόντων, δικαστικά ή νόμιμα απαγορευμένων · ο προσωρινός ή οριστικός ΣΥΝΔΙΚΟΣ, σε περίπτωση ΠΤΩΧΕΥΣΗΣ · ο αντιπρόσωπος του εγκαταστημένου στο εξωτερικό · οι ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΔΩΡΕΟΔΟΧΟΙ … μέχρι το θάνατό του ή τη σύσταση της δωρεάς εν ζωή · κάθε πρόσωπο το οποίο … ΥΠΟΚΑΘΙΣΤΑ το υποκείμενο στο φόρο · ο ΙΔΡΥΤΗΣ της επιχείρησης για τις υποχρεώσεις της, ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΧΡΟΝΟ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Υποχρέωση να υποβάλλουν τις σχετικές δηλώσεις και να αποδίδουν στο Δημόσιο τον φόρο έχουν, πρώτον, ο εγκατεστημένος στο εσωτερικό της χώρας που υπόκειται στον φόρο, για τις πράξεις παράδοσης αγαθών και παροχής υπηρεσιών που πραγματοποιεί. Δεύτερον, ο αντιπρόσωπος του υποκειμένου που είναι εγκατεστημένος στο εξωτερικό ή, όταν δεν υπάρχει αντιπρόσωπος, ο λήπτης των αγαθών και υπηρεσιών. Τρίτον, ο λήπτης των υπηρεσιών διαφήμισης, μηχανικών και γραφείων μελετών. Τέταρτον, οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο το οποίο αναγράφει τον φόρο στα τιμολόγια που εκδίδει ή σε άλλα εξομοιούμενα στοιχεία. Πέμπτον, το πρόσωπο που πραγματοποιεί ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών. Τις ίδιες υποχρεώσεις έχουν, ανάλογα με την περίπτωση, ο εκκαθαριστής, ο κηδεμόνας, ο επίτροπος, ο σύνδικος της πτώχευσης, ο αντιπρόσωπος, οι κληρονόμοι και δωρεοδόχοι, και ο ιδρυτής της επιχείρησης μέχρι την έναρξη λειτουργίας της.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Ο ιδιαίτερος λογαριασμός του Φ.Π.Α.
Ερώτηση: Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ενεργεί ή πρόκειται να ενεργήσει φορολογητέες πράξεις έχει υποχρέωση να τηρεί ιδιαίτερο λογαριασμό του Φ.Π.Α. Σχολιάστε.
Απάντηση:
- Η πρόταση είναι ΣΩΣΤΗ. Το βιβλίο απαριθμεί ρητά (§21.2, σελ. 252) μεταξύ των υποχρεώσεων του υποκειμένου: γ. ΝΑ ΤΗΡΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ.
Το πλαίσιο: Για να λειτουργήσει ομαλά και απρόσκοπτα το όλο σύστημα του φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) πρέπει ΚΑΘΕ ΦΥΣΙΚΟ Ή ΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ, ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΟ ΦΟΡΟ, ΝΑ ΕΝΤΑΧΘΕΙ Σ' ΑΥΤΟ, ΟΤΑΝ ΕΝΕΡΓΕΙ Ή ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΝΑ ΕΝΕΡΓΗΣΕΙ ΦΟΡΟΛΟΓΗΤΕΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ.
