Λύσεις ασκήσεων-ερωτήσεων κεφ. 9 (1-7) (σελ. 101-102) – ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΟΜΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΧΩΤΟΥ ΚΕΦΑΛΗΣ – ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ασκήσεων-ερωτήσεων κεφ. 9 (1-7) (σελ. 101-102)

Πλήρεις λύσεις των 7 ασκήσεων-ερωτήσεων του κεφαλαίου 9 — η αλλεργική δερματίτιδα με τις μορφές, τα μέρη του σώματος και τη θεραπεία της, η παρασκευή και εφαρμογή βαφής, το περιστατικό με το αντιπιτυριδικό σαμπουάν, οι τύποι και τα συστατικά των βαφών, η αντιστοίχιση των τύπων και η συμπλήρωση για τις αντιδράσεις των μόνιμων βαφών.

Ερώτηση 1 — Η αλλεργική δερματίτιδα — ορισμός, μορφές, εντόπιση, θεραπεία

Ερώτηση: Τι είναι η αλλεργική δερματίτιδα; Ποιες οι μορφές της; Σε ποια μέρη του σώματος εκδηλώνεται; Ποια η θεραπεία της;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 91): η αλλεργική δερματίτιδα είναι φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος, η οποία οφείλεται σε μια αντίδραση του συστήματος άμυνας του οργανισμού. | Στοιχείο | Περιεχόμενο | |---|---| | Είδος | φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος | | Μηχανισμός | αντίδραση του συστήματος άμυνας, με δράση των Τ-λεμφοκυττάρων | | Αίτιο | επαφή με ουσίες του περιβάλλοντος, τα αντιγόνα-αλλεργιογόνα | | Προϋπόθεση | εκδηλώνεται σε άτομα που εμφανίζουν σχετική προδιάθεση | | Εύρος αιτίων | κάθε ουσία είναι δυνατόν να δράσει ως αλλεργιογόνο |

  Οι μορφές (σελ. 92-94): οι μορφές της αλλεργικής δερματίτιδας διακρίνονται με βάση τη χρονική τους εκδήλωση σε οξείες και χρόνιες και με βάση την εντόπισή τους σε τοπικές και σε γενικευμένες. | Μορφή | Κλινική εικόνα | |---|---| | Οξεία | το δέρμα είναι ερυθρό, διογκωμένο (οίδημα), έχει φυσαλίδες και το άτομο έχει «φαγούρα» | | Χρόνια | το δέρμα «ξεφλουδίζει» (απολέπιση), αποκτά πιο σκούρο χρώμα (μελάγχρωση) και αυξάνεται το πάχος του — λειχηνοποίηση είναι η πάχυνση του δέρματος, με αυξημένη τη φυσιολογική γράμμωση, την απολέπιση και τη μελάγχρωση | | Τοπική | οι αλλοιώσεις εντοπίζονται συνήθως στην περιοχή της επαφής με το αντιγόνο | | Γενικευμένη | αν το άτομο είναι πολύ ευαίσθητο, διαμέσου της κυκλοφορίας του αίματος διασπείρεται το αλλεργιογόνο· επίσης όταν το αλλεργιογόνο εισέρχεται από το στόμα ή παρεντερικώς, όπως συμβαίνει με τα φάρμακα |

  Η χρονική εκδήλωση (σελ. 92): κατά την πρώτη επαφή ο οργανισμός ευαισθητοποιείται και η δερματίτιδα εμφανίζεται 7-10 ημέρες αργότερα· σε νέα επαφή παράγεται ταχύτερη αντίδραση μέσα σε 8-12 ώρες.

  Τα μέρη του σώματος (σελ. 94-96): 1) στα άκρα χέρια· 2) στο αντιβράχιο· 3) στο πρόσωπο· 4) στα βλέφαρα· 5) στα χείλη και στη γύρω περιοχή· 6) στο μέτωπο· 7) στα αυτιά· 8) στο δέρμα του τριχωτού της κεφαλής· 9) στο λαιμό· 10) στις μασχάλες· 11) στον κορμό· 12) στα άκρα πόδια· 13) στην κνήμη· 14) στους μηρούς· 15) στα γεννητικά όργανα· 16) στην περιοχή γύρω από τον πρωκτό. Τα τρία που αφορούν άμεσα τον κομμωτή: το μέτωπο — οφείλεται σε ουσίες που χρησιμοποιούνται για την περιποίηση των μαλλιών (τριχοβαφές, shampoo, laques)· το τριχωτό της κεφαλής — εμφανίζεται με ερυθρότητα, ξεφλούδισμα και φαγούρα· και πίσω από το αυτί — από τριχοβαφές ή σκελετό γυαλιών.

  Η θεραπεία-αντιμετώπιση (σελ. 96-97) | # | Μέτρο | |---|---| | 1 | ανεύρεση του αιτίου που προκαλεί την αλλεργική δερματίτιδα | | 2 | αποφυγή έκθεσης και επαφής με το αλλεργιογόνο | | 3 | δερματικές δοκιμασίες (Patch Test) για τον εντοπισμό του υπεύθυνου αλλεργιογόνου | | 4 | στα spray — απαιτείται καλός αερισμός του χώρου για να εισπνεύσει το άτομο καθαρό αέρα· αν τα συμπτώματα δεν υποχωρήσουν, επίσκεψη σε παθολόγο ιατρό | | 5 | για ουσίες όπως η ανιλίνη — πλύσιμο του δέρματος με άφθονο τρεχούμενο νερό· δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εξουδετερωτικές ουσίες, γιατί θα επιδεινωθούν οι βλάβες | | 6 | φάρμακα μπορούν να χορηγηθούν μόνο από ιατρούς (όπως αντιισταμινικά και κορτικοστεροειδή) | | 7 | ο/η κομμωτής/τρια είναι φρόνιμο να χρησιμοποιεί γάντια· και η επάλειψη του δέρματος με προστατευτικές αλοιφές, όπως Ivy Guard, παρέχει κάποιου βαθμού προστασία | | 8 | σε ερεθισμό των οφθαλμών — πλύσιμό τους για 15 λεπτά με άφθονο τρεχούμενο νερό και στη συνέχεια εξέταση από οφθαλμίατρο |

  Η Ανακεφαλαίωση (σελ. 101): συνιστάται κυρίως η αποφυγή επαφής με το αντιγόνο-αλλεργιογόνο — δηλαδή η αιτιολογική και όχι η συμπτωματική αντιμετώπιση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αλλεργική δερματίτιδα είναι φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος, η οποία οφείλεται σε αντίδραση του συστήματος άμυνας του οργανισμού. Εκδηλώνεται μετά από επαφή του δέρματος με ουσίες του περιβάλλοντος, που ονομάζονται αντιγόνα-αλλεργιογόνα και οι οποίες προκαλούν ένα σύνολο ειδικών αντιδράσεων που βασίζονται στη δράση των Τ-λεμφοκυττάρων. Κάθε ουσία είναι δυνατόν να δράσει ως αλλεργιογόνο, η νόσος όμως εκδηλώνεται σε άτομα με σχετική προδιάθεση. Οι μορφές της διακρίνονται, με βάση τη χρονική τους εκδήλωση, σε οξείες και χρόνιες, και με βάση την εντόπισή τους, σε τοπικές και γενικευμένες. Στην οξεία μορφή το δέρμα είναι ερυθρό, διογκωμένο, έχει φυσαλίδες και το άτομο έχει φαγούρα, ενώ στη χρόνια το δέρμα ξεφλουδίζει, αποκτά πιο σκούρο χρώμα και αυξάνεται το πάχος του, δηλαδή λειχηνοποιείται. Εκδηλώνεται στα άκρα χέρια, στο αντιβράχιο, στο πρόσωπο, στα βλέφαρα, στα χείλη, στο μέτωπο, στα αυτιά, στο δέρμα του τριχωτού της κεφαλής, στο λαιμό, στις μασχάλες, στον κορμό, στα άκρα πόδια, στην κνήμη, στους μηρούς, στα γεννητικά όργανα και στην περιοχή γύρω από τον πρωκτό. Η θεραπεία περιλαμβάνει την ανεύρεση του αιτίου, την αποφυγή έκθεσης και επαφής με το αλλεργιογόνο, τις δερματικές δοκιμασίες Patch Test, τον καλό αερισμό του χώρου σε ερεθισμό του αναπνευστικού από spray, το πλύσιμο του δέρματος με άφθονο τρεχούμενο νερό χωρίς εξουδετερωτικές ουσίες, τη χορήγηση φαρμάκων μόνο από ιατρούς, τη χρήση γαντιών από τον κομμωτή και το πλύσιμο των οφθαλμών για δεκαπέντε λεπτά με εξέταση από οφθαλμίατρο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Η παρασκευή και η εφαρμογή μιας βαφής μαλλιών