ΟΛΕΣ ΟΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΟΥ §21.2 (σελ. 252-253) α. «Να ΤΗΡΕΙ ΒΙΒΛΙΑ σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΒΣ» β. «Να ΕΚΔΙΔΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΠΑΡΑΔΙΔΕΙ … τα στοιχεία, που προβλέπονται από τις διατάξεις του Κ.Β.Σ.» γ. «Να ΤΗΡΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ του Φ.Π.Α.» δ. «Να ΟΡΙΖΕΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟ … εφόσον είναι μόνιμα εγκατεστημένος στο εξωτερικό» ε. «Να ΕΠΙΔΙΔΕΙ στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. τις προβλεπόμενες δηλώσεις» στ. δήλωση «ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ» ζ. «Να ΤΗΡΕΙ ΘΕΩΡΗΜΕΝΟ ΕΙΔΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ, όπου αναγράφει τα αγαθά που παρέλαβε ή απέστειλε» η. ΕΝΔΟΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ: «ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟ ΠΙΝΑΚΑ» και «ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ (ITRASTAT)»Γιατί είναι αναγκαίος ο ιδιαίτερος λογαριασμός: ο Φ.Π.Α. δεν είναι έσοδο ούτε έξοδο της επιχείρησης — είναι ποσό που εισπράττεται για λογαριασμό του Δημοσίου (εκροές) και ποσό που προκαταβάλλεται στο Δημόσιο μέσω των προμηθευτών (εισροές). Αν αναμειγνυόταν με τα λοιπά έσοδα και έξοδα, θα ήταν αδύνατος ο υπολογισμός της διαφοράς που αποδίδεται. Η σύνδεση με το τιμολόγιο (υποχρέωση β΄): Στα τιμολόγια και στα άλλα στοιχεία, που επέχουν θέση τιμολογίου, θα πρέπει να αναγράφεται εκτός από την αξία της συναλλαγής και ΤΟ ΠΟΣΟ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΧΩΡΙΣΤΑ ΚΑΤΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ. Όταν υπάρχει φορολογική απαλλαγή, θα πρέπει να υπάρχει ένδειξη «ΧΩΡΙΣ ΦΟΡΟ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ». Η αλυσίδα λειτουργεί μόνο έτσι: ο χωριστά αναγραφόμενος φόρος στο τιμολόγιο του προμηθευτή είναι το δικαιολογητικό της έκπτωσης του πελάτη (§20.9, σελ. 246) — και ο ιδιαίτερος λογαριασμός είναι το σημείο όπου συγκεντρώνονται εκροές και εισροές για την περιοδική δήλωση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρόταση είναι σωστή. Μεταξύ των υποχρεώσεων του υποκειμένου στον φόρο το βιβλίο αναφέρει ρητά την τήρηση ιδιαίτερου λογαριασμού του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, μαζί με την τήρηση βιβλίων κατά τον Κ.Β.Σ., την έκδοση και παράδοση των προβλεπόμενων στοιχείων, τον ορισμό αντιπροσώπου αν είναι εγκατεστημένος στο εξωτερικό, την επίδοση των δηλώσεων, τη δήλωση πριν από τη σύνταξη συμβολαιογραφικού εγγράφου, την τήρηση θεωρημένου ειδικού βιβλίου και την υποβολή ανακεφαλαιωτικών πινάκων στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Ο ιδιαίτερος λογαριασμός είναι αναγκαίος γιατί ο Φ.Π.Α. δεν αποτελεί έσοδο ούτε έξοδο της επιχείρησης, αλλά ποσό που εισπράττεται για λογαριασμό του Δημοσίου στις εκροές και προκαταβάλλεται στις εισροές, οπότε χωρίς χωριστή παρακολούθηση θα ήταν αδύνατος ο υπολογισμός της διαφοράς που αποδίδεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Πότε υποβάλλονται οι προσωρινές δηλώσεις
Ερώτηση: Πότε πρέπει να υποβάλλονται οι προσωρινές δηλώσεις στις Δ.Ο.Υ.;
Απάντηση:
- Ο κανόνας (§21.3, σελ. 253-254): ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ. Επιδίδεται στην Δ.Ο.Υ., που είναι ΑΡΜΟΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΣ.