Ερώτηση: Παρασκευάστε μια βαφή μαλλιών και εφαρμόστε την στα μαλλιά του πελάτη σας. Ακολουθήστε τα εξής βήματα: Αναμίξτε τη βάση της βαφής με τους τροποποιητές, το αλκαλικό μέσο και το οξυζενέ, μέχρι να σχηματιστεί ένα ομοιογενές μίγμα. Απλώστε τη βαφή στα μαλλιά για 20-40 λεπτά και περιμένετε. Ξεπλύνετε τα μαλλιά με νερό και στη συνέχεια λούστε τα με το κατάλληλο σαμπουάν, ώστε να απομακρυνθεί η βαφή από το δέρμα και να αφαιρεθεί η χρωστική που δεν απορροφήθηκε από τα μαλλιά.

Απάντηση:

• Πρόκειται για εργαστηριακή άσκηση· εδώ δίνεται ενδεικτική περιγραφή της εκτέλεσης, με τα βήματα και το θεωρητικό τους υπόβαθρο όπως τα δίνει το βιβλίο.

  Πριν από την εφαρμογή (σελ. 99, 96-97) | # | Ενέργεια | Γιατί | |---|---|---| | 1 | προληπτική δοκιμή της βαφής — αν είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζεται στα μαλλιά του ατόμου ή αν έχει περάσει χρονικό διάστημα τριών μηνών από την τελευταία φορά | οι μόνιμες βαφές μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική δερματίτιδα σε άτομα με προδιάθεση | | 2 | χρήση γαντιών από τον κομμωτή | προκειμένου να προφυλαχθεί από τις τριχοβαφές και άλλες ουσίες που μπορεί να δράσουν ως αλλεργιογόνα |

  Βήμα 1 — Η ανάμιξη: αναμίξτε τη βάση της βαφής με τους τροποποιητές, το αλκαλικό μέσο και το οξυζενέ, μέχρι να σχηματιστεί ένα ομοιογενές μίγμα. | Συστατικό | Ρόλος | |---|---| | βάση της βαφής | η χρωστική ουσία, το κύριο συστατικό… που καθορίζει το χρώμα (σελ. 97) | | τροποποιητές | με την παρουσία των τροποποιητικών ουσιών, τα μαλλιά αποκτούν το επιθυμητό χρώμα | | αλκαλικό μέσο (συνήθως αμμωνία, σελ. 101) | ανοίγει το τριχωτό ώστε να εισχωρήσει η χρωστική | | οξυζενέ | οξειδωτικό — οι μόνιμες βαφές… δημιουργούν καινούργιες ανταύγειες κατά τη βαφή, γιατί περιέχουν οξυζενέ (σελ. 99) |

  Βήμα 2 — Η αναμονή: απλώστε τη βαφή στα μαλλιά για 20-40 λεπτά και περιμένετε. Στο χρονικό αυτό διάστημα παράγεται χρωστική με μικρά μόρια, η οποία εισχωρεί στο εσωτερικό του φλοιού της τρίχας, οπότε παράγονται μεγάλα μόρια χρωστικής. Με την παρουσία των τροποποιητικών ουσιών, τα μαλλιά αποκτούν το επιθυμητό χρώμα. Η θερμότητα επιταχύνει την αντίδραση. Γιατί «μικρά μόρια → μεγάλα μόρια»: τα μικρά μόρια περνούν μέσα από τη δομή της τρίχας· μόλις βρεθούν στον φλοιό, μεγαλώνουν και δεν μπορούν πλέον να βγουν — γι' αυτό στις μόνιμες βαφές η χρωστική δεν φεύγει με τα λουσίματα, αντέχει στο φως, στο χτένισμα και στο βούρτσισμα (σελ. 99).

  Βήμα 3 — Το ξέβγαλμα: ξεπλύνετε τα μαλλιά με νερό και στη συνέχεια λούστε τα με το κατάλληλο σαμπουάν, ώστε να απομακρυνθεί η βαφή από το δέρμα και να αφαιρεθεί η χρωστική που δεν απορροφήθηκε από τα μαλλιά. Γιατί έχει σημασία η απομάκρυνση από το δέρμα: γιατί οι τριχοβαφές που περιέχουν παραφαινυλενοδιαμίδη ή παρατολουενοδιαμίνη είναι από τα βασικά αντιγόνα για κομμωτές και πελάτες (σελ. 92)· και η παραμονή τους στο δέρμα του τριχωτού ή στο μέτωπο είναι ακριβώς η αιτία της αλλεργικής δερματίτιδας εκεί (σελ. 95-96).