Οι προθεσμίες κατά κατηγορία βιβλίων (αυτούσια):
ΒΙΒΛΙΑ Γ΄ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ του Κ.Β.Σ. «ΚΑΘΕ ΜΗΝΑ και μέχρι την 20η ΜΕΡΑ ΤΟΥ ΑΜΕΣΩΣ ΕΠΟΜΕΝΟΥ ΜΗΝΑ» ΒΙΒΛΙΑ Β΄ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ του Κ.Β.Σ. «ΚΑΘΕ ΔΥΟ ΜΗΝΕΣ και μέχρι τις 20 ΤΟΥ ΜΗΝΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΔΙΜΗΝΟ» ΒΙΒΛΙΑ Α΄ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ή ΧΩΡΙΣ ΒΙΒΛΙΑ «ΚΑΘΕ ΤΡΕΙΣ ΜΗΝΕΣ μέχρι τις 20 ΤΟΥ ΜΗΝΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΤΡΙΜΗΝΟ»Παραδείγματα εφαρμογής
Γ΄ κατηγορίας, μήνας ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ → μέχρι 20 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ Β΄ κατηγορίας, Α΄ δίμηνο (Ιανουάριος-Φεβρουάριος) → μέχρι 20 ΜΑΡΤΙΟΥ Α΄ κατηγορίας, Α΄ τρίμηνο (Ιανουάριος-Μάρτιος) → μέχρι 20 ΑΠΡΙΛΙΟΥΗ λογική της διαβάθμισης: όσο μεγαλύτερη η επιχείρηση και πληρέστερα τα βιβλία της, τόσο συχνότερη η δήλωση. Η Γ΄ κατηγορία τηρεί διπλογραφικό σύστημα και ενημερώνεται καθημερινά, οπότε η μηνιαία δήλωση δεν επιβαρύνει· η Α΄ κατηγορία τηρεί μόνο βιβλίο Αγορών και για αυτήν η τριμηνιαία συχνότητα αρκεί. Η παράλληλη σύνδεση με το ταμειακό συμφέρον του Δημοσίου: μεγαλύτερος κύκλος εργασιών σημαίνει μεγαλύτερα ποσά φόρου — που το Δημόσιο εισπράττει γρηγορότερα με τη μηνιαία δήλωση. Η αρμόδια Δ.Ο.Υ.: αυτή που είναι αρμόδια για την ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ τους — δηλαδή, κατά τα κεφ. 15 και 17, η Δ.Ο.Υ. της έδρας για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες. Η άλλη δήλωση (σελ. 254): εκτός από την περιοδική, υποβάλλεται και ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ, μέχρι την 25η ημέρα του ΔΕΥΤΕΡΟΥ μήνα μετά τη λήξη της χρήσης για όσους δεν τηρούν βιβλία ή τηρούν Α΄ ή Β΄ κατηγορίας, και μέχρι την 10η ημέρα του ΠΕΜΠΤΟΥ μήνα για όσους τηρούν Γ΄ κατηγορίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η περιοδική δήλωση υποβάλλεται για κάθε φορολογική περίοδο και επιδίδεται στη Δ.Ο.Υ. που είναι αρμόδια για την είσπραξη του φόρου εισοδήματος του υπόχρεου. Οι επιχειρήσεις που τηρούν βιβλία τρίτης κατηγορίας του Κ.Β.Σ. την υποβάλλουν κάθε μήνα και μέχρι την εικοστή ημέρα του αμέσως επόμενου μήνα. Όσες τηρούν βιβλία δεύτερης κατηγορίας την υποβάλλουν κάθε δύο μήνες και μέχρι τις είκοσι του μήνα που ακολουθεί το δίμηνο. Όσες τηρούν βιβλία πρώτης κατηγορίας ή δεν τηρούν βιβλία την υποβάλλουν κάθε τρεις μήνες, μέχρι τις είκοσι του μήνα που ακολουθεί το τρίμηνο. Η διαβάθμιση αυτή ακολουθεί το μέγεθος της επιχείρησης και την πληρότητα των βιβλίων της.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Το περιεχόμενο της εκκαθαριστικής δήλωσης
Ερώτηση: Τι περιλαμβάνουν οι εκκαθαριστικές δηλώσεις;
Απάντηση:
- Το περιεχόμενο (§21.3, σελ. 254): Η εκκαθαριστική δήλωση ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ, ΜΕΤΑ ΤΟ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΩΝ ΕΚΠΤΩΣΕΩΝ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ.
Οι προθεσμίες: Μέχρι την 25η ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΜΗΝΑ, που ακολουθεί τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου, εφόσον … ΔΕΝ ΤΗΡΟΥΣΑΝ ΒΙΒΛΙΑ Ή ΤΗΡΟΥΣΑΝ ΒΙΒΛΙΑ ΠΡΩΤΗΣ Ή ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ και Μέχρι την 10η ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΠΕΜΠΤΟΥ ΜΗΝΑ … εφόσον … ΤΗΡΟΥΣΑΝ ΒΙΒΛΙΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ.
Η τύχη της διαφοράς: Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ, που πιθανόν να υπάρχει ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ ΔΗΛΩΣΕΩΝ, ΕΦΟΣΟΝ ΕΙΝΑΙ ΘΕΤΙΚΗ, ΚΑΤΑΒΑΛΛΕΤΑΙ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ, ενώ αν είναι ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΕΚΠΕΣΕΙ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ φορολογική ή διαχειριστική περίοδο Ή ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙ, αν εμπίπτει σε κάποια από τις περιπτώσεις που ορίζουν οι σχετικές διατάξεις.
Η ΣΧΕΣΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΕΣ προσωρινές, με ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ αναλογία έκπτωσης όπου χρειάζεται, μέσα στη χρήση ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΗ αθροίζει ΟΛΕΣ τις περιοδικές και εφαρμόζει τον ΤΕΛΙΚΟ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟ με την ΟΡΙΣΤΙΚΗ αναλογία ΔΙΑΦΟΡΑ ΘΕΤΙΚΗ → καταβάλλεται στο Δημόσιο ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΡΝΗΤΙΚΗ → μεταφέρεται ή ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙΟ διακανονισμός που ενσωματώνεται (§20.10, σελ. 246-248): η εκκαθαριστική είναι ο τόπος όπου γίνεται ο τελικός διακανονισμός των εκπτώσεων — τόσο ο ετήσιος (προσωρινή έναντι οριστικής αναλογίας) όσο και ο πενταετής των αγαθών επένδυσης, όπου η παραπάνω έκπτωση … ΘΑ ΑΠΟΔΟΘΕΙ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΤΟ Φ.Π.Α. Γιατί οι δύο διαφορετικές προθεσμίες: όσοι τηρούν Γ΄ κατηγορίας πρέπει πρώτα να κλείσουν ισολογισμό και να κάνουν απογραφή — γι' αυτό τους δίνεται χρόνος έως τον πέμπτο μήνα, όπως ακριβώς και για τη δήλωση φόρου εισοδήματος των νομικών προσώπων (κεφ. 17, §17.7: μέχρι την 15η ημέρα του πέμπτου μήνα). Η αντιστοιχία με τον προσδιορισμό του ποσοστού (§20.8, σελ. 246): το οριστικό ποσοστό λαμβάνεται υπόψη για την ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ του εκπιπτόμενου φόρου του κρίσιμου έτους ΚΑΙ για την υποβολή των περιοδικών δηλώσεων ΤΟΥ ΕΠΟΜΕΝΟΥ ΕΤΟΥΣ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εκκαθαριστική δήλωση περιλαμβάνει τα δεδομένα των περιοδικών δηλώσεων της διαχειριστικής περιόδου, μετά τον διακανονισμό των εκπτώσεων που έγινε σύμφωνα με τον νόμο. Υποβάλλεται μέχρι την εικοστή πέμπτη ημέρα του δεύτερου μήνα που ακολουθεί τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου για όσους δεν τηρούσαν βιβλία ή τηρούσαν βιβλία πρώτης ή δεύτερης κατηγορίας, και μέχρι τη δέκατη ημέρα του πέμπτου μήνα για όσους τηρούσαν βιβλία τρίτης κατηγορίας. Η διαφορά του φόρου που πιθανόν υπάρχει μεταξύ της εκκαθαριστικής και των περιοδικών δηλώσεων, εφόσον είναι θετική καταβάλλεται στο Δημόσιο, ενώ αν είναι αρνητική μεταφέρεται για να εκπέσει στην επόμενη φορολογική ή διαχειριστική περίοδο ή επιστρέφεται, αν εμπίπτει σε κάποια από τις περιπτώσεις που ορίζουν οι σχετικές διατάξεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 1 — Περιοδική δήλωση Α΄ διμήνου βιοτεχνίας
Ερώτηση: Ο Γεώργιος Βασιλείου διατηρεί βιοτεχνία υποδημάτων στην οδό Ακαδημίας 12 στην Αθήνα και τηρεί Βιβλία Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ. Για το πρώτο δίμηνο του 1998 εμφάνισε τις εξής συναλλαγές: - Πωλήσεις εμπορευμάτων χονδρικά αξίας 400.000 δρχ., με Φ.Π.Α. 18% και λιανικά αξίας 200.000 δρχ., με Φ.Π.Α. 18% - Αγορές εμπορευμάτων και πρώτων υλών αξίας 300.000 δρχ., με Φ.Π.Α. 18% - Επιστροφές πωληθέντων εμπορευμάτων αξίας 50.000 δρχ. - Γενικά έξοδα για το δίμηνο 60.000 δρχ. και κατέβαλε φόρο 7.000 δρχ., Να συμπληρωθεί: Η περιοδική δήλωση του Φ.Π.Α.