  Αν εμφανιστεί αντίδραση (σελ. 96): πλύσιμο του δέρματος με άφθονο τρεχούμενο νερό, για να απομακρυνθεί η ουσία από το δέρμα· δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εξουδετερωτικές ουσίες, γιατί θα επιδεινωθούν οι βλάβες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η άσκηση είναι εργαστηριακή και εκτελείται στον χώρο του σχολικού εργαστηρίου. Ενδεικτικά, πριν από την εφαρμογή προηγείται προληπτική δοκιμή της βαφής, αν είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζεται στο άτομο ή αν έχουν περάσει τρεις μήνες από την τελευταία βαφή, και ο κομμωτής φοράει γάντια. Στο πρώτο βήμα αναμιγνύεται η βάση της βαφής με τους τροποποιητές, το αλκαλικό μέσο και το οξυζενέ, μέχρι να σχηματιστεί ομοιογενές μίγμα. Στο δεύτερο βήμα η βαφή απλώνεται στα μαλλιά για είκοσι έως σαράντα λεπτά. Στο διάστημα αυτό παράγεται χρωστική με μικρά μόρια, η οποία εισχωρεί στο εσωτερικό του φλοιού της τρίχας, όπου παράγονται μεγάλα μόρια χρωστικής, ενώ με την παρουσία των τροποποιητικών ουσιών τα μαλλιά αποκτούν το επιθυμητό χρώμα. Η θερμότητα επιταχύνει την αντίδραση. Στο τρίτο βήμα τα μαλλιά ξεπλένονται με νερό και λούζονται με το κατάλληλο σαμπουάν, ώστε να απομακρυνθεί η βαφή από το δέρμα και να αφαιρεθεί η χρωστική που δεν απορροφήθηκε. Αν εμφανιστεί αλλεργική αντίδραση, το δέρμα πλένεται με άφθονο τρεχούμενο νερό και δεν χρησιμοποιούνται εξουδετερωτικές ουσίες, γιατί επιδεινώνουν τις βλάβες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Η αντίδραση στο αντιπιτυριδικό σαμπουάν

Ερώτηση: Μετά την επανειλημμένη εφαρμογή αντιπιτυριδικού σαμπουάν στα μαλλιά πελάτη σας, εμφανίζεται ερυθρότητα και κνησμός ανάμεσα στα δάκτυλά σας. Τι θα κάνετε;

Απάντηση:

• Η διάγνωση: πρόκειται για αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής στα άκρα χέρια — το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι η αλλεργική δερματίτιδα μπορεί να εμφανιστεί στα άκρα χέρια (σελ. 94) και ότι μεταξύ των αντιγόνων για τους κομμωτές είναι τα shampoo που περιέχουν αρωματικές, αντισηπτικές και χρωστικές ουσίες (σελ. 92). | Στοιχείο του περιστατικού | Τι δείχνει | |---|---| | επανειλημμένη εφαρμογή | κατά την πρώτη επαφή… ο οργανισμός ευαισθητοποιείται (σελ. 92) — η αντίδραση εμφανίζεται σε επόμενη επαφή | | ερυθρότητα και κνησμός | οξεία αλλεργική δερματίτιδα — το δέρμα είναι ερυθρό… και το άτομο έχει «φαγούρα» (σελ. 93) | | ανάμεσα στα δάκτυλα | περιοχή της επαφής με το αντιγόνο (σελ. 94) | | αντιπιτυριδικό σαμπουάν | περιέχει ανιλίνη, που περιέχεται σε βαφές και αντιπιτυριδικά shampoo και απορροφάται από το δέρμα (σελ. 96) |