Απάντηση:
-
Το καθεστώς: βιβλία Β΄ κατηγορίας → περιοδική δήλωση ΚΑΘΕ ΔΥΟ ΜΗΝΕΣ και μέχρι τις 20 του μήνα που ακολουθεί το δίμηνο (§21.3, σελ. 254) → μέχρι 20 ΜΑΡΤΙΟΥ 1998 στη Δ.Ο.Υ. που είναι αρμόδια για τον φόρο εισοδήματός του.
ΜΕΡΟΣ Α΄ — ΕΚΡΟΕΣ (φόρος που οφείλεται)
ΑΞΙΑ Φ.Π.Α. 18% Πωλήσεις ΧΟΝΔΡΙΚΑ 400.000 72.000 Πωλήσεις ΛΙΑΝΙΚΑ 200.000 36.000 Σύνολο πωλήσεων 600.000 108.000 μείον ΕΠΙΣΤΡΟΦΕΣ πωληθέντων − 50.000 − 9.000 ───────────────────────────────────────────────────────── ΚΑΘΑΡΕΣ ΕΚΡΟΕΣ 550.000 99.000ΜΕΡΟΣ Β΄ — ΕΙΣΡΟΕΣ (φόρος που εκπίπτεται)
ΑΞΙΑ Φ.Π.Α. Αγορές εμπορευμάτων και πρώτων υλών 300.000 54.000 Γενικά έξοδα διμήνου 60.000 7.000 ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΙΣΡΟΩΝ 360.000 61.000ΜΕΡΟΣ Γ΄ — Η ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ
┌───────────────────────────────────────────────────────┐ │ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ Φ.Π.Α. — Α΄ ΔΙΜΗΝΟ 1998 │ │ Γεώργιος Βασιλείου, βιοτεχνία υποδημάτων │ │ Ακαδημίας 12, Αθήνα — Βιβλία Β΄ κατηγορίας │ │ ───────────────────────────────────────────────────── │ │ Φ.Π.Α. ΕΚΡΟΩΝ 99.000 δρχ. │ │ μείον Φ.Π.Α. ΕΙΣΡΟΩΝ 61.000 δρχ. │ │ ───────────────────────────────────────────────────── │ │ ΦΟΡΟΣ ΠΡΟΣ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ 38.000 δρχ. │ └───────────────────────────────────────────────────────┘Η μεταχείριση των επιστροφών: οι επιστροφές πωληθέντων μειώνουν τις εκροές, γιατί η αντίστοιχη παράδοση ματαιώθηκε — δεν υπάρχει πλέον αντιπαροχή (§20.2). Ο φόρος τους (9.000 δρχ.) αφαιρείται από τον φόρο εκροών. Η μεταχείριση των γενικών εξόδων: ο φόρος των 7.000 δρχ. δίνεται απευθείας από την εκφώνηση και δεν προκύπτει από 18% επί των 60.000 (που θα ήταν 10.800) — τα γενικά έξοδα περιλαμβάνουν και δαπάνες χωρίς φόρο ή με διαφορετικό συντελεστή, ή και δαπάνες χωρίς δικαίωμα έκπτωσης (§20.7). Η βάση της έκπτωσης (§20.6, σελ. 242): Ο υποκείμενος δικαιούται να εκπέσει, από το φόρο που αναλογεί στις ενεργούμενες απ' αυτόν πράξεις … (Φ.Π.Α ΕΚΡΟΩΝ), το φόρο με τον οποίον έχουν επιβαρυνθεί η παράδοση αγαθών και η παροχή υπηρεσιών που έγιναν σ' αυτόν.