  Τι θα κάνω — τα βήματα (σελ. 96-97) | # | Ενέργεια | |---|---| | 1 | πλύσιμο του δέρματος με άφθονο τρεχούμενο νερό, για να απομακρυνθεί η ουσία από το δέρμα | | 2 | δεν χρησιμοποιώ εξουδετερωτικές ουσίες, γιατί θα επιδεινωθούν οι βλάβες | | 3 | αποφυγή έκθεσης και επαφής με το αλλεργιογόνο — σταματώ τη χρήση του συγκεκριμένου σαμπουάν | | 4 | ανεύρεση του αιτίου και δερματικές δοκιμασίες (Patch Test) για τον εντοπισμό του υπεύθυνου αλλεργιογόνου | | 5 | χρήση γαντιών στο εξής — ο/η κομμωτής/τρια είναι φρόνιμο να χρησιμοποιεί γάντια· και η επάλειψη του δέρματος με προστατευτικές αλοιφές, όπως Ivy Guard, παρέχει κάποιου βαθμού προστασία | | 6 | φάρμακα μπορούν να χορηγηθούν μόνο από ιατρούς (όπως αντιισταμινικά και κορτικοστεροειδή) — δηλαδή επίσκεψη σε ιατρό, όχι αυτοθεραπεία |

  Πρόσεξε τι ΔΕΝ κάνω: δεν βάζω εξουδετερωτικές ουσίες, δεν χορηγώ μόνος μου αντιισταμινικά ή κορτικοστεροειδή, και δεν συνεχίζω τη χρήση του προϊόντος «με προσοχή» — γιατί κάθε νέα επαφή δίνει ταχύτερη αντίδραση μέσα σε 8-12 ώρες (σελ. 92).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόκειται για αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής στα άκρα χέρια, αφού η ερυθρότητα και ο κνησμός εμφανίζονται στην περιοχή της επαφής με το αντιγόνο, ενώ τα σαμπουάν που περιέχουν αρωματικές, αντισηπτικές και χρωστικές ουσίες περιλαμβάνονται στα αντιγόνα που προκαλούν αλλεργική δερματίτιδα στους κομμωτές. Θα πλύνω αμέσως το δέρμα με άφθονο τρεχούμενο νερό, για να απομακρυνθεί η ουσία, χωρίς να χρησιμοποιήσω εξουδετερωτικές ουσίες, γιατί αυτές επιδεινώνουν τις βλάβες. Θα σταματήσω την επαφή με το συγκεκριμένο σαμπουάν και θα φροντίσω για την ανεύρεση του αιτίου, με δερματικές δοκιμασίες Patch Test για τον εντοπισμό του υπεύθυνου αλλεργιογόνου. Στο εξής θα χρησιμοποιώ γάντια, ενώ βοηθά και η επάλειψη του δέρματος με προστατευτικές αλοιφές. Τέλος, θα απευθυνθώ σε ιατρό, γιατί φάρμακα όπως τα αντιισταμινικά και τα κορτικοστεροειδή μπορούν να χορηγηθούν μόνο από ιατρούς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Οι κατηγορίες και οι τύποι των βαφών

Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται οι βαφές μαλλιών; Ποιοι είναι οι τύποι των βαφών;

Απάντηση:

• Οι τέσσερις τύποι (σελ. 97): υπάρχουν τέσσερις τύποι βαφών μαλλιών: | Τύπος | Υποδιαίρεση | |---|---| | Α) Οι φυτικές | — | | Β) Οι οργανικές ή συνθετικές βαφές | προσωρινές, ημιμόνιμες και μόνιμες | | Γ) Οι μεταλλικές βαφές | — | | Δ) Οι σύνθετες βαφές | — |

  Και οι τρεις κατηγορίες χρωστικών ουσιών (σελ. 97): οι φυσικές χρωστικές, οι ανόργανες χρωστικές ουσίες, οι οργανικές χρωστικές ουσίες.

  Τα χαρακτηριστικά κάθε τύπου | Τύπος | Χαρακτηριστικά | |---|---| | Φυτικές | προϊόντα που προέρχονται από διάφορα φυτά και λουλούδια· οι σπουδαιότερες είναι το χαμομήλι, η χρωστική της χέννας και του ινδικού· δε θεωρούνται τοξικές και σπάνια προκαλούν αλλεργική δερματίτιδα σε ευαίσθητα άτομα | | Προσωρινές | οι περισσότερες είναι αζωβαφές, δηλαδή η χρωστική τους ουσία περιέχει την αζω-ομάδα· εφαρμόζονται μια φορά την εβδομάδα· η διάρκειά τους είναι για 1-2 λουσίματα και δεν καλύπτουν πλήρως τα λευκά μαλλιά· θεωρούνται ουσιαστικά ακίνδυνες, γι' αυτό δεν χρειάζεται να προηγηθεί Τεστ Αλλεργίας | | Ημιμόνιμες | η χρωστική τους περιέχει τη νίτρο-ομάδα (νιτροβαφές)· αντέχουν για 3-6 λουσίματα και ξεπλένονται εύκολα με shampoo που περιέχει αμμωνία· δεν είναι ιδιαίτερα τοξικές | | Μόνιμες | είναι η συχνότερα χρησιμοποιούμενη μέθοδος· η χρωστική δεν φεύγει με τα λουσίματα, γιατί περιέχουν οξειδωτικές χρωστικές· εφαρμόζονται μία φορά το μήνα και καλύπτουν πλήρως τα λευκά μαλλιά | | Μεταλλικές | δεν χρησιμοποιούνται από επαγγελματίες κομμωτές· είναι τοξικές για το δέρμα και για τις τρίχες· περιέχουν άλατα μετάλλων, όπως μολύβδου, αργύρου, χαλκού και νικελίου | | Σύνθετες | προκύπτουν αν αναμιχθούν μεταλλικές με φυτικές βαφές |

  Η κλίμακα της διάρκειας: προσωρινές 1-2 λουσίματα → ημιμόνιμες 3-6 λουσίματα → μόνιμες δεν φεύγουν με τα λουσίματα· και η αντίστροφη κλίμακα του κινδύνου: ακίνδυνες → όχι ιδιαίτερα τοξικές → απαιτούν προληπτική δοκιμή.

  Η Ανακεφαλαίωση (σελ. 101): οι βαφές των μαλλιών διακρίνονται στις οργανικές, στις φυτικές, στις μεταλλικές και στις σύνθετες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βαφές μαλλιών χωρίζονται σε τέσσερις τύπους. Πρώτον, στις φυτικές, που προέρχονται από φυτά και λουλούδια, με σπουδαιότερες το χαμομήλι, τη χέννα και το ινδικό, οι οποίες δεν θεωρούνται τοξικές. Δεύτερον, στις οργανικές ή συνθετικές, οι οποίες διακρίνονται σε προσωρινές, ημιμόνιμες και μόνιμες. Τρίτον, στις μεταλλικές, που είναι τοξικές για το δέρμα και τις τρίχες και δεν χρησιμοποιούνται από επαγγελματίες κομμωτές. Και τέταρτον, στις σύνθετες, οι οποίες προκύπτουν αν αναμιχθούν μεταλλικές με φυτικές βαφές. Οι προσωρινές είναι κυρίως αζωβαφές, εφαρμόζονται μία φορά την εβδομάδα, αντέχουν ένα με δύο λουσίματα και θεωρούνται ακίνδυνες. Οι ημιμόνιμες είναι νιτροβαφές, αντέχουν τρία έως έξι λουσίματα και δεν είναι ιδιαίτερα τοξικές. Οι μόνιμες περιέχουν οξειδωτικές χρωστικές, εφαρμόζονται μία φορά τον μήνα, καλύπτουν πλήρως τα λευκά μαλλιά και η χρωστική τους δεν φεύγει με τα λουσίματα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Τα συστατικά μιας βαφής μαλλιών

Ερώτηση: Ποια είναι τα συστατικά μιας βαφής μαλλιών;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 97): οι βαφές μαλλιών είναι ουσίες που χρησιμοποιούνται για την αλλαγή του χρώματος στα μαλλιά.

  Τα συστατικά (σελ. 97): για να παρασκευαστεί μία βαφή μαλλιών πρέπει να αναμιχθούν τα συστατικά της, δηλαδή ο διαλύτης, συνήθως το νερό, ο επιφανειοδραστικός παράγοντας, οι χρωστικές ουσίες, το αλκαλικό μέσο και το άρωμα. | # | Συστατικό | Ρόλος | |---|---|---| | 1 | ο διαλύτης, συνήθως το νερό | το μέσο στο οποίο διαλύονται τα υπόλοιπα | | 2 | ο επιφανειοδραστικός παράγοντας | ο γαλακτωματοποιητής — κρατά το μίγμα ομοιογενές | | 3 | οι χρωστικές ουσίες | το κύριο συστατικό της βαφής των μαλλιών, που καθορίζουν το χρώμα τους | | 4 | το αλκαλικό μέσο | συνήθως αμμωνία (σελ. 101) | | 5 | το άρωμα | καλύπτει την οσμή των χημικών |

  Η διατύπωση της Ανακεφαλαίωσης (σελ. 101): αποτελούνται από νερό, το γαλακτωματοποιητή, τη χρωστική ουσία, την αλκαλική ουσία (συνήθως αμμωνία) και άρωμα — δηλαδή ο επιφανειοδραστικός παράγοντας του κεφαλαίου είναι ο γαλακτωματοποιητής της ανακεφαλαίωσης.