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο επιχειρηματίας τηρεί βιβλία δεύτερης κατηγορίας, οπότε η περιοδική δήλωση υποβάλλεται ανά δίμηνο, μέχρι τις είκοσι Μαρτίου 1998. Οι εκροές είναι 400.000 χονδρικές και 200.000 λιανικές πωλήσεις, σύνολο 600.000 δραχμές με φόρο 108.000, μείον 50.000 δραχμές επιστροφές πωληθέντων με φόρο 9.000, δηλαδή καθαρές εκροές 550.000 δραχμές με φόρο εκροών 99.000 δραχμές. Οι εισροές είναι 300.000 δραχμές αγορές εμπορευμάτων και πρώτων υλών με φόρο 54.000 και 60.000 δραχμές γενικά έξοδα με φόρο 7.000, δηλαδή σύνολο 360.000 δραχμές με φόρο εισροών 61.000 δραχμές. Ο φόρος προς απόδοση στο Δημόσιο είναι 99.000 μείον 61.000, δηλαδή 38.000 δραχμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 2 — Περιοδική δήλωση Β΄ διμήνου
Ερώτηση: Ο επιχειρηματίας του προηγούμενου παραδείγματος για το δεύτερο δίμηνο του 1998 εμφάνισε τις εξής συναλλαγές: - Πωλήσεις εμπορευμάτων χονδρικά αξίας 600.000 δρχ., με ΦΠΑ 18% - Αγορές εμπορευμάτων και πρώτων υλών 2.000.000 δρχ., με ΦΠΑ 18% - Γενικά έξοδα για το δίμηνο 210.000 δρχ. και κατέβαλε φόρο 23.500 δρχ., Να συμπληρωθεί η περιοδική δήλωση του Φ.Π.Α.
Απάντηση:
-
Η προθεσμία: Β΄ δίμηνο 1998 (Μάρτιος-Απρίλιος) → δήλωση μέχρι 20 ΜΑΪΟΥ 1998 (§21.3, σελ. 254).
ΜΕΡΟΣ Α΄ — ΕΚΡΟΕΣ
ΑΞΙΑ Φ.Π.Α. 18% Πωλήσεις ΧΟΝΔΡΙΚΑ 600.000 108.000 ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΡΟΩΝ 600.000 108.000ΜΕΡΟΣ Β΄ — ΕΙΣΡΟΕΣ
ΑΞΙΑ Φ.Π.Α. Αγορές εμπορευμάτων και πρώτων υλών 2.000.000 360.000 Γενικά έξοδα διμήνου 210.000 23.500 ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΙΣΡΟΩΝ 2.210.000 383.500ΜΕΡΟΣ Γ΄ — Η ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ
┌───────────────────────────────────────────────────────┐ │ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ Φ.Π.Α. — Β΄ ΔΙΜΗΝΟ 1998 │ │ ───────────────────────────────────────────────────── │ │ Φ.Π.Α. ΕΚΡΟΩΝ 108.000 δρχ. │ │ Φ.Π.Α. ΕΙΣΡΟΩΝ 383.500 δρχ. │ │ ───────────────────────────────────────────────────── │ │ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΦΟΡΟΥ 275.500 δρχ. │ └───────────────────────────────────────────────────────┘Γιατί προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο: μέσα στο δίμηνο η βιοτεχνία αγόρασε πολύ περισσότερα (2.000.000 δρχ.) από όσα πούλησε (600.000 δρχ.). Πρόκειται για αποθεματοποίηση πρώτων υλών και εμπορευμάτων — τυπικό φαινόμενο σε βιοτεχνία που προετοιμάζει την παραγωγή της. Η τύχη του πιστωτικού (§20.9, σελ. 246): Όταν οφείλεται φόρος και το ποσό της έκπτωσης είναι ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ από αυτόν στην ίδια περίοδο, Η ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΔΙΑΦΟΡΑ ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ ΓΙΑ ΕΚΠΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ. — τα 275.500 δρχ. δηλαδή θα συμψηφιστούν με τον φόρο εκροών του Γ΄ διμήνου. Γιατί δεν επιστρέφεται αμέσως (§20.11, σελ. 248): η επιστροφή γίνεται μόνο στις τέσσερις περιπτώσεις του νόμου — μεταξύ των οποίων όταν το ποσό της έκπτωσης είναι μεγαλύτερο … ΚΑΙ η επιπλέον διαφορά ΕΙΝΑΙ ΑΔΥΝΑΤΟ ΝΑ ΣΥΜΨΗΦΙΣΘΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ. Εδώ ο συμψηφισμός είναι προφανώς εφικτός, αφού η βιοτεχνία θα πουλήσει τα αποθέματά της. Η αντιπαραβολή με το Α΄ δίμηνο
Α΄ ΔΙΜΗΝΟ εκροές 99.000 > εισροές 61.000 → ΚΑΤΑΒΟΛΗ 38.000 δρχ. Β΄ ΔΙΜΗΝΟ εκροές 108.000 < εισροές 383.500 → ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ 275.500 δρχ. Ο μηχανισμός του Φ.Π.Α. είναι ΚΥΛΙΟΜΕΝΟΣ: το πιστωτικό της μιας περιόδου γίνεται έκπτωση της επόμενης
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για το δεύτερο δίμηνο του 1998 η δήλωση υποβάλλεται μέχρι τις είκοσι Μαΐου. Οι εκροές είναι 600.000 δραχμές χονδρικές πωλήσεις με φόρο εκροών 108.000 δραχμές. Οι εισροές είναι 2.000.000 δραχμές αγορές εμπορευμάτων και πρώτων υλών με φόρο 360.000 και 210.000 δραχμές γενικά έξοδα με φόρο 23.500, δηλαδή σύνολο 2.210.000 δραχμές με φόρο εισροών 383.500 δραχμές. Επειδή ο φόρος των εισροών υπερβαίνει τον φόρο των εκροών, προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο 383.500 μείον 108.000, δηλαδή 275.500 δραχμές. Το ποσό αυτό δεν επιστρέφεται αλλά μεταφέρεται για έκπτωση στην επόμενη φορολογική περίοδο, αφού ο συμψηφισμός είναι εφικτός.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Άσκηση 3 — Εκκαθαριστική δήλωση των δύο διμήνων
Ερώτηση: Να συμπληρωθεί η εκκαθαριστική δήλωση Φ.Π.Α των δυο προηγούμενων ασκήσεων.
Απάντηση:
-
Το περιεχόμενο της εκκαθαριστικής (§21.3, σελ. 254): περιλαμβάνει ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ ΔΗΛΩΣΕΩΝ της διαχειριστικής περιόδου, μετά το διακανονισμό των εκπτώσεων. Η προθεσμία: βιβλία Β΄ κατηγορίας → μέχρι την 25η ημέρα του ΔΕΥΤΕΡΟΥ μήνα, που ακολουθεί τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου → για χρήση που λήγει 31/12/1998, μέχρι 25 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1999.
ΤΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΩΝ ΔΥΟ ΔΙΜΗΝΩΝ
ΕΚΡΟΕΣ ΑΞΙΑ Φ.Π.Α. Α΄ δίμηνο 550.000 99.000 Β΄ δίμηνο 600.000 108.000 ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΡΟΩΝ 1.150.000 207.000 ΕΙΣΡΟΕΣ ΑΞΙΑ Φ.Π.Α. Α΄ δίμηνο 360.000 61.000 Β΄ δίμηνο 2.210.000 383.500 ───────────────────────────────────────────────────────── ΣΥΝΟΛΟ ΕΙΣΡΟΩΝ 2.570.000 444.500Η ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ
┌───────────────────────────────────────────────────────┐ │ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ Φ.Π.Α. — ΧΡΗΣΗ 1998 │ │ Γεώργιος Βασιλείου, βιοτεχνία υποδημάτων │ │ Ακαδημίας 12, Αθήνα — Βιβλία Β΄ κατηγορίας │ │ ───────────────────────────────────────────────────── │ │ ΕΚΡΟΕΣ (πωλήσεις) │ │ Αξία 1.150.000 δρχ. │ │ Φ.Π.Α. εκροών 207.000 δρχ. │ │ ΕΙΣΡΟΕΣ (αγορές και δαπάνες) │ │ Αξία 2.570.000 δρχ. │ │ Φ.Π.Α. εισροών 444.500 δρχ. │ │ ───────────────────────────────────────────────────── │ │ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ 237.500 δρχ. │ └───────────────────────────────────────────────────────┘Η ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ
Α΄ δίμηνο: ΚΑΤΑΒΛΗΘΗΚΑΝ − 38.000 δρχ. Β΄ δίμηνο: ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ + 275.500 δρχ. ───────────────────────────────────────────────────────── ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ ΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 237.500 δρχ. ✓ Το αποτέλεσμα ΤΑΥΤΙΖΕΤΑΙ με το πιστωτικό υπόλοιπο της εκκαθαριστικής — δεν προκύπτει διαφοράΗ τύχη της διαφοράς (§21.3, σελ. 254): Η διαφορά του φόρου, που πιθανόν να υπάρχει μεταξύ της εκκαθαριστικής δήλωσης και των περιοδικών δηλώσεων, ΕΦΟΣΟΝ ΕΙΝΑΙ ΘΕΤΙΚΗ, ΚΑΤΑΒΑΛΛΕΤΑΙ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ, ενώ αν είναι ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ για να εκπέσει στην επόμενη φορολογική ή διαχειριστική περίοδο Ή ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΤΑΙ, αν εμπίπτει σε κάποια από τις περιπτώσεις που ορίζουν οι σχετικές διατάξεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση: δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ εκκαθαριστικής και περιοδικών — η επιχείρηση δεν εφάρμοσε προσωρινή αναλογία έκπτωσης (υπόκειται ολικά στον φόρο) και δεν έχει αγαθά επένδυσης σε διακανονισμό. Το πιστωτικό υπόλοιπο των 237.500 δρχ. μεταφέρεται για έκπτωση στην επόμενη διαχειριστική περίοδο. Σημείωση: η άσκηση εξετάζει μόνο τα δύο πρώτα δίμηνα· σε πλήρη χρήση η εκκαθαριστική θα συγκέντρωνε και τα έξι δίμηνα του έτους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εκκαθαριστική δήλωση περιλαμβάνει τα δεδομένα των περιοδικών δηλώσεων και για βιβλία δεύτερης κατηγορίας υποβάλλεται μέχρι την εικοστή πέμπτη ημέρα του δεύτερου μήνα μετά τη λήξη της χρήσης, δηλαδή μέχρι τις είκοσι πέντε Φεβρουαρίου 1999. Οι συνολικές εκροές των δύο διμήνων είναι 550.000 συν 600.000, δηλαδή 1.150.000 δραχμές, με φόρο εκροών 99.000 συν 108.000, δηλαδή 207.000 δραχμές. Οι συνολικές εισροές είναι 360.000 συν 2.210.000, δηλαδή 2.570.000 δραχμές, με φόρο εισροών 61.000 συν 383.500, δηλαδή 444.500 δραχμές. Προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο 444.500 μείον 207.000, δηλαδή 237.500 δραχμές, ποσό που επαληθεύεται και από τις περιοδικές δηλώσεις, αφού καταβλήθηκαν 38.000 στο πρώτο δίμηνο και προέκυψε πιστωτικό 275.500 στο δεύτερο. Επειδή δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ εκκαθαριστικής και περιοδικών, το πιστωτικό υπόλοιπο μεταφέρεται για έκπτωση στην επόμενη διαχειριστική περίοδο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