  Οι τρεις κατηγορίες χρωστικών ουσιών (σελ. 97): οι φυσικές χρωστικές· οι ανόργανες χρωστικές ουσίες· οι οργανικές χρωστικές ουσίες.

  Και το έκτο, «κρυφό» συστατικό: στις μόνιμες βαφές προστίθεται και το οξυζενέ — δημιουργούν καινούργιες ανταύγειες κατά τη βαφή, γιατί περιέχουν οξυζενέ (σελ. 99)· στην πράξη το βήμα της άσκησης 2 λέει αναμίξτε τη βάση της βαφής με τους τροποποιητές, το αλκαλικό μέσο και το οξυζενέ (σελ. 101).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βαφές μαλλιών είναι ουσίες που χρησιμοποιούνται για την αλλαγή του χρώματος στα μαλλιά. Για να παρασκευαστεί μία βαφή, πρέπει να αναμιχθούν τα συστατικά της, δηλαδή ο διαλύτης, που είναι συνήθως το νερό, ο επιφανειοδραστικός παράγοντας ή γαλακτωματοποιητής, οι χρωστικές ουσίες, το αλκαλικό μέσο, που είναι συνήθως η αμμωνία, και το άρωμα. Οι χρωστικές ουσίες είναι το κύριο συστατικό της βαφής, γιατί καθορίζουν το χρώμα των μαλλιών, και διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: στις φυσικές, στις ανόργανες και στις οργανικές χρωστικές ουσίες. Στις μόνιμες βαφές προστίθεται επιπλέον και το οξυζενέ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Αντιστοίχιση — οι τύποι των βαφών

Ερώτηση: Αντιστοιχείστε: α) Οι προσωρινές βαφές 1) εφαρμόζονται μία φορά την εβδομάδα και είναι ακίνδυνες. β) Οι ημιμόνιμες βαφές 2) δεν είναι ιδιαίτερα τοξικές. γ) Χρωμολοσιόν 3) η χρωστική δεν φεύγει με τα λουσίματα. δ) Μόνιμες βαφές 4) μαλακώνουν και κάνουν πιο λαμπερά τα μαλλιά.

Απάντηση:

• Η αντιστοίχιση | Στήλη Α | → | Στήλη Β | Τεκμηρίωση | |---|---|---|---| | α) Οι προσωρινές βαφές | → | 1) εφαρμόζονται μία φορά την εβδομάδα και είναι ακίνδυνες | οι προσωρινές βαφές εφαρμόζονται μια φορά την εβδομάδα… θεωρούνται ουσιαστικά ακίνδυνες για το δέρμα του τριχωτού της κεφαλής (σελ. 98) | | β) Οι ημιμόνιμες βαφές | → | 2) δεν είναι ιδιαίτερα τοξικές | αντέχουν για 3-6 λουσίματα… δεν είναι ιδιαίτερα τοξικές, αλλά δεν αποκλείεται να προκαλέσουν αλλεργική δερματίτιδα σε άτομα με προδιάθεση (σελ. 99) | | γ) Χρωμολοσιόν | → | 4) μαλακώνουν και κάνουν πιο λαμπερά τα μαλλιά | η χρησιμοποίηση χρωμολοσιόν μαλακώνει τα μαλλιά και τα κάνει να φαίνονται πιο λαμπερά (σελ. 98) | | δ) Μόνιμες βαφές | → | 3) η χρωστική δεν φεύγει με τα λουσίματα | η χρωστική δεν φεύγει με τα λουσίματα, αντέχει στο φως, στο χτένισμα και στο βούρτσισμα (σελ. 99) |

  Πρόσεξε την παγίδα: το γ) Χρωμολοσιόν δεν είναι ξεχωριστός τύπος βαφής — είναι μορφή προσωρινής βαφής· γι' αυτό δεν πρέπει να μπερδευτεί με το α), που ζητά το γενικό χαρακτηριστικό των προσωρινών (συχνότητα εφαρμογής και ασφάλεια), ενώ το γ) ζητά το ειδικό αποτέλεσμα της χρωμολοσιόν (μαλάκωμα και λάμψη).

  Η κλίμακα διάρκειας που προκύπτει: προσωρινές (1-2 λουσίματα, μία φορά την εβδομάδα) → ημιμόνιμες (3-6 λουσίματα) → μόνιμες (δεν φεύγει η χρωστική, μία φορά τον μήνα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή αντιστοίχιση είναι η εξής. Το άλφα, οι προσωρινές βαφές, αντιστοιχεί στο ένα, εφαρμόζονται μία φορά την εβδομάδα και είναι ακίνδυνες. Το βήτα, οι ημιμόνιμες βαφές, αντιστοιχεί στο δύο, δεν είναι ιδιαίτερα τοξικές. Το γάμα, χρωμολοσιόν, αντιστοιχεί στο τέσσερα, μαλακώνουν και κάνουν πιο λαμπερά τα μαλλιά. Και το δέλτα, μόνιμες βαφές, αντιστοιχεί στο τρία, η χρωστική δεν φεύγει με τα λουσίματα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Συμπλήρωση κενών — οι αντιδράσεις των μόνιμων βαφών

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά: Κατά την εφαρμογή των μόνιμων βαφών πραγματοποιούνται αντιδράσεις ------------------, παρουσία --------------------, με την επίδραση ------------------------ .

Απάντηση:

• Η συμπλήρωση | Κενό | Συμπλήρωση | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | αντιδράσεις … | οξείδωσης | οι μόνιμες βαφές περιέχουν οξειδωτικές χρωστικές (σελ. 99) | | παρουσία … | οξυζενέ και αλκαλικού μέσου (αμμωνίας) | δημιουργούν καινούργιες ανταύγειες κατά τη βαφή, γιατί περιέχουν οξυζενέ (σελ. 99)· και αναμίξτε τη βάση της βαφής με τους τροποποιητές, το αλκαλικό μέσο και το οξυζενέ (σελ. 101) | | με την επίδραση … | της θερμότητας | η θερμότητα επιταχύνει την αντίδραση (σελ. 101) |

  Η πλήρης πρόταση: κατά την εφαρμογή των μόνιμων βαφών πραγματοποιούνται αντιδράσεις οξείδωσης, παρουσία οξυζενέ και αλκαλικού μέσου, με την επίδραση της θερμότητας.

  Τι συμβαίνει χημικά (σελ. 101): παράγεται χρωστική με μικρά μόρια, η οποία εισχωρεί στο εσωτερικό του φλοιού της τρίχας, οπότε παράγονται μεγάλα μόρια χρωστικής. Με την παρουσία των τροποποιητικών ουσιών, τα μαλλιά αποκτούν το επιθυμητό χρώμα.

  Γιατί το αποτέλεσμα είναι «μόνιμο» (σελ. 99): γιατί τα μεγάλα μόρια παγιδεύονται μέσα στον φλοιό — η χρωστική δεν φεύγει με τα λουσίματα, αντέχει στο φως, στο χτένισμα και στο βούρτσισμα.

  Και γιατί απαιτείται προσοχή (σελ. 99): οι μόνιμες βαφές μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική δερματίτιδα σε άτομα με προδιάθεση· γι' αυτό το λόγο, πρέπει να προηγείται προληπτική δοκιμή της βαφής των μαλλιών, αν είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζεται στα μαλλιά του ατόμου ή αν έχει περάσει χρονικό διάστημα τριών μηνών από την τελευταία φορά που βάφτηκαν τα μαλλιά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πλήρης πρόταση είναι η εξής: κατά την εφαρμογή των μόνιμων βαφών πραγματοποιούνται αντιδράσεις οξείδωσης, παρουσία οξυζενέ και αλκαλικού μέσου, δηλαδή αμμωνίας, με την επίδραση της θερμότητας. Πράγματι, οι μόνιμες βαφές περιέχουν οξειδωτικές χρωστικές και οξυζενέ, ενώ η θερμότητα επιταχύνει την αντίδραση. Στη διάρκειά της παράγεται χρωστική με μικρά μόρια, η οποία εισχωρεί στο εσωτερικό του φλοιού της τρίχας, όπου παράγονται μεγάλα μόρια χρωστικής, και έτσι η χρωστική δεν φεύγει με τα λουσίματα.

Κριτήρια αξιολόγησης